Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘πυρηνική ενέργεια’

Τσερνομπίλ, τριάντα χρόνια μετά

Posted by sarant στο 26 Απριλίου, 2016

Συμπληρώνονται σήμερα, 26 Απριλίου, τριάντα χρόνια από το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ, στην τότε ΕΣΣΔ, σήμερα στην Ουκρανία αλλά κοντά στα σύνορα με τη Λευκορωσία. Γνωρίζοντας περίπου το προφίλ των αναγνωστών του ιστολογίου, στοιχηματίζω πως οι περισσότεροι θυμάστε τα γεγονότα, και περιμένω άλλωστε στα σχόλια να διαβάσω πώς εσείς βιώσατε τα του ατυχήματος -ωστόσο δεν βλάφτει μια σύντομη υπενθύμιση.

Το ατύχημα συνέβη στον αντιδραστήρα αριθ. 4 του σταθμού παραγωγής ενέργειας στις 1 τα ξημερώματα του Σαββάτου 26 Απριλίου 1986 -αυτά με την τοπική ώρα, οπότε στη Δυτική Ευρώπη ήταν ακόμα 25 Απριλίου. Γινόταν δοκιμή μιας στροβιλογεννήτριας και σημειώθηκε έκρηξη, με αποτέλεσμα ο πυρήνας του αντιδραστήρα να έρθει σε επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον. Ξέσπασε πυρκαγιά και εκλύθηκε ραδιενέργεια. Το ατύχημα στοίχισε άμεσα τη ζωή σε 31 ανθρώπους, εργαζόμενους του σταθμού (δύο σκοτώθηκαν κατά την αρχική έκρηξη) και πυροσβέστες. Οι  μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της έκλυσης ραδιενέργειας στην αύξηση καρκίνων και λευχαιμιών είναι δυσκολότερο να υπολογιστούν -η Βικιπαίδεια αναφέρει εκτίμηση για 5.000 καρκίνους σε όλη την Ευρώπη.

Οι αρχές άργησαν να συνειδητοποιήσουν την έκταση του ατυχήματος και να το ανακοινώσουν. Η κοντινή πόλη Πριπυάτ εκκενώθηκε την επόμενη μέρα, υποτίθεται προσωρινά. Το ραδιενεργό νέφος μέσα στις επόμενες μέρες κινήθηκε προς την Δυτική και τη Νότια Ευρώπη, προκαλώντας πανικό.

Πριν προχωρήσω, να πω ότι κανονικά το τοπωνύμιο τονίζεται στην παραλήγουσα: Τσερνόμπιλ. Ωστόσο, τουλάχιστον στην Ελλάδα, πιο πολύ ακούστηκε ο τύπος «Τσερνομπίλ», μετά ο τύπος «Τσέρνομπιλ» και πολύ λιγότερο ο «Τσερνόμπιλ». Τιμής ένεκεν, στο άρθρο υιοθετώ τον «λανθασμένο» τύπο που χρησιμοποιούσαμε τότε.

Το Πάσχα του 1986 ήταν, όπως και το φετινό, αργοπορημένο. Το 1986 έπεσε στις 4 Μαϊου και το θυμάμαι με λαμπρό ήλιο. Το νέφος έφτασε στην Ελλάδα εκείνες τις μέρες, και κάθισε ως τις 9 Μαϊου. Πάρθηκαν μέτρα όπως απαγόρευση παραγωγής γάλατος και γαλακτοκομικών, καθώς και συστάσεις για αποφυγή κάποιων λαχανικών. Οι μανάβηδες έβαζαν ταμπέλες ότι τα λαχανικά τους είχαν μαζευτεί πριν από το Πάσχα, αλλά ο κόσμος δεν αγόραζε. Τα κορόμηλα τα είχαμε τότε βαφτίσει «τσερνομπίλια», και το ανέκδοτο έλεγε ότι οι Κνίτες είχαμε γραμμή να τα τρώμε μαζικά και επιδεικτικά για να δείξουμε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος από τη μεγάλη σοσιαλιστική πατρίδα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Ετυμολογικά, Ογδόνταζ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 275 Σχόλια »

Η δενδροθεωρία

Posted by sarant στο 6 Απριλίου, 2011

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε χτες, 5.4.2011, στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης.

