Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘πρόσφυγες’

Να γυρίσουν όλοι οι πρόσφυγες;

Posted by sarant στο 16 Μαΐου, 2018

Ένα συνθημα της κομμουνιστικής αριστεράς στα πρώτα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση ήταν το «Να γυρισει η προσφυγιά / διχως όρους μαζικά», και εννοούσε βέβαια τους πολιτικούς πρόσφυγες, που μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού στον εμφύλιο πόλεμο είχαν καταφύγει στις σοσιαλιστικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Κάποιοι πρόσφυγες ειχαν γυρίσει στη δεκαετία του 1960, καποιοι άλλοι μετά τη μεταπολίτευση αλλά οι πολλοί γύρισαν μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981. Γύρισαν όλοι; Όχι όλοι -οι «μη Έλληνες το γένος» πολιτικοί πρόσφυγες, δηλαδή οι σλαβομακεδόνες, εξαιρέθηκαν. Ο αριθμός τους πρέπει να ήταν σημαντικός, αν σκεφτούμε οτι προς το τέλος της απελπισμενης εποποιίας του ΔΣΕ αντιπροσώπευαν ίσως και την πλειοψηφία (ή πλειονότητα) των μαχητών. Απ’ ό,τι θυμαμαι (και γενικά γράφω από μνήμης τούτο το άρθρο, οπότε διορθώστε ελεύθερα) οι αντιδράσεις του ΚΚΕ για την επαίσχυντη αυτή εξαίρεση ήταν μάλλον χλιαρές. Βέβαια, το σημερινό ΚΚΕ έχει προχωρήσει πολύ περισσότερο στην άρνηση της ιστορίας του και της ύπαρξης (ιστορικά) σλαβομακεδονικής μειονότητας. Όμως δεν είναι αυτό το θέμα μας.

Η διεθνής κοινή γνώμη συγκλονίστηκε προχτές από τους σχεδόν 60 νεκρούς στη Γάζα -ανάμεσά τους κι ο ανάπηρος Δαβίδ της φωτογραφίας, που ειχε χάσει τα πόδια του το 2008 και σκοτώθηκε προχτές, θύμα ελεύθερου σκοπευτή, χωρίς να καταφέρει να γρατζουνίσει έστω τον Γολιάθ.

Το λάδι στη φωτιά για τις προχτεσινές πολύνεκρες συγκρούσεις το προσθεσε απλόχερα ο Ντόναλντ Τραμπ με την απόφασή του να μεταφέρει την αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ -ερχομενος σε ρήξη με την άγραφη στάση της διεθνούς κοινότητας. Για να ειμαστε δίκαιοι, πρόκειται για μια απόφαση που ειχε παρθει επί Μπιλ Κλίντον αλλά παρέμενε ανενεργή καθώς οι επόμενοι πρόεδροι δίσταζαν να την υλοποιησουν. Ήδη, ο Τραμπ λατρεύεται στο Ισραήλ -η ποδοσφαιρική ομάδα Μπεϊτάρ πρόσθεσε το όνομά του στην ονομασία της, μια πλατεία μετονομάστηκε προς τιμήν του, ασφαλώς θα στηθούν και αγάλματα. Το Ισραήλ μετατρέπεται σε Τραμπιστάν, έγραψε η αριστερή Χααρέτς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Διεθνή, Επικαιρότητα, Εβραϊσμός, Ισραήλ | Με ετικέτα: , , , | 258 Σχόλια »

Οι Βρυξέλλες λοιπόν…

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2016

Άλλο άρθρο θα ανέβαζα σήμερα, ένα επετειακό για την επανάσταση του 1821, μια και μεθαύριο έχουμε την επέτειο. Όμως το ιστολόγιο, όσο κι αν δεν παρακολουθεί δουλικά την επικαιρότητα, δεν είναι έξω του κόσμου τούτου -κι έτσι δεν θα μπορούσα να μην αφιερώσω άρθρο στο μακελειό των Βρυξελλών, παρόλο που το έχουμε ήδη συζητήσει με τα σχόλιά μας στο χτεσινό άρθρο.

Δυστυχώς, την αμηχανία και την απόγνωση θα μοιραστώ μαζί σας, μπροστά σ’ αυτό το καινούργιο τυφλό χτύπημα. Ούτε απάντηση έχω, ούτε μαγικές συνταγές, ούτε βολικές ρετσέτες που να ρίχνουν το φταίξιμο κάπου και να ξεμπερδεύουν. Μερικές αμήχανες σκέψεις θα διαβάσετε λοιπόν και μακάρι με τα σχόλιά σας να με φωτίσετε κι εμένα.

