Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Στ. Κασιμάτης’

Πραξικοπηματικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 28 Σεπτεμβρίου, 2013

Σύμφωνα με την αναγγελία (από το Φέισμπουκ ή από το Τουήτερ, δεν θυμάμαι καλά) της Ένωσης Εφέδρων Καταδρομέων, σήμερα πρόκειται να γίνει ή ίσως έχει ήδη γίνει πραξικόπημα, κι έτσι μετά το πραξικόπημα της πιτζάμας (το 1975) θα έχουμε το πραξικόπημα του πληκτρολογίου. Για όποιον δεν πρόλαβε ή δεν θυμάται τα «σταγονίδια» έχουμε γράψει ένα παλιότερο άρθρο, ενώ δεν είναι άσχετος με το θέμα και ο περίφημος Πρόεδρος Ταμέλης. Αλλά ας προχωρήσουμε στα μεζεδάκια μας.

Διευκρίνιση: Εννοείται πως το άρθρο είχε γραφτεί πριν γίνει γνωστή η σύλληψη του Μιχαλολιάκου, του Κασιδιάρη και των άλλων στελεχών της Χρυσαβγής.

* Ένας φίλος μου που είναι κάπως αυστηρός, μου στέλνει το εξής απόσπασμα από άρθρο του Σκάι (και πολλών άλλων ιστοτόπων, βέβαια, σε σημείο που να μην ξέρεις ποιος αντιγράφει ποιον): Ο κ. Κάουντερ [του κόμματος της κ. Μέρκελ] επανέλαβε την προτίμησή του προς τους Σοσιαλδημοκράτες σε σχέση με τους Πράσινους, επειδή οι πρώτοι διαθέτουν μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα και τα περιεχόμενα τους είναι πιο κοντά σε αυτά των Χριστιανοδημοκρατών. Δεν ξέρω τι ακριβώς εννοεί, μου λέει ο φίλος μου, αλλά το βρίσκω ανατριχιαστικό.

* Λέγαμε στα προηγούμενα μεζεδάκια για τον άτσαλο τίτλο «Πένθος για τον Μπάγεβιτς» και το κακό δευτέρωσε τούτη τη βδομάδα, όπου είχαμε τίτλους όπως «Θρήνος για τον Ατζαγκούν» (αλλά και «Πένθος για Ατζαγκούν», αλλού). Και πάλι, ο παίκτης δεν έπαθε κάτι ο ίδιος, πέθανε όμως ο πατέρας του -πολύ βαρύ χτύπημα για έναν εικοσάχρονο, αλλά οι τίτλοι δεν νομίζω ότι είναι εύστοχοι.

* Κλίνεται το κρεσέντο; Εγώ θα έλεγα ναι, το ίδιο και ο Νίκος Λίγγρης που το επισήμανε στη Λεξιλογία (όπως και άλλα δυο μεζεδάκια που θα δούμε πιο κάτω), όπως και το κοντσέρτο, του κοντσέρτου τα κοντσέρτα, έτσι και το κρεσέντο, του κρεσέντου, τα κρεσέντα, πολύ περισσότερο που η λέξη έχει ξεφύγει από την ειδική ορολογία των φιλόμουσων και έχει πάρει μεταφορικές σημασίες. Ο υλατζής της Καθημερινής (ή ο συντάκτης) προτίμησε να το αφήσει άκλιτο στο άρθρο του Ν. Μαρατζίδη «Η ώρα του κρεσέντο της δημοκρατίας«, επιλογή συζητήσιμη. Αλλά εντελώς αχώνευτο σουσουδισμό βρίσκω τα λατινογραμμένα στην εξής παράγραφο: Αφού η Χ.A. αποφάσισε να εισαγάγει στην πολιτική ζωή μια κακογραμμένη μεσαιωνική Fanfare, τα πράγματα δείχνουν πως έφτασε η ώρα η Δημοκρατία να απαντήσει με ένα εκστατικό Crescendoπου βασικό σκοπό έχουν θαρρώ να μας δείξουν ότι ο συντάκτης ξέρει πώς γράφεται το κρεσέντο στα ξένα (για το Fanfare, τι να πει κανείς -έχασε και την ευκαιρία για παρήχηση με τον χρυσαβγίτικο φανφαρονισμό).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Εφημεριδογραφικά, Ελληνοβαρεμένοι, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , | 185 Σχόλια »

