Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Σωκράτης’

Οι αρχαίοι είχαν την πλάκα τους (Δημ. Σαραντάκος) 12 – Τα καμώματα του Αλκιβιάδη

Posted by sarant στο 10 Οκτώβριος, 2017

Εδώ και λίγο καιρό δημοσιεύω αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, «Οι αρχαίοι είχαν την πλάκα τους» που κυκλοφόρησε το 2009 από τις εκδόσεις Γνώση. Οι δημοσιεύσεις αυτές συνήθως γινονται κάθε δεύτερη Τρίτη.

Η σημερινή συνέχεια είναι η δωδέκατη αλλά φυσικά πρόκειται για αυτοτελείς ιστορίες.  Η προηγούμενη δημοσίευση βρίσκεται εδώ. Ξεκινήσαμε με ιστορίες από τον Ηρόδοτο μετά από τον Λουκιανό και στη συνέχεια περάσαμε σε ιστορίες από τον Διογένη Λαέρτιο και στον Πλούταρχο. Η σημερινή ιστορία είναι φυσικά αντλημένη από τον «Αλκιβιάδη» του Πλουτάρχου.

Χωρίς αμφιβολία μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προσωπικότητες της κλασικής εποχής ήταν ο Αλκιβιάδης, γιος του Κλεινία. Δεν ήταν μόνο απόγονος (από πατέρα και μάνα) λαμπρών οικογενειών της Αθήνας, αλλά ήταν και προικισμένος με όλες τις χάρες. Όμορφος, γερός, δυνατός, έξυπνος και θαρραλέος.

Ο παππούς του, που λεγόταν επίσης Αλκιβιάδης, ήταν φίλος του Κλεισθένη και συνεργάστηκε μαζί του στην εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας. Ο πατέρας του Κλεινίας, στενός φίλος του Περικλή, αναδείχτηκε ήρωας στη ναυμαχία του Αρτεμισίου και σκοτώθηκε πολεμώντας γενναία στη μάχη της Κορώνειας. Η μητέρα του, Δεινομάχη, εξ άλλου, καταγόταν από την περίφημη γενιά των Αλκμαιωνιδών.

Το κακό ήταν πως χήρεψε νωρίς, όταν ο γιος της ήταν μόνο πέντε χρονών και την κηδεμονία του Αλκιβιάδη την ανέλαβε ο Περικλής, που εξασφάλισε μεν στον μικρό άνετη ζωή και λαμπρή μόρφωση, αλλά κατά τα λοιπά, απορροφημένος από την πολιτική, δε νοιάστηκε πολύ για τον γιο του φίλου του, όπως άλλωστε δεν ασχολήθηκε και με τα δικά του παιδιά. Απλώς ανέθεσε το μικρό στις φροντίδες ενός δούλου του από τη Θράκη, που δεν είχε όμως την απαιτούμενη επιβολή.

Έτσι ο Αλκιβιάδης, από τη φύση του ατίθασος και ανυπάκουος, μεγαλώνοντας έγινε θρασύς, αλαζονικός, ανεύθυνος, επηρμένος, εγωιστής, με μια λέξη ανυπόφορος. Ταυτόχρονα όμως ήταν έξυπνος, γενναίος, ανοιχτοχέρης και πολύ όμορφο παλικάρι. Και όπως ξέρουμε οι αρχαίοι Έλληνες λάτρευαν το κάλλος και εύκολα συγχωρούσαν τα λάθη ή τις παρεκτροπές κάποιου, φτάνει να ήταν ωραίος.

Τρανό παράδειγμα η ωραία Ελένη. Και τι δεν έκανε: μοίχεψε, άρπαξε τα λεφτά του άντρα της φεύγοντας με τον εραστή της, συντάχθηκε με τους Τρώες όταν οι Αχαιοί πολιορκούσαν την Τροία και στο τέλος ο Μενέλαος, σαν έπεσε η Τροία, όχι μόνο δεν την έσφαξε, μα την πήρε στην αγκαλιά του και τη μετέφερε στη Σπάρτη «δόξη και τιμή», έχοντάς την κορώνα στο κεφάλι του, που εκείνη είχε φροντίσει να στολιστεί και με άλλα εξαρτήματα…. Έτσι και με τον Αλκιβιάδη. Παρά τα σοβαρά ελαττώματά του, επειδή κυρίως ήταν ωραίο παιδί, έγινε εξαιρετικά δημοφιλής στην Αθήνα.

Τα ελαττώματά του δεν μπόρεσε να περιορίσει ούτε ο ίδιος ο Σωκράτης, όταν ο φέρελπις νέος, στα δεκαπέντε του χρόνια, έγινε μαθητής του. Βεβαίως πολλές φορές οι αυστηρές νουθεσίες του δάσκαλου έκαναν τον μαθητή να δακρύζει και για λίγο διάστημα συμπεριφερόταν σωστά και υπεύθυνα, σύντομα όμως ξανάμπλεκε με τους φίλους του, που τον ξεμυάλιζαν και άρχιζε πάλι τις ασωτείες.  Συχνά ο Σωκράτης τον κυνηγούσε «σα να ήταν δραπέτης δούλος», για να τον πείσει να έρθει στα μαθήματά του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αρχαία γραμματεία, Αρχαίοι, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος | Με ετικέτα: , , , | 142 Σχόλια »

Η ελληνοφωνία, ο Σωκράτης, και μια ανόητη αιτιολογική έκθεση

Posted by sarant στο 27 Απρίλιος, 2016

Όταν κάποιος φίλος το ανέφερε σε σχόλιο εδώ στο ιστολόγιο, απάντησα «Ουδέν σχόλιον».  Αλλά επειδή κι άλλοι φίλοι το σχολίασαν, αποφάσισα να αφιερώσω το σημερινό άρθρο σ’ αυτό το θέμα.

Ποιο θέμα, θα ρωτήσετε. Πρόκειται για το νομοσχέδιο που βγήκε σε διαβούλευση στο opengov από το Υπουργείο Εσωτερικών (κτλ.) και έχει τίτλο «Καθιέρωση παγκόσμιας ημέρας ελληνοφωνίας και ελληνικού πολιτισμού». Οπότε, το σημερινό άρθρο ας θεωρηθεί και συμβολή μου στην εν λόγω διαβούλευση, μαζί βεβαίως με τα σχόλιά σας.

Αλλά πρώτα, να ξέρουμε τι θα κρίνουμε. Σε όλες τις διαδικτυακές συζητήσεις, έχω δει να παρατίθεται και να συζητιέται όχι το νομοσχέδιο, αλλά η αιτιολογική του έκθεