Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Σικάγο’

Μεζεδάκια χωρίς ελαφρυντικά

Posted by sarant στο 10 Οκτωβρίου, 2020

Χωρίς ελαφρυντικά, βεβαίως, είναι ο αρχηγός και τα πρωτοπαλίκαρα της Χρυσής Αυγής, αφού ακόμα κρατάει η ευφορία από την προχτεσινή απόφαση στη δίκη του νεοναζιστικού μορφώματος. Βέβαια, τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές το δικαστήριο δεν έχει οριστικά αποφανθεί, ελπίζω όμως ότι θα ακολουθήσει την πρόταση της εισαγγελέα.

Σε κάθε περίπτωση, όπως έγραψα και προχτές, δεν θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό θέμα το ύψος της ποινής, αφού στο πολιτικό σκέλος η απόφαση ήταν θανατική καταδίκη. Όμως αυτά τα συζητήσαμε προχτές, σήμερα έχουμε μεζεδάκια.

Που δεν έχουμε και πάρα πολλά αυτή τη βδομάδα, αγνοώ για ποιο λόγο.

* Παλιός φίλος από τα Χανιά μού στέλνει τη φωτογραφία από την ετικέτα ενός μεταλλικού νερού που κυκλοφορεί στην περιοχή.

* Παλιός φίλος από τα Χανιά μού στέλνει τη φωτογραφία από την ετικέτα ενός μεταλλικού νερού που κυκλοφορεί στην περιοχή και αναρωτιέται αν είναι μεταφραστικό λάθος το medicinal water, αντί του mineral water που θα περίμενε κανείς.

Έτσι μου φάνηκε κι εμένα αρχικά. Όμως, η ελληνική εκδοχή, στην πίσω όψη, λέει «Ανθρακούχο ποτό με νερό των ιαματικών πηγών….». Και επειδή υπάρχει πράγματι ο όρος medicinal water, που είναι υποσύνολο του mineral water, νομίζω ότι μεταφραστική αστοχία δεν υπάρχει. Άλλο θέμα είναι το κατά πόσον τεκμηριώνεται ο ισχυρισμός.

* Σε κριτική κινηματογράφου για την ταινία «Η δίκη των 7 του Σικάγου», στον ιστότοπο popaganda.gr, διαβάζω στο τέλος την εξής απίστευτη (κατά τη γνώμη μου, βέβαια) σημείωση της συντακτικής ομάδας:

* σημ. Popaganda: Ο μεταφρασμένος τίτλος του φιλμ στα ελληνικά αναφέρεται στην «πόλη των ανέμων» χρησιμοποιώντας τη γενική «…του Σικάγου». Η κινηματογραφική συντάκτρια αρνείται να το υιοθετήσει. Την στηρίζουμε. 

Πράγματι, η συντάκτρια θέλει άκλιτο το Σικάγο, και σε αυτή τη θαρραλέα απόφαση, διότι δεν είναι και λίγο να υψώσεις το ανάστημά σου και να αντιταχθείς στους ντόπιους και ξένους εκφραστές της συντήρησης και του σκοταδισμού, έχει την αμέριστη συμπαράσταση του ιστότοπου.

Εγώ πάλι βρίσκω εντελώς ανόητο το «του Σικάγο», διότι, αν μη τι άλλο, όπως και το Μεξικό (και πολύ περισσότερο το Λονδίνο ή το Πεκίνο) τύπος «Σικάγο» μόνο στα ελληνικά υπάρχει, όχι στα αγγλικά/αμερικάνικα, ούτε σε άλλη γλώσσα, και επίσης, απ’ όσο ξέρω, η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων που κατοικούν στο Σικάγο και την περιοχή του κλίνουν τη λέξη όταν μιλούν ελληνικά.

Θα μου πείτε: υπάρχει κανόνας; Όχι ακριβώς. Πολλά ξένα τοπωνύμια που ταιριάζουν στο ελληνικό τυπικό κλίνονται, ιδίως εκείνα με τα οποία έχουμε μεγαλύτερη τριβή. Αλλά δεν υπάρχει κανόνας που να λέει για ποιο λόγο το Μονακό κατά κανόνα μένει άκλιτο ενώ το Μεξικό κλίνεται. Να συμφωνήσουμε πάντως ότι τα τοπωνύμια στα οποία έχει γίνει προσαρμογή στην ελληνική γλώσσα, και σε αυτά ανήκει και το Σικάγο, όπως και το Πεκίνο, Λονδίνο, Μεξικό ή Μόναχο, πρέπει να κλίνονται. (Αξίζει άρθρο, λέει κάποιος από το βάθος).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαγγελματικά θηλυκά, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , , , | 251 Σχόλια »