Πολύ σκληρός για να είναι αληθινός: το σχήμα τουτού

Posted by sarant στο 12 Νοέμβριος, 2012

 

Ο τίτλος του σημερινού άρθρου είναι στην πραγματικότητα υβρίδιο από δύο πολυακουσμένες φράσεις: «πολύ σκληρός για να πεθάνει», τίτλος ταινίας ή μάλλον σειράς ταινιών, και «πολύ ωραίο/καλό για να είναι αληθινό». Σκοπός μου στο σημερινό άρθρο είναι να εξετάσω ακριβώς τις φράσεις αυτού του σχήματος, του σχήματος «πολύ Χ για να Υ», ή για να το πω στα αγγλικά too X to Y. Και επειδή θα χρειαστώ έναν συνοπτικό τρόπο για να αναφέρομαι σ’ αυτό, μια και δεν ξέρω να το έχει κάποιος κάπως ονομάσει, αποφασίζω να το βαφτίσω «σχήμα too/to» ή μάλλον, ελληνοπρεπέστερα, «σχήμα τουτού».

Πρόκειται για ένα φραστικό σχήμα που θεωρείται από πολλούς, και όχι άδικα, ξενισμός, και μάλιστα διαχρονικός ξενισμός: προπολεμικά μεν αποδιδόταν σε επιρροή από το γαλλικό σχήμα trop X pour Y, ενώ στις μέρες μας η επιρροή έρχεται κυρίως από το αγγλικό ισοδύναμο σχήμα too X to Y, π.χ. too good to be true. Βέβαια, σε αυτές τις σύντομες και πολυχρησιμοποιημένες φράσεις, όπως σημειώνει και ο Γ. Χάρης σε παλιότερο άρθρο του, από το οποίο κλέβω αγρίως,  ο ξενισμός σχεδόν δεν γίνεται αντιληπτός, και το «είναι πολύ ωραίο για να είναι αληθινό» αντιμετωπίζεται ως ισότιμο με το σχήμα «είναι τόσο καλό, που δεν μπορεί να είναι αληθινό».

Το ότι είναι ξενισμός ένα φραστικό σχήμα, δεν το βρίσκω αυτομάτως κακό. Δεν με διακατέχει κάποια γλωσσική ξενοφοβία που να με κάνει να απορρίπτω εκ προοιμίου το οποιοδήποτε γλωσσικό δάνειο· όπως έχω ξαναγράψει, τα γλωσσικά δάνεια πλουτίζουν τον δανειολήπτη, δεν τον φτωχαίνουν -τα περισσότερα δάνεια τα έχει πάρει ακριβώς η γλώσσα που θεωρείται πως έχει το πλουσιότερο, αριθμητικά εννοώ, λεξιλόγιο: η αγγλική. Ωστόσο, το σχήμα τουτού, ενώ υπάρχει στη γλώσσα μας επί πολλές δεκαετίες, δεν έχει ακόμα αφομοιωθεί. Όπως έγραφε στον μεσοπόλεμο ο Ελισσαίος Γιανίδης, «το φραστικό αυτό σχήμα η γλώσσα μας δεν το έχει καλλιεργήσει ακόμη οριστικά, γι’ αυτό δεν έχει την ελαστικότητα εκείνη που έχει σε άλλες γλώσσες, ώστε να μπορεί να παίρνει όλες τις μορφές και να προσαρμόζεται σε όλους τους συνδυασμούς». Πέρασαν από τότε πολλά χρόνια· το σχήμα τουτού δεν εμφανίζεται πια κυρίως σε μεταφράσεις, όπως στην εποχή του Γιανίδη· η χρήση του έχει επεκταθεί πολύ, κι όμως παραμένει ακόμα αναφομοίωτο, με την έννοια ότι όταν το συναντάμε σε φράσεις πέρα από τις στερεότυπες. χρειάζεται συχνά να κοντοσταθούμε ή να ζητήσουμε βοήθεια από τα συμφραζόμενα.

