Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ραχήλ Μακρή’

Θέλει να μας βάλει τσιπ ο Μπιλ Γκέιτς; -ή, όταν ο Ευ.Βενιζέλος παραλίγο να συναντήσει τη Ραχήλ Μακρή

Posted by sarant στο 20 Μαΐου, 2020

Μέσα στην πανδημία, ανάμεσα στα άλλα κακά που μας έχουν βρει, έχει φουντώσει και η διάδοση των κάθε λογής μύθων. Αυτό είναι σε κάποιο βαθμό λογικό, αφού βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτοφανή κατάσταση όπου η επιστήμη βάδιζε, και σε κάποιο βαθμό βαδίζει, σε νερά αχαρτογράφητα, όπου οι επιστήμονες είναι αναγκασμένοι να εισηγηθούν στους πολιτικούς προτάσεις με βάση ελάχιστα δεδομένα, όπου με βάση τις εισηγήσεις αυτές παίρνονται αποφάσεις περιστολής των ελευθεριών, που ταυτόχρονα δοκιμάζουν την οικονομία, όπου οι ειδικοί εμφανίζονται κάποτε να πέφτουν σε παλινωδίες ή διαφωνούν μεταξύ τους.

Πρωτόγνωρη κατάσταση, λίγα δεδομένα, σπασμωδικές αντιδράσεις, μια αόρατη απειλή. Το έδαφος είναι γόνιμο για να ευδοκιμήσουν διάφοροι μύθοι και ακούμε πολλούς τέτοιους τελευταία, καθώς το Διαδικτυο φέρνει στο σαλόνι μας όχι μόνο το απόσταγμα της γνώσης των καλύτερων πανεπιστημίων αλλά και τα συνωμοσιολογικά παραληρήματα των όπου γης ψεκασμένων. Δύσκολη κατάσταση, πολύ περισσότερο που θα ήταν επίσης λάθος να θεωρήσουμε συνωμοσιολόγους όσους εκφράζουν επιφυλάξεις ή ασκούν κριτική.

Πολλοί από τους μύθους που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο έχουν στόχο τον Μπιλ Γκέιτς, τον πάμπλουτο πρώην συνιδρυτή της Μάικροσοφτ, που τώρα που βρίσκεται στη δεύτερη νεότητά του παρεμβαίνει στη δημόσια ζωή ως πρόεδρος του φιλανθρωπικού ιδρύματος που έχει ιδρύσει μαζί με τη γυναίκα του.

Για παράδειγμα, η Ραχήλ Μακρή, πρώην βουλεύτρια των ΑΝΕΛ και του ΣΥΡΙΖΑ (εμείς οι Συριζαίοι να μην το ξεχνάμε αυτό και να σκύβουμε το κεφάλι με ντροπή), που εδώ και καιρό έχει αποτινάξει τα δεσμά της λογικής σκέψης, έγραψε πριν από κάμποσες μέρες το μήνυμα που βλέπετε αριστερά.

..

Εδώ μπλέκουν πολλοί μύθοι και πολλοί φόβοι: η αντίθεση στην τεχνολογία 5G (κι εγώ έχω επιφυλάξεις και πιστεύω ότι πρέπει να έχουμε), η εναντίωση σε κωδικούς αριθμούς, η αντίθεση στα εμβόλια, η υποτιθέμενη πρόταση για εμφύτευση τσιπ σε ολους τους πολίτες, που υποτίθεται ότι προέρχεται από τον Μπιλ Γκέιτς, και σαν κερασάκι στην τούρτα η ανορθογραφία στη συνΩμοσία -καλά, αυτό το έκανε λάθος και ο Μπαμπινιώτης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Μύθοι, Πανδημικά, Υγεία, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , , , , | 211 Σχόλια »

Προεκλογικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Ιανουαρίου, 2015

Ο τίτλος του σημερινού άρθρου είναι σχεδόν αυτονόητος αφού σε οχτώ μέρες έχουμε εκλογές -και δεν είναι η πρώτη φορά που τον έχω χρησιμοποιήσει: ακριβώς ίδιο τίτλο είχε και το αντίστοιχο άρθρο οχτώ μέρες πριν από τις εκλογές του Μαΐου 2012.

