Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ρομάν Πολάνσκι’

Η μία από τις δύο

Posted by sarant στο 9 Μαρτίου, 2020

Χτες ήταν η Μέρα των δικαιωμάτων της γυναίκας και στο γαλλικό ραδιόφωνο, που είχε αφιέρωμα στην ημέρα, άκουσα μια συνέντευξη της δημοσιογράφου Τζούλια Φόις, που μου φάνηκε ενδιαφέρουσα. Τη βρηκα και τη μεταφράζω πρόχειρα, μια και αναφέρεται σε ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα.

Η Τζούλια Φόις μόλις εξέδωσε ένα βιβλίο στον οποίο περιγράφει τον βιασμό που υπέστη σε ηλικία 23 ετών και τη δικαστική περιπέτεια που είχε -με τελικό αποτέλεσμα την απαλλαγή του κατηγορούμενου ως βιαστή της.

Το βιβλίο έχει τίτλο Je suis une sur deux, Είμαι η μία στις δύο. Ο τίτλος αποτελεί υπαινιγμό στο αποτέλεσμα έρευνας σύμφωνα με την οποία η μία στις δύο γυναίκες στη Γαλλία έχει υποστεί σεξουαλική επαφή χωρίς τη συγκατάθεσή της (rapports sexuels non consentis είναι ο γαλλικός όρος).

Το όνομά της είναι Giulia Foïs, με διαλυτικά, γι’ αυτό και προφέρεται Φόις κι όχι Φουά. Είναι άλλωστε Γαλλοϊταλίδα. Το πρωτότυπο της συνέντευξης, εδώ. Κάθε διόρθωση καλοδεχούμενη.

Μεταφράζω:

franceinfo : Αυτοπροσδιορίζεστε ως «λάθος θύμα» βιασμού, τι εννοείτε με αυτό;

Giulia Foïs : Το λάθος θύμα (mauvaise victime) βιασμού είναι το θύμα που δεν μοιάζει με την ιδέα που έχουμε σχηματίσει. Ο βιασμός είναι κάτι εντελώς αδιανόητο, δεν θέλουμε να παραδεχτούμε πως υπάρχει. Στην ανάγκη, μπορούμε να τον διανοηθούμε όταν όλα ταιριάζουν στη σωστή θέση. Αυτό που περιμένουμε από ένα θύμα, είναι να κείτεται καταγής. Και μάλιστα, να μην ξανασηκωθεί ποτέ, κυρίως αυτό.

Στο εφετείο, ο δικηγόρος μου είπε: «Θα θέλατε να είναι ακόμα πασαλειμμένη με αίμα, σπέρμα και δάκρυα;» Και στο σημείο αυτό, θα δεχτούν να σας πιστέψουν. Αν λοιπόν προσπαθήσετε να σηκωθείτε στα πόδια σας, πράγμα που έκανα εγώ διότι εκτιμούσα πως είχα δικαίωμα σε μια ζωή μετά, μια και δεν είχα κάνει τίποτα, μια και δεν ήμουν ένοχη για τίποτα, αυτό σημαίνει ένα από τα εξης δύο: ή λέτε ψέματα ή δεν ήταν και τόσο σοβαρό. Κι εγώ, θέλησα να ξανάβρω τη ζωή που ζούσα ως τότε. Κι αυτό, το πλήρωσα. Ο εισαγγελέας του εφετείου τού είπε: «Δεν μπορούμε να την κατηγορήσουμε που θέλησε να σώσει τη ζωή της εκείνο το βράδυ. Και δεν μπορούμε να την κατηγορούμε σήμερα που θελει να ζήσει καλά».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Δύο φύλα, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , | 165 Σχόλια »

Προεδρικά μεζεδάκια, έκδοση 2020

Posted by sarant στο 18 Ιανουαρίου, 2020

Για το καθιερωμένο σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο δεν θα ταίριαζε αλλος τίτλος αφού προχτές ανακοινώθηκε το όνομα της κ. Κατερίνας Σακελλαροπούλου, ανώτατης δικάστριας, που μέσα στην επόμενη εβδομάδα αναμενεται ν’ αποτελέσει την πρώτη γυναίκα στην προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Όμως, αφού έβαλα τον τίτλο σκέφτηκα ότι κατά πάσαν πιθανότητα τον έχω ήδη χρησιμοποιήσει -και η υποψία μου βγήκε σωστή, αφού τον είχα βάλει στα τέλη του 2014, τότε που διεξάγονταν οι (άκαρπες τελικά) ψηφοφορίες για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Κι έτσι, πρόσθεσα τη χρονολογική σήμανση, να μη μπερδεύεται ο ιστορικός του μέλλοντος.