Οι λόγοι που εμποδίζουν την πλήρη αφομοίωση του φραστικού σχήματος τουτού είναι κατά τη γνώμη μου δύο. Ο ένας είναι ο προφανής, ότι το «για να» εισάγει τελικές προτάσεις, δηλαδή δευτερεύουσες προτάσεις που εκφράζουν το σκοπό μιας πράξης. Πηγαίνει στο σχολείο, για να μάθει γράμματα. Διαβάζει πολύ, για να περάσει τις εξετάσεις. (Παλιότερα, το «για να» πολλοί το έγραφαν σαν μια λέξη, γιανά· έτσι το έχει π.χ.. το συντακτικό του Τζάρτζανου).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Συντακτικό | Με ετικέτα: , , , , | 134 Σχόλια »

Ποδοσφαιρικά μη μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Ιουνίου, 2012

Ποδοσφαιρικά επειδή χτες άρχισε το ευρωπαϊκό, με το ματς Πολωνία – Ελλάδα 1-1. Μεζεδάκια, επειδή είναι Σάββατο και το μενού έτσι επιτάσσει. Μη, επειδή ο Νικοκύρης είχε απερίγραπτες δουλειές όλη την εβδομάδα και δεν πρόκανε και εκτός αυτού την ώρα που θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές (το άρθρο ανεβαίνει με αυτόματο πιλότο) θα ταξιδεύει προς μεγάλη γαλλική πόλη με εντονότατο διεθνή χαρακτήρα για να πάρει μέρος σε ένα τουρνουά πνευματικού αθλήματος. Οπότε σήμερα έχουμε μερίδες λιτότητας.

Το παιχνίδι είχα κανονίσει να το δω με παρέα, αλλά ήμουν ξεθεωμένος (είπαμε, έχει πέσει πολλή δουλειά) κι έτσι προτίμησα τον καναπέ μου -και βέβαια δίπλα είχα το λάπτοπ και παρακολουθούσα σχόλια από το φέισμπουκ. Κι άλλοι πολλοί έκαναν το ίδιο, όπως φαίνεται.

Μόλις φάγαμε το γκολ, έγραψε κάποιος «Δύσκολα θα μείνουμε στο ευρώ».

Με την (από αυστηρή έως απαράδεκτη) αποβολή του Παπασταθόπουλου, γράφτηκε: Κάποιος είπε στον διαιτητή ότι ο Παπασταθόπουλος ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ.

Μετά ήρθε η απίστευτη ανατροπή, η ισοφάριση, η ισοφάριση στον αριθμό των παιχτών με την αποβολή του τερματοφύλακά τους, η ελπίδα της νίκης, το χαμένο πέναλτι, το ακυρωμένο γκολ (τελικά ήταν ή όχι οφσάιντ; ), στο τέλος η αγωνία μήπως μας το βάλουν στο 90′, η λήξη -που νομίζω θα έκανε και Έλληνες και Πολωνούς να ανασάνουν ανακουφισμένοι. Αν υπάρχει ηθικός νικητής είναι η Ελλάδα, είπε ο Γάλλος εκφωνητής κι έχει δίκιο. Πολύ μου άρεσε σήμερα η εθνική μας στο δεύτερο ημίχρονο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Κοτσανολόγιο, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 45 Σχόλια »

Τελευταία μαγιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Μαΐου, 2012

Στο ταχτικό σαββατιάτικο ραντεβού μας τα σημερινά είναι τα τελευταία μεζεδάκια του Μαΐου, ενός Μαΐου εκλογικού και προεκλογικού, οπότε μοιραία τα μεζεδάκια μας έχουν τέτοιον χαρακτήρα, πολιτικό.

