Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ρουβίκωνας’

Τα τελευταία μεζεδάκια του 2017

Posted by sarant στο 30 Δεκέμβριος, 2017

Ο τίτλος του σημερινού μας πολυσυλλεκτικού βδομαδιάτικου σημειώματος είναι θαρρώ αυτονόητος και τον έχουμε επαναλάβει κάμποσες φορές (συνήθως χωρίς να προσδιορίζουμε τη χρονιά). Τελευταίο Σάββατο του 2017 σήμερα, μαζί και τα τελευταία μεζεδάκια.

Όσοι διαβάζετε το άρθρο το πρωί, να ξέρετε ότι σας μένουν λίγες μόνο ώρες, ούτε οχτώ, για να πάρετε μέρος στην ψηφοφορία μας για τη Λέξη της χρονιάς 2017. Οι κάλπες θα κλείσουν στις 18.00 ώρα Ελλάδος και τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν το πρωί της Κυριακής, 31 Δεκεμβρίου. Οπότε, σπεύσατε!

* Εκατό φορές έχουμε γράψει για τη μετατροπή επιρρημάτων σε λογιόκλιτα επίθετα, ένα φαινόμενο που εμβληματικά εμφανίζεται σε φράσεις όπως «ανεξαρτήτου ηλικίας» αλλά που το βρίσκουμε με μικρότερη συχνότητα και σε άλλα επιρρήματα. Δεν ξέρω αν έχει μελετηθεί θεωρητικά, πάντως είναι μια τάση που την έχω αντιληφθεί εδώ και όχι πάρα πολλά χρόνια και που συνίσταται στο να αντικαθιστανται λόγια επιρρήματα σε -ως όχι από τα αντίστοιχα δημοτικότροπα επιρρήματα αλλά από τα αντίστοιχα επίθετα.

Το πιο συχνό παράδειγμα είναι το περίφημο «ανεξαρτήτου», όπου το «ανεξαρτήτως ηλικίας» (λογιότροπο και σωστό) γίνεται όχι «ανεξάρτητα από ηλικία» (δημοτικό και σωστό) αλλά «*ανεξαρτήτου ηλικίας» (λογιότροπο και λάθος, αφού δεν τίθεται θέμα να είναι ανεξάρτητη από κάτι η ηλικία).

Τελευταίο κρούσμα σε ιστότοπο έκδοσης εισιτηρίων για εκδήλωση του ΚΠΙΣΝ, απ’ όπου θα περίμενε κανείς περισσότερη επιμέλεια. Ο Σιδερόγιαννος, διαβάζουμε, είναι παραμύθι «Για «παιδιά» ανεξαρτήτου ηλικίας».

* Ένας από τα παρακλάδια του Δαίμονα του τυπογραφείου, που έχει εμφανιστεί με τη νέα τεχνολογία, είναι και ο Δαίμονας της κοπιπάστης. Στο τεύχος Δεκεμβρίου 2017 του The Books Journal διάβασα κείμενο για τη συναντηση που είχε ο αρθρογράφος το 1985 με τη Μάτση Χατζηλαζάρου και έσπαγα το κεφάλι μου να καταλάβω πού κολλούσε η πρώτη-πρώτη πρόταση, που έλεγε: «Οι ουρές για τα εισιτήρια του μετρό δεν οφείλονται στη γελοιότητα του Σπίρτζη και των άλλων». και συνέχιζε: «Χτύπησα το κουδούνι της στην Πατριάρχου Ιωακείμ εκείνο το πρωί για να της κάνω ένα πορτρέτο, για το περιοδικό Αντί της εποχής». Ποιος Σπίρτζης και ποιο μετρό το 1985;

Τελικά χτες ειδα στη Λεξιλογία ότι, όπως σχολίασε ο συντάκτης του άρθρου μάλλον στο Φέισμπουκ, επρόκειτο για κατόρθωμα του Δαίμονα της Κοπιπάστης!

