Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘ΣΜΕΔ’

Λαζαρομεζεδάκια

Posted by sarant στο 8 Απρίλιος, 2017

Σάββατο του Λαζάρου σήμερα. Τα περυσινά αντίστοιχα μεζεδάκια, τα είχα πει «Μεζεδάκια του Λαζάρου», οπότε φέτος που και πάλι το Σάββατο του Λαζάρου πέφτει Σάββατο ο τίτλος αλλάζει ελαφρά.

Και ξεκινάμε με ένα καθυστερημένο πρωταπριλιάτικο. Από το ιστολόγιο μιας Αμερικανίδας αρχαιολόγου, άρθρο για τη συγκλονιστική ανακάλυψη πήλινων πινακίδων με κείμενο στη Γραμμική Β στο κέντρο της Αθήνας, όπου περιγράφεται ένα περίεργο έθιμο των Μυκηναίων, να λένε εξωφρενικά ψέματα την πρώτη μέρα του τέταρτου μήνα. Το όνομα του διευθυντή των ανασκαφών, Ηλίθιος Απριλίου, μετάφραση του April Fool, ίσως να μην ήταν τόσο φανερό για τους μη ελληνόφωνους αναγνώστες.

* Το επόμενο μεζεδάκι δεν είναι φρέσκο, αλλά διατηρεί την αξία του. Τη φωτογραφία την τράβηξε φίλος του ιστολογίου στο Πήλιο τον Οκτώβριο -και αποτελεί παράδειγμα άχρηστων εισαγωγικών, εκτός βέβαια αν ο ιδιοκτήτης έχει κανένα τσιχουάχουα και σαρκάζει.

* Ένα προφορικό, τώρα, που το αναφέρω χωρίς τεκμηρίωση, όπως το είδα σε σχόλιο φίλου.

Ρεπόρτερ του Σκάι είπε «οι γονείς είχαν υποσχεθεί απ’ τον δήμο» (να τους φτιάξει νέο σχολείο).

Πρόκειται για το γνωστό ζητηματάκι με τα αποθετικά ρήματα μέσης φωνής αλλά ενεργητικής διάθεσης. Πολύ συνηθισμένο παράδειγμα είναι οι μετοχές «που διαπραγματεύτηκαν».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , | 143 Σχόλια »

Η αβάσταχτη ελευθερία του μπλοκάκια

Posted by sarant στο 9 Νοέμβριος, 2012

Εδώ και πολλά χρόνια έχει θεσμοθετηθεί από το κράτος ένας τύπος εργαζομένου, ο επονομαζόμενος «μπλοκάκιας», χωρίς κανένα δικαίωμα αλλά με επιτακτικές και συνεχώς αυξανόμενες υποχρεώσεις απέναντι στο κράτος και τους εργοδότες. Τη φράση αυτή την έχω αντιγράψει από μια προκήρυξη της πρωτοβουλίας εργαζομένων με μπλοκάκι, που έφτασε σε μένα μέσω του ΣΜΕΔ, του Συλλόγου Μεταφραστών, Επιμελητών και Διορθωτών, προκήρυξη που δεν αφορά αποκλειστικά την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών, αλλά πολύ γενικότερα τους μπλοκάκηδες, τους εργαζόμενους που δουλεύουν με μπλοκάκι.

Παρόλο που αυτός ο τύπος εργαζομένου, ο μπλοκάκιας, υπάρχει πράγματι εδώ και πολλά χρόνια, η λέξη δεν έχει λεξικογραφηθεί στα μεγάλα λεξικά μας, ούτε στο ΛΚΝ, ούτε όμως και στο λεξικό Μπαμπινιώτη, τουλάχιστον έως και την τρίτη έκδοσή του (αν έχει κανείς την τέταρτη έκδοση ας επιβεβαιώσει). Ίσως είναι πολύ νωρίς, ίσως πάλι ισχύει αυτό που έχω ξαναπεί, ότι τα λεξικά μας αποφεύγουν να κατέβουν στην πιάτσα, και άλλωστε η λέξη «μπλοκάκιας» δεν είναι και τόσο κομιλφό, έχει σαφώς υποτιμητική χροιά, όπως και πολλές λέξεις με αυτή την κατάληξη (γυαλάκιας, τρελάκιας, γκομενάκιας, πρεζάκιας, ματάκιας, σαχλαμαράκιας, τηλεορασάκιας, τσαντάκιας, βολεψάκιας, κομπιουτεράκιας κτλ.) Ίσως ο μουστάκιας είναι η μοναδική λέξη με αυτή την κατάληξη που δεν έχει υποτιμητική χροιά (αν και αυτό είναι και υποκειμενικό). ‘Αλλο μειονέκτημα αυτής της κατάληξης είναι που δεν έχει θηλυκό τύπο, κι όσο κι αν κάποιες από τις παραπάνω λέξεις είναι αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο αντρικές, το θηλυκό του μπλοκάκια σαφώς λείπει. Θα πούμε «η μπλοκάκιας» τάχα ή «η μπλοκάκισσα»;