* Kαι ξεκινάμε. Η ελληνικούρα της εβδομάδας από την Εστία. Η γηραιά κυρία του ελληνικού τύπου (αφού ξεκίνησε να κυκλοφορεί τον προπερασμένον αιώνα) προβάλλει πεισματικά παλιομοδίτικο προφίλ και στο γλωσσικό, αφού γράφεται με πολυτονικό (θα πρέπει να είναι η μόνη καθημερινή εφημερίδα, ίσως όμως υπάρχουν και εκκλησιαστικές) και σε καθαρεύουσα -ή, πιο σωστά, κάτι σαν καθαρεύουσα.

Όμως δεν είναι εύκολο τη σήμερον ημέρα να γράψει κανείς καθαρεύουσα. Δεν αρκεί να γράφεις δημοτική και να αλλάζες τις καταλήξεις, όπως κάνει εδώ ο συντάκτης.

Αλλά και μόνο αυτό να κάνεις, θέλει προσοχή. Διότι, μπορεί η ευθύβολη να γίνεται «η ευθύβολος» στην καθαρεύουσα, αλλά η ξεκάθαρη δεν γίνεται «η ξεκάθαρος» -και εδώ που τα λέμε, ο ξεκάθαρος και η ξεκάθαρη δεν είναι λέξεις της καθαρεύουσας. Αν όμως τις βάλετε σε ένα καθαρευουσιάνικο κείμενο θα τις κλίνετε δημοτικότροπα, αλλιώς το αποτέλεσμα θα είναι κωμικό -το είχε εκμεταλλευτεί αυτό ο Ελισαίος Γιανίδης, δείτε το απόσπασμα εδώ με το πινακάκι, που δεν νομίζω να το έχω βάλει στο ιστολόγιο.

* Νέο κράτος εμφανιστηκε στον πλανήτη, μου λέει φίλος και μου στέλνει άρθρο του Χάφιποστ για τις καταστρεπτικές πυρκαγιές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 265 Σχόλια »

Το μακελειό του καρνάγιου

Posted by sarant στο 21 Ιουλίου, 2010

Μου στείλαν ένα εξαιρετικό μεταφραστικό μαργαριτάρι, που για να μην μπαγιατέψει πολύ σας το σερβίρω τώρα, αντί να το παρουσιάσω μαζί με άλλα μεζεδάκια κάποιαν άλλη φορά.

Λοιπόν, στα Νέα της Δευτέρας (19.7) σε άρθρο για τα σχέδια του Πολάνσκι, διαβάζουμε:

Ο Ροµάν Πολάνσκι επιστρέφει στη δουλειά, τώρα που έληξε ο κατ’ οίκον περιορισµός του στην Ελβετία. Ο 76χρονος σκηνοθέτης πρόκειται να µεταφέρει στην οθόνη το θεατρικό έργο της Γιασµίνα Ραζά «Ο Θεός του Καρνάγιου».

Αν το διάβαζα έτσι, ανειδοποίητος, ομολογώ ότι θα το προσπερνούσα χωρίς να αντιληφθώ το μαργαριτάρι, διότι, για να πω την αμαρτία μου, σε αντίθεση με τον πληροφορητή μου δεν είμαι και τόσο ενήμερος για το γαλλικό θέατρο -διότι γαλλικό είναι το θεατρικό έργο και Γαλλίδα είναι η Γιασμίνα Ρεζά (που την έκανε Ραζά ο δημοσιογράφος ή ο δαίμων).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , | 21 Σχόλια »

Λίγα μεζεδάκια ξεκοκαλισμένα

Posted by sarant στο 13 Ιουλίου, 2010

Περίμενα σήμερα, Τρίτη και δεκατρείς, το μεσημεράκι περί τα τρία τέταρτα της ώρας σ’ ένα καφενείο, με μια Ελευθεροτυπία στο χέρι, ώσπου να δεήσει ένας…. αλλά δεν έχω σκοπό να πω εδώ τον πόνο μου. Το θέμα είναι ότι ενώ περίμενα ξεκοκάλισα, όπως ήταν φυσικό, την εφημερίδα που κρατούσα, και από το ξεκοκάλισμα βγήκανε τρία μεζεδάκια που σας τα παρουσιάζω εδώ καθώς η μέρα τελειώνει.

Να ξεκινήσουμε από τον Στάθη, ο οποίος γράφει για ένα θέμα που μας έχει απασχολήσει ξανά. Συγκεκριμένα, λέει:

Αν κάποια στιγμή οι Ελληνες, δηλαδή ο λαός, ανασυγκροτήσουν την τεμαχισμένη και υπόδουλη αυτήν τη στιγμή χώρα, αν τη βγάλουν απ’ την απομόνωση και την περικύκλωση, υπάρχει η πιθανότης να ζητηθούν οι δέουσες εξηγήσεις από τους 159 τρέσες (Προσωπικώς το εύχομαι και θα αγωνισθώ για αυτό).

Και για όσους έχουν «ξεχάσει» τη λέξη, «τρέσα» έλεγαν οι Λάκωνες τον δειλό που πέταγε την ασπίδα και την κοπάναγε προς τον «μονόδρομο» της φυγής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων | Με ετικέτα: , , , , , | 98 Σχόλια »