Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Στέφανος Τσιτσιπάς’

Τενιστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Ιουνίου, 2021

Που τα λέω βεβαίως έτσι επειδή τις προηγούμενες μέρες η επικαιρότητα σημαδεύτηκε από τις νίκες του Στεφανου Τσιτσιπά και της Μαρίας Σάκκαρη στο τουρνουά Ρολάν Γκαρός στο Παρίσι, όπου για πρώτη φορά δυο Έλληνες αθλητές πέρασαν στα ημιτελικά μεγάλου τουρνουά.

Επιπλέον, τώρα που γράφω, ο Τσιτσιπάς μόλις κέρδισε το πρώτο σετ απέναντι στον Ζβέρεφ και έτσι όπως παίζει είναι φαβορί για να περάσει στον τελικό. Αναμεσα στα πολλά κοινά που έχουν οι δυο αντίπαλοι, είναι πως κατοικούν και οι δυο στο Μόντε Κάρλο, όπως άλλωστε και ο Τζόκοβιτς, όπως και η Σάκκαρη. Θα έχει πολύ καλά προπονητήρια για τένις το πριγκιπάτο, γι’ αυτό το προτιμούν όλοι. Απορώ πώς τα καταφέρνει ο Ναδάλ που μένει ακόμα στη γενέτειρά του, στη Μαγιόρκα.

* Και ξεκινάμε με το τένις. Όχι βεβαια για τα λεξιλογικά του, που θα άξιζαν ιδιαίτερο άρθρο, αλλά για την ορθογραφία της λέξης. Με ρώτησε κάποιος αν γράφουμε τένις ή τέννις. Απάντησα ότι με την επίσημη ορθογραφία, από το 1976, τα δάνεια γράφονται με τον απλούστερο τρόπο, άρα τένις.

Τότε να γράψουμε και «δάνια» είπε ένας άλλος.

Του απάντησα ότι η λέξη δάνεια δεν είναι δάνεια, άρα γράφουμε «δάνεια».

* Και συνεχίζουμε με ένα κρούσμα διπλαρνησιοφοβίας, όπως το είπε φίλος στο Τουίτερ -εμείς το λέμε περιφραστικά, «τρόμο της διπλής άρνησης».

Γράφει ο δημοσιογράφος και βουλευτής Μπάμπης Παπαδημητρίου:

ΟΛΟΙ οι διασωληνομένοι ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ εμβολιαστεί.

Και οι 398 – για πρώτη φορά, μετά την 28/2, κάτω 400 – δεν έχουν την προστασία που σώζει ζωές.

Πέρα από την ανορθογραφία, διότι βέβαια είναι διασωληνωμένοι, τι σημαίνει «Όλοι οι διασωληνωμένοι δεν έχουν εμβολιαστεί»; Και τι σημαίνει «Και οι 398 δεν έχουν προστασία»;

Κατά τη γνώμη μου, σημαίνει «Δεν έχουν όλοι εμβολιαστεί, αλλά ίσως έχουν κάποιοι εμβολιαστεί». «Δεν έχουν προστασία και οι 398, αλλά κάποιοι μπορεί να έχουν».

Αλλά ο κ. Μπάμπης ολοφάνερα θέλει να πει ότι «Κανείς από τους διασωληνωμένους δεν έχει εμβολιαστεί» και «Κανείς από τους 398 δεν έχει προστασία».

Η αποφυγή του «κανείς», από φόβο της διπλής άρνησης, οδηγεί σε ασάφεια -όπως θα θυμούνται και όσοι ακούν την αναγγελία στα αεροπλάνα της Ετζίαν «Το κάπνισμα δεν επιτρέπεται σε όλες τις πτήσεις της Ετζίαν» (αλλά δεν μας λένε σε ποιες επιτρέπεται!)

* Μου γράφει φίλος ότι διάβασε δηλώσεις της αντιδημάρχου Πειραιά, όπου και η φράση «κρίναμε χρήσιμο να αποδεχτούμε την πρόταση του Ομοσπονδιακού προπονητή Ζίου Ζίτσου…» και για ένα δευτερόλεπτο σκέφτηκε ότι είναι πολύ παράξενο όνομα το Ζίος Ζίτσος. Βέβαια αμέσως μετά δινόταν το όνομα του ανθρωπου και δεν υπάρχει κανένα λάθος στο κείμενο, εκτός ίσως από τα κεφαλαία γράμματα που προκάλεσαν και το μπέρδεμα -αλλά ο φίλος μας έκρινε ότι έχει έτσι κι αλλιώς πλάκα. Συμφωνώ.

* Νομανσλάνδη από τα παλιά.

Ο φίλος μας ο Ακίνδυνος, δεινός ανασκαλευτής παλιών εφημερίδων (να το πούμε εφημεριδοδίφης να κάνει και παρήχηση; ), ψάρεψε έναν παλιό κάτοικο Νομανσλάνδης σε εφημερίδα της δεκαετίας του 1980 (Έθνος ή Ελευθεροτυπία, αν κρίνω από τη γραμματοσειρά).

