Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Στέφανος Κασιμάτης’

Σαρακοστιανά μεζεδάκια πάλι

Posted by sarant στο 19 Μαρτίου, 2016

Τον τίτλο «σαρακοστιανά» τον έχουμε χρησιμοποιήσει ξανά, και μάλιστα πέρσι, αλλά η επανάληψη δεν βλάφτει -και ταιριάζει, αφού το σημερινό Σάββατο είναι το πρώτο της φετινής Σαρακοστής. Θα μπορούσαμε να τα πούμε και «μακεδονικά» μεζεδάκια, αλλά σκέφτηκα μήπως προκληθεί κυβερνητική ή διεθνής πολιτική κρίση, οπότε είπα ν’ αποφύγω τον σκόπελο.

* Και ξεκινάμε με έναν άσπονδο φίλο, από εκείνους που κάθε τόσο μάς βάζουν τρικλοποδιά αν δεν προσέξουμε.

Διαβάζω ότι πουλήθηκε σε δημοπρασία, και μάλιστα πολύ φτηνά, το πιάνο που είχε χρησιμοποιηθεί στην ταινία «Μαθήματα πιάνου». Και γράφει το άρθρο του in.gr, το οποίο είναι από τους καλύτερους προμηθευτές μαργαριταριών:

To δημοφιλές πιάνο της αριστουργηματικής ταινίας του 1993, «Μαθήματα Πιάνου», πουλήθηκε μόνο 620 ευρώ σε δημοπρασία μέσω ίντερνετ.

Τιμή όχι και πολύ αντιπροσωπευτική, για το εικονικό πιάνο, της πολυβραβευμένης με Όσκαρ ταινίας της Τζέιν Κάμπιον, που χρησιμοποιήθηκε στην περίφημη σκηνή της παραλίας.

Εικονικό πιάνο, virtual piano, μπορεί να είναι κανένα πρόγραμμα στον υπολογιστή, που σου εμφανίζει πάνω στην οθόνη πληκτρολόγιο και μπορείς να παίξεις «σαν» στο πιάνο. Το πιάνο της ταινίας ήταν, ή έγινε, iconic. Ο άσπονδος φίλος ξαναχτύπησε τον απρόσεχτο μεταφρατζή. (Πώς θα το λέγαμε σωστά; Διάσημο, μάλλον).

** Προσθήκη: με ενημερώνει ο φίλος Κώστας Δεμερτζίδης (βλ. σχόλιο 58) ότι στη συγκεκριμένη ταινία το πιάνο ήταν όντως εικονικό -με την έννοια ότι δεν ήταν κανονικό, και γι’ αυτό άλλωστε πουλήθηκε σε τόσο χαμηλή τιμή. Αν είναι έτσι, δεν είναι λάθος η επιλογή της λέξης και ζητώ συγνώμη.

* Η Νομανσλάνδη έχει βασιλιάδες, έχει στρατηγούς, έχει συγγραφείς και συνθέτες, καιρός ήταν ν’ αποκτήσει και τον Θεό της ή τον προφήτη της. Σε άρθρο που παρουσιάζει 10 απίθανους τουριστικούς προορισμούς (έχει και έναν ελληνικό, λέει, αλλά δεν κλικάρισα πιο κάτω), διαβάζω τα εξής:

 

Όσοι επισκέπτονται το Blagaj, ένα χωριό στη Βοζνία Ερζεγοβίνη, είναι αδύνατο να μην μαγευτούν από τη θέα που προσφέρει το Blagaj Tekke, ένα μοναστήρι που χτίστηκε για τους λάτρεις του Ντερβίς.

Μέγας είσαι Ντερβίς και θαυμαστά τα έργα σου!

(Δεν έψαξα και πολύ κι έτσι δεν βρήκα το πρωτότυπο, αλλά πάω στοίχημα πως θα έλεγε Dervish monastery ή Dervish house, μοναστήρι των δερβίσηδων. Εκτός αν εννοεί τον Ντερβίση του Μάρκου).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , | 175 Σχόλια »

Ασόβαρα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 24 Αύγουστος, 2013

Θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι τις περισσότερες φορές οι πιατέλες με τα μεζεδάκια που σερβίρω ταχτικά κάθε Σάββατο μπορούν να χαρακτηριστούν ασόβαρες, εφόσον το Σάββατο συζητάμε συνήθως μαργαριτάρια που έχω (ή που έχετε) ψαρέψει από τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα όλη την προηγούμενη εβδομάδα, επομένως ποιος ο λόγος να χαρακτηριστούν ασόβαρα ειδικώς τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας. Δεκτή η παρατήρηση, αλλά απάντηση υπάρχει: τούτη την εβδομάδα, τα μεζεδάκια ξεκινάνε με αυτή καθαυτή τη λέξη «ασόβαρος».

