Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Σοφία Βέμπο’

Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα για άλλη μια φορά

Posted by sarant στο 27 Οκτώβριος, 2017

Έφτασε η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου και επετειακό άρθρο δεν έχουμε βάλει (εκτός απο το διήγημα του Κ. Λώλου την Κυριακή) -την παράλειψη αυτή θα τη διορθώσω σήμερα, όχι όμως με φρέσκο άρθρο, διότι έχω ταξίδι, παρά με επανάληψη (η επανάληψη διορθώνει την παράλειψη και ριμάρει μαζί της παρόλο που δεν έχουν κοινή ετυμολογία).

Και μάλιστα με επανάληψη επανάληψης, αφου το άρθρο που θα δημοσιεύσουμε έχει ξαναμπεί άλλες τρεις φορές στο ιστολόγιο, πάλι τέτοιες μέρες (εδώ η προηγούμενη). Το αξίζει όμως, είναι από τα καλά άρθρα του ιστολογίου, και επιπλεον είναι καρπός συνεργασίας -το είχα γράψει μαζί με τον αείμνηστο Αλλού Φαν Μαρξ, τον άρχοντα της Μπλογκοσλοβακίας, που μας άφησε στις αρχές του 2014.

Το 1938 ο Ιταλός συνθέτης Έλντο ντι Λάτσαρο (di Lazzaro, 1902-1968) γράφει, σε λόγια του Κ. Μπρούνο, ένα τραγούδι στο οποίο παίνευε τα κάλλη μιας ωραίας χωριατοπούλας από τα βουνά των Αμπρούτσι, της Ρετζινέλας. Το τραγούδι λέγεται Reginella Campagnola, Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα (όπως έχουμε γράψει, στα ιταλικά campagna είναι η ύπαιθρος, η εξοχή). Οι στίχοι είναι σύμφωνοι με τις προδιαγραφές του φασιστικού καθεστώτος: υμνούν την αγνή ζωή της υπαίθρου και την ευημερία των αγροτών, αν και γράφτηκαν μέσα στη βουή της μιλανέζικης μεγαλούπολης. Η μουσική έχει κάτι που σε κάνει να την προσέξεις αμέσως. Ο ντι Λάτσαρο (1902-1968) είχε κάνει κι άλλες μεγάλες επιτυχίες που είχαν ηρωίδες κοπέλες από διάφορες περιοχές της Ιταλίας, και είχε την τύχη να μη γράψει τραγούδι ανοιχτά προπαγανδιστικό για το φασιστικό καθεστώς.  (Ωστόσο, ο πρώτος τραγουδιστής της Ρετζινέλας, ο Κάρλο Μπούτι, είναι αυτός που τραγούδησε και τη Faccetta nera, τον ύμνο των φασιστών).

Να τα λόγια:

All’alba quando spunta il sole,
là nell’Abruzzo tutto d’or…
le prosperose campagnole
discendono le valli in fior.

O campagnola bella,
tu sei la Reginella.
Negli occhi tuoi c’è il sole
c’è il colore delle viole,
delle valli tutte in fior!…

Se canti la tua voce,
è un’armonia di pace,
che si diffonde e dice:
“se vuoi vivere felice
devi vivere quassù!…”

Quand’è la festa del paesello,
con la sua cesta se ne va…
trotterellando l’asinello,
la porta verso la città.

O campagnola bella…
………………………………..

Ma poi la sera al tramontare,
con le sue amiche se ne va…
è tutta intenta a raccontare,
quello che ha veduto là in città.

O campagnola bella…
………………………………..

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Επαναλήψεις, Επετειακά, Πρόσφατη ιστορία, Ρεμπέτικα, Σατιρικά, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 55 Σχόλια »

Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα ταξιδεύει και πάλι

Posted by sarant στο 24 Οκτώβριος, 2014

Καθώς πλησιάζει η 28η Οκτωβρίου, αναδημοσιεύω ένα επετειακό άρθρο που το είχα γράψει αρχικά σε συνεργασία με τον αείμνηστο Αλλού Φαν Μαρξ το 2007, και είχε δημοσιευτεί στο δικό του ιστολόγιο. Τότε δεν είχα ανοίξει το ιστολόγιο, αλλά και εδώ το έχω βάλει άλλες δυο φορές, πάντοτε τέτοιες μέρες, μία το 2009 και μία το 2012. Οι λόγοι που επαναλαμβάνω τη δημοσίευση είναι τρεις. Πρώτον, είναι πολύ καλό άρθρο. Δεύτερον, τα λινκ προς τα τραγούδια έχουν απενεργοποιηθεί οπότε ήταν ευκαιρία να τα ανανεώσω. Τρίτο και ίσως κυριότερο, ευκαιρία είναι να θυμηθούμε τον Αλλουφάνη που μας άφησε στις αρχές του χρόνου…

