Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Σκοτία’

Εσείς είστε υπέρ της ανεξαρτησίας της Σκοτίας;

Posted by sarant στο 16 Σεπτεμβρίου, 2014

1000px-Flag_of_Scotland.svgΜεθαύριο οι Σκοτσέζοι ψηφίζουν σε δημοψήφισμα με ερώτημα την ανεξαρτησία της χώρας τους από το Ηνωμένο Βασίλειο και, όπως δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις η αναμέτρηση είναι εξαιρετικά αμφίρροπη. Όπως και κάθε καφ… ιστολόγιο που σέβεται τον εαυτό του, σκέφτηκα ότι πρέπει να το συζητήσουμε κι εδώ το θέμα, ότι μάλλον θα θέλετε να το σχολιάσετε.

Βέβαια, από πίτα που δεν τρώμε δεν μας μέλει και πολύ κι αν καεί, θα έλεγε κανείς, αλλά οι συζητήσεις για την ανεξαρτησία της Σκοτίας δεν είναι τόσο ακαδημαϊκές όσο ήταν, τον καιρό της μπελ επόκ, οι συζητήσεις των Αθηναίων καφενόβιων για τους ελιγμούς που έπρεπε να κάνει o Ρώσος στρατηγός Κουροπάτκιν στον ρωσοϊαπωνικό πόλεμο -συζητήσεις που αποτυπώθηκαν στον θρυλικό τίτλο «Δεξιότερα Κουροπάτκιν» μιας εφημερίδας. (Και ν΄ αρπάξω την ευκαιρία για να πω ότι, ως τώρα, δεν έχω βρει την εφημερίδα όπου δημοσιεύτηκε ο πηχυαίος αυτός τίτλος, αν και ακόμα δεν το έχω ψάξει τόσο ώστε να υποψιάζομαι ότι πρόκειται για κάποιου είδους μύθο. Δείτε και σχετική συζήτηση στη Λεξιλογία). Πάντως, ακόμα και τότε, η αμεριμνησία των Αθηναίων καφενόβιων λίγα χρόνια αργότερα επρόκειτο να ταραχτεί από αλλεπάλληλους πολέμους.

Η ανεξαρτησία της Σκοτίας είναι λογικό να μας ενδιαφέρει πολύ περισσότερο και να μας επηρεάσει αμεσότερα. Βέβαια, σε επίπεδο διεθνούς πολιτικής δεν θα αλλάξουν άμεσα πολλά πράγματα. Η ανεξάρτητη Σκοτία, αν υπάρξει, θα εξακολουθήσει να είναι μέλος της ΕΕ ενώ θα παραμείνει και στο ΝΑΤΟ. Το νέο κράτος θα έχει δικό του νόμισμα, αλλά η σκοτσέζικη λίρα θα είναι,τουλάχιστον σε πρώτο χρόνο, ισότιμη και ανταλλάξιμη με την αγγλική. Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι η εξασθένηση του Ηνωμένου Βασιλείου θα σημαίνει έμμεσα ενίσχυση της Γερμανίας, ενώ ασφαλώς το διαζύγιο, όσο βελούδινο και να είναι, θα συνοδευτεί από μια σειρά πρακτικά προβλήματα, που κάποια θα είναι πρωτότυπα. Να σημειωθεί επίσης πως είναι η πρώτη φορά που ένα κράτος μέλος της ΕΕ θα διασπαστεί σε δύο. Όχι όμως ένα κράτος της Ευρώπης: η Τσεχοσλοβακία είχε επίσης χωριστεί με «βελούδινο διαζύγιο» το 1992 αν θυμάμαι καλά.

Κατά σύμπτωση, η Σκοτία έχει πληθυσμό σχεδόν όσο και η Σλοβακία, 5,3 εκατομμύρια. Το νέο κράτος εκ πρώτης όψεως θα είναι βιώσιμο, αλλά ομολογώ ότι δεν έχω προβληματιστεί πολύ για το θέμα και δεν έχω κάποια σθεναρή άποψη -ευχαρίστως να ακούσω τη δική σας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διεθνή, Επικαιρότητα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , | 313 Σχόλια »

Είχαν γυναίκες παλιότερα οι Σκοτσέζοι;

Posted by sarant στο 26 Μαρτίου, 2014

Πριν από μερικές μέρες έφυγε από τη ζωή ο Θεσσαλονικιός δημοσιογράφος Δημήτρης Χατζηπαρασκευάς. Σε μια συγκινητική νεκρολογία στην Εφημερίδα των Συντακτών γράφτηκε μεταξύ άλλων ότι ο δημοσιογράφος «ήταν παντρεμένος με τη Σκωτή, Ανν Χατζηπαρασκευά» κι αυτή η πρωτόγνωρη λέξη μου δίνει την αφορμή για το σημερινό άρθρο.

Ο συντάκτης της νεκρολογίας προφανώς φοβήθηκε να γράψει «Σκοτσέζα» (ή Σκωτσέζα, το ζήτημα της ορθογραφίας της λέξης θα το δούμε στο τέλος), κάτι που μου φαίνεται ακατανόητο. Λέτε να το θεώρησε μαλλιαρό; Κι αφού ο Σκοτσέζος στα ευπρεπισμένα ελληνικά είναι Σκώτος, το θηλυκό του είναι… πώς είναι άραγε; Πάντως, Σκωτή δεν είναι.

Και επειδή ενός κακού μύρια έπονται, η παράξενη λέξη που ο ίδιος κατασκεύασε τον ανάγκασε να βάλει και κόμμα μετά, που είναι εντελώς αδικαιολόγητο. Αν ήμουν στη θέση του δημοσιογράφου της ΕφΣυν, κι αν κάποιος μου έβαζε το πιστόλι στον κρόταφο και μου απαγόρευε να γράψω «Σκοτσέζα», θα έγραφα «με την Ανν Τάδε, σκοτσέζικης καταγωγής» (και όχι προέλευσης βέβαια, όπως έγραψε κάποιος τις προάλλες, θα το δούμε στα σαββατιάτικα μεζεδάκια, λες κι είναι τυριά ή κρασιά οι άνθρωποι). Καλύτερο όμως βρίσκω το προφανές, «με τη σκοτσέζα».

Όπως είπα, το Σκωτή δεν δικαιολογείται με τίποτα. Προφανώς, ο δημοσιογράφος, επηρεασμένος από το γενικότερο κύμα ευπρεπισμού που έχει πάρει και σηκώσει τους επαγγελματίες γραφιάδες, και γράφουν π.χ. «η Ελβετή» και «η Σουηδή», λες κι αν πούνε «Σουηδέζα» είναι άσεμνο, έπλασε το «Σκωτή» πάνω στο πατρόν των προηγούμενων αχώνευτων αλλά υπαρκτών εθνωνυμίων. Σουηδή υπάρχει, γιατί υπάρχει Σουηδός. Σκωτή δεν υπάρχει, γιατί δεν υπάρχει Σκωτός. Άλλωστε και στο γκουγκλ, η λέξη είναι προς το παρόν άπαξ λεγόμενο -βγαίνουν και μερικές ακόμα γκουγκλιές αλλά είναι ψευδοανευρέσεις, αντί για φου-σκωτή.

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Εφημεριδογραφικά, Εθνικά, Θηλυκό γένος, Λεξικογραφικά, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 165 Σχόλια »