* Σύμφωνα με το ανέκδοτο, ένας σγουρομάλλης αναρωτιέται αν το σωστό ειναι «Ιράν ή Ιράκ». Στα Νέα δεν έχουν τέτοιες απορίες, κι έτσι διαβάσαμε προσφατα σε άρθρο ότι «έχω συνεργαστεί και με τα ακροδεξιά κόμματα στη Βουλγαρία και τη Σλοβενία».

Δεν ξέρω αν υπάρχουν ακροδεξιά κόμματα στη Σλοβενία, αλλά πάντως δεν είναι στην κυβέρνηση. Ο Γιούνκερ για τη Σλοβακία μίλησε, και άλλωστε πιο κάτω στο άρθρο γίνεται λεπτομερής αναφορά στους ακροδεξιούς της Σλοβακίας. Παρεμπιπτόντως, ο Robert Fico, που είναι ο πρωθυπουργος της Σλοβακίας, προφέρεται Φίτσο και όχι Φίκο.

* Γενική ειδοποίηση που ισχύει και για προηγούμενα άρθρα και για επόμενα: το πληκτρολογιο του λάπτοπ μου είναι ελαττωματικο κι έτσι συχνά όταν πατάω το πλήκτρο του τόνου δεν υπακούει. Οπότε, όταν βλέπετε πολλές άτονες λέξεις να μη σκέφτεστε ότι εφαρμόζω κάποιο ιδιαιτέρως περίπλοκο σύστημα επιλεκτικού τονισμού. Πρόκειται για μηχανική βλάβη!

* Ο φίλος μας ο Μιχάλης στέλνει αυτή την ιντερνετική διαφήμιση, που αποτελεί σπάνιο δείγμα κλίσης του ρήματος «ζαντολάζομαι» και με ρωταει τι σημαίνει.

* Πέθανε πριν από λίγες μέρες ο εκδότης Θανάσης Χαρμάνης των εκδόσεων Ύψιλον.

Στη νεκρολογία του στην ΕφΣυν διαβάζουμε ότι, ανάμεσα σε πολλά άλλα βιβλία (συνολικά πάνω από 700 τίτλους), εξέδωσε:

βιβλία κλασικών συγγραφέων του 20ού αιώνα (Τ.Σ.Έλιοτ, Μπέκετ, Μποντλέρ, Όργουελ, Πόπα, Μπονφουά, Λοτρεαμόν, Περέκ, Φλομπέρ, Σουίφτ, Βιρτζίνια Γουλφ, Ρόμπερτ Γκρέιβς, Τζόις, Κορτάσαρ, Πίντσον, Ἀραγκόν,Μπρετόν, Μαν, Μούζιλ, και πολλά βιβλία του Μπόρχες).

Όμως, ο Μποντλέρ, ο Λοτρεαμόν και ο Φλομπέρ έδρασαν κατά τον 19ο αιώνα και έκλεισαν τα μάτια τους πολύ πριν ανατείλει ο εικοστός, ενώ ο Τζόναθαν Σουίφτ έφυγε από τον μάταιο τούτο κόσμο το μακρινό 1745 -εντάξει, υπάρχει το σλόγκαν για τον «μακρύ εικοστό αιώνα» αλλά και τόσο μακρύ δεν τον φανταζόμουν!

* Ανάλογη (αλλά όχι ίδια) πινακίδα με τη… δύσοσμη σύντμηση των κουραμπιέδων σε «κουρα/δες» είχαμε βάλει και πέρυσι. Μπορεί και να είναι αυθεντική. Εκεί μας κατάντησε ο ΣΥΡΙΖΑ, κυρίες και κύριοι!

* Σε σοβαρό καλλιτεχνικό ιστότοπο έξι καλεσμένοι ξεχώρισαν μια ανάμνηση από τον χώρο του πολιτισμού για τη χρονιά που φεύγει.