Υπάρχει όμως τέτοια λέξη; Σύμφωνα με άρθρο του Πέτρου Μακρή που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην Ελευθεροτυπία, αποτελεί «ξεκαρδιστικό βαρβαρισμό». Λέει συγκεκριμένα ο αρθρογράφος: Έχω ψάξει όλα τα λεξικά της ελληνικής γλώσσας, για να βρω τη λέξη «ασόβαρος». Και οδηγήθηκα στο συμπέρασμα ότι ο ξεκαρδιστικός αυτός βαρβαρισμός χρησιμοποιήθηκε, κατά κόρον, από τον Κώστα Σημίτη, για να επαναληφθεί προσφάτως, και μάλιστα τετράκις, σε μια μόνον ομιλία του, από τον φίλτατο Δημήτρη Παπαδημούλη!

Ο αρθρογράφος δεν τεκμηριώνει τον χαρακτηρισμό του, μάλλον επειδή τον θεωρεί αυτονόητον. Γιατί όμως να είναι «βαρβαρισμός» η λέξη «ασόβαρος»; Είναι σχηματισμένη εντελώς σύμφωνα με τους κανόνες της ελληνικής γλώσσας, με το α- στερητικό και το επίθετο σοβαρός, ασόβαρος είναι ο αντίθετος του σοβαρού, όπως, ας πούμε, ασαφής είναι ο αντίθετος του σαφούς, άπιστος ο αντίθετος του πιστού ή ανίκανος (με το ευφωνικό ν) ο αντίθετος του ικανού. Βαρβαρισμός δεν υπάρχει. Θα παραδεχτώ όμως ότι η λέξη «ασόβαρος» είναι σπάνια, και δεν την έχουν τα περισσότερα λεξικά, οπότε μπορεί να ξενίζει. Και όταν κάποιος έχει φτάσει σε ώριμη ηλικία και θεωρεί ότι είναι επαρκής χειριστής της ελληνικής γλώσσας (πιθανόν να είναι και επαγγελματίας γραφιάς) και ξαφνικά συναντήσει μια καινούργια λέξη, που δεν είναι τεχνολογικός νεολογισμός που περιγράφει κάτι το καινούργιο, συχνά παραξενεύεται, δεν συμφιλιώνεται με τον απροσκάλεστο μουσαφίρη και τον κακοχαρακτηρίζει -ανθρώπινο είναι, άλλοι έχουν γράψει τα ίδια και χειρότερα για τη λέξη «διακύβευμα», που είναι πολύ χρήσιμη.

Πάντως, ο αρθρογράφος δεν έψαξε καλά. Ο ασόβαρος περιλαμβάνεται σε λεξικά της ελληνικής. Αφενός στο ΛΝΕΓ (Μπαμπινιώτη) όπου δεν έχει μεν δικό του λήμμα, αλλά καταχωρείται στο κάτω μέρος της σελ. 294, μαζί με άλλες ανάλογες λέξεις (π.χ. άσμιχτος, ασοβά(ν)τιστος, ασόδιαστος, ασόλιαστος, ασορόπιαστος) που, για οικονομία, δίνονται μονολεκτικά. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η λέξη λημματογραφείται με κανονικό λήμμα στο θαυμάσιο λεξικό του Γεωργακά, που ο πρώτος τόμος του, ο μόνος που έχει εκδοθεί, το γράμμα Α, υπάρχει και ονλάιν, και παρατίθεται και απόσπασμα του Ρένου Αποστολίδη: ε ρε ντροπές, που παθαίνουν ασόβαροι ηγέτες, όταν ασόβαροι σαν κι αυτούς τους παίρνουνε στα σοβαρά. Μια και καταγράφεται η λέξη στο λεξικό του Γεωργακά, που το υλικό του συλλέχτηκε στη δεκαετία του 1960, νομίζω πως ούτε νεολογισμό μπορούμε να τη χαρακτηρίσουμε (αν και χαλαρά έτσι την χαρακτηρίζει ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία). Επίσης, όπως μας πληροφορεί ο φίλος Σάκης Σεραφείμ, πάλι στη Λεξιλογία, τον ασόβαρο τον έχει και το «Αντίστροφο λεξικό» της Άννας Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, το οποίο, πρέπει να πω, έχει πλουσιότατο λημματολόγιο -αλλά βέβαια με απλή παράθεση των λημμάτων, χωρίς ερμηνεία ή τίποτε άλλο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Επαγγελματικά θηλυκά, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , | 132 Σχόλια »