Αλλά θα ξεκινήσω με μια παρατήρηση λεξικογραφική, το επίθετο «συστημικός» που πριν από δέκα χρόνια ξένιζε (δεν το περιλαμβάνει ούτε το ΛΚΝ, ούτε ο Μπαμπινιώτης στην πρώτη του έκδοση), έχει πια καθιερωθεί, ως δάνειο από το αγγλικό systemic, παρόλο που, όπως σωστά λέει το λεξικό του Μπαμπινιώτη σε επόμενη έκδοση, ο σχηματισμός του δεν είναι κανονικός σύμφωνα με την ελληνική μορφολογία. Καθιερωμένος λοιπόν πια ο συστημικός και μόνο ο πρόεδρος του φυλλορροούντος Λάος δεν το έχει ακόμα πληροφορηθεί κι έτσι, σε πρόσφατο βιντεάκι λέει ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου παρά τα τολμηρά του προεκλογικά συνθήματα, όταν έγινε πρωθυπουργός το 1981 «ήταν ο πλέον συστηματικός» (γύρω στο 2.32 στο βιντεάκι). Δεν εννοεί βέβαια ότι είχε οργκανάιζερ αντί για τεφτέρι και παρακολουθούσε με σύστημα, μέθοδο και οργάνωση τα πάντα -εννοεί πως ήταν αυτό που καθιερώθηκε πια να λέμε «συστημικός» (παρόλο που έχω καλούς φίλους που ακόμα αρνούνται να χρησιμοποιήσουν τον όρο).

Μιλώντας για το ΛΑΟΣ, θα θυμάστε βέβαια ότι παλιότερα ο Άδωνης Γεωργιάδης εξεγειρόταν κάθε φορά που άκουγε να προφέρουν «Λάος» το όνομα του κόμματος στο οποίο τότε ανήκε και οργισμένα διόρθωνε «ο Λαός». Τώρα όμως που το κοκοράκι έχει λαλήσει, ο ίδιος ο Άδωνης αποκαλεί «Λάος» το πρώην κόμμα του! Δείτε το βιντεάκι, στο 6.30, θα ακούσετε τον Άδωνη να λέει ότι ήταν φίλος με τον Βελόπουλο «πολύ προ του Λάος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Λεξικογραφικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 79 Σχόλια »

Τα τελευταία μεζεδάκια της χρονιάς

Posted by sarant στο 28 Δεκέμβριος, 2011

Το 2011 μετράει τις τελευταίες του μέρες κι εγώ βγάζω από το ηλεσυρτάρι μου τα τελευταία μεζεδάκια της χρονιάς, τα περισσότερα σταλμένα από φίλους διότι δεν είχα τις τελευταίες μέρες μυαλό για τέτοια.

Και ξεκινάω με κάμποσα μουστάκια που άλλα μπαίνουν αθέλητα κι άλλα τα φοράνε οι ίδιες οι ενδιαφερόμενες.

Για παράδειγμα, μου έστειλαν ένα άρθρο από την Ελευθεροτυπία, όπου, σε ρεπορτάζ για την επίσκεψη Σαμαρά στο Ισραήλ, γίνεται λόγος για συνάντηση «με τον πρόεδρο της Βουλής Τζίπι Λίβι και τον πρόεδρο του Ισραήλ Σιμόν Πέρες». Το κακό είναι ότι πρόεδρος στην Κνεσέτ, τη βουλή του Ισραήλ, είναι η Τζίπι Λίβνι. Και βέβαια αν η πρωτογενής πηγή είναι στα αγγλικά είναι εντελώς αδύνατο να συμπεράνει κανείς το φύλο, εκτός αν υπάρχει κάπου το σωτήριο her, αλλά η κ. Τζίπι Λίβνι είναι γνωστό όνομα ή θα έπρεπε να είναι. Στο κάτω-κάτω, στην εποχή μας τέτοια ερωτήματα απαντιούνται με δυο κλικ του ποντικιού, οπότε δεν υπάρχει δικαιολογία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μουστάκια της Τζοκόντας | Με ετικέτα: , , , | 36 Σχόλια »

Τριτοσεπτεμβριανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Σεπτεμβρίου, 2011

Η σημερινή μέρα είναι σημαδιακή, επέτειος της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, αλλά βέβαια και της 3 του Σεπτέμβρη του 1974. Για τις επετείους όμως, όπως και για τη σημερινή συγκέντρωση που προγραμματίζεται στο Σύνταγμα, δεν θα γράψω –αν κάποιος θέλει, υπάρχουν τα σχόλια. Θα ετοιμάσω απλώς μερικά μεζεδάκια για το σαββατοκύριακο, μια και είναι αρκετός καιρός που δεν σας έχω σερβίρει -τα έβγαλα μπόλικα επειδή αύριο ταξιδεύω και μάλλον δεν θα ανεβάσω άρθρο.

Ξεκινάω μ’ ένα απλό που μπορεί να μπερδέψει. Ο (καλός) επιθετικός παίκτης τον οποίο πήρε δανεικό τις προάλλες ο Παναθηναϊκός, ο Γκέργκελι Ρούντολφ, έχει όνομα Γκέργκελι και επώνυμο Ρούντολφ, όχι το αντίστροφο. Μπερδευόμαστε, επειδή το Ρούντολφ το ξέρουμε για βαφτιστικό όνομα και επειδή οι Ούγγροι έχουν τη συνήθεια να βάζουν πάντοτε πρώτο το επώνυμο και δεύτερο το όνομα, ακόμα και στον προφορικό λόγο. Το Γκέργκελι είναι η ουγγρική μορφή του Γρηγόρη. Κατά σύμπτωση, είναι και γρήγορος ο Ρούντολφ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εφημεριδογραφικά, Εκπαίδευση, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 86 Σχόλια »

Οι χρήσιμοι ηλίθιοι και ο κ. Κασιμάτης

Posted by sarant στο 14 Νοέμβριος, 2010

Δεν είχα σκοπό να γράψω άρθρο σήμερα, κυριακάτικα, μέρα εκλογών, αλλά δεν σ’ αφήνουν ν’ αγιάσεις. Διότι ανοίγω (τρόπος του λέγειν, την ηλέκδοση διαβάζω) την Καθημερινή, και, πηγαίνοντας στη στήλη του Φαληρέα, του Στ. Κασιμάτη δηλαδή, τρώω μια κασιματιά στο κεφάλι, οπότε θέλοντας και μη στρώνομαι στο γράψιμο, ώστε να εκτονωθώ και να μπορέσω μετά απερίσπαστος να συνεχίσω το κυριακάτικο πρόγραμμά μου.

Γράφει ο κύριος Κασιμάτης: Γιατί να φοβούνται οι αστοί το ΚΚΕ, όταν το ίδιο, με τη θρησκευτική εμμονή του στον ιδεολογικό δογματισμό, θέτει φραγμούς στην επιρροή του και δεν μπορεί να απορροφήσει τους, κατά τον Λένιν, «χρήσιμους ηλίθιους»;

Το αν το ΚΚΕ βάζει το ίδιο φραγμούς στην επιρροή του είναι ένα ενδιαφέρον θέμα, αλλά δεν έχω σκοπό να το συζητήσω τώρα -αν θέλετε στα σχόλια, αναλύστε το εσείς. Εμένα με ενδιαφέρει η βρισιά του Κασιμάτη για τους «χρήσιμους ηλίθιους», την οποία αποδίδει στον Λένιν, ιδίως επειδή δεν είναι η πρώτη φορά που ο κ. Κασιμάτης χρησιμοποιεί αυτό τον μύθο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μύθοι | Με ετικέτα: , , , , | 177 Σχόλια »