Εγώ ξεχώρισα την ανάμνηση του Κωνσταντίνου Ρήγου, όπου έχω να παρατηρήσω τα εξής μικρά:

α. Η όπερα La Bohème του Πουτσίνι, που παίζεται και στη Λυρική αυτές τις μέρες, στη χώρα μας έχει επικρατήσει να λέγεται «Η Μποέμ», σε θηλυκό γένος και έτσι αναφέρεται και στον ιστότοπο του ΚΠΙΣΝ. Με ξένισε η αναφορά στο ουδέτερο («του Μποέμ», «το Μποέμ»). [Θα μπορούσε να δικαιολογηθεί το αρσενικό πληθυντικό, Οι μποέμ, οπως στο βιβλίο του Μυρζέ όπου βασίζεται η όπερα, αλλ’ αυτό είναι άλλη συζήτηση].

β. Ο Κ. Ρήγος λέει για την «ιστορία της Μιμή». Αλλά το όνομα Μιμή, έτσι γραμμένο, κλίνεται στη γλώσσα μας, είτε πρόκειται για τη Μιμή Ντενίση είτε για τη Μιμή της όπερας Μποέμ. Προς τι η ακλισιά; Για να δείξουμε ότι είναι ξένη; Μα, παγώνει τέτοιες μέρες έξω από το κλιτικό μας συστημα -υπηκοότητες θα κοιταξουμε;

γ. Τέλος, τον ρόλο της Μιμής τον ερμηνεύει η Μυρτώ Παπαθανασίου, όχι Παπαθανασοπούλου όπως αναφέρεται.

* Πολλοί φίλοι μου σκακιστές είναι δίκαια εξοργισμένοι αυτές τις μέρες διότι η FIDE, η Διεθνής Σκακιστική Ομοσπονδία, ενέδωσε στη γοητεία των πετροδολαρίων, και διοργανώνει παγκόσμια πρωταθλήματα μπλιτς και γρήγορου σκακιού στο Ριάντ, όπου οι σκακίστριες είναι υποχρεωμένες να φορούν αμπάγια αν θελήσουν να βγουν έξω από το ξενοδοχείο όπου γίνονται οι αγώνες και όπου αποκλείστηκαν οι σκακιστές του Ισραήλ, του Ιράν και (θαρρώ) του Κατάρ καθώς και άλλοι σκακιστές που είχαν στο παρελθόν σχέση με την εθνική ομάδα του Ισραήλ π.χ. ως προπονητές. Οι περισσότεροι μεγάλοι πρωταθλητές υπέκυψαν στον εκβιασμό διότι το χρήμα έρευσε άφθονο τόσο σε έπαθλα όσο και σε φιλοξενία πριγκιπικού επιπέδου, όχι όμως όλοι. Η Ουκρανή πρωταθλήτρια Άννα Μούζιτσουκ, κάτοχος του παγκόσμιου τίτλου και στο γρήγορο σκάκι και στο μπλιτς, αρνήθηκε να μεταβεί στο Ριάντ.

Αλλά γιατί σας τα λέω όλα αυτά σήμερα; Διότι ο φίλος Φίλιππος Κοεράντ, που έχει και το περίφημο σκακιστικό ιστολόγιο skakistiko.com., μετέφρασε τη δήλωση της Άννας Μούζιτσουκ και την ανάρτησε στη σελίδα του στο Φέισμπουκ αλλά και στο ιστολόγιό του.

Οπότε, ένας από τους ιστότοπους που μπαζώνουν δέκα άρθρα την ώρα, αναδημοσίευσε τη φωτογραφία και τη δήλωση της Αννας Μούζιτσουκ, βάζοντας τον εξής τίτλο:

ΚΑΙ Μπράβο της!! “ΜΕΓΑΛΟ Χαστούκι” στη Σαουδική Αραβία από EΛΛΗΝΙΔΑ πρωταθλήτρια στο σκάκι! «αποφάσισα να μην ταξιδέψω στη Σαουδική Αραβία

Με το ζόρι την πολιτογράφησε Ελληνίδα την Άννα!