Για πολύ κόσμο, η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου είναι άρρηκτα δεμένη με το Κορόιδο Μουσολίνι. Απ’ όσους το τραγουδούν σήμερα, λίγοι θα ξέρουν ότι πρόκειται για τραγούδι Ιταλού συνθέτη.

reginella002Το 1938 ο Ιταλός συνθέτης Έλντο ντι Λάτσαρο (di Lazzaro, 1902-1968) γράφει, σε λόγια του Κ. Μπρούνο, ένα τραγούδι στο οποίο παίνευε τα κάλλη μιας ωραίας χωριατοπούλας από τα βουνά των Αμπρούτσι, της Ρετζινέλας. Το τραγούδι λέγεται Reginella Campagnola, Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα (κατά σύμπτωση στο προχτεσινό μας άρθρο είδαμε ότι στα ιταλικά campagna είναι η ύπαιθρος, η εξοχή). Οι στίχοι είναι σύμφωνοι με τις προδιαγραφές του φασιστικού καθεστώτος: υμνούν την αγνή ζωή της υπαίθρου και την ευημερία των αγροτών, αν και γράφτηκαν μέσα στη βουή της μιλανέζικης μεγαλούπολης. Η μουσική έχει κάτι που σε κάνει να την προσέξεις αμέσως. Ο ντι Λάτσαρο (1902-1968) είχε κάνει κι άλλες μεγάλες επιτυχίες που είχαν ηρωίδες κοπέλες από διάφορες περιοχές της Ιταλίας, και είχε την τύχη να μη γράψει τραγούδι ανοιχτά προπαγανδιστικό για το φασιστικό καθεστώς.  (Ωστόσο, ο πρώτος τραγουδιστής της Ρετζινέλας, ο Κάρλο Μπούτι, είναι αυτός που τραγούδησε και τη Faccetta nera, τον ύμνο των φασιστών).

Να τα λόγια:

All’alba quando spunta il sole,
là nell’Abruzzo tutto d’or…
le prosperose campagnole
discendono le valli in fior.

O campagnola bella,
tu sei la Reginella.
Negli occhi tuoi c’è il sole
c’è il colore delle viole,
delle valli tutte in fior!…

Se canti la tua voce,
è un’armonia di pace,
che si diffonde e dice:
“se vuoi vivere felice
devi vivere quassù!…”

Quand’è la festa del paesello,
con la sua cesta se ne va…
trotterellando l’asinello,
la porta verso la città.

O campagnola bella…
………………………………..

Ma poi la sera al tramontare,
con le sue amiche se ne va…
è tutta intenta a raccontare,
quello che ha veduto là in città.

O campagnola bella…
………………………………..

Και ας το ακούσουμε εδώ από τoν Κάρλο Μπούτι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Πρόσφατη ιστορία, Ρεμπέτικα, Σατιρικά, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 166 Σχόλια »

Το μεγάλο ταξίδι της χωριατοπούλας Ρετζινέλας -και πάλι

Posted by sarant στο 26 Οκτώβριος, 2012

Πλησιάζει η 28η Οκτωβρίου, οπότε ξαναδημοσιεύω ένα παλιότερο άρθρο μου, στο οποίο έχω προσθέσει γιουτουμπάκια για να ακούγονται τα τραγούδια, επειδή τα παλιά λινκ έχουν ακυρωθεί. Πρόκειται για ένα άρθρο που το είχα γράψει το 2007, όταν δεν είχα ακόμα ιστολόγιο και το είχα δώσει στον φίλτατο Allou Fun Marx, ο οποίος πρόσθεσε φωτογραφίες και κάμποσο υλικό. Τον Οκτώβριο του 2009, το δημοσίευσα και στο ιστολόγιο.

Για πολύ κόσμο, η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου είναι άρρηκτα δεμένη με το Κορόιδο Μουσολίνι. Απ’ όσους το τραγουδούν σήμερα, λίγοι θα ξέρουν ότι πρόκειται για τραγούδι Ιταλού συνθέτη.