Ο Λένιν και οι Έλληνες δημοσιογράφοι

Posted by sarant στο 30 Οκτώβριος, 2010

Στο σημερινό φύλλο της Καθημερινής, ο κ. Κασιμάτης στρέφει τα βέλη του προς τα αριστερά -όχι άδικα άλλωστε, αφού η αριστερά μας έφερε σ’ αυτό το χάλι και υπερχρέωσε τη χώρα με το πελατειακό κράτος που έφτιαξε μετά τον πόλεμο και συντηρεί επί δεκαετίες. Μεταξύ άλλων, λοιπόν, ειρωνεύεται τους συνδικαλιστές της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης για κάποια υποτιθέμενη ασυνέπειά τους. Δεν θα μπω στην ουσία, αλλά θα σταθώ στο εξής απόσπασμα, βάσει του οποίου ο κ. Κασιμάτης αποκαλεί «λενινιστές» τους συνδικαλιστές:

Θυμίζω σχετικώς ότι, όσο ζούσε στην Ευρώπη, ο Λένιν ταξίδευε μονίμως στην πρώτη θέση· και, όταν ρωτήθηκε γιατί κηρύσσει την Επανάσταση, ενώ συγχρόνως προτιμά τις ανέσεις της πρώτης θέσης, απάντησε ότι εργάζεται, ώστε όλοι οι άνθρωποι να μπορούν να ταξιδεύουν στην πρώτη θέση…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανέκδοτα, Εφημεριδογραφικά, Μύθοι | Με ετικέτα: , , , , , | 43 Σχόλια »

Απολωλά κι από μικρά μαθαίνεις να αχθοφορείς

Posted by sarant στο 21 Οκτώβριος, 2010

Κάμποσα μεζεδάκια έχουν μαζευτεί, οπότε επιβάλλεται να τα σερβίρω, μια και είναι φρέσκα –τα περισσότερα.

Ξεκινάμε από ένα προχτεσινό μαργαριτάρι· μαργαριτάρι με καρφί, όμως. Ο κ. Καρατζαφέρης θεώρησε όπως φαίνεται καλό να δώσει στη δημοσιότητα την ευχετήρια επιστολή που έστειλε στον αειθαλή Κ. Μητσοτάκη για τα 92α γενέθλιά του. Ο λόγος της δημοσιοποίησης προφανώς ήταν ότι ανάμεσα στις ευχές υπήρχε μια πρόκα πρώτου μεγέθους με άλλους αποδέκτες (σε θέματα εθιμοτυπίας, ως γνωστόν, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ σκίζει). Το κακό ήταν ότι η πρόκα συνοδευόταν από ένα μεγαλούτσικο μαργαριτάρι, διότι ο κ. πρόεδρος έγραψε: Κύριε Πρόεδρε, δεχθείτε τις ολόθερμες ευχές μου για τα “εφηβικά” γενέθλιά σας. Σας εύχομαι μακροημέρευση και πνευματική καθαρότητα που σήμερα διαθέτετε, με την ευθυκρισία που σας διακρίνει και με την ευρυχωρία συναισθημάτων που αχθοφορείτε». Ως εδώ, περικοκλάδες. Και τώρα η μαργαριτοφόρα πρόκα: «Όσον αφορά κάποια απολωλά πρόβατα, μην τα συνερίζεστε, ‘ου γαρ οίδασι τι λέγουσι και τι ποιούσι’».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εφημεριδογραφικά, Λαθολογία, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 112 Σχόλια »