Το περίεργο είναι που η λέξη «μπλοκάκιας» λείπει επίσης από το slang.gr, που είναι (εύλογα) πολύ πιο ενημερωμένο από τα μεγάλα έντυπα λεξικά. Για να είμαι όμως δίκαιος, το slang.gr έχει λήμμα «μπλοκάκι» και με εύστοχον ορισμό. Διότι, αν δεν κάνω λάθος, ο κατεξοχήν μπλοκάκιας δεν είναι απλώς ο εργαζόμενος που αμείβεται με δελτίο παροχής υπηρεσιών, αλλά ειδικά ο εργαζόμενος που δουλεύει για έναν και μόνο εργοδότη σαν μισθωτός υπάλληλος (με ωράριο, στο χώρο του εργοδότη κτλ.), αλλά αμείβεται με δελτίο παροχής υπηρεσιών, κάτι που τον φέρνει σε σαφως μειονεκτική θέση. Αν πιστεύουμε πως η διάκριση ως/σαν έχει λόγο ύπαρξης, θα λέγαμε ότι ο μπλοκάκιας δουλεύει σαν μισθωτός αλλά όχι ως μισθωτός.

Ας αφήσουμε όμως τα λεξικογραφικά. Κάποιοι μπλοκάκηδες, που πλήττονται από τον άκρο κατακερματισμό ο οποίος επιτρέπει στον εργοδότη να τους χειραγωγεί, έχουν αρχίσει μια προσπάθεια συνάντησης, συσπείρωσης, συνεννόησης. Σήμερα το βράδυ στις 8 μ.μ., γίνεται νέα συνεδρίαση της πρωτοβουλίας των μπλοκάκηδων (αυτοί προτιμούν τον όρο «εργαζόμενοι με μπλοκάκι») στην οδό Λόντου 6, 2ος όροφος, στα Εξάρχεια. Πρόκειται για διακλαδική συνάντηση, δηλαδή συμμετέχουν όχι μόνο μεταφραστές αλλά και μηχανικοί, καθηγητές φροντιστηρίων, δικηγόροι, και κάθε λογής εργαζόμενοι τους οποίους η αστείρευτη εργοδοτική φαντασία έχει μετατρέψει σε «ελεύθερους συνεργάτες» ώστε να μπορεί να βγάζει παραπανίσια κέρδη από την αβάσταχτη ελευθερία τους. Στο δεύτερο μέρος της προκήρυξης που θα διαβάσετε, υπάρχουν πολλές και πολύ διαφωτιστικές μαρτυρίες μπλοκάκηδων. Αν θέλετε, προσθέτετε και δικές σας.

Είπα όμως πολλά, οπότε παραθέτω χωρίς άλλο λόγο την προκήρυξη, που αν τη θέλετε και φορμαρισμένη για να την εκτυπώσετε την έχω ανεβάσει εδώ. Και θυμίζω ότι η συγκέντρωση-συζήτηση είναι σήμερα στις 8, στην οδό Λόντου 6, δεύτερος όροφος, στα Εξάρχεια.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εργατικά, Εκδηλώσεις | Με ετικέτα: , , , | 122 Σχόλια »

Πωλείται κουλτούρα, τα φέσια δώρο

Posted by sarant στο 26 Μαρτίου, 2011

 

Αναδημοσιεύω σήμερα μια ανακοίνωση του Συλλόγου Μεταφραστών, Επιμελητών και Διορθωτών, του ΣΜΕΔ, που αφορά αφενός τη διαμάχη ενός γνωστού εκδοτικού οίκου με έναν μεταφραστή και αφετέρου το γενικότερο πρόβλημα της θέσης των εργαζομένων του κλάδου του βιβλίου σε εποχές κρίσης. Ίσως και όλων των εργαζομένων, μια και η περικοπή των αποδοχών και η αμφισβήτηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων είναι παρόμοια σε όλους τους κλάδους και μάλιστα περίπου ανεξάρτητα από την πορεία της επιχείρησης: εξαιρετικά κερδοφόρες εταιρείες έχουν επίσης επιχειρήσει ή καταφέρει να μειώσουν το μισθολογικό τους κόστος επικαλούμενες την κρίση. Ειδικά όμως στον χώρο της μετάφρασης βιβλίων, όπου ο εργαζόμενος συνήθως είναι μόνος του και διαπραγματεύεται ατομικά, ο εργοδότης έχει όλα τα χαρτιά στα χέρια του, γιατί ποιος εργαζόμενος μπορεί να αντέξει το κόστος μιας δικαστικής διαδικασίας; Και πώς αλλιώς θα βρει το δίκιο του; Είπα όμως πολλά, δίνω τον λόγο στην ανακοίνωση του ΣΜΕΔ. Να επισημάνω ότι δεν υιοθετώ κατ’ ανάγκη όλα τα σημεία του κειμένου, ούτε έχω ελέγξει ανεξάρτητα αν ισχύουν οι καταγγελίες -αν και φαντάζομαι πως ισχύουν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εργατικά, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 93 Σχόλια »

Για το λουκέτο στα Ελληνικά Γράμματα

Posted by sarant στο 9 Σεπτεμβρίου, 2010

Πήρα από τον Σύλλογο Μεταφραστών, Επιμελητών και Διορθωτών, τον ΣΜΕΔ, το εξής ενδιαφέρον κείμενο για το κλείσιμο του εκδοτικού οίκου «Ελληνικά Γράμματα». Νομίζω ότι αξίζει να διαβαστεί -προσέξτε επίσης ότι υπάρχει πρόσκληση προς κάθε ενδιαφερόμενο, σήμερα το βραδάκι.

Την Πέμπτη 2/9 έγινε γνωστό ότι ο εκδοτικός οίκος «Ελληνικά Γράμματα», μια από τις μεγαλύτερες εκδοτικές επιχειρήσεις της χώρας, συμφερόντων Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη (ΔΟΛ), «αναστέλλει την επιχειρηματική του δραστηριότητα» από τις 15/9.
Όπως προκύπτει από τους δημοσιευμένους ισολογισμούς της επιχείρησης (διαθέσιμοι σε συνοπτική μορφή εδώ), τα «Ελληνικά Γράμματα» άρχισαν να εμφανίζουν μεγάλες ζημιές από το 2007 και μετά, όταν ο ΔΟΛ απέκτησε τον πλήρη έλεγχο του εκδοτικού οίκου, αναγγέλλοντας μάλιστα το γεγονός σε θριαμβευτικούς τόνους (όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ). Ήδη από το 2000, τα «Ελληνικά Γράμματα» είχαν σταθερά έναν από τους μεγαλύτερους τζίρους επιχειρήσεων στον χώρο του βιβλίου, με ένα εύρος εκδόσεων που εκτεινόταν από σημαντικούς και προβεβλημένους έλληνες και ξένους συγγραφείς μέχρι πλήθος πανεπιστημιακών συγγραμμάτων. Η θέση του εκδοτικού οίκου στην αγορά έμοιαζε σίγουρη, και η προσδοκώμενη διαφήμιση από τα ΜΜΕ του ΔΟΛ υποσχόταν ένα μέλλον κερδοφορίας. Κι όμως…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εργατικά, Εκδοτικά | Με ετικέτα: , , | 17 Σχόλια »

Υποτιτλιστής δεν σημαίνει «υπό»

