Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Σερένα Γουίλιαμς’

Τα πρώτα μεζεδάκια του 2022

Posted by sarant στο 3 Ιανουαρίου, 2022

…τα οποία επιπλέον είναι αγρίως ετεροχρονισμένα, αφού δημοσιεύονται Δευτέρα αντί για το καθιερωμένο Σάββατο. Επίσης, τα περισσότερα μεζεδάκια της πιατέλας σερβίρονται μεν το 2022, αλλά έχουν παρασκευαστεί την προηγούμενη χρονιά, το 2021. Ελπίζω μονάχα να μην έχει δικαιοδοσία η αγορανομία επί του θέματος, αν και τα δικά μας τα μεζεδάκια δεν μπαγιατεύουν τόσο εύκολα.

Και ξεκινάμε με ένα ορθογραφικό του Άδωνη, που έχει τελειώσει και Φιλοσοφική (αν και οι κακές γλώσσες λένε ότι έκανε δέκα χρόνια να πάρει πτυχίο). Δεν θα ενοχληθεί, νομίζω, αφού ο ίδιος, από το βήμα της Βουλής μάλιστα, είχε ψέξει τα γλωσσικά αστοχήματα πολιτικών του αντιπάλων.

To «έχει καταβάλλει» είναι βέβαια λάθος -είναι πάντοτε λάθος, δεν είναι όπως π.χ. στον μέλλοντα, όπου άλλοτε πρέπει να γράψουμε «θα καταβάλει» (στιγμιαίο μέλλοντα τον λέγαμε παλιά) και άλλοτε «θα καταβάλλει» (διαρκής μέλλοντας). Στον παρακείμενο, μόνο «έχει καταβάλει», όπως και «έχει παίξει» (και όχι… «έχει παίζει»).

Και βεβαίως, «έχει παραγάγει» (ή το αναλογικό «έχει παράξει») και ποτέ «έχει παράγει».

* Κι ένα φετινό μεζεδάκι, από αθλητικό ιστότοπο, που ο συντάκτης του θέλησε να λογιωτατίσει.

Γράφει λοιπόν:

Ο προπονητής της Αιγύπτου, Κάρλος Κεϊρός, δεν συμπεριέλαβε τον Χασάν στις κλήσεις του για το Κόπα Άφρικα. Η λειψανδρία τερμάτων του το προηγούμενο διάστημα προφανώς και έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απόφαση του Πορτογάλου τεχνικού.

Τα τέρματα μάς μάραναν, κύριε Λείψανδρέ μου. Δεν σου άρεσαν τα γκολ, είναι χυδαία; Κι έτσι, αντί να γράψει κάτι πεζό όπως «η έλλειψη γκολ» ή το κλασικό αλλά ωραίο «η αφλογιστία του» ή κάτι τέτοιο, κατασκεύασε τη…. λειψανδρία τερμάτων.

Την άλλη φορά να την πείτε «λιποτερματία»!

* Σε άρθρο για την εξοργιστική υπόθεση του άθλιου που δημοσίευε τα ερωτικά του βίντεο, βρίσκω μια περίεργη χρήση της λέξης «εισιτήριο»:

Και αυτό γιατί η νέα μήνυση σε βάρος του Στάθη Παναγιωτόπουλου από άλλη γυναίκα, η οποία επίσης τον κατηγορεί ότι ανέβασε βίντεο με ερωτικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο χωρίς τη συγκατάθεσή της, μπλόκαρε το «εισιτήριο» στην ελευθερία του πρώην παρουσιαστή.

Εντάξει, το βάζει σε εισαγωγικά, αλλά και πάλι είναι λίγο παράξενη η χρήση του όρου «εισιτήριο» για την αποφυλάκιση κάποιου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αγγλικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Πανδημικά, Υπότιτλοι, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , , | 300 Σχόλια »

Στεγανοποιημένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Μαρτίου, 2021

Θα το καταλάβατε ίσως ότι ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι μια αναφορά στη χτεσινή συζήτηση στη Βουλή, κατά την οποία ο πρωθυπουργός καταφέρθηκε εναντίον των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του Διαδικτύου, λέγοντας ότι «έτσι όπως λειτουργούν σήμερα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης  … δημιουργούν στεγανά έντασης και όχι διαλόγου … και αυτό είναι κακό για τη δημοκρατία μας».