Στο προηγούμενο σημείωμά μου έγραφα πως: «Ο άνθρωπος μαθαίνει ένα-ένα τα μυστικά της φύσης και αρχίζει να τη μιμείται. Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα δέντρο. Στην ουσία πρόκειται για μια θαυμαστή μονάδα παραγωγής οξυγόνου και κυτταρίνης, με πρώτες ύλες το διοξείδιο του άνθρακα, που δεσμεύει από τον αέρα και το νερό και τα άλατα, που αντλεί από το έδαφος. Και όλα αυτά τα πετυχαίνει με τις εκατοντάδες χιλιάδες φύλλα του και τις πάμπολλες ρίζες με τα άπειρα ριζίδιά τους και όχι με κάποιον “κεντρικό» μηχανισμό”.»
Όταν τα έγραφα αυτά αγνοούσα πως ερχόμουν δεύτερος. Να όμως που ψάχνοντας στο διαδίκτυο, ανακάλυψα ότι υπάρχει ολόκληρη θεωρία σχετική με τη διαχείριση των συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τη θεωρία αυτή ανέπτυξαν ο κ. Εμμ. Πάσχος, καθηγητής Φυσικής Στοιχειωδών Σωματιδίων του Πολυτεχνείου του Ντόρτμουντ και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, μαζί με τον υπεύθυνο Πληροφορικής του Δήμου Ντόρτμουντ, κ. Δημ. Καρακατσάνη, και την ονόμασαν «Δενδροθεωρία».
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 6 Σχόλια »

Η απελευθέρωση του ανθρώπου

Posted by sarant στο 29 Μαρτίου, 2011

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε σήμερα στην εφημ. Εμπρός της Μυτιλήνης και αποτελεί, κατά κάποιο τρόπο, συνέχεια του προηγούμενου για την πυρηνική ενέργεια που συζητήσαμε την περασμένη εβδομάδα.
Το προηγούμενο σημείωμά μου προκάλεσε μεγάλη συζήτηση. Αυτό τουλάχιστο συμπεραίνω από τις πολλές δεκάδες σχόλια, που διατύπωσαν επώνυμοι ή ψευδώνυμοι αναγνώστες των ιστολογίων στα οποία αναρτήθηκε, sarantakos.wordpress.com και tofistiki.wordpress.com. Η συζήτηση βεβαίως οφείλεται και στη συγκίνηση που προκάλεσε στην κοινή γνώμη το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα, και επικεντρώνεται στο είδος της ενέργειας που πρέπει τελικά να επιλέξει η Ανθρωπότητα.
Οι επιλογές στο σημείο αυτό δεν είναι πολλές. Ουσιαστικά είναι μόνο τρεις: Τα συμβατικά στερεά, υγρά και αέρια καύσιμα (κάρβουνο, πετρέλαιο και φυσικό αέριο), η πυρηνική ενέργεια με τη σημερινή της μορφή (πυρηνικοί αντιδραστήρες με ουράνιο ή πλουτώνιο) και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ήλιος, άνεμος, υδατοπτώσεις, παλίρροιες, άντε και γεωθερμία).

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 14 Σχόλια »

Από τη Χιροσίμα στη Φουκουσίμα: η «φτηνή και καθαρή» πυρηνική ενέργεια

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2011

Το σημερινό άρθρο είναι, κατά κάποιο τρόπο, διπλό. Δηλαδή, το καθιερωμένο κάθε εβδομάδα άρθρο του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, που δημοσιεύτηκε χτες, 21.3.2011, στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης, είχε για θέμα του το πρόσφατο πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας. Είχα ξεκινήσει κι εγώ να γράφω κάτι για το ίδιο θέμα, αλλά το είχα σταματήσει, κυρίως από αμηχανία. Κρατάω λοιπόν μόνο την πρώτη παράγραφο από το δικό μου κομμάτι και μετά δίνω τη σκυτάλη στον πατέρα μου.

Τον τίτλο που έβαλα στο σημερινό άρθρο τον είχα σκεφτεί από τις πρώτες μέρες, μαζί με κάμποσα άλλα εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, μερικοί από τους οποίους πρόλαβαν ήδη να τον χρησιμοποιήσουν, όπως βλέπω μέσω γκουγκλ. Πράγματι, η ομοιότητα των δύο τοπωνυμίων έρχεται αμέσως στο νου -και δεν είναι τυχαία. Γιατί η Χιροσίμα δεν είναι βέβαια δάνειο από το ήρωος σήμα, όπως έχει υποστηρίξει κάποιος πορτοκαλιστής, νομίζω στον Δαυλό. Στα γιαπωνέζικα, χιρόι σίμα είναι το πλατύ νησί. Σίμα το νησί. Φουκουσίμα, το ευλογημένο, το καλότυχο νησί. Καμιά φορά η ετυμολογία έχει μπόλικη ειρωνεία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Συνεργασίες, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 91 Σχόλια »