Το 1938 ο Ιταλός συνθέτης Έλντο ντι Λάτσαρο (di Lazzaro, 1902-1968) γράφει, σε λόγια του Κ. Μπρούνο, ένα τραγούδι στο οποίο παίνευε τα κάλλη μιας ωραίας χωριατοπούλας από τα βουνά των Αμπρούτσι, της Ρετζινέλας. Το τραγούδι λέγεται Reginella Campagnola, Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα. Οι στίχοι είναι σύμφωνοι με τις προδιαγραφές του φασιστικού καθεστώτος: υμνούν την αγνή ζωή της υπαίθρου και την ευημερία των αγροτών, αν και γράφτηκαν μέσα στη βουή της μιλανέζικης μεγαλούπολης. Η μουσική έχει κάτι που σε κάνει να την προσέξεις αμέσως. Ο ντι Λάτσαρο (1902-1968) είχε κάνει κι άλλες μεγάλες επιτυχίες που είχαν ηρωίδες κοπέλες από διάφορες περιοχές της Ιταλίας, και είχε την τύχη να μη γράψει τραγούδι ανοιχτά προπαγανδιστικό για το φασιστικό καθεστώς.  (Ωστόσο, ο πρώτος τραγουδιστής της Ρετζινέλας, ο Κάρλο Μπούτι, είναι αυτός που τραγούδησε και τη Faccetta nera, τον ύμνο των φασιστών).

Να τα λόγια:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Πρόσφατη ιστορία, Ρεμπέτικα, Σατιρικά, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 48 Σχόλια »

Τι βγαίνει από τη Βιέννη;

Posted by sarant στο 12 Μαρτίου, 2012

Εντάξει, ο τίτλος είναι ένα μάλλον εύκολο λογοπαίγνιο, αλλά το σημερινό άρθρο πράγματι είναι αφιερωμένο στη Βιέννη, την πρωτεύουσα της Αυστρίας. Όχι, το ιστολόγιο δεν έχει σκοπό να αλλάξει χαρακτήρα και να γίνει, τώρα στα γεράματα, ταξιδιωτικό -ο καθένας στο είδος του, και τα ταξιδιωτικά άλλοι τα γράφουν πολύ καλύτερα. Εμείς εδώ, θα το έχω επαναλάβει ίσαμε πεντακόσιες φορές, λεξιλογούμε, και το έναυσμα για το γράψιμο του άρθρου ήταν αμιγώς γλωσσικό: η προφορά της πρωτεύουσας της Αυστρίας. Πώς την προφέρετε; Δισύλλαβη ή τρισύλλαβη; Βγέ-νι ή Βει-έ-νι; Εγώ την προφέρω δισύλλαβη, με συνίζηση, αν και με κάποια διαφορά στην προφορά από το «βγαίνει» -ο φθόγγος -γ- δεν ακούγεται καθαρά, γι’ αυτό τη δική μου την προφορά θα την έγραφα Βιέ-νι. Πάντως, σαφώς δισύλλαβη.

Και όχι μόνο την προφέρω έτσι, αλλά μέχρι πρόσφατα, που έγινε η συζήτηση στο ιστολόγιο, αγνοούσα εντελώς ότι υπάρχουν άνθρωποι που την προφέρουν τρισύλλαβη! Κι όμως, σε μια πρώτη συζήτηση που είχε γίνει στο ιστολόγιο, πριν από καναδυοτρείς μήνες, σε κάποια σχόλια άσχετα με το θέμα του άρθρου, προέκυψε ότι οι περισσότεροι φίλοι του ιστολογίου που πήραν το λόγο, την τρισυλλαβίζουν τη Βι-έν-νη. Ομολογώ ότι έπαθα πολιτισμικό σοκ, που λένε, όταν το συνειδητοποίησα. Βέβαια, εκ των υστέρων, σε ένα μικρό γκάλοπ που έκανα σε φίλους, είδα ότι οι περισσότεροι δισυλλάβιζαν, οπότε κάπως πήγε η καρδιά μου στη θέση της: δεν είμαι ο μόνος, σκέφτηκα. Τώρα που το συλλογίζομαι, λέω πως αποκλείεται να μην είχα ακούσει τόσες δεκαετίες, π.χ. στο σχολείο, την τρισύλλαβη προφορά’ θα την είχα ακούσει αλλά δεν θα την είχα προσέξει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Παπαδιαμάντης, Σφυγμομετρήσεις, Τραγούδια, Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , , , | 410 Σχόλια »

Βοήθεια, ένας Εβραίος στη ντουλάπα μου!

Posted by sarant στο 22 Οκτώβριος, 2011

Ειδοποίηση: το σημερινό άρθρο έχει δύσοσμο θέμα, οπότε το διαβάζετε με δική σας ευθύνη!

Δεν θα ασχολιόμουν με τα αντισημιτικά παραληρήματα που θα δείτε πιο κάτω, πολύ περισσότερο που το άρθρο δεν είναι φρέσκο, αλλά το θέμα το συζήτησα χτες με την Βασιλική Μετατρούλου και με τον Παναγιώτη Δημητρά στο facebook, και έχει και κάποιες ενδιαφέρουσες, αλλά και κάποιες άλλες γουστόζικες, πτυχές.