Δεν έχω πάντως μεγάλη συγκομιδή, επειδή είχα ταξίδι την προηγούμενη εβδομάδα και διάφορα τρεχάματα. Κάθισα και άκουσα τα χτεσινά κεντρικά δελτία μήπως ψαρέψω κάτι την τελευταία στιγμή, αλλά δεν βρήκα κάτι αξιοσχολίαστο -εννοώ κάτι που να ταιριάζει στα μεζεδάκια.

Για να μη λέτε όμως ότι μεροληπτώ στο μάζεμα των μαργαριταριών, θα αναφερθώ στο θέμα που ανέκυψε με τη φράση της Ραχήλ Μακρή ότι «αν χρειαστεί θα κόψουμε μόνοι μας 100 δις ευρώ», φράση που διαδόθηκε πολύ στη μπλογκόσφαιρα και προκάλεσε πάμπολλα ειρωνικά σχόλια και μερικές έξυπνες ατάκες, όπως το «ραχηλιάρικο» (χαρτονόμισμα των 1000 δρχ. με το πρόσωπο της Ραχήλ Μακρή αντί για τη Μπουμπουλίνα) ή το ότι ο σταθμός Νομισματοκοπείο του μετρό θα μετονομαστεί σε «Ραχήλ Μακρή».

Βέβαια, η κυρία Μακρή δεν είπε ακριβώς αυτό -η ακριβής φράση της, που ειπώθηκε σε τηλεοπτικό πάνελ σε τοπικό κανάλι της Κοζάνης ήταν: «Θα ενεργοποιηθεί το emergency το ELA και θα μπορούμε να κόψουμε μόνοι μας ευρώ στην Τράπεζα της Ελλάδος μέχρι τα 100 δισ. ευρώ» (εδώ και το βιντεάκι αν θέλετε να το δείτε). Δεν είπε δηλαδή η υποψήφια βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ ότι θα τυπώσουμε χρήμα σε φωτοτυπικό ή σε εκτυπωτή ή πλαστό χρήμα όπως το ερμήνευσε ο κ. Βενιζέλος, αφού ο μηχανισμός ELA πράγματι υπάρχει και έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν. Το αδύνατο σημείο της τοποθέτησής της (και διορθώστε με οι οικονομολόγοι αν πέφτω έξω) είναι ότι για να ενεργοποιηθεί ο ELA χρειάζεται έγκριση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα -άρα, σκέφτομαι, αν είσαι ήδη σε σύγκρουση με την ΕΚΤ η δυνατότητα του ELA είναι μόνο θεωρητική. (Δείτε πάντως όσα γράφει για τον μηχανισμό ο Γ. Καισάριος, υποψήφιος της ΝΔ, οικονομολόγος, οπότε δεν αποκλείεται η Ρ. Μακρή να μην έχει μόνο θεωρητικά δίκιο).

Κατά σατανική σύμπτωση, χτες ήρθε κι άλλο ένα γεγονός για να μας θυμίσει ότι ο ELA υπάρχει και χρησιμοποιείται: ανακοινώθηκε ότι οι δύο από τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες (αυτές που υποτίθεται πως είχαν περάσει τα στρες τεστ με χαρακτηριστικήν άνεση πριν από μερικούς μήνες) έχουν πρόβλημα ρευστότητας και προσέφυγαν στον ELA, ενώ οι άλλες δύο πρόκειται επίσης να προσφύγουν. Αυτά είναι τα σοβαρά προβλήματα.

Διότι βέβαια, η Ραχήλ Μακρή, που προσωπικά την εκτιμώ πολύ, δεν είναι παρά μία υποψήφια του ΣΥΡΙΖΑ, από τους 450 που συμμετέχουν στα ψηφοδέλτια, που δεν έχει ιδιαίτερη αρμοδιότητα στα οικονομικά, και αν εκλεγεί βουλευτίνα δεν πρόκειται να αναλάβει κάποιο υπεύθυνο πόστο σε αυτό τον τομέα, οπότε οι επί των οικονομικών τοποθετήσεις της δεν έχουν βέβαια το ίδιο βάρος με τις τοποθετήσεις του Δραγασάκη, του Σταθάκη, του Μηλιού ή των άλλων «οικονομολόγων» του κόμματος. Και είναι μάλλον κωμικό, αλλά και πολύ ενδεικτικό για τη μεροληψία των μεγάλων καναλιών, ότι μια τοποθέτηση (ή ακόμα και, αν θέλετε, μια γκάφα) μιας υποψήφιας βουλευτίνας σε ένα επαρχιακό κανάλι κερδίζει δεκάλεπτη προβολή στα κεντρικά δελτία ειδήσεων των καναλιών, δηλαδή πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσον αφιερώθηκε σε όλη την άλλη προεκλογική δραστηριότητα του ΣΥΡΙΖΑ.

Πάντως, άκουσα ότι τη μεγαλύτερη τηλεθέαση ακροαματικότητα στη ζώνη 8-9 μμ δεν την έχει ούτε το Μέγκα ούτε ο Αντέννα, αλλά ο Άλφα, που εκείνη την ώρα δεν παίζει ειδήσεις αλλά την εκπομπή «Κάτι ψήνεται». Καλό αυτό.

* Και για να συνεχίσω με συριζαίους, ας επισημανθεί ένα συνηθισμένο λαθάκι που ψάρεψα σε τοποθέτηση του υποψήφιου βουλευτή Δημήτρη Τσουκαλά: ο ΕΝΦΙΑ «έχει πέσει επί δικαίων και αδίκων». Δεν υπάρχει λόγος για τη γενική. Και στο πρωτότυπο η φράση (είναι από το Ευαγγέλιο) με αιτιατική συντασσόταν («επί δικαίους και αδίκους»), αλλά και στη σημερινή χρήση αιτιατική χρησιμοποιούμε (πάνω σε δικαίους και αδίκους).

* Διάλειμμα με μη πολιτικό μεζεδάκι. Με ρωτάει φίλος αν είναι λάθος το «άπλετος χρόνος» που διάβασε σε εφημερίδα χτες, εφόσον, λέει, τώρα πια μόνο το φως λέμε άπλετο.

Το θέμα αξίζει αρθράκι, αλλά ας πάρουμε ένα ορντέβρ. Δεν το θεωρώ λάθος το «άπλετος χρόνος» (ή «χώρος») αν και δεν θα το έλεγα. Στα αρχαία, το επίθετο χρησιμοποιόταν και μεταφορικά (π.χ. άπλετος δόξα). Και ενώ είναι αλήθεια ότι για μια περίοδο το λέγαμε μόνο για το φως, και έτσι θα το βρείτε στο ΛΚΝ και το λεξικό Μπαμπινιώτη, όλο και περισσότερο ακούγονται οι φράσεις «άπλετος χρόνος/χώρος», και καλά κάνει το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας που κατοχυρώνει αυτές τις συμφράσεις.

Πάντως, ο φίλος μου ο Τάσος, που του αρέσει να κοροϊδεύει τα κλισέ, λέει «άπλΥτο φως»

* Νέος φίλος του ιστολογίου μού στέλνει οθονιά από τηλεοπτική εκπομπή όπου δίνει συνέντευξη ένας «διασωθέντας του ναυαγίου», όπως γράφει το σουπεράκι. Ένιωσε έκπληξη για τον αποκλίνοντα τύπο. Και συνεχίζει: Η αρχική μου έκπληξη μεγάλωσε όταν η διαδικτυακή  αναζήτηση έδειξε αρκετά εκτεταμένη χρήση της λέξης ο διασωθέντας αλλά και ο επιζήσαντας,  ο επιβιώσαντας, ο αποβιώσαντας, ο εορτάζοντας και κουράγιο να έχει «ο αναζητώντας» μεζεδάκια...

Δεν θεωρώ ότι είναι μαργαριτάρι, είναι γλωσσική επιλογή -να χρησιμοποιηθεί ένας υπαρκτός λαϊκός τύπος, που εξυπηρετεί μια ανάγκη, δηλαδή να αποφύγουμε τον, κακά τα ψέματα, δύστροπο αρχαιόπρεπο τύπο «ο διασωθείς-του διασωθέντος», κι έτσι από τον πληθυντικό (οι διασωθέντες) μεταπλάθεται νέος ενικός, ο διασωθέντας, όπως ακριβώς από την αιτιατική (τον παράγοντα) φτιάχτηκε νέα ονομαστική του «ο παράγων» κι έτσι έχουμε «ο παράγοντας». Και δεν είναι μόνο αυτοί οι τύποι που ακούγονται πολύ, αλλά και άλλοι, π.χ. «ο συλληφθέντας» -για να μην αναφέρουμε και τα ελυτικά «ο σώσαντας» και «ο νικήσαντας». Παλιά, το’χω ξαναγράψει, οι φαντάροι που παίρνανε απαλλαγή λέγανε «είμαι απαλλαγέντας». Πιο εύκολη είναι η χρήση του λαϊκού τύπου όταν έχουμε χρήση της μετοχής ως ουσιαστικού, βέβαια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκλογές, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , | 212 Σχόλια »

Προεδρικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Δεκεμβρίου, 2014

Κατά πάσα πιθανότητα δεν έχω χρησιμοποιήσει άλλη φορά αυτόν τον τίτλο, παρόλο που τούτη εδώ είναι η δεύτερη προεδρική εκλογή από τότε που άρχισε να εκπέμπει το ιστολόγιο. Όμως την προηγούμενη φορά (τον Φλεβάρη του 2010) η εκλογή του Κ. Παπούλια ήταν δεδομένη, αφού είχε την υποστήριξη ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ, ενώ σήμερα φαίνεται αμφίβολη -και όχι βέβαια επειδή τώρα λείπει το ΛΑΟΣ παρά επειδή τα δύο πρώην μεγάλα κόμματα έχουν υποστεί μείωση έως και καθίζηση των δυνάμεών τους.

Μερικά από τα σημερινά μας θέματα είναι πράγματι παρμένα από την πρώτη ψηφοφορία για την εκλογή ΠτΔ που έγινε την Τετάρτη που μας πέρασε.

Το πιο χαρακτηριστικό, που έχει συζητηθεί πολύ στην μπλογκόσφαιρα, και που σχολιάστηκε και εδώ, μια και κατά σύμπτωση τη μέρα εκείνη είχα ανεβάσει ένα άρθρο σχετικά με τους τύπους «βουλευτίνες» και «βουλεύτριες», ήταν ότι κατά την ψηφοφορία οι βουλευτίνες που δεν ήθελαν να ψηφίσουν τον Σταύρο Δήμα, σε συμμόρφωση με τις οδηγίες του Προέδρου και τον Κανονισμό της Βουλής, φώναζαν «Παρών», πράγμα που θεωρήθηκε οξύμωρο από πολλούς.

Μάλιστα, όσοι παρακολούθησαν την ψηφοφορία θα θυμούνται ίσως ότι ακόμα και όταν δυο-τρεις βουλεύτριες είπαν «Παρούσα» (σίγουρα η Ελ. Κουντουρά και η Στ. Ξουλίδου, πιθανώς και η Αλέκα Παπαρήγα), ο ψηφολέκτης τις διόρθωσε και ανακοίνωσε ότι ψήφισαν «Παρών».

Το βέβαιο είναι ότι πράγματι ο Κανονισμός της Βουλής, στο άρθρο 140 παράγραφος 6 αναφέρει: Boυλευτές πoυ δεν επιθυμoύν να εκφράσoυν την πρoτίμησή τoυς υπέρ oρισμένoυ πρoσώπoυ δηλώνoυν «παρών». Σχολιάζοντας το θέμα, ένας φίλος νομικός (ο Χρ. Γραμματίδης) αναφέρει: «Οι βουλεύτριες πρέπει να λένε «παρών» καθώς ο κανονισμός λέει ότι όσοι δεν επιθυμούν την ψήφο εκφωνούν τη λέξη «παρών». Είναι χαρακτηρισμός ψήφου, όχι δήλωση για το αν είναι παρόντες / παρούσες ώστε να αλλάζει ανάλογα με το ποιος/ποια μιλάει».

Πράγματι, βάσει της διατύπωσης του Κανονισμού και των εντολών του Προέδρου, φαίνεται ότι οι βουλευτίνες καλώς ψήφισαν Παρών. Μάλιστα, η Άννα Χατζησοφιά, που έλειπε από την ψηφοφορία, έστειλε επιστολή στην οποία διευκρίνιζε ότι «αν ήταν παρούσα, θα ψήφιζε Παρών», που είναι σωστό αλλά ακούγεται αστείο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 177 Σχόλια »