Ο Χάντυμαν Εντ Γκέιν είναι ο κάτοικος της Νομανσλάνδης. Ο φονιάς λεγόταν Ed Gein και έκανε διάφορες μαστοροδουλειές, δηλαδή ήταν handyman. Προφανώς στα αγγλικά θα ήταν Handyman Ed Gein, whose… κι έτσι θεωρήθηκε όνομα -άλλωστε τα συνηθίζουν τα διπλά ονόματα οι Αμερικανοί.

Πέρα από τη νομανσλανδιανή διάσταση, το ειδησάριο έχει κι ένα ακόμα λάθος. Ο φονιάς δεν πέθανε στα 57 αλλά στα 77, όπως μας λέει η Βικιπαίδεια.

* Άκουγα τις προάλλες στο ραδιόφωνο να γίνεται λόγος για τον Εμιλιάνο Ζαπάτα: «αν ζούσε στην Ισπανία, θα τον έλεγαν Θαπάτα, αλλά στη Λατινική Αμερική προφέρεται το ζήτα, Ζαπάτα».

Το πρώτο σκέλος είναι σωστό -εξού και ο Θαπατέρο, ο κάποτε πρωθυπουργός της Ισπανίας. Αλλά στη Λατινική Αμερική (και σε περιοχές της Ισπανίας) δεν προφέρουν Ζ, προφέρουν Σ. (Κάποτε μπορεί να γράψουμε άρθρο για το σεσέο, όπως το λένε).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Ομόηχα | Με ετικέτα: , , , , , | 305 Σχόλια »

Τα τελευταία μεζεδάκια του Αυγούστου

Posted by sarant στο 31 Αυγούστου, 2019

Αύριο έχουμε πρώτη Σεπτεμβρίου, που δεν είναι μια οποιαδήποτε πρωτομηνιά, είναι θα λέγαμε μια μικρή πρωτοχρονιά -από μια άποψη το καλοκαίρι τελειώνει αύριο, κι ας είναι στις 21 του μηνός η ισημερία. Από μιαν άλλη άποψη, τελειώνει στις 11 του μήνα, όταν ανοίγουν τα σχολεία.

Όσοι είστε ακόμα σε διακοπές, αγνοήστε τις βλακείες που έγραψα και χαρείτε το καλοκαίρι που για σας συνεχίζεται -ή έστω το αποκαλόκαιρο. Πάντως, τίτλο για το σημερινό μας πολυσυλλεκτικό εβδομαδιαίο άρθρο βρήκαμε.

* Tο έχουμε πει χιλιες φορές, το Ιντερνέτ ισοπεδώνει τον χρόνο. Ένα ακόμα παράδειγμα: την περασμένη βδομάδα το ελληνόφωνο ιντερνέτ γέμισε από αναδημοσιεύσεις της είδησης ότι ο Ευγένιος Τριβιζάς «πήρε το Όσκαρ παραμυθιού νικώντας τη Disney». Φαίνεται πως το μπαράζ των αναδημοσιεύσεων ξεκίνησε από άρθρο του Πρώτου Θέματος (δεν χρειάζεται λινκ) με ημερομηνία 23/8/2019.

Πολλοί επώνυμοι έσπευσαν να αναδημοσιεύσουν την τιμητική είδηση. Μόνο που…

Μόνο που η είδηση δεν είναι καινούργια! Η βράβευση για την οποία γίνεται λόγος στο άρθρο έγινε μεν, αλλά έγινε πριν από τρία χρόνια, το 2016.

Χαριτολογώντας, έγραψα στο Τουίτερ ότι, «εκτός αυτού το Όσκαρ Παραμυθιού 2019 θα απονεμηθεί στο τέλος της χρονιάς στον Κυριάκο Μητσοτάκη».

* Ωστόσο, η είδηση για την βράβευση Τριβιζά δεν είναι μόνο ετεροχρονισμένη, αλλά και εξαρχής είχε ελαφρώς παραπλανητική διατύπωση, αφού στην πραγματικότητα δεν βραβεύτηκε (μόνο) ο Τριβιζάς, αλλά μια αμερικανική εταιρεία, που έφτιαξε ένα παιδικό ηλεβιβλίο το οποίο βασίζεται σε ιστορία του Τριβιζά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια | Με ετικέτα: , , , , | 175 Σχόλια »

Αφροδεξιά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Ιανουαρίου, 2019

Θα παραδεχτώ πως μου αρέσει, όταν προσφέρεται η ευκαιρία, να βάζω στον τίτλο του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου λέξεις καινοφανείς, κι αυτό κάνω και σήμερα -αλλά νομίζω πως θα καταλάβατε πού αναφέρεται ο νεολογισμός του τίτλου και πώς πλάστηκε.

Αν όχι, θα σας το εξηγήσω αμέσως. Πρόκειται για μια ξεκαρδιστική ιστορία, που διαδραματίστηκε σε μεγάλο βαθμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και που είναι μια ακόμα επιβεβαίωση της αρχής που λέει πως η ζωή μπορεί να γεννήσει καταστάσεις παράλογες και σουρεαλιστικές, που ξεπερνούν και τα έργα μυθοπλασίας.