Η χτεσινή κασιματιά για τον Γιάννη Ρίτσο

Posted by sarant στο 16 Ιανουαρίου, 2013

 

Τη λέξη κασιματιά δεν την έχουν τα λεξικά, και δικαίως, αφού την έχουμε φτιάξει εδώ στο ιστολόγιο, αν και βλέπω με καμάρι ότι και άλλοι την έχουν υιοθετήσει. Κασιματιά είναι το ψέμα, και ειδικότερα το ψέμα που σερβίρεται με το μανδύα ιστορικού ανεκδότου και που έχει στόχο έναν πολιτικό αντίπαλο και επαναλαμβάνεται συχνά (ώστε να μείνει). Φυσικά, πήρε το όνομά του από τον δημοσιογράφο κ. Στέφανο Κασιμάτη, που του αρέσει να διανθίζει τη στήλη του με ιστορικά ανέκδοτα (μερικά υπαρκτά) και που ειδικεύεται στις κασιματιές εναντίον των αριστερών. Για παράδειγμα, κασιματιά είναι ότι ο Λένιν είχε κάνει λόγο για «χρήσιμους ηλίθιους» (μια άλλη κασιματιά, πάλι για τον Λένιν, εδώ).

Η κασιματιά που δημοσιεύτηκε στη χτεσινή Καθημερινή δεν είχε στόχο τον Λένιν, αλλά τον ποιητή Γιάννη Ρίτσο. Αντιγράφω ολόκληρο το σχόλιο ώστε να μη χάσετε σταγόνα απ’ τη χολή: Από την ιστοσελίδα του King’s College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου πληροφορούμαι ότι ο Τζον Κίτμερ διαδέχεται τον ιδιαιτέρως αγαπητό Ντέιβιντ Λάντσμαν ως πρεσβευτής της Βρετανίας στην Αθήνα. Ελληνιστής, όπως και ο προκάτοχός του, ο Ντ. Κίτμερ θα τολμούσα να επισημάνω ότι διαφέρει ως προς την εκκεντρικότητα των γούστων του – των φιλολογικών, για να μην παρεξηγηθώ. Λάτρης της ποίησης του Γιάννη Ρίτσου, έχει δημοσιεύσει τη μελέτη «Χρήσεις της Ελληνικής Ορθοδοξίας στην πρώιμη ποίηση του Γιάννη Ρίτσου» και επί του παρόντος εργάζεται για την ολοκλήρωση της διδακτορικής διατριβής του για τον ποιητή, ο οποίος εκτός των άλλων ύμνησε τον δικτάτορα Στάλιν («Σώπα γιαγιά και σκούπισε με το τσεμπέρι σου τα μάτια σου. / Οταν σβύνει η φωτιά σου κάτω από το τσουκάλι σου / Είναι ο Στάλιν που σκύβει και φυσάει τη φωτιά σου ν’ ανάψει» κ.λπ.), καθώς και την εισβολή των Σοβιετικών στην Τσεχοσλοβακία το 1968. Αντιλαμβάνομαι, ωστόσο, ότι τα ενδιαφέροντα του Τζ. Κίτμερ επικεντρώνονται μάλλον στην ανίχνευση των τρόπων με τους οποίους ο Ρίτσος αφομοίωσε στην ποίησή του την επιρροή άλλων ποιητικών φωνών της νεοελληνικής γραμματείας. Εν πάση περιπτώσει, παραδέχομαι ότι μου είναι δύσκολο να καταλάβω πώς μπορεί να γοητεύεται κάποιος με τον Ρίτσο, όταν υπάρχουν ο Σολωμός και ο Καβάφης· από την άλλη πλευρά όμως, όταν θυμάμαι ότι έχω περάσει μία εποχή κατά την οποία λάτρευα την ποίηση του Τέννυσον, τότε τα αποθέματά μου ανεκτικότητας και κατανόησης ξαφνικά ανανεώνονται ως διά μαγείας..

