Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ρίκα Βαγιάννη’

Μεζεδάκια πριν από τον Δεκαπενταύγουστο

Posted by sarant στο 11 Αύγουστος, 2018

Τη βδομάδα που μας έρχεται έχουμε τον Δεκαπενταύγουστο, που κάποτε ήταν η καρδιά των καλοκαιρινών διακοπών, το απόλυτο άδειασμα της Αθήνας (που βέβαια δεν αδειάζει ποτέ εντελώς) και η κατακόρυφη πτώση της κίνησης στο ιστολόγιο. Λιγότεροι φεύγουν πια για διακοπές, και για λιγότερο, αλλά η εβδομάδα που μας έρχεται, μαζί με τις εορταστικές το Πάσχα και τα Χριστούγεννα, εξακολουθεί να είναι η βδομάδα με τη χαμηλότερη ιστολογική κίνηση.

Και παρόλο που κι εγώ θα φύγω για διακοπές κάποια στιγμή μέσα στην επόμενη βδομάδα, το ιστολόγιο -εκτός απροόπτου, τεχνικού προβλήματος ας πούμε- θα εξακολουθήσει να δημοσιεύει άρθρα. Άλλωστε, αν κάτι έχει αλλάξει μέσα στα τόσα χρόνια που λειτουργούμε, είναι ότι έχει αυξηθεί κατακόρυφα η κινητή πρόσβαση στο Διαδίκτυο κι έτσι μπορεί κανείς να σχολιάζει ακόμα και παρα θίν’ αλός.

* Και ξεκινάμε με ένα κυριολεκτικό μεζεδάκι, αφού αφορά.. μεζεδάκια -να το πούμε μεταμεζεδάκι;

Από κατάλογο εστιατορίου, θαρρώ στη Ρόδο, το τμήμα των ορεκτικών όπου κυριαρχούν οι κάθε λογής κευτέδες!

Ουκ εν τω πολλώ το ευ, βεβαίως. Αν και ο συντάκτης του καταλόγου θα ήταν της άποψης ότι «ουκ εν τω κεφτέ το εφ»!

* Σε άρθρο για τη νέα ένταση στο Κοσσυφοπέδιο, διαβάζω ότι «Σε πολεμική φυλακή βρίσκεται ο Σερβικός στρατός σε όλη την επικράτεια λόγω των γεγονότων στο Κοσσυφοπέδιο».

Κάπως μεγάλη πρέπει να είναι αυτή η φυλακή για να τους χωράει όλους, σχολιάζει ο φίλος που έστειλε τον λίκνο. Από στρατιωτικά δεν σκαμπάζω, αλλά έχω την εντύπωση ότι ο σωστός όρος λέει ή για επιφυλακή ή για πολεμική ετοιμότητα.

* Ακούστηκε σε δελτία ειδήσεων αυτές τις μέρες: το κλείνον Άστυ ή ίσως και «το κλίνον Άστυ».

Λέτε να εννοούσαν ότι το Άστυ γέρνει; Ή ότι κλείνει, αφού όλοι φεύγουν για διακοπές;

Όπως είπε και ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία, τα καλά τα απολιθώματα θέλουν και επιδέξιες γλώσσες.

* Η απεργία που έχει κηρύξει το μεταφραστήρι της Ράιαν συνεχίζεται.

Φίλος στέλνει οθονιά από τον ιστότοπό της, όπου προσφέρονται θέσεις με έκπτωση, και για μια συγκεκριμένη πτήση υπάρχει Αποθήκευση 10,40.

Στα αγγλικά Save 10,40 βέβαια, παναπεί εξοικονόμηση. Πάλι καλά που δεν έγραψαν «Σώστε 10,40».

* Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις, έλεγε ο Ουμπέρτο Έκο.

Μια άλλη εξήγηση είναι ότι τον Αύγουστο οι δημοσιογράφοι παίρνουν άδεια.

