Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ρίτσαρντ Κλογκ’

Τριταυγουστιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Αυγούστου, 2013

Η 4η Αυγούστου είναι μια από τις πολύ λίγες ημερομηνίες που έχουν αξιωθεί να παράξουν (σικ, ρε) λέξεις της γλώσσας μας -έχουμε την πρωτομαγιά και το επίθετό της, πρωτομαγιάτικος, έχουμε και την πρωτοχρονιά, που βέβαια δεν λέει τ’ όνομά της, αλλά άλλην εγώ δεν θυμάμαι, εκτός από την 4η Αυγούστου, που έχει δώσει το επίθετο «τεταρταυγουστιανός». Από την άποψη αυτή, η δικτατορία του Μεταξά διαφέρει από την πιο πρόσφατη χούντα της 21ης Απριλίου 1967, διότι τα καθάρματα που την υπηρέτησαν έχουν επίθετο που αναφέρεται σε ολόκληρη την ημερομηνία, «τεταρταυγουστιανοί», ενώ τα καθάρματα που υπηρέτησαν τη νεότερη χούντα λέγονται απλώς απριλιανοί ή χουντικοί. Αλλά για την 4η Αυγούστου θα πούμε δυο λόγια μεθαύριο, προς το παρόν ο μήνας έχει τρεις και τα μεζεδάκια μας είναι τριταυγουστιανά.

Και ξεκινάμε με ένα υπουργικό μαργαριτάρι, από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ο οποίος εκτός από τη δημόσια διοίκηση ανέλαβε να μεταρρυθμίσει και τη γραμματική, αν κρίνουμε από το βιντεάκι στο οποίο σας παραπέμπω, κι αν το τρέξετε έως το 3.15 θα ακούσετε να λέει «εντοπισμό των πλεονάζοντων θέσεων, οι οποίοι θα αξιολογηθούν…» Έτσι εξηγείται που δεν θέλει ν’ αφήσει καθηγητή ζωντανό 🙂

Ξέραμε για κριτικούς λογοτεχνίας, κριτικούς θεάτρου, κινηματογράφου, αλλά τους κριτικούς εταιρειών τους μάθαμε πρόσφατα, χάρη σε ένα άρθρο της Καθημερινής, που το μετέφρασε κάποιος που δεν ξέρει ότι το αγγλικό critic δεν μεταφράζεται πάντοτε «κριτικός».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 70 Σχόλια »

Ο μύθος της μίας ψήφου

Posted by sarant στο 9 Απριλίου, 2012

Προχτές αναφέρθηκα στο κοτσανούργημα (έτσι ονομάζω μια περίτεχνη κοτσάνα θηριωδών διαστάσεων) μιας δικηγόρου που πρόσκειται στο κόμμα του κ. Καμμένου, η οποία κατηγόρησε την κ. Άννα Διαμαντοπούλου ότι η Ελληνική γλώσσα δεν έγινε η επίσημη γλώσσα της Ευρώπης, με διαφορά μιας ψήφου από την Αγγλική, της δικής της αρνητικής σε βάρος της Ελληνικής γλώσσας ψήφου. Φυσικά, κάτι τέτοιο ποτέ δεν συνέβη, η κυρία αυτή μέσα στο μυαλό της έχει μπλέξει μια αλήθεια (η κ. Διαμαντοπούλου πρότεινε να γίνουν τα αγγλικά επίσημη γλώσσα της χώρας μας) και έναν γνωστό, παλιό μύθο (ότι τάχα τα ελληνικά για μία ψήφο δεν έγιναν επίσημη γλώσσα των ΗΠΑ). Με την ευκαιρία λοιπόν, κι επειδή στο ιστολόγιο δεν έχουμε μιλήσει για τον μύθο αυτό, δημοσιεύω σήμερα, ξαναδουλεμένο, ένα παλιό μου άρθρο για τον μύθο της μίας ψήφου, που είχε πρωτοδημοσιευτεί στον παλιό μου ιστότοπο και στο βιβλίο μου «Γλώσσα μετ’ εμποδίων«.

Αυτός ο μύθος είναι παλιός: τον θυμάμαι από τα χρόνια που πήγαινα δημοτικό σχολείο, και σίγουρα ακούγεται από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Αν έχετε κάποια ηλικία, είναι πολύ πιθανό να τον έχετε κι εσείς ακούσει όταν πηγαίνατε σχολείο. Σε αντίθεση με άλλους μύθους, π.χ. το Λερναίο, ο μύθος της μίας ψήφου δεν διαδόθηκε χάρη στο Διαδίκτυο, αλλά αντίθετα χάρη στο Διαδίκτυο διευκολύνθηκε η ανασκευή του.

Ο μύθος λοιπόν λέει ότι μόλις κέρδισαν την ανεξαρτησία τους οι Ηνωμένες Πολιτείες το 1776, οι νομοθέτες τους θέλησαν να αποφασίσουν ποια γλώσσα θα είναι η επίσημη του νεοσύστατου κράτους. Και καθώς τα αγγλικά θύμιζαν την αποικιοκρατία, κάποιοι πρότειναν (λέει ο μύθος) να επιλεγούν τα ελληνικά σαν επίσημη γλώσσα του κράτους, αφού τα ελληνικά ήταν η γλώσσα που γέννησε τη δημοκρατία. Η ψηφοφορία έγινε και για μία μόνο ψήφο τα ελληνικά ηττήθηκαν και προκρίθηκαν τα αγγλικά, λέει ο μύθος, κι έτσι χάσαμε την ευκαιρία να έχουμε τη γλώσσα μας κοσμοκράτειρα κι εμείς να τρώμε με χρυσά κουτάλια σαν προνομιακοί της εκπρόσωποι (αυτό δεν το λέει ο μύθος αλλά το σκέφτονται ίσως μερικοί). Ποια ελληνικά όμως υποτίθεται ότι έχασαν την ψηφοφορία; Τα αρχαία ελληνικά, υποθέτω -αλλά αυτό σπάνια δηλώνεται σαφώς (δείτε όμως και στο τέλος).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Λαθροχειρίες, Μύθοι | Με ετικέτα: , , , , , | 104 Σχόλια »