Δεν θα σταθώ στις ποιητικές προτιμήσεις, είτε του Βρετανού πρεσβευτή είτε του κ. Κασιμάτη, αλλά στο απόσπασμα που έχω σημειώσει με έντονους χαρακτήρες, δηλαδή την κασιματιά, εννοώ το ψέμα, ότι ο Ρίτσος ύμνησε την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία το 1968. Κατά σύμπτωση το ιστολόγιό μας έχει ασχοληθεί εκτενώς με το θέμα πριν από πεντέξι μήνες και γι’ αυτό η πρώτη μου σκέψη, όταν με ειδοποίησε ένας φίλος με ηλεμήνυμα για την τελευταία κασιματιά, ήταν να αφιερώσω μόνο ένα σαββατιάτικο μεζεδάκι. Ύστερα όμως συνειδητοποίησα ότι το παλιό άρθρο του ιστολογίου είχε δημοσιευτεί κατακαλόκαιρο, Κυριακή 12 Αυγούστου, επομένως πολλοί φίλοι δεν θα το έχουν διαβάσει (αν και είχε γίνει αρκετά μεγάλη συζήτηση), οπότε ίσως θα είναι συγγνωστή η ανακύκλωση. Τώρα, αν έχετε διαβάσει το παλιό άρθρο, συγνώμη, ελπίζω το αυριανό (που θα είναι καινούργιο) να σας αποζημιώσει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Μύθοι, Πρόσφατη ιστορία, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , | 383 Σχόλια »

Λογοκρισία στο protagon.gr και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Οκτώβριος, 2012

Σάββατο σήμερα, μέρα για μεζεδάκια, ένα από τα οποία το προαναγγέλλω στον τίτλο. Χτες εκτάκτως είχαμε δύο άρθρα, αλλά δεν θα μπορούσα να μην βάλω σήμερα άρθρο, γιατί τα μεζεδάκια δεν περιμένουν, μπαγιατεύουν. Ίσως δεν βάλω κυριακάτικο, δεν προλαβαίνω να μεταγράψω ένα διήγημα (του Θ. Φραγκόπουλου για τον ξάδερφό του Θ. Φραγκόπουλο) στο οποίο είχαμε αναφερθεί τις προάλλες. Ή μάλλον, μου ήρθε μια ιδέα. Το διήγημα είναι έντεκα σελίδες, σε πολυτονικό, καλή γραμματοσειρά αλλά φωτογραφία κι όχι σκαναρισμένο, κι έτσι αν το περάσω από οσιάρ η φακή θα φάει το λάδι, εννοώ ότι δεν θα κερδίσω πολύ χρόνο -οπότε αν βρεθούν ένας ή δυο-τρεις εθελοντές που θα πληκτρολογήσουν τις 11 σελίδες σήμερα, προλαβαίνω να κάνω το χτένισμα και να το παρουσιάσω αύριο. Οπότε, στα σχόλια, δηλώστε αριθμό σελίδων (και στείλτε και μέιλ στο sarantπαπάκιpt.lu να σας στείλω τις σελίδες).

Ένα ευκολάκι για αρχή, από το ηλεΒήμα, αν και το βρίσκω και στην Καθημερινή και σε δεκάδες άλλους ιστότοπους: Η Σκωτία αναμένεται να διεξάγει εκλογές το 2014 για την ανεξαρτητοποίησή της. Επειδή προφανώς δεν θα κάνουν εκλογές όλη τη χρονιά, αλλά μία μέρα, το «να διεξάγει» είναι λάθος -το σωστό είναι «να διεξαγάγει», και για να το δούμε αυτό αρκεί να αλλάξουμε το ρήμα, να το κάνουμε, έστω, «διοργανώνω», οπότε βέβαια θα πούμε ότι η Σκωτία «θα διοργανώσει εκλογές το 2014». Ο τύπος «θα διεξαγάγει» ενοχλεί, ίσως, και από την άλλη ο αναλογικός τύπος (στο πρότυπο του «να παράξει») που θα έλυνε το πρόβλημα, «να διεξάξει», δεν συνηθίζεται ακόμα. Βέβαια, ο Κοραής κι ο Κούμας κι άλλοι του 19ου αιώνα τον χρησιμοποιούσαν, ενώ και στην Κύπρο χρησιμοποιείται αρκετά, οι κουμπάροι είναι πρωτοπόροι σε αρκετά πράγματα, οπότε ίσως μας έρθει το φως από νοτιοανατολικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Μποστ, Μαργαριτάρια, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 286 Σχόλια »

Ολυμπιακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 28 Ιουλίου, 2012

Η Ολυμπιάδα του Λονδίνου άρχισε χτες, λογικό είναι τα σημερινά μεζεδάκια να ονομαστούν ολυμπιακά, όσο κι αν στο μεγαλύτερο μέρος τους δεν αφορούν τους Ολυμπιακούς αγώνες, δεν είναι δηλαδή μαργαριτάρια από ζωντανές μεταδόσεις (που άλλωστε μόλις άρχισαν) ή από άρθρα για τους Ολυμπιακούς αγώνες. Ο τίτλος περισσότερο χρονολογικά προσδιορίζει τα μεζεδάκια. Ωστόσο, επειδή στο χτεσινό άρθρο ασχολήθηκα με το (οριακά) ρατσιστικό τιτίβισμα και όχι με δυο γλωσσικά των Ολυμπιακών αγώνων, έχω σκοπό να τα παρουσιάσω εδώ, γιατί αλλιώς θα μπαγιατέψουν.

Και το πρώτο ολυμπιακό μας μεζεδάκι είναι ακριβώς η λέξη «Ολυμπιάδα». Υπάρχουν κάποιοι που λένε πως ολυμπιάδα σημαίνει αποκλειστικά το διάστημα των τεσσάρων ετών ανάμεσα σε δυο διαδοχικές διοργανώσεις, και ότι είναι λάθος να τη χρησιμοποιούμε για την ίδια τη διοργάνωση, να λέμε Ολυμπιάδα του Λονδίνου. Ωστόσο, η άποψη αυτή δεν στηρίζεται κάπου. Αν δείτε όλα τα νεοελληνικά λεξικά, η λ. Ολυμπιάδα έχει δύο σημασίες, αφενός τη διοργάνωση και αφετέρου το διάστημα, την τετραετία. Πρωταρχική είναι η σημασία της διοργάνωσης. Για παράδειγμα, στο ΛΚΝ (τα ίδια περίπου λέει και ο Μπαμπινιώτης, αλλά το ΛΚΝ υπάρχει ονλάιν): ολυμπιάδα η [olimbiáδa] : 1. η τέλεση των ολυμπιακών αγώνων: H πρώτη ~, που τοποθετείται στα 776 π.X. H πρώτη ~ μετά την αναβίωση των ολυμπιακών αγώνων έγινε στην Aθήνα το 1896. H εικοστή τρίτη ~ του Λος Άντζελες. H χρυσή ~. H Aθήνα ανέλαβε τη διοργάνωση της ολυμπιάδας του 2004. || (επέκτ.): ~ σκακιού / τραγουδιού. 2. το χρονικό διάστημα των τεσσάρων ετών που παρεμβαλλόταν ανάμεσα σε δύο ολυμπιάδες κατά την ελληνική αρχαιότητα, ως χρονολογική μονάδα: Tο δεύτερο έτος της πρώτης ολυμπιάδας, το 775 π.X. 

