Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Σχολή Ευελπίδων’

Η ελπίδα που νίκησε τον φόβο

Posted by sarant στο 3 Φεβρουαρίου, 2015

Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε προχτές, πρώτη μέρα αλλά και πρώτη Κυριακή του μήνα, στα Ενθέματα της κυριακάτικης Αυγής, στη στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία». Κανονικά, το άρθρο θα δημοσιευόταν χτες, αλλά χτες είχαμε το μηνολόγιο. Η εικόνα που συνοδεύει το άρθρο, πίνακας Τζαζ του Ματίς (1947), δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο των Ενθεμάτων. Επειδή ο χώρος της εφημερίδας είναι περιορισμένος, το άρθρο δεν καλύπτει το θέμα -μπορείτε να συμπληρώσετε ελεύθερα.

11-sarantakos-bΗ στήλη μετράει έξι χρόνια ζωής, και οι εκλογές της περασμένης Κυριακής ήταν η όγδοη εκλογική αναμέτρηση που έχει περάσει η χώρα σ’ αυτή την εξαετία, οπότε έχουμε ήδη αφιερώσει αρκετά άρθρα στο εκλογικό λεξιλόγιο και μάλλον έχουμε εξαντλήσει αυτό το πεδίο. Ωστόσο οι πρόσφατες εκλογές δεν ήταν σαν τις άλλες: στην ολοκλήρωση του άλματος που άρχισε τον Μάιο του 2012, έφεραν τον ΣΥΡΙΖΑ στην πρώτη θέση και στα πρόθυρα της αυτοδυναμίας, ένα γεγονός ιστορικό, αφού πρώτη φορά στην Ελλάδα, και πιθανώς στην Ευρώπη, κερδίζει τις εκλογές και σχηματίζει κυβέρνηση ένα κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Στην αναγκαστικά σύντομη προεκλογική εκστρατεία, συγκρούστηκαν η ελπίδα με τον φόβο, καθώς η στρατηγική της απερχόμενης συγκυβέρνησης στην κινδυνολογία στηριζόταν. Η ελπίδα νίκησε κατά κράτος, και δικαιωματικά θα έλεγε κανείς το σημερινό μας άρθρο σε αυτή τη λέξη είναι αφιερωμένο, ιδίως επειδή η νέα κυβέρνηση που μόλις σχηματίστηκε ενισχύει την ελπίδα για μια ριζικά άλλη πολιτική.

Η ελπίδα λοιπόν, λέξη αρχαία, ομηρική (στην Οδύσσεια), προέρχεται από ένα πανάρχαιο ρήμα, το έλπομαι, που σήμαινε «προσδοκώ, ελπίζω». Στον παππού Ησίοδο τη βρίσκουμε και προσωποποιημένη (μούνη δ’ αυτόθι Ελπίς) να απομένει τελευταία παρηγοριά, όταν η Πανδώρα αστόχαστα ξεσκέπασε το πιθάρι και σκόρπισε όλα τα δεινά στις παλιές γενιές των ανθρώπων. Από την ελπίδα προέκυψε και το ρήμα «ελπίζω», και πάλι με τη σημασία «προσδοκώ, περιμένω», που μπορούσε να είναι είτε θετικό, είτε να πάρει και αρνητική χροιά, π.χ. «τουτί το κακόν ουδέποτ’ ήλπισα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , | 247 Σχόλια »