* Καραβίδα (ήγουν πολλαπλό λάθος) σε ισπανικόν ιστότοπο που διδάσκει ξένες γλώσσες, ανάμεσά τους και ελληνικά.

Ο παρατατικός παθαίνει επιρρημα και μετατρέπεται σε «παρατατικώς» ενώ διπλα δίνεται η κλίση του… αορίστου! (Ο παρατατικός είναι, θα θυμάστε, «εισήγα» αν και εγώ προτιμώ το ομαλό «είσαγα» με αόριστο το ομαλό «είσαξα»).

Στον παρακειμενο, υπερσυντέλικο και τετελεσμένο μέλλοντα τα πράγματα χειροτερεύουν. Όχι μόνο δίνονται λάθος οι ονομασίες χρόνων, αλλά και προτείνεται ο ανύπαρκτος τύπος «έχω/είχα/θα έχω εισάγει» -αντί για το σωστο «έχω εισαγάγει» ή, αν προτιμάτε τους αναλογικούς τύπους όπως στην Κύπρο, «έχω εισάξει».

Δεν διδάσκει και πολύ καλά ελληνικά ο ιστότοπος, φοβάμαι.

* Το διάβασα στο Φέισμπουκ και μου άρεσε.

Χάθηκε ψαράς στον Έβρο. Βρέθηκε το αυτοκίνητό του στο Δέλτα. Ο παρουσιαστής του Άλφα: «το αυτοκίνητό του βρέθηκε τελικά σήμερα στο Δέλτα του Φαλήρου». Καλά που δεν είπε στο Δ της Ιλιάδας.

* Η ακλισιά της εβδομάδας, από την έγκριτη Καθημερινή. Σε άρθρο για τον Ρουβίκωνα, διαβάζουμε:

Τη βούληση της κυβέρνησης να συλληφθούν και να λογοδοτήσουν τα μέλη του «Ρουβίκωνας», για την επίθεση με μπογιές στο κτίριο της ισραηλινής πρεσβείας στην Αθήνα, αλλά και για όλες τις ενέργειες στις οποίες παρανομούν, επανέλαβε ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας.

Τα μέλη του «Ρουβίκωνας»; Τα εισαγωγικά δεν δικαιολογούν την ακλισιά, και άλλωστε στο ίδιο άρθρο παρακάτω διαβάζουμε, σωστά: Για τον «Ρουβίκωνα», ο κ. Τόσκας τόνισε….

* Πολύ συζητήθηκε στα κοινωνικά μέσα ένα ποστ που ανέβασε ο συγγραφέας Χ. Χωμενίδης -αυτή η εξαίσια μελωδία είναι η εισαγωγή από την Κλέφτρα κίσσα του Ροσσίνι, που ακολουθούσε σε γιουτουμπάκι από κάτω.

Μπορεί να είμαι ψείρας, αλλά για να γράψεις τέτοιο φιλότεχνο στάτο θα περίμενα να ξέρεις ότι ο Ροσσίνι λεγόταν Τζοακίνο και όχι Τζάκομο -ή αλλιώς, από τον Τζάκομο στον Τζοακίνο ένας Πουτσίνι δρόμος.

* Στο προχτεσινό φύλλο της ΕφΣυν δημοσιεύτηκε άρθρο δύο Επιτρόπων της ΕΕ. Ο ένας από αυτούς ήταν ο Ούγγρος Tibor Navracsics. Ο οποίος όμως δεν μεταγράφεται στα ελληνικά «Ναβρακσικς», όπως τον έβαλε η καλή εφημερίδα, διότι δεν είναι… Γαλάτης ο άνθρωπος (Ναβραξίξ!).

Είναι Ούγγρος και προφέρεται Νάβρατσιτς.

*Και στο χτεσινό φύλλο της ΕφΣυν και τη σελίδα 16 των Νησίδων, σε άρθρο για το μέλλον του Διαδικτύου διάβασα το παλιό μαργαριτάρι για τη «σιλικόνη» που χρησιμοποιείται τάχα στις σημερινές συσκευές πληροφορικής και θ’ αντικατασταθεί στο μέλλον με το γραφένιο.