Περιαυτομπλογκίες, μεζεδάκια, απορίες

Posted by sarant στο 2 Μαρτίου, 2010

Λίγο απ’ όλα σήμερα, δεύτερη μέρα του καινούργιου μήνα. Θα ξεκινήσω με περιαυτομπλογκίες, για να σημειώσω ότι η τελευταία εβδομάδα, με όλο το πατιρντί για το μεσιανό δάχτυλο της Αφροδίτης,  είχαμε εκρηκτική αύξηση των επισκέψεων στο ιστολόγιο. Ενώ μέχρι τώρα το ρεκόρ ήταν 3550 για μια μέρα, τη Δευτέρα που μας πέρασε (άρθρο για Καβάφη) είχαμε 5100 και την Πέμπτη (Αφροδίτη) 5720 επισκέψεις, και όλη η εβδομάδα είχε πρωτοφανή νούμερα (30.700 επισκέψεις ενώ το ρεκόρ ήταν 19.500) αλλά και ο Φλεβάρης, παρότι κουτσός να κάνει ρεκόρ μηνιαίο, με 87.000 επισκέψεις (προηγουμένως το ρεκόρ το είχε ο Οκτώβριος του 2009, με 69.000).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απορίες, Εφημεριδογραφικά, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 66 Σχόλια »

Ζώα με πτυχίο και άλλα μεζεδάκια της διπλανής πόρτας

Posted by sarant στο 28 Ιανουαρίου, 2010

Στη σημερινή Καθημερινή, ο κ. Στ. Κασιμάτης, με αφορμή ένα τραγικό μεταφραστικό λάθος σε υποτίτλους καλής ταινίας που μεταδόθηκε πρόσφατα από την κρατική τηλεόραση γράφει τα εξής:

Από ανθρώπους που έχουν αναλώσει χρόνο από τη ζωή τους για να μάθουν μια ξένη γλώσσα και εργάζονται ως μεταφραστές θα περίμενε κανείς, αν όχι σχολαστικότητα, τουλάχιστον στοιχειώδη προσπάθεια απόδοσης των πραγματολογικών στοιχείων του κειμένου. Διότι η οποιαδήποτε γλώσσα είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό εργαλείο επικοινωνίας. Στην κάθε φάση της εξέλιξής της περιέχει τους κώδικες ενός πολιτισμού και μιας εποχής.

Τις προάλλες, έβλεπα στην τηλεόραση (στην κρατική, παρακαλώ…) μία ταινία, της οποίας η υπόθεση εκτυλισσόταν στη Γερμανία, λίγο προτού ξεσπάσει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Κάποια στιγμή, ο Βρετανός ηθοποιός Κένεθ Μπράνα, που έπαιζε τον ρόλο ενός φανατικού ναζί, ανέφερε τη Σουδητία (Sudetenland), περιοχή στη βορειοδυτική Τσεχοσλοβακία, η οποία εκατοικείτο από Γερμανούς και απετέλεσε το πρόσχημα για να εισβάλει ο Χίτλερ στη χώρα. Η μετάφραση στους υποτίτλους ήταν… Σουδάν. Φαντασθείτε, δηλαδή, την αβυσσαλέα άγνοια του μεταφραστή! Ας την έλεγε τουλάχιστον Σουηδία. Γεωγραφικά, θα είχε πέσει πιο κοντά…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 58 Σχόλια »

Όταν η χούντα γλωσσολογεί

Posted by sarant στο 14 Δεκέμβριος, 2009

Το καλοκαίρι, μέσα στις διακοπές, ένας φίλος μού έστειλε ηλεμήνυμα και μου επισήμαινε ένα σχόλιο εφημερίδας για ένα «μυθικό» βιβλίο που είχε εκδοθεί επί δικτατορίας. Όταν του είπα ότι το έχω, με παρακάλεσε (έντονα) να γράψω κάτι. Υποσχέθηκα, το ξέχασα, τώρα μου το ξαναθύμισε (πιο έντονα), οπότε, μπροστά στον κίνδυνο να θεωρήσει ότι ψέματα του είπα ότι το έχω, σφίγγω τα δόντια και κάθομαι και γράφω το σεντονάκι που ακολουθεί.