Παίρνουν άδεια, με αποτέλεσμα ο συντάκτης υπηρεσίας να βγάζει ειδήσεις από το ψυγείο και να τις σερβίρει για φρέσκες. Έτσι, σε άρθρο του Πρόταγκον για το νεοπουριτανικό πνεύμα που επικρατεί, διαβάζουμε:

«Οι άνθρωποι είναι πολύ πιο πουριτανοί σήμερα», λέει στον βρετανικό Guardian η 63χρονη Γαλλίδα Μιριέλ Τραζιέ.

Μόνο που η κ. Τραζιέ αυτά δεν τα είπε φέτος αλλά πριν από τέσσερα χρόνια. Πράγματι, σε άρθρο του 2014 διαβάζουμε: “It’s seen as vulgar. People are more prudish these days,” said 60-year old Muriel Trazie, keeping her breasts out of the public eye while sunning herself on Paris Plages, the French capital’s summer beach.

Φρόντισε πάντως ο αναδημοσιευτής να επικαιροποιήσει την ηλικία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Θηλυκό γένος, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 145 Σχόλια »

Η σιρκονφλέξ δεν πεθαίνει, όπως αναγγέλθηκε

Posted by sarant στο 11 Φεβρουαρίου, 2016

Συζητήθηκε πολύ τις τελευταίες μέρες μια είδηση για τη μεταρρύθμιση της γαλλικής ορθογραφίας, η οποία προβλέπει, ανάμεσα στ’ άλλα, την «κατάργηση της accent circonflexe (αξάν σιρκονφλέξ)», σε βαθμό που, πρέπει να το πω, αρχικά με εξέπληξε, αφού δεν περίμενα να μας μέλει τόσο πολύ μια πίτα που, όπως και να το κάνουμε, δεν την τρώμε.

Ωστόσο, δεν έπρεπε να εκπλαγώ. Καταρχάς, τα γαλλικά είναι η γλώσσα που πολλοί από εμάς (ιδίως οι πιο παλιοί) διδαχτήκαμε στο γυμνάσιο, οπότε η ρημάδα η σιρκονφλέξ θα μας έχει ταλαιπωρήσει αρκετά, κι έπειτα γενικώς η ορθογραφία, παρόλο που είναι καθαρή σύμβαση, εξάπτει τα πάθη και προκαλεί ηθικό πανικό πολύ περισσότερο από άλλες πτυχές της γλώσσας. Όπως έχω ξαναγράψει, για κάποιο λόγο, όταν βλέπουμε να αλλάζει ο τρόπος γραφής μιας λέξης με τον οποίο έχουμε γαλουχηθεί, νιώθουμε να ανατρέπεται κάτι βαθιά μέσα μας: μετεβλήθη εντός μου ο ρυθμός του κόσμου, για να θυμηθούμε τον Βιζυηνό.

Είναι και κάτι άλλο, ότι στα ελληνικά η λέξη «σιρκονφλέξ» ακούγεται κάπως περίεργα -ίσως διότι το «σιρκο-» θυμίζει το τσίρκο ή επειδή η κατάληξη μοιάζει με το επίθημα -έξ που χρησιμοποιού(σα)με για ευκαιριακές λεξιπλασίες του τύπου Ελλαδέξ. Τα άλλα δυο διαδεδομένα τονικά σημάδια της γαλλικής έχουν ονόματα αυστηρά, δωρικά, αξάν(τ) εγκύ, αξάν γκραβ, ενώ η τσαχπίνα η σιρκονφλέξ ξεχωρίζει.

Ωστόσο, με τη σιρκονφλέξ ισχύει περίπου αυτό που συνέβη και στον Μαρκ Τουέν. Θα το θυμάστε το ανέκδοτο: Ανοίγει μια μέρα ο Μαρκ Τουέν την εφημερίδα και βλέπει… την είδηση του θανάτου του. Οπότε τους γράφει ένα μπιλιετάκι: The reports of my death are greatly exaggerated. Κατά πάσα πιθανότητα δεν συνέβη ακριβώς έτσι, αλλά μπορούμε κι εμείς να πούμε πως τα όσα γράφτηκαν για τον θάνατο (ή την κατάργηση) της σιρκονφλέξ είναι υπερβολικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Επικαιρότητα, Ορθογραφικά, γαλλικά | Με ετικέτα: , , , | 136 Σχόλια »