Ίσως ασχοληθούμε και σε ειδικό άρθρο με αυτή την άποψη, που βρίσκω ότι ενώ έχει μια βάση (πράγματι, πολλοί στα σόσιαλ έχουν πέσει θύματα της πλάνης του αντηχείου) είναι δυνητικά επικίνδυνη όταν εκφέρεται από έναν πρωθυπουργό -και μάλιστα από έναν πρωθυπουργο που έχει κάκιστες επιδόσεις σε ό,τι αφορά την πολυφωνία και την ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης. Αλλά αυτά ίσως μας απασχολήσουν άλλη μέρα. Σήμερα έχουμε μεζεδάκια -δηλαδή χαλαρό σχολιασμό. Και μάλιστα, ενώ δανείστηκα τον τίτλο από αυτή τη φράση του πρωθυπουργού, θα ομολογήσω ότι επειδή είχα άλλες σκοτούρες χτες δεν μπορεσα, αν και θα ήθελα, να παρακολουθήσω τη συζήτηση στη Βουλή. Οπότε τα μεζεδάκια μας δεν θα έχουν άλλες αναφορές στα χτεσινά.

Θα μπορούσα βέβαια να τα τιτλοφορήσω με βάση το εορταστικό τριήμερο -αλλά Απόκριες είναι αυτά που περνάμε φέτος; Κοροναπόκριες και Κορονοκούλουμα. Αναρωτιέμαι τι άρθρο να βάλω την Καθαρά Δευτέρα.

* Ξεκινάμε με μια ανακοίνωση που συζητήθηκε στα… στεγανά των σόσιαλ, μια ιδιαίτερα διχαστική ανακοίνωση εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ  που τη βρίσκω σκέτη ανορθογραφία

Η Ένωση Ειδικών Φρουρών της Κρήτης, λοιπόν, επιτίθεται με δριμύτητα στον Αλ. Τσίπρα και σε άλλους του ΣΥΡΙΖΑ και τους κατηγορεί: «Παίζετε με τις ζωές μας, καλύβεται αναρχικούς». Και στην τελευταία παράγραφο, τους προτρέπει να επισκεφτούν τη μητέρα του αστυνομικού «για να τις δώσετε κουράγιο».

Δεν μ’ ενοχλει το «καλύβω» αντί για «καλύπτω» -μου λένε μάλιστα ότι συνηθίζεται στην Κρήτη. Αλλά βέβαια «(εσείς) καλύπτετε» και «να της δώσετε κουράγιο». Και λέει πολλά η αφροντισιά σε ένα δελτίο τύπου -είτε για τα προσόντα είτε για την επιμέλεια των συντακτών.

Ωστόσο, η βασική μου ένσταση με το κείμενο αυτό αφορά μιαν άλλη, πολύ χειρότερη, ανορθογραφία -διοτι το θεωρώ άτοπο ένα συνδικαλιστικό σωματείο των ειδικών φρουρών, δηλαδή υπαλλήλων επιβολής του νόμου, να κάνει τέτοια οξεία επιθεση σε πολιτικό κόμμα (και μάλιστα της αξιωματικής αντιπολίτευσης). Και αυτό το είδος ανορθογραφίας πιο δύσκολα διορθώνεται.

* Αναγνώστης του ιστολογίου μου έστειλε μέιλ και με ρωτάει:

Γιατί το θηλυκό του ηγέτη να είναι ηγέτιδα και όχι ηγέτρια αφού το θηλυκό του υπηρέτη είναι υπηρέτρια και όχι υπηρέτιδα;

Αισθάνομαι τον πειρασμό να του απαντήσω ότι είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο πολλοί αποφεύγουν τον ομαλό τύπο «σκηνοθέτρια» και προτιμούν το «σκηνοθέτιδα»: για να μην τους θυμίζει την ταξιθέτρια.

* Φίλος στέλνει λινκ προς ένα μάλλον διασκεδαστικό άρθρο για τους γαλαζοαίματους και τα βάσανά τους. Πρόσεξα ένα γουστόζικο διπλό φάουλ -το λέω έτσι επειδή εμφανίστηκε σε μια δήλωση της τενίστριας Σερένα Γουίλιαμς. Η Σερένα φαίνεται να λέει:

Γνωρίζω από πρώτο χέρι το θερμικό σεξισμό και ρατσισμό και τον τρόπο που τα μίντια εξευτελίζουν τις γυναίκες και τους ανθρώπους γενικότερα λόγω του χρώματός τους, με απώτερο σκοπό να μας υποτιμήσουν, να μας «ποδοπατήσουν», να μας δαιμονοποιήσουν.

Εντάξει, ο θερμικός σεξισμός είναι λάθος πληκτρολόγησης -έστω και πολύ αστείο. Αλλά υπάρχει και μεταφραστικό μπέρδεμα, αφού το πρωτότυπο είναι:

I know first hand the sexism and racism institutions and the media use to vilify women and people of color to minimize us, to break us down and demonize us.

Άρα, ξέρει από πρώτο χέρι τον σεξισμό και τον ρατσισμό που χρησιμοποιούν οι θεσμοί και τα μίντια για να…. κτλ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 406 Σχόλια »