Μια απάντηση στη Σώτη Τριανταφύλλου για την Αμερική (από τον Λεωνίδα Ηρακλειώτη)

Posted by sarant στο 22 Ιουνίου, 2020

Τις προάλλες είχαμε συζητήσει, με τη βοήθεια και ενός άρθρου του Sraosha, την αποκαθήλωση αγαλμάτων και την προσωρινή απόσυρση της ταινίας Όσα παίρνει ο άνεμος, ενώ σε επόμενο άρθρο λεξιλογήσαμε για τον όρο «αράπης«, μεταφέροντας τη συζήτηση στα καθ’ ημάς.

Με το σημερινό άρθρο η συζήτηση επιστρέφει στην αμερικανική ήπειρο, αφού θα συζητήσουμε το φυλετικό ζήτημα, τη θέση των Μαύρων στις σημερινές Ηνωμένες Πολιτείες, ένα ζήτημα τεράστιο βέβαια που δεν εξαντλείται με ένα άρθρο.

Παίρνω σαν βάση συζήτησης ένα άρθρο της Σώτης Τριανταφύλλου στην Άθενς Βόις ή μάλλον τον σχολιασμό που έκανε στο Φέισμπουκ ο φίλος Λεωνίδας Ηρακλειώτης. Και οι δυο ξέρουν καλά την Αμερική (εννοώ τις ΗΠΑ). Η Σώτη Τρ. έχει ζήσει πολλά χρόνια και έχει γράψει βιβλία, ο Λεωνίδας Ηρακλειώτης ζει δεκαετίες εκεί, στο Σικαγο τον περισσότερο καιρό.

Δεν συμφωνώ καθόλου, εδώ και καιρό, με τις θέσεις της παλιάς φίλης Σώτης Τριανταφύλλου ούτε και με αυτό το άρθρο, το οποίο επιπλέον βρίσκω ότι προσπερνάει πολύ εύκολα το ζήτημα του ρατσισμού ως δομικού στοιχείου της αμερικανικής κοινωνίας, για να εστιαστεί στον εύκολο στόχο της πολιτικής ορθότητας και των υπαρκτών ή όχι υπερβολών της.

Ο λόγος που διάλεξα τον σχολιασμό του Λεωνίδα είναι ότι θίγει ένα ζήτημα που ισως δεν το συνειδητοποιούμε όλοι. Ότι σήμερα σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ για τον μέσο Μαύρο (και σε μεγάλο βαθμό για τον μέσο Λατίνο, ας το δεχτούμε αυτό το δάνειο) η παραμικρή επαφή με την αστυνομία μπορεί να εξελιχτεί σε δυσάρεστη, ταπεινωτική και συχνά θανάσιμη εμπειρία.

Να θυμίσω ότι το «αδίκημα» που στοίχισε τη ζωή στον Τζορτζ Φλόιντ δεν ήταν τίποτε άλλο από το ότι εκείνη τη μέρα, στις 25 Μαΐου, πήγε να αγοράσει τσιγάρα και πλήρωσε με ένα εικοσαδόλαρο που φάνηκε πλαστό στον υπάλληλο του καταστήματος!

Και φυσικά, ανάλογες περιπτώσεις έχουν συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν, πάντοτε με θύματα μαύρους. Θυμάμαι μια χαρακτηριστική περίπτωση πριν από πέντε χρόνια, όταν η 28χρονη Σάντρα Μπλαντ, ενώ πήγαινε πρώτη μέρα στην καινούργια της δουλειά, άλλαξε λωρίδα χωρίς να ανάψει φλας, τη σταμάτησε η τροχαία, την έκλεισαν φυλακή με την κατηγορία ότι αντιστάθηκε στη σύλληψη ή κάτι ανάλογο και τη Δευτέρα το πρωί βρέθηκε αυτοκτονημένη στο κελί της.

Ζήτησα από τον Λεωνίδα να αναπτύξει εκτενέστερα το σχόλιό του, εξηγώντας και την πρακτική του redlining, στην οποία αναφέρεται και που τη θεωρεί καθοριστική για τη διαιώνιση του χάσματος αλλά για κακή τύχη είναι πολύ απασχολημένος ειδικά αυτόν τον καιρό, οπότε στο τέλος παραθέτω εγώ μερικά πράγματα για το redlining.

To σχόλιο του Λεωνίδα Ηρακλειώτη στο Φέισμπουκ:

Διαβάζω το άρθρο της Σώτης Τριανταφύλλου στην Athens Voice και δεν πιστεύω τα μάτια μου.