Το χτεσινό διπλό χτύπημα, στο αεροδρόμιο Ζάβεντεμ των Βρυξελλών και σε σταθμό του μετρό, είχε πάνω από 30 νεκρούς και περίπου 190 τραυματίες. Τα αεροδρόμια είναι χώροι που φυλάσσονται, αλλά κυρίως με στόχο να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων. Ως τώρα, σε κανένα αεροδρόμιο χώρας της ΕΕ δεν υπήρχε έλεγχος κατά την είσοδο στον χώρο των αναχωρήσεων. Στην αίθουσα αναχωρήσεων του «Ελευθέριος Βενιζέλος», για παράδειγμα, αλλά και του Ρουασί ή του Μαλπένσα ή του Χίθροου, μπαίνει όποιος θέλει, χωρίς τον παραμικρό έλεγχο -και μάλιστα μπαίνει άλλοτε τρέχοντας, άλλοτε μπουλουκηδόν κι άλλοτε κουβαλώντας αναρίθμητα μπαγκάζια και παρασυμπράγκαλα. Φοβάμαι ότι αυτό θα αλλάξει σύντομα και θα εγκατασταθούν μηχανήματα με ακτίνες και πριν από το τσεκ-ιν, όπως (μου λένε ότι) γίνεται στο Τελ Αβίβ, στην Κωνσταντινούπολη ή στη Μόσχα.

Οι σταθμοί του μετρό είναι χώροι πιο δυσκολοφύλαχτοι, επειδή είναι πάρα πολλοί, με πολλές εισόδους και εξόδους, με εξαιρετικά μεγάλο συνωστισμό βιαστικών ανθρώπων στις ώρες αιχμής. Δεν ξέρω να υπάρχει πουθενά έλεγχος στις εισόδους, αν και μια φίλη με πληροφόρησε ότι μηχανήματα με ακτίνες υπάρχουν στο μετρό της Σαγκάης.

Και επειδή σε μιαν ανοιχτή κοινωνία στις μεγάλες πόλεις υπάρχουν πολλά σημεία στα οποία μαζεύεται πολύς κόσμος -πλατείες, θέατρα, συναυλιακοί χώροι, γήπεδα ποδοσφαίρου- η κατακόρυφη αύξησης της αστυνόμευσης έχει όρια πέρα από τα οποία θα οδηγήσει σε ασφυξία ή και ακύρωση των δραστηριοτήτων που θέλει να διασφαλίσει. Έχει επίσης δυσβάστακτο κόστος στην ποιότητα ζωής, αλλά και οικονομικό κόστος έχει. Όχι, δεν μπορεί να είναι αυτή η λύση.

Ποια είναι όμως; Εδώ σηκώνω τα χέρια ψηλά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ισλάμ, Λαθροχειρίες | Με ετικέτα: , , , , | 195 Σχόλια »

Πρόσφυγες έξω από το Σένγκεν

Posted by sarant στο 8 Φεβρουαρίου, 2016

Tο σημερινό άρθρο δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στα Ενθέματα της Αυγής, στην τακτική μηνιαία στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία». Πρέπει να πω πως εδώ αρκετές μέρες ήθελα να γράψω στο ιστολόγιο κάτι για το προσφυγικό, για να συζητήσουμε το θέμα, αλλά δεν ήθελα να «κάψω» το άρθρο της εφημερίδας και γι’ αυτό το ανέβαλλα.

Ο χώρος της εφημερίδας είναι περιορισμένος κι έτσι μερικά πράγματα αναγκάστηκα να τα αφήσω έξω. Παραθέτω μεν το άρθρο όπως το δημοσίευσα, με μια προσθήκη σε αγκύλες μόνο, αλλά στο τέλος βάζω κάποιες επιπλέον παρατηρήσεις σαν υστερόγραφα.

schengenΤο Σένγκεν είναι ένα γραφικό χωριό στον νότο του Λουξεμβούργου, πολύ κοντά στο τριεθνές σημείο που σχηματίζεται εκεί όπου οι δυο γίγαντες, η Γαλλία και η Γερμανία, συναντιούνται με το μικροσκοπικό Μεγάλο Δουκάτο. Είναι χτισμένο στις όχθες του ποταμού Μοζέλα, παραπόταμου του Ρήνου, που αποτελεί και το σύνορο Γερμανίας-Λουξεμβούργου, ενώ το ακριβές τριεθνές σημείο βρίσκεται στο νερό, στη μέση του ποταμού.