Φυσικά silicon έγραφε το άρθρο που αντέγραψε ο συντάκτης, που είναι το πυρίτιο. Τα έχουμε πει πολλές φορές, αλλά από σελίδα «τεχνολογικού» περιεχομένου περιμένει κανείς τα στοιχειώδη.

* Και κλείνω με τη φωτογραφία αριστερά, που μου τη στέλνει φίλος από τη Θεσσαλονίκη -από την Άθωνος, θαρρώ.

Απορώ γιατί μου τη στέλνει. Ξέρουμε εμείς κανέναν πσαρά;

*Το ιστολόγιο εύχεται σε όλες και σε όλους καλές υπόλοιπες γιορτές και ευτυχισμένον τον καινούργιο χρόνο που ανατέλλει μεθαύριο!

 

 

 

πσαράς άθωνος

 

 

 

 

 

Advertisements

Posted in όπερα, Δαίμων του τυπογραφείου, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Σκάκι, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 86 Σχόλια »

Παραδείσια μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Νοέμβριος, 2017

Και βέβαια τα ονομάζω «παραδείσια» επειδή μέσα στην εβδομάδα έσκασε το σκάνδαλο με τα Paradise Papers, όπου μάθαμε πως ακόμα και η Ελισάβετ της Αγγλίας τις οικονομίες της τις φυλάει σε εξωχώριες εταιρείες -να έχει κι ένα αποκούμπι για τα γεράματα.

Τα Paradise Papers ονομάστηκαν έτσι από τους φορολογικούς παραδείσους όπου εμπιστεύονται τις οικονομιες τους, μακριά απ’το αγριεμένο πλήθος, οι πλούσιοι και οι διάσημοι του πλανήτη. Ο παράδεισος, πάντως, δεν έχει ετυμολογική σχέση με τον… παρά, παρόλο που όλο το παραδάκι σε παραδείσους κρύβεται.

Αλλά επειδή σήμερα είναι Σάββατο και κατ’ εξαίρεση δεν λεξιλογούμε, δεν θα ασχοληθώ σε τούτο το άρθρο με τα πολύ ενδιαφέροντα λεξιλογικά του παραδείσου αλλά και των havens/heavens. Αυτά θα μείνουν γι’ άλλο άρθρο -εμείς προχωράμε ευτράπελα και πολυσυλλεκτικά με τα αλιεύματα της εβδομάδας, μαργαριταρένια και μη.

Και ξεκινάω με μια πολύ ωραία λαπαλισάδα στον τίτλο άρθρου για την αποφυλάκιση της Βίκης Σταμάτη: Εκτός της φυλακής η Βίκυ Σταμάτη, γιατί αποφυλακίστηκε!

Η λαπαλισάδα είναι λέξη λέξη που την χρησιμοποιεί ο φίλος μου ο Γιώργος Κεντρωτής. Λέγεται και «αλήθεια του ντε Λα Παλίς», εννοώντας την αυτονόητη αλήθεια, την πρόδηλη κοινοτοπία -όπως ο γενναίος ντε Λα Παλίς, που ένα τέταρτο πριν πεθάνει ήταν ζωντανός ακόμα. Βέβαια, ο Λα Παλίς αξίζει άρθρο, πάντως ο τίτλος του άρθρου για τη Βίκυ Σταμάτη όντως αποτελεί λαπαλισάδα, παρόλο που θεωρητικά θα μπορούσε να είναι «εκτός της φυλακής» η Βίκυ Σταμάτη όχι επειδή αποφυλακίστηκε αλλά επειδή π.χ. απέδρασε ή επειδή είχαν απεργία οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι.