Λεξιλογώντας για το παλιοτσόκαρο

Posted by sarant στο 30 Ιανουαρίου, 2013

Όπως οι άνθρωποι, έτσι και οι λέξεις γνωρίζουν, καμιά φορά, σύντομα διαστήματα διασημότητας και ύστερα ξαναπέφτουν σε σχετικήν αφάνεια. Η διάσημη λέξη της ημέρας είναι αναμφίβολα η λέξη «παλιοτσόκαρο», ή έστω η φράση «άει σιχτίρ, ρε παλιοτσόκαρο», που ξαφνικά γνώρισε μεγάλες πιένες, αφού έφτασε να ακουστεί στην αίθουσα της Βουλής των Ελλήνων. Σύμφωνα με τα διαδικτυακά ρεπορτάζ, ανάμεσα στην κ. Σοφία Βούλτεψη της Νέας Δημοκρατίας και στην κ. Ραχήλ Μακρή των Ανεξ. Ελλήνων έγινε ο εξής διάλογος (έβαλα τόνους στα πώς και στα πού):

  • Σοφία Βούλτεψη: «Βρε Τέρενς είμαστε κι εμείς εδώ. Πώς κάνετε έτσι;»

  • Ραχήλ Μακρή: «Τι λες μωρή που είστε κι εσείς εδώ.»

  • Σοφία Βούλτεψη: «Εγώ εδώ είμαι και με ξέρουν ολοι Εσύ πού μεγάλωσες;»

  • Ραχήλ Μακρή: «Εγώ μεγάλωσα στη Σαλονίκη. Εσύ ξέρουμε πού και πώς μεγάλωσες και ποιος ήταν ο πατέρας σου;»

  • Βούλτεψη: «Ποιος ήταν ο πατέρας μου;»

  • Ραχήλ Μακρή: «Αμα δεν τον ξέρεις θα στον μάθω εγώ ποιος ήταν.»

  • Σοφία Βούλτεψη: «Αει σιχτίρ ρε παλιοτσόκαρο»

Παραδίδονται και άλλες παραλλαγές της στιχομυθίας, πάντως σε όλες η αιτία του καβγά είναι η αναφορά της κ. Μακρή στον πατέρα της κ. Βούλτεψη. Ο Γιάννης Βούλτεψης (1923-2010), πατέρας της Σοφίας, υπήρξε ένας από τους κορυφαίους της ερευνητικής δημοσιογραφίας μας. Κεφαλονίτης, συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση με τον ΕΛΑΣ, έκανε στη Μακρόνησο, και δούλεψε πολλά χρόνια στην εφημερίδα Αυγή. Κορυφαία στιγμή της δημοσιογραφικής του σταδιοδρομίας ήταν όταν, μαζί με τον Γ. Ρωμαίο των Νέων και τον Γ. Μπέρτσο της Ελευθερίας, αποκάλυψαν τη δράση του παρακράτους στην υπόθεση Λαμπράκη. Επί δικτατορίας έφυγε στη Ρώμη. Γυρίζοντας στην Αθήνα μετά τη μεταπολίτευση δήλωσε «βασιλοκομμουνιστής» (ίσως να είναι και δική του η πατρότητα του όρου), αλλά πορεύτηκε πιο κοντά στο πρώτο συνθετικό του αυτοπροσδιορισμού του παρά στο δεύτερο: συνεργάστηκε βέβαια με πολλά έντυπα, αλλά επί Μητσοτάκη ανέλαβε διευθυντής του γραφείου τύπου της Νέας Δημοκρατίας (1984-1993).

Αν η προσβολή της μνήμης του πατέρα δικαιολογεί τις βρισιές που ακούστηκαν δεν το ξέρω, θα παρατηρήσω μόνο ότι ενώ ως τώρα ξέραμε για άντρες που έρχονταν στα χέρια επειδή ο ένας πρόσβαλε τη μητέρα του άλλου, τώρα έχουμε και γυναίκες να διαπληκτίζονται για προσβολή του πατέρα. Δεν θέλω πάντως να κρίνω τις δυο βουλευτίνες, έπειτα εμείς εδώ δεν ηθικολογούμε ούτε δεοντολογούμε, αλλά λεξιλογούμε, οπότε θα γράψω μερικά πράγματα για τη φράση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθυροστομίες, Βουλή, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Πρόσφατη ιστορία, Παπαδιαμάντης | Με ετικέτα: , , , , | 293 Σχόλια »