Posted by sarant στο 22 Ιουνίου, 2010

Έχω ξαναγράψει αρκετές φορές για τους υποτιτλιστές και τον υποτιτλισμό, τελευταία φορά πριν από είκοσι μέρες, με αφορμή την απόφαση μιας μεγάλης ξένης εταιρείας να αλλάξει τον τρόπο υπολογισμού των αμοιβών που δίνει στους «συνεργάτες» της, έτσι που οι αμοιβές να πέφτουν κάτω από το μισό. Οι υποτιτλισμένες/μεταγλωττισμένες εκπομπές στην τηλεόραση αυξάνουν σταθερά το ποσοστό τους, καθώς κοστίζουν λιγότερο από ντόπιες παραγωγές, αλλά οι εταιρείες υποτιτλισμού, επικαλούμενες την κρίση που είναι αμφίβολο αν και πώς τις θίγει, προσπαθούν να συμπιέσουν κι άλλο την ήδη χαμηλή αμοιβή του υποτιτλιστή. Τα λάθη στους υποτίτλους τα βλέπουμε όλοι με τα λιγοστά ή τα πολλά αγγλικά μας (μερικές φορές βλέπουμε και λάθη που δεν υπάρχουν), αλλά δεν βλέπουμε τις απαράδεκτες συνθήκες δουλειάς ή τις χαμηλότατες αμοιβές. Ο Σύλλογος Μεταφραστών, Επιμελητών και Διορθωτών έβγαλε το παρακάτω κείμενο, που το βρίσκω πολύ διαφωτιστικό, και καλεί κάθε ενδιαφερόμενο σε ανοιχτή συνέλευση υποτιτλιστών στα γραφεία του (Μαυρικίου 8 και Μαυρομιχάλη, Εξάρχεια), την επόμενη Δευτέρα, 28.6.2010, στις 6 μ.μ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εργατικά, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , | 10 Σχόλια »

Σημαντικοί ανώνυμοι (;) δημιουργοί

Posted by sarant στο 19 Φεβρουαρίου, 2010

Ένα ωραίο άρθρο έγραψε ο Περικλής Κοροβέσης σήμερα στην Ελευθεροτυπία για το σινάφι μας, παναπεί τους διορθωτές, τους επιμελητές και τους μεταφραστές. Το παραθέτω πιο κάτω ολόκληρο. Ωστόσο, το «ανώνυμοι» του τίτλου είναι κάπως παραπλανητικό, ειδικά που ο όρος «ανώνυμη δημιουργία» παραπέμπει σε δημοτικά τραγούδια, παροιμίες και τα παρόμοια. Ίσως «αφανείς» να ήταν ακριβέστερο, αλλά δεν θα κολλήσουμε εκεί.

Το άρθρο τελειώνει με μια αναφορά στο συνέδριο των μεταφραστών που γίνεται αυτό το Σαββατοκύριακο. Κι αυτό κάπως ασαφές είναι -πρόκειται για συνέδριο του ΕΚΕΜΕΛ, του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου, που διοργανώνεται αυτό το Σ/Κ (20 και 21 Φεβρουαρίου) στην Ελληνοαμερικάνικη Ένωση, με θέμα «Το μεταφραστικό εύρημα». Θα μιλήσουν πολλοί και καλοί μεταφραστές και άλλοι, και αν ήμουν στην Αθήνα θα το παρακολουθούσα, όσο κι αν θα ήταν ακριβέστερο να αποκαλέσουμε «διημερίδα» την εκδήλωση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Εκδηλώσεις, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , , | 86 Σχόλια »

Πίσω από βιβλία, εφημερίδες, υποτίτλους…

Posted by sarant στο 17 Ιουνίου, 2009

prwtob

… υπάρχουν (αν και όχι πάντα) επαγγελματίες που για πολλούς μένουν αόρατοι. Οι επαγγελματίες του χώρου της μετάφρασης, της επιμέλειας και του υποτιτλισμού έχουν ξεκινήσει εδώ και λίγους μήνες μια προσπάθεια οργάνωσης και ίδρυσης ενιαίου σωματείου. (Σχετικός υπαινιγμός υπάρχει στα σχόλια ενός παλιότερου ποστ).

Οι προσπάθειες αυτές τελεσφόρησαν, ο Σύλλογος Μεταφραστών – Επιμελητών – Διορθωτών έκανε την ιδρυτική του συνέλευση και τώρα καλεί σε ανοιχτή συνέλευση την Παρασκευή 26.6.2009 στα γραφεία του Συλλόγου Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου, Λόντου 6 (2ος όρ.), Εξάρχεια.

Αντιγράφω το δελτίο τύπου και στο τέλος θα προσθέσω ελάχιστα σχόλια.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ – ΕΠΙΜΕΛΗΤΩΝ

Πίσω από βιβλία, ιστοσελίδες, εφημερίδες, περιοδικά, εγχειρίδια, φυλλάδια και υπότιτλους ταινιών υπάρχουν επαγγελματίες που για πολλούς παραμένουν αόρατοι. Οι εργαζόμενοι, μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες, στο χώρο της μετάφρασης, της επιμέλειας, της διόρθωσης και του υποτιτλισμού στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε κοινά προβλήματα, που διαρκώς οξύνονται.