Ένα αγαπημένο θέμα των ακροδεξιών και των αντισημιτών είναι να αναζητούν μανιωδώς εβραϊκό δάκτυλο και να ανακαλύπτουν παντού κρυπτοεβραίους. Θα θυμάστε ότι για τον Σημίτη έλεγαν ότι είναι εβραίος (και ότι λεγόταν Βεντούρας ή Αβούρης), ενώ παλιότερα είχαμε ασχοληθεί εκτενώς με τις διαδόσεις που ήθελαν εβραίο (αλλά και ανθέλληνα) τον προπάππο του σημερινού πρωθυπουργού, τον Πολωνό ευγενή Ζίγκμουντ Μινέικο, έναν θαυμάσιο άνθρωπο που πρόσφερε πολλά στην Ελλάδα.

Κορυφαίος στην αναζήτηση «κρυπτοεβραίων» είναι ο Σπύρος Χατζάρας, κεντρικός εκφωνητής της κρατικής πασοκικής ΕΡΤ στη δεκαετία του 1980, που με τον καιρό έχει μετακινηθεί σε θέσεις που εμένα προσωπικά μου φαίνονται ακροδεξιές και αντισημιτικές. Ή ίσως να μην έχει μετακινηθεί, αλλά αυτό δεν έχει σημασία, δεν θα κάνω το ψυχογράφημά του. Ο Χατζάρας, στην εκπομπή του σε ένα μικρό κανάλι, αλλά και από τα ιστολόγια που διατηρεί, συχνά αναφέρεται σε υπουργούς και άλλους πολιτικούς παραλλάζοντας τα ονόματά τους έτσι που να υπονοεί εβραϊκή καταγωγή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακροδεξιά, Λαθροχειρίες, αντισημιτισμός | Με ετικέτα: , , , , , , , | 294 Σχόλια »

Το μεγάλο ταξίδι της Ρετζινέλας

Posted by sarant στο 26 Οκτώβριος, 2009

Αυτό το κείμενο, χωρίς τις φωτογραφίες, το είχα δώσει στον αγαπητό ιστολόγο Αλλού Φαν Μαρξ πρόπερσι τέτοιον καιρό, δηλαδή μέσα Οκτωβρίου 2007. Εκείνος πρόσθεσε φωτογραφίες, σουλούπωσε την παρουσίαση και ερεύνησε το ταξίδι του τραγουδιού στη Γερμανία. Πέρυσι, ανέβασα ξανά το κείμενο στις δικές μου πια σελίδες, χωρίς τα κείμενα που έγραψε ο ΑΦΜ, αλλά προσθέτοντας λίγα πράγματα ακόμα, και μια ακόμα ρεμπέτικη διασκευή. Φέτος, που έχω πια ιστολόγιο, ανεβάζω κι εδώ τη Ρετζινέλα, προσθέτοντας μερικά ακόμα πράγματα και συνδέσμους.


reginella002Για πολύ κόσμο, η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου είναι άρρηκτα δεμένη με το Κορόιδο Μουσολίνι. Απ’ όσους το τραγουδούν σήμερα, λίγοι θα ξέρουν ότι πρόκειται για τραγούδι Ιταλού συνθέτη.

Το 1938 ο Ιταλός συνθέτης Έλντο ντι Λάτσαρο (di Lazzaro, 1902-1968) γράφει, σε λόγια του Κ. Μπρούνο, ένα τραγούδι στο οποίο παίνευε τα κάλλη μιας ωραίας χωριατοπούλας από τα βουνά των Αμπρούτσι, της Ρετζινέλας. Το τραγούδι λέγεται Reginella Campagnola, Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα. Οι στίχοι είναι σύμφωνοι με τις προδιαγραφές του φασιστικού καθεστώτος: υμνούν την αγνή ζωή της υπαίθρου και την ευημερία των αγροτών, αν και γράφτηκαν μέσα στη βουή της μιλανέζικης μεγαλούπολης. Η μουσική έχει κάτι που σε κάνει να την προσέξεις αμέσως. Ο ντι Λάτσαρο (1902-1968) είχε κάνει κι άλλες μεγάλες επιτυχίες που είχαν ηρωίδες κοπέλες από διάφορες περιοχές της Ιταλίας, και είχε την τύχη να μη γράψει τραγούδι ανοιχτά προπαγανδιστικό για το φασιστικό καθεστώς.  (Ωστόσο, ο πρώτος τραγουδιστής της Ρετζινέλας, ο Κάρλο Μπούτι, είναι αυτός που τραγούδησε και τη Faccetta nera, τον ύμνο των φασιστών).

Να τα λόγια:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Πρόσφατη ιστορία, Ρεμπέτικα, Σατιρικά, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 91 Σχόλια »