Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Σιάτιστα’

Στου σπισιστή το σπίτι σπάσαν το πισί

Posted by sarant στο 30 Οκτωβρίου, 2017

Ο τίτλος του άρθρου είναι μια ταπεινή πρόταση για έναν νεογλωσσοδέτη, που νομίζω πως με λίγο σουλούπωμα μπορεί να σταθεί επάξια πλάι στους παραδοσιακούς γλωσσοδέτες σαν τον παπά τον παχύ που έφαγε παχιά φακή ή την εκκλησιά τη μολυβδοκοντυλοπελεκητή.

Σε κάποιους θα είναι άγνωστη η δεύτερη λέξη του τίτλου, ο σπισιστής, που δεν ξέρω αν την έχει κανένα λεξικό -περισσότερο ακούγεται η αντίθετή της, ο αντισπισιστής, που είναι ο αντίπαλος του σπισισμού.

Σπισισμός είναι η ελληνική απόδοση του αγγλικού speciesism. Όπως λέει ο Νίκος Λίγγρης σε ένα άρθρο του 2010 στη Λεξιλογία, από το οποίο αντλώ υλικό, πρόκειται για έναν όρο που τον δημιούργησε ή τον εκλαΐκευσε ο Βρετανός ψυχολόγος Ρίτσαρντ Ράιντερ (Ryder) το 1973. Σπισισμός είναι η διάκριση την οποία ασκεί ο άνθρωπος εναντίον όλων των άλλων ζώων, είναι η αντίληψη ότι το ανθρώπινο είδος είναι ιεραρχικά ανώτερο από τα άλλα ζωικά είδη και μπορεί να τα εκμεταλλεύεται. Οι αντίθετοι στην αντίληψη αυτή, είναι οι αντισπισιστές -αν θέλετε περισσότερα, διαβάστε τι λέει η Αντισπισιστική Κίνηση.

Μια και εδώ λεξιλογούμε, μια παρατήρηση. Η μεταφορά του αγγλικού όρου στα ελληνικά έγινε με απλολογία, διότι «κανονικά» το speciesism έπρεπε να δώσει σπισισισμός, που βέβαια είναι δέκα φορές πιο γλωσσοδετικό από το σπισισμός. Κι αν μερικοί επιμένουν να αναφέρουν τον σπισισισμό (όπως, έστω και σαν δεύτερη λύση, το άρθρο της Βικιπαίδειας) οι περισσότεροι έχουν δεχτεί τη σοφία της απλολογίας, την ίδια σοφία που έκανε «δάσκαλο» τον διδάσκαλο και αμφορέα τον αμφιφορέα, κι ας γκρινιάζουμε για τον περιβαντολόγο και λέμε σχολαστικά «τι μελετάει; το περιβάντο;». «Ε, όσο δάσκει κι ο δάσκαλος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Νεολογισμοί, γλωσσοδέτες | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 284 Σχόλια »

Ο Μποστ και η Νόρμα της Μαρίας Κάλλας

Posted by sarant στο 2 Σεπτεμβρίου, 2016

Κάθε Παρασκευή του αποκαλόκαιρου έχουμε πει να βάζουμε Μποστ, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα Σεπτέμβρη δηλαδή, μπορεί και ως τα τέλη του μήνα. Την περασμένη Παρασκευή είχαμε δει ένα σκίτσο του Μποστ για ένα επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου, την κατάρριψη του αμερικανικού κατασκοπευτικού αεροσκάφους U-2 τον Μάιο του 1960. Σήμερα θα δούμε τον Μποστ να σχολιάζει όχι ένα πολιτικό παρά ένα καλλιτεχνικό γεγονός: την εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στην Επίδαυρο.

mpost-norma

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in όπερα, Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 57 Σχόλια »