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, ο δήμος του Σένγκεν (που περιλαμβάνει και τρία-τέσσερα γειτονικά χωριά) είχε 4392 κατοίκους, που ανήκουν σε 64 εθνικότητες — υπάρχει κι ένας Έλληνας. Μπορεί αυτό να εντυπωσιάζει, αλλά σε άλλες πόλεις και χωριά του Μεγάλου Δουκάτου η εθνοτική ποικιλία είναι σαφώς μεγαλύτερη.

Οι πλαγιές του Μοζέλα, και από τις δυο μεριές των συνόρων, είναι φυτεμένες με αμπέλια — ο τόπος βγάζει καλό άσπρο κρασί, και σύμφωνα με τον Καρλ Μαρξ, που είχε γεννηθεί καμιά πενηνταριά χιλιόμετρα πιο πάνω, οι νότιοι Γερμανοί που πίνουν κρασί διαφέρουν στον χαρακτήρα από τους υπόλοιπους που πίνουν μπίρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γεωγραφία, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ευρωπαϊκή Ένωση, Λουξεμβούργο | Με ετικέτα: , , , , , , , | 231 Σχόλια »

Η (μη) φωτογραφία του Γιάννη Ανδρουλιδάκη

Posted by sarant στο 23 Σεπτεμβρίου, 2015

erotas-prosfygesΗ φωτογραφία που κοσμεί το σημερινό μας άρθρο έχει γίνει (και όχι άδικα) διάσημη. Σε έναν καταυλισμό προσφύγων στην Ουγγαρία, μέσα στην τόση δυστυχία, την αγωνία και τον συνωστισμό, ένα ζευγάρι ερωτευμένοι φιλιούνται, μέσα στη δημόσια ιδιωτικότητα του ανοιχτού αντίσκηνού τους. Αρχικά δημοσιεύτηκε κάπου στο Διαδίκτυο, αλλά πολύ γρήγορα έγινε ιότροπη (βάιραλ, που λένε) και την αναδημοσίευσαν χιλιάδες και χιλιάδες ιστότοποι, και στη συνέχεια πήραν τη σκυτάλη τα μέσα ενημέρωσης.

Τη φωτογραφία την πρόβαλε χτες το μεσημέρι και το μεσημεριανό δελτίο του Μέγκα Τσάνελ, σχολιάζοντας ότι «το γύρο του κόσμου κάνει μια φωτογραφία του Γιάννη Ανδρουλιδάκη από προσφυγικό καταυλισμό», ίσως και με κάποιο καμάρι ότι συμπατριώτης μας είναι ο φωτογράφος που στάθηκε τυχερός να αποτυπώσει τη μοναδική αυτή στιγμή. Γράφτηκαν επίσης άρθρα στο tvxs, αλλά και σε άλλους ιστότοπους, όπως εδώ με τον αναμενόμενο ισως τίτλο «Ο έρωτας στα χρόνια της προσφυγιάς», καθώς και στον Ενικό, πιθανώς και αλλού.

Η φωτογραφία είναι θαυμάσια, και δικαίως έγινε διάσημη, αλλά δεν είναι του Γιάννη Ανδρουλιδάκη. Ο Ανδρουλιδάκης είναι βέβαια δημοσιογράφος (μεταξύ άλλων έχει και μια εκπομπή μαζί με τον Βαγγ. Καραγιώργο στο Κόκκινο) αλλά κέρδισε αυτή την αθέλητη φήμη όχι επειδή τράβηξε τη φωτογραφία, αλλά επειδή τη δημοσίευσε στον τοίχο του στο Φέισμπουκ, μαζί με την εξής ωραία, αισιόδοξη εισαγωγή: «Οι πρόσφυγες θα κερδίσουν, γιατί είναι πράκτορες της ελευθερίας, γιατί αναιρούν και καταργούν  τα σύνορα στην πράξη, γιατί είναι μάρτυρες της βαρβαρότητας του πολέμου και έχουν έρθει στη Δύση κουβαλώντας μαζί τους τη ζωντανή απόδειξη των εγκλημάτων που διαπράττουν οι αποικιακές δυνάμεις. Αλλά η ζωή πάντα κερδίζει  στο τέλος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Μεταμπλόγκειν, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , | 187 Σχόλια »

Αυτοί μας παίρνουν τις δουλειές, αυτές μας παίρνουν τους άντρες!