Όχι μόνο υπάρχουν καθιερωμένες χρήσεις όπως Ολυμπιάδα σκακιού, ολυμπιάδα τραγουδιού, χρυσή ολυμπιάδα,αλλά επίσης η σημασία Ολυμπιάδα = η τέλεση των αγώνων είναι ήδη αρχαία (το Λίντελ Σκοτ δίνει πρώτη αυτή τη σημασία!), π.χ. ο Πίνδαρος, όταν γράφει πύκτας δ΄ ἐν Ὀλυμπιάδι νικῶν, σαφώς εννοεί τη διοργάνωση, όχι το τετραετές διάστημα! Πριν από τέσσερα χρόνια, ο Βηματοδότης είχε ειρωνευτεί κάποιους δημοσιογράφους που είχαν χρησιμοποιήσει τη λέξη Ολυμπιάδα σαν συνώνυμο των Ολυμπιακών αγώνων και είχα γράψει (τότε δεν είχα ιστολόγιο) το εξής σημείωμα που ξαναγίνεται επίκαιρο. Προσωπικά, τη σημασία «ολυμπιάδα=τετραετές διάστημα» θυμάμαι να την έχω χρησιμοποιήσει μόνο στα αστεία, όταν φοιτητές πειραζόμασταν, ότι έτσι που πάμε δεν θα πάρουμε πτυχίο ούτε σε τρεις ολυμπιάδες. Επομένως, αν κάποιος σας πει ότι κακώς λέτε «Ολυμπιάδα του Λονδίνου», μην τον πιστέψετε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθολογία, Λεξικογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 134 Σχόλια »

Προγραμματικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 7 Ιουλίου, 2012

Ο τίτλος είναι προβοκατόρικος και ανακριβής, διότι το άρθρο ελάχιστη σχέση έχει με τις προγραμματικές δηλώσεις της ημιδιακομματικής κυβέρνησής μας. Δεν θα σχολιάσω όσα γλωσσικώς αξιοσημείωτα ειπώθηκαν (αν ειπώθηκαν) κατά τη συζήτηση των προγραμματικών δηλώσεων. Απλώς, το άρθρο δημοσιεύεται ενώ οι δηλώσεις συζητιούνται στη Βουλή, εξού και ο τίτλος. Αν κάτι ωραίο ακουστεί, προσθέστε το στα σχόλια. Καταγράφω απλώς μιαν ατάκα που μου έστειλε ένας φίλος με sms, ο οποίος δεν έχει ιντερνέτι στο βουνό όπου έχει πάει: «Σαμαράς: Της αγοράς απέναντι, πείτε της πως μ’ αρέσει».

Το πρώτο μας μεζεδάκι είναι μπαγιάτικο, δηλαδή από το περασμένο Σάββατο, και το προσθέσατε με δικά σας σχόλια στα μεζεδάκια της περασμένης εβδομάδας, αλλά το επαναλαμβάνω εδώ γιατί μ’ αρέσουν τα «αποφεύγματα», όπως έχει ονομάσει ο Ν. Λίγγρης στη Λεξιλογία τις περιπτώσεις που κάποιος αποδίδει ένα ρητό ή στίχο σε λάθος πρόσωπο (το αγγλικό misattribution δηλαδή). Λοιπόν, το περασμένο Σάββατο ο Κ. Γεωργουσόπουλος έβαλε ένα τέτοιο «απόφευγμα» στο τέλος του άρθρου του στα Νέα: «Εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω», θα μπορούσε να πει με το ύφος του Καζαντζάκη ο λαός. Θα μπορούσε να το πει, αλλά όχι με το ύφος ΤΟΥ Καζαντζάκη, αλλά της Γαλάτειας Καζαντζάκη.

Κι ένα ακόμα άρθρο του περασμένου Σαββάτου σχολιάστηκε εδώ, από τα Νέα και πάλι, του Τ. Θεοδωρόπουλου. Σχολιάστηκε για τη σπάνια λέξη «παμφλέτο» που χρησιμοποιεί ο ΤΘ, εξελληνισμός του pamphlet. Αλλά πρόσεξα και δυο πραγματάκια ακόμα. Όχι τόσο το «Ο Περικλής Γιαννόπουλος αυτοκτόνησε το 1911, αν δεν κάνω λάθος», αφού για έναν χρόνο δεν θα χαλάσουμε τις καρδιές μας (ο Γιαννόπουλος αυτοκτόνησε το 1910, τον Μάη), αλλά το «Ο Ιων Δραγούμης δολοφονήθηκε από έναν οπαδό του Βενιζέλου στο πεζοδρόμιο της Λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας, όπου και το μνημείο αφιερωμένο στη μνήμη του…» Εντάξει, ίσως λείπει ένα «το» μετά το μνημείο, αλλά βρίσκω τερατώδη ωραιοποίηση την περιγραφή «δολοφονήθηκε από έναν οπαδό του Βενιζέλου» όταν ξέρουμε ότι ο Δρ. βρήκε τον θάνατο στα χέρια αποσπάσματος χωροφυλάκων, που σταμάτησαν το αυτοκίνητό του που ερχόταν από την Κηφισιά, κατέβασαν τον Δραγούμη κάτω, τον συνέλαβαν και τον εκτέλεσαν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Επικαιρότητα, Εφημεριδογραφικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 107 Σχόλια »