Γράφει:

«Οι άλλοι, «οι κακοί», θα αντιδράσουν βιαίως και θα στήσουν στην αυλή τους σημαίες του Νότου· τα λάβαρα της Απόσχισης.»

Καλά, όσο ήταν στη Νέα Υόρκη κάνοντας διδακτορικό στην ιστορία των Αμερικανικών πόλεων, δεν βγήκε παραέξω; Να δει πως τα λάβαρα της απόσχισης βρίσκονται στις αυλές των άλλων; Πως πάντα ήταν εκει; Και όχι μόνο στο νότο. Σε 2-3 πόλεις του New Jersey να πήγαινε, θα τα έβλεπε.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δικαιώματα, ΗΠΑ, Ηνωμένες Πολιτείες, Ρατσισμός, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , , , | 165 Σχόλια »

Η σχολή του Σικάγου και το χάσμα των γενεών

Posted by sarant στο 10 Οκτωβρίου, 2016

Τις προάλλες στο Φέισμπουκ ένας φίλος, νομικός, που τον διαβάζω επειδή ξέρει τι γράφει, δημοσίευσε ένα σχόλιο για τον υποψήφιο αντιπρόεδρο του Τραμπ, που λέγεται Μάικ Πενς και είναι κυβερνήτης της Ιντιάνας. Παραθέτω το ζουμί από το σχόλιο του φίλου:

Ως κυβερνήτης λοιπόν, ο Πενς απαγόρευσε την εγκατάσταση προσφύγων από τη Συρία στην πολιτεία της Ιντιάνας (οι πρόσφυγες φτάνουν στις ΗΠΑ μέσω πρωτοβουλίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης που συμμετέχει στο παγκόσμιο πρόγραμμα μετεγκατάστασής τους). Το 7ο Ομοσπονδιακό Εφετείο, σε μια ομόφωνη απόφαση γραμμένη από τον δικαστή Πόσνερ (έναν τιτάνα της νομικής επιστήμης και πολύ προοδευτικό σε κοινωνικά-πολιτικά ζητήματα, αν και όχι στα οικονομικά όπου είναι της σχολής του Σικάγου) κατακεραύνωσε τον Πενς για την απόφασή του. Ο κυβερνήτης της Ιντιάνας προσπάθησε να την δικαιολογήσει λέγοντας ότι «ανάμεσα στους πρόσφυγες μπορεί να υπάρχουν και τρομοκράτες και η Ιντιάνα πρέπει να προστατεύσει τους κατοίκους της». Το δικαστήριο χαρακτήρισε «εφιαλτική εικοτολογία» το επιχείρημα και είπε ότι η απόφαση συνιστά αθέμιτη διάκριση στη βάση της εθνικής καταγωγής: κοινώς τον είπε ρατσιστή τον συνυποψήφιο του Τραμπ (και σωστά).

Ωστόσο, σας παραπληροφορώ -έχω επέμβει στο κείμενο του φίλου, μεταξύ άλλων σε δύο σημεία που θα μας δώσουν το έναυσμα για το σημερινό άρθρο. Ο φίλος έγραψε «κυβερνήτης της Ιντιάνα» και «σχολή του Σικάγο», κι εγώ τα διόρθωσα στα κατά τη γνώμη μου προτιμότερα «κυβερνήτης της Ιντιάνας» και «σχολή του Σικάγου» επειδή πιστεύω ότι τα ξένα τοπωνύμια που προσαρμόζονται στο ελληνικό τυπικό (ή που έρχονται ήδη προσαρμοσμένα) πρέπει να κλίνονται.

Ακολούθησε ο εξής διάλογος

– Λάικ βέβαια για το περιεχόμενο -και για τον επιπλέον λόγο ότι είχαν παρουσιάσει τον Πενς σαν σοβαρό που μετριάζει τις εξαλλοσύνες του Τραμπ- αλλά αποδοκιμασία για τα άκλιτα «της Ιντιάνα» και «του Σικάγο». Μια χαρά ειναι τα «της Ιντιάνας» και «του Σικάγου», ιδίως το δεύτερο που δεν λέγεται έτσι σε καμιά ξένη γλώσσα. Είναι κωμικό να αφήνεις άκλιτη μια λέξη που μόνο στα ελληνικά λέγεται έτσι.

– Λόγω θητείας εκεί, εμένα μου φαίνεται κωμικό να το κλίνω.

– Τότε Σικάγκο, λέω εγώ.

– Και Μασασούσετς, απαντάει εκείνος.

– Με πληγώνεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , , | 280 Σχόλια »