Posted by sarant στο 25 Νοέμβριος, 2011

 

Σκαλίζοντας (ηλεκτρονικά πάντοτε) παλιές εφημερίδες, βρίσκω το εξής απόσπασμα, από μια φιλοβασιλική εφημερίδα της δεκαετίας του 1920:

Το Σκοπευτήριο της Καλλιθέας (φωτογρ. παρμένη από την ιστοσελίδα του Δήμου Καλλιθέας)

Καλλιθέα

Η Καλλιθέα έχει κατακτηθεί από τους πρόσφυγας. Δεν υπάρχει μία γωνία του ωραίου προαστίου το οποίον [sic] να μη έχει θίξει ο προσφυγισμός. Εις την μικροσκοπικήν πόλιν η οποία εκτίσθη εις τον περίβολον του Σκοπευτηρίου έχουν συσσωρευθεί εκατοντάδες οικογενειών αι οποίαι αυξάνονται και πληθύνονται ως η άμμος της θαλάσσης. Και γράφουν αι προσφυγικαί αυταί οικογένειαι εις άλλας άλλαχού της Ελλάδος εγκατεστημένας.

«Δεν ημπορείτε να φαντασθείτε πόσο περνάμε καλά εδώ εις την Καλλιθέα. Ελάτε και σεις, σας περιμένομε. Κάποια γωνίτσα θα ευρεθεί και για σας».

Και νέοι πρόσφυγες καταφθάνουν καθημερινώς εις Καλλιθέαν. Οι άνδρες κατέκτησαν το εμπόριον του προαστίου και αι γυναίκες περιορίζονται να κατακτήσουν τας καρδίας των ανδρών.

Το υπουργείον της Περιθάλψεως δεν έχει γνώσιν των γινομένων. Ενώ εις την μικράν πόλιν του Σκοπευτηρίου καλλιεργείται με τόσην επιμέλειαν το άνθος του έρωτος, πέριξ της πόλεως καλλιεργείται η πανώλης.

Και οι Καλλιθεάται περιμένουν την εξ ύψους σωτηρίαν.

Υπογράφει ο Ρεπόρτερ. Εκ πρώτης όψεως, δεν είναι τίποτα το πολύ αξιοπερίεργο, οι δεξιές εφημερίδες ήταν σφόδρα αντιπροσφυγικές, έχουν γράψει πολύ χειρότερα (και μερικά τα έχουμε παρουσιάσει εδώ, τότε με την Αφγανιστανούπολη).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθηναιογραφία, Εθνικισμός, Πατριδογνωσία | Με ετικέτα: , , , , , | 50 Σχόλια »

Διακοπές στο Μπουρντάκιοϊ

Posted by sarant στο 12 Ιανουαρίου, 2010

Ρωτάω έναν συνάδελφο, πήγες πουθενά στις γιορτές;

Πήγα στο Μπουρντάκιοϊ, μου απαντάει. Και μου εξηγεί, πως αυτή τη φράση την έλεγε ο πατέρας του, πρόσφυγας στην καταγωγή, Σιναπλής (αυτό μάλλον σημαίνει από τη Σινώπη). Και βέβαια, σημαίνει πως δεν πήγε πουθενά. Μπουρντά θα πει «εδώ» στα τούρκικα, θα το θυμάστε από το «γκελ μπουρντά». Και «κιόι» (köy) είναι το χωριό, για παράδειγμα Γενίκιοϊ το Νεοχώρι ή Νηχώρι της Καλλίπολης, Κιούπκιοϊ το χωριό του Καραμανλή που το είπαμε Πρώτη κτλ. Έτσι, Μπουρντάκιοϊ το «Εδωχώρι».

Δεν μου ξεκαθάρισε ο φίλος μου αν το Μπουρντάκιοϊ ήταν εύρημα του πατέρα του ή αν το έλεγαν γενικώς, και, σε περίπτωση που το έλεγαν κι άλλοι, αν το έλεγαν οι Ρωμηοί ή (και) οι Τούρκοι. Πάντως σε λεξικά ή στο ιντερνέτι δεν το βρίσκω καθόλου και επειδή το θεωρώ εξαιρετικό λογοπαίγνιο και μ’ αρέσει πολύ είπα να σας το γνωστοποιήσω. Μπορεί έτσι να μάθουμε αν το ξέρουν κι άλλοι.

Posted in Λογοπαίγνια | Με ετικέτα: , | 64 Σχόλια »