Μεζεδάκια πριν από την κάλπη

Posted by sarant στο 16 Ιουνίου, 2012

Τελευταία μεζεδάκια σήμερα πριν από την κάλπη, μοιραία θα εστιαστούμε κυρίως στην προεκλογική κίνηση των τελευταίων ημερών -αλλά όχι μόνο. Να σημειώσω πάντως ότι το χτεσινό πρωτοσέλιδο της Financial Times Deutschland, που αρχικά είχα σκεφτεί να το κρατήσω για τα σημερινά μεζεδάκια, τελικά αποφάσισα να του αφιερώσω ολόκληρο άρθρο, γιατί, εδώ που τα λέμε, άξιζε για κυρίως πιάτο, αν μη τι άλλο επειδή είχε και το μεταφραστικό λαθάκι στον τίτλο.

Ένα άλλο θέμα που θα μπορούσε, από τη δική μου σκοπιά, να προαχθεί σε κανονικό άρθρο, αλλά τελικά φιλοξενείται στα μεζεδάκια, και μ’ αυτό θ’ αρχίσουμε, είναι τα «κολομπαρίστικα» της Ντόρας Μπακογιάννη. Εννοώ την εκ πρώτης όψεως απίστευτη φράση που ξεστόμισε σε τηλεοπτική συζήτηση, και όχι μόνο μία φορά, ότι τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ λένε λίγο «κολομπαρίστικα» τη θέση του κόμματος για την καταγγελία του μνημονίου ή ότι έχουν «κολομπαρέψει» τη θέση τους. Το μυαλό όλων πήγε στον κολομπαρά, λέξη που δεν συνηθίζεται να ακούγεται στις προεκλογικές αντιπαραθέσεις, ο δε κολομπαράς γράφεται με όμικρον επειδή η σχέση του με τον κώλο είναι μόνο παρετυμολογική· παρόλο που ο Λαπαθιώτης σ’ ένα άσεμνο στιχούργημά του τον ετυμολογούσε «εκ του κώλος και παράς«, στην πραγματικότητα είναι δάνειο από το τουρκικό kulampara (και αυτό από τα περσικά).

Κάποιοι σκέφτηκαν ότι η κυρία Μπακογιάννη εννοούσε ότι ο Σύριζα έχει νοθέψει τις θέσεις του, δηλαδή χρησιμοποίησε το «κολομπαρίστικα» σαν ηπιότερο συνώνυμο του «πούστικα», και σ’ αυτό συνηγορεί το ότι ζήτησε συγνώμη λέγοντας την επίμαχη λέξη. Προσωπικά τείνω να πιστέψω ότι ήθελε να χρησιμοποιήσει μια από τις λέξεις-κλισέ των φετινών εκλογών, την κωλοτούμπα, που αυτή το θέλει το ωμέγα γιατί πράγματι προέρχεται από τον κώλο, και το μπέρδεψε, και στην ίδια γνώμη έχει καταλήξει και το slang.gr, το οποίο, δείχνοντας ρεφλέξ Κερβέρογλου, έσπευσε να καταγράψει το νέο λήμμα. Είναι πάντως διασκεδαστικό πόσο κωμικοί γίνονται οι πολιτικοί παλαιάς κοπής όταν θέλουν να χρησιμοποιήσουν μια λέξη της αργκό· σ’ αυτές τις εξορμήσεις τους στη λαϊκή πλευρά του λεξιλογίου αισθάνονται το ίδιο αμήχανα όπως και στις εξερευνητικές επισκέψεις που κάνουν, κάθε προεκλογική περίοδο, στις υποβαθμισμένες γειτονιές, πολύ μακριά από τις πανάκριβες συνοικίες όπου κατοικούν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 55 Σχόλια »