Η Πρωτοβουλία Μεταφραστών – Επιμελητών δραστηριοποιείται από τον Δεκέμβριο του 2008. Στις 29 Μαΐου 2009 όλα τα μέλη της πραγματοποιήσαμε συνέλευση ιδρυτική του μελλοντικού μας σωματείου (Σύλλογος Μεταφραστών – Επιμελητών – Διορθωτών).

Όσοι απασχολείστε ως μεταφραστές, επιμελητές, διορθωτές, υποτιτλιστές, εργάζεστε σε προφορικά ή γραπτά κείμενα, ανεξάρτητα από τους τρόπους αμοιβής σας και τον τυπικό χαρακτηρισμό της εργασιακής σχέσης σας, ελάτε να διεκδικήσουμε μαζί ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: καλύτερες αμοιβές, καλύτερη οργάνωση παραγωγής, λογικές προθεσμίες, έγκαιρες πληρωμές, αντικειμενικούς τρόπους κοστολόγησης της δουλειάς μας, ρύθμιση των εκκρεμών ασφαλιστικών και φορολογικών μας ζητημάτων, κατοχύρωση και ανάδειξη της επαγγελματικής μας ιδιότητας, ενίσχυση της μεταξύ μας συνεργασίας και αλληλεγγύης.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ
Παρασκευή, 26 Ιουνίου 2009, 19:00
γραφεία Συλλόγου Υπαλλήλων Βιβλίου – Χάρτου
Λόντου 6 (2ος όροφος), Εξάρχεια
http://prwtobouliametafrastwnepimelitwn.blogspot.com
metafrastes.epimelites@gmail.com

Χωρίς να αγνοώ ότι υπάρχουν και άλλοι σύλλογοι μεταφραστών, πιστεύω ότι πρόκειται για ελπιδοφόρο εγχείρημα κρίνοντας από κάποιους ανθρώπους που συμμετέχουν και από τα μέχρι στιγμής πεπραγμένα τους. Αξίζει να το στηρίξετε με τη συμμετοχή σας, αν εργάζεστε στο χώρο της μετάφρασης, επιμέλειας, διόρθωσης κτλ.

Να επισημάνω κάτι σε σχέση με την «συνεργασία και αλληλεγγύη» μεταξύ μεταφραστών, στην οποία καλεί (και σωστά) ο Σύλλογος. Πιστεύω ότι η συνεργασία και αλληλεγγύη δεν έρχεται σε αντίφαση με την κριτική, ακόμα και οξεία ή/και συστηματική, σε μεταφραστικά λάθη, σαν κι αυτή που κάνω κι εγώ στον ιστότοπό μου και τώρα τελευταία στο ιστολόγιο -ίσως διαφωνείτε, αλλά τις κακές μεταφράσεις δεν πιστεύω ότι πρέπει να τις κουκουλώνουμε.

Βέβαια, οι περισσότερες δημοσιεύσεις του ιστολογίου μέχρι στιγμής αφορούσαν κακές μεταφράσεις που έχουν γίνει από μη μεταφραστές (μερικές και από μηχανάκια), αλλά στον ιστότοπό μου έχω και (σκληρές) κριτικές σε μεταφράσεις βιβλίων από επαγγελματίες μεταφραστές. Τις επόμενες μέρες θα δημοσιέψω και εδώ μια τέτοια κριτική. Μάλιστα, κατά σύμπτωση, σήμερα είδα ότι ο φίλος Θ. Μωυσιάδης δημοσίεψε στο Linguarium αυστηρή κριτική για τη μετάφραση ενός βιβλίου γλωσσολογίας -κι εγώ είχα επισημάνει τα πολλά τρωτά αυτής της μετάφρασης, αλλά δεν είχα τα θεωρητικά εφόδια για να επιχειρήσω μια συνολική κριτική.

Άσχετα από αυτό όμως, η προσπάθεια του Σ.Μ.Ε.Δ. αξίζει την προσοχή και τη στήριξή μας -συν τοις άλλοις επειδή οι καλύτερες συνθήκες εργασίας και αμοιβής, που διεκδικεί ο Σύλλογος, αποτελούν την πιο σίγουρη εγγύηση για καλύτερες μεταφράσεις!


Posted in Εκδηλώσεις, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , | 24 Σχόλια »