* Την Κυριακή έχουμε και τις εκλογές της κεντροαριστεράς και δυστυχώς δεν παρακολούθησα το τελευταίο ντιμπέιτ, ούτε την σχετική συζήτηση, οπότε δεν μπορώ να σας σερβίρω παρά μόνο ένα μεζεδάκι και δη απο δεύτερο χέρι, από σχόλιο φίλου στο Φέισμπουκ:

[…] θα πω ένα στίγμα επιγραμματικό […]

Η Φώφη μιλάει και πίσω στα ράφια της βιβλιοθήκης αυτοκτονούν μαζικά γραμματικές και συντακτικά

* Τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου:

Αποπνικτική ήταν η ατμόσφαιρα λίγο πριν την έναρξη του ντέρμπι στο ΟΑΚΑ Η αστυνομία έκανε χρήση χημικών στα επεισόδια που σημειώθηκαν με οπαδούς της ΑΕΚ της Θύρας 35.

Όπως φαίνεται και από τις εικόνες, οι παίκτες της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ «δάκρυσαν» μόλις εισέπνευσαν τα δακρυγόνα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε, Υπότιτλοι, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 243 Σχόλια »

Στου σπισιστή το σπίτι σπάσαν το πισί

Posted by sarant στο 30 Οκτώβριος, 2017

Ο τίτλος του άρθρου είναι μια ταπεινή πρόταση για έναν νεογλωσσοδέτη, που νομίζω πως με λίγο σουλούπωμα μπορεί να σταθεί επάξια πλάι στους παραδοσιακούς γλωσσοδέτες σαν τον παπά τον παχύ που έφαγε παχιά φακή ή την εκκλησιά τη μολυβδοκοντυλοπελεκητή.

Σε κάποιους θα είναι άγνωστη η δεύτερη λέξη του τίτλου, ο σπισιστής, που δεν ξέρω αν την έχει κανένα λεξικό -περισσότερο ακούγεται η αντίθετή της, ο αντισπισιστής, που είναι ο αντίπαλος του σπισισμού.

Σπισισμός είναι η ελληνική απόδοση του αγγλικού speciesism. Όπως λέει ο Νίκος Λίγγρης σε ένα άρθρο του 2010 στη Λεξιλογία, από το οποίο αντλώ υλικό, πρόκειται για έναν όρο που τον δημιούργησε ή τον εκλαΐκευσε ο Βρετανός ψυχολόγος Ρίτσαρντ Ράιντερ (Ryder) το 1973. Σπισισμός είναι η διάκριση την οποία ασκεί ο άνθρωπος εναντίον όλων των άλλων ζώων, είναι η αντίληψη ότι το ανθρώπινο είδος είναι ιεραρχικά ανώτερο από τα άλλα ζωικά είδη και μπορεί να τα εκμεταλλεύεται. Οι αντίθετοι στην αντίληψη αυτή, είναι οι αντισπισιστές -αν θέλετε περισσότερα, διαβάστε τι λέει η Αντισπισιστική Κίνηση.

Μια και εδώ λεξιλογούμε, μια παρατήρηση. Η μεταφορά του αγγλικού όρου στα ελληνικά έγινε με απλολογία, διότι «κανονικά» το speciesism έπρεπε να δώσει σπισισισμός, που βέβαια είναι δέκα φορές πιο γλωσσοδετικό από το σπισισμός. Κι αν μερικοί επιμένουν να αναφέρουν τον σπισισισμό (όπως, έστω και σαν δεύτερη λύση, το άρθρο της Βικιπαίδειας) οι περισσότεροι έχουν δεχτεί τη σοφία της απλολογίας, την ίδια σοφία που έκανε «δάσκαλο» τον διδάσκαλο και αμφορέα τον αμφιφορέα, κι ας γκρινιάζουμε για τον περιβαντολόγο και λέμε σχολαστικά «τι μελετάει; το περιβάντο;». «Ε, όσο δάσκει κι ο δάσκαλος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Νεολογισμοί, γλωσσοδέτες | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 284 Σχόλια »

Παρακυπριακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2013

Όπως (σχεδόν) κάθε Σάββατο, έτσι και σήμερα το μενού γράφει μεζεδάκια, δηλαδή πολλά μικρά θέματα, κυρίως γλωσσικά ή μεταφραστικά μαργαριτάρια, αλιευμένα από τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα την προηγούμενη βδομάδα. Και είναι κυπριακά, ή μάλλον παρακυπριακά, τα μεζεδάκια, όχι επειδή έχουν αλιευτεί σε κυπριακά μέσα, αλλά απλώς λόγω της επικαιρότητας, επειδή αυτές τις μέρες η Κύπρος διαπιστώνει ότι δεν είν’ εύκολες οι θύρες εάν η χρεία τες κουρταλεί. Βέβαια, αρκετά από αυτά εντοπίστηκαν σε κείμενα σχετικά με την κυπριακή κρίση.

Και με ένα από αυτά ξεκινάμε, τη μετάφραση που έκανε η ηλεκτρονική έκδοση του Βήματος στο άρθρο του Πολ Κρούγκμαν, που είχε τίτλο Cyprus: the sum of all FUBAR. Σύμφωνα με το Βήμα, αυτό αποδίδεται: «Κύπρος: το άθροισμα όλης της γα**μένης κατάστασης», και ακολουθεί η επεξήγηση: -όπου F.U.B.A.R. είναι αρκτικόλεξο των λέξεων «Fucked up beyond all recognition» που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει «γα**μένοι άνευ προηγουμένου»-. Το fubar είναι αμερικάνικη στρατιωτική σλανγκ, με πρώτη καταγραφή το 1944 -όλοι οι στρατοί αγαπάνε τα αρκτικόλεξα. Αλλά δεν μου αρέσει καθόλου η απόδοση του Βήματος.  Πολλές φορές το αμερικάνικο fuck και κυρίως τα παράγωγά του (fucking, fuck up κτλ.) δεν αντιστοιχεί στο ελληνικό γμτ, και εδώ θα ήταν πολύ καλύτερη μια απόδοση με σκατά, με μπάχαλο ή με χάος μέσα. Κάπου διάβασα «το απόλυτο μπάχαλο». Ακούω άλλες ιδέες.

Και πάλι για την Κύπρο, άκουσα σε ένα κανάλι τον καθηγητή Γιάννη Βαρουφάκη να υποστηρίζει ότι το Γιούρογκρουπ «διέβη τον Ρουβικώνα», αλλά ο ποταμός της Βόρειας Ιταλίας, που τον διάβηκε με τις λεγεώνες του ο Καίσαρας κι έτσι παραβίασε τον νόμο της Συγκλήτου λεγόταν Ρουβίκων, Ρουβίκωνας σήμερα, και «τον Ρουβίκωνα» στην αιτιατική. Στην ίδια συνέντευξη, ο καθηγητής είπε ότι «οι καταθέσεις κάτω από 100.000 εγγυώνται». Μόνο που το «εγγυώμαι» είναι ρήμα αποθετικό (σαν τα επεξεργάζομαι, διαπραγματεύομαι κτλ.). Τα κράτη εγγυώνται τις καταθέσεις, οι καταθέσεις είναι εγγυημένες. Ή δεν είναι (πια).

Δύο μαργαριτάρια στη συσκευασία του ενός είχε το άρθρο του skai.gr πριν από μερικές μέρες: Στον μεν τίτλο, το συνηθισμένο με την ακλισιά της τρόικας («εντός ή εκτός τρόικα η Κύπρος») και στην αρχή του άρθρου «Τα δύο ευρεία σενάρια». Δεν καταλαβαίνω γιατί ένα σενάριο να είναι «ευρύ», αλλά αν έχουμε δύο σενάρια θα είναι «ευρέα», όχι «ευρεία». Όχι ότι διορθώνεται πολύ η κατάσταση αν γράψουμε το γραμματικά σωστό «ευρέα σενάρια», που είναι σχεδόν κωμικό. Καλύτερα να έλεγε κάτι σαν: Σε αδρές γραμμές, τα δυο σενάρια….

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 104 Σχόλια »