Στο συλλαλητήριο της περασμένης Κυριακής εναντίον της συμφωνίας των Πρεσπών, μια ομάδα διαδηλωτών, κραδαίνοντας ρόπαλα και ντυμένοι σημαίες, προσπάθησαν να σπάσουν τον αστυνομικό κλοιό και να εισβάλουν στη Βουλή -με αποτέλεσμα η αστυνομία να χρησιμοποιήσει «χημικά».

Πολλοί υποστήριξαν ότι οι διαδηλωτές αυτοί δεν ήταν γνήσιοι εθνικιστές, όπως φαίνονταν, αλλά βαλτοί, παρακρατικοί, εγκάθετοι της κυβέρνησης, για να δοθεί το πρόσχημα στην αστυνομία να ρίξει δακρυγόνα σε δικαίους και αδίκους και να διαλύσει τη μεγάλη συγκέντρωση.

Βέβαια, εκεί κοντά εθεάθησαν και χρυσαβγίτες, ακόμα και βουλευτές, να κατευθύνουν τις ομάδες εφόδου. Όμως, στα επεισόδια πρωτοστάτησε ένας μάλλον μελαψός διαδηλωτής που κράδαινε ένα κοντάρι -και αυτό χρησιμοποιήθηκε από πολλούς σαν επιχείρημα ότι «το καθεστώς» επιστράτευσε μετανάστες για να στήσει προβοκάτσια.

Ο γκαφατζής δημοσιογράφος Γιάννης Λοβέρδος ήταν ένας από τους αρκετούς που το υποστήριξαν αυτό, υποστηρίζοντας ότι «λόγω χρώματος» ο διαδηλωτής δεν θα μπορούσε να είναι εθνικιστής και ότι αυτό αποδεικνύει ξεκάθαρα τη συνωμοσία της αριστερής χούντας.

Η ιστορία θα έμενε εδώ, αλλά, καθώς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις ιστοσελίδες του εθνικιστικού χώρου έδιναν κι έπαιρναν οι καταγγελίες για τον αφρικανό προβοκάτορα, τον λαθρομετανάστη παρακρατικό, τον πακιστανό του καθεστώτος, ο άνθρωπος που όντως είχε πρωτοστατήσει στα επεισόδια δεν άντεξε να τον βγάζουν αφρικανό κι ασιάτη.

Κι έτσι, αυτοξεσκεπάστηκε, δηλώνοντας ευθαρσώς την ταυτότητά του, κι ας διακινδυνεύει έτσι να διωχθεί ποινικά για τις συμπλοκές με τα όργανα της τάξης:

Kι έτσι, παρενέβη σε δημοσίευμα της οργανωσης ( ; ) «Μέτωπο Εθνικό» (είδατε σκύλο μου μικρό; ) και δήλωσε περήφανα το όνομά του, γέννημα θρέμμα Ναουσαίος όπως είπε, Δημήτρης Ανθρακέας.

Κι έτσι, μετά την Ιταλίδα από την Κυψέλη αποκτήσαμε και τον Αφρικανό από τη Νάουσα. Και κάπως έτσι πλάστηκε, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και λίγο παραέξω, η αστεία εφήμερη λέξη «αφροδεξιός», ενώ το ανώνυμο διαδικτυακό χιούμορ έδωσε και πήρε, με αστεία όπως ότι έρχονται οι Αφρικανοί και μας παίρνουν τους Ναουσαίους ή ότι «Ανθρακέας ο θησαυρός».

Όταν ο Ανθρακέας αποκάλυψε την ταυτότητά του, κάποιοι δεν θέλησαν να παραδεχτουν την αλήθεια και έβγαλαν σενάρια ότι πρόκειται για ανδρείκελο. Άλλοι πάλι τον κατηγόρησαν για πολλά και διάφορα. Γέλασα πολύ με το «μνημόνιο του άγνωστου στρατιώτη».

Και σαν να μην έφτανε αυτό,  κάποιοι που αναζήτησαν τη σελίδα του στο Φέισμπουκ, είδαν ότι σε ανύποπτο χρόνο ο Ανθρακέας αντάλλασσε μηνύματα με συγγενείς και φίλους σε… άπταιστα σλαβομακεδόνικα -ε, αυτή την ανατροπή της πλοκής ούτε οι Μόντι Πάιθον δεν θα είχαν φανταστεί!

Οπότε, προς τιμήν αυτής της παράλογης ιστορίας, τα σημερινά μας μεζεδάκια τιτλοφορήθηκαν «αφροδεξιά».

* Εγω πάντως γέλασα και με την εξής ατάκα: – Και τον Πόπλιο Σκιπίωνα τον λέγανε Αφρικανό μερικοί, αλλά δεν αντέδρασε έτσι!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μακεδονικό, Μεταφραστικά, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , | 295 Σχόλια »