Λοιπόν, στα τέλη Ιουλίου, στη στήλη του στην Καθημερινή, ο Στ. Κασιμάτης έβαλε στους αναγνώστες του ένα δύσκολο κουίζ:

Σας προειδοποιώ ότι δεν είναι από τα εύκολα…

Ο Οδυσσέας Αγγελής, ως αρχηγός του ΓΕΣ, συμμετείχε στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Διετέλεσε αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων και αντιπρόεδρος της χούντας. Συνέγραψε όμως (ορθότερα, υπέγραψε…) και γλωσσολογικό πόνημα, που δημοσιεύθηκε υπό τον τίτλο «Ιστορία της ελληνικής γλώσσης». Ποιος λαμπρός καθηγητής ήταν ο πραγματικός συγγραφέας και πού βρίσκεται σήμερα;

Και εντελώς τυχαία, το επόμενο σχόλιο της στήλης ήταν μια μπηχτή που φωτογράφιζε συγγενικό πρόσωπο του καθηγητή που εννοούσε ο Στ. Κασιμάτης.

Το κουίζ είναι χαρακτηριστική περίπτωση του φαινομένου που αποκαλέσαμε «συνεννόηση Λοΐζος». Θέλω να πω, ο Κασιμάτης δίνει λάθος σχεδόν όλα τα στοιχεία, αλλά τελικά πολλοί καταλαβαίνουν ποιον εννοεί. Προειδοποίηση: αν κι εσείς καταλάβατε ποιος καθηγητής εννοείται, μην το γράψετε στα σχόλια, διότι θα το σβήσω. Ούτε να γράψετε τίποτε για τους υπαινιγμούς περί συγγενικού προσώπου.

Λέω ότι ο Κασιμάτης δίνει λάθος τα στοιχεία, διότι:

α) το γλωσσολογικό πόνημα δεν είχε τίτλο «Ιστορία της Ελληνικής γλώσσης» αλλά «Εθνική γλώσσα», και

β) δεν το υπέγραφε ο Αγγελής, αλλά το «Αρχηγείον Ενόπλων Δυνάμεων» -δείτε και την εικόνα για του λόγου το αληθές.

Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι η ευρέως διαδεδομένη άποψη, από τότε, ήταν ότι το βιβλιαράκι το είχε γράψει ο Αγγελής. Κι ο πατέρας μου έτσι μου είπε, όταν τον ρώτησα για το βιβλίο αυτό. Όπως μάλιστα δημοσιεύτηκε σε κάποια εφημερίδα μετά τη χούντα, οι άλλοι χουντικοί, που θεωρούσαν ψώνιο τον Αγγελή, έλεγαν μεταξύ τους: «Το διάβασες το βιβλίο του ακαδημαϊκού;» (γιατί αυτό το παρατσούκλι του είχαν βγάλει).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσικό ζήτημα, Πρόσφατη ιστορία, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , | 304 Σχόλια »

Ο κ. Σ. Κασιμάτης, η μπανανόφλουδα και οι Γριές

Posted by sarant στο 7 Οκτώβριος, 2009

Σε μια ταινία κινουμένων σχεδίων που είχα δει μικρός, κάποιος πατούσε μια μπανανόφλουδα και σωριαζόταν φαρδύς-πλατύς στο έδαφος. Κάποιος άλλος από απέναντι, βλέποντάς τον, ξεκαρδιζόταν στα γέλια… και έπεφτε σε μια τρύπα που υπήρχε στο πεζοδρόμιο μπροστά του. Φυσικά, αυτό το πάθημα ήταν απείρως πιο κωμικό από το πρώτο.

Κάτι ανάλογο έπαθε ο γνωστός σχολιαστής Στ. Κασιμάτης στη σημερινή στήλη του στην Καθημερινή, όπου γράφει:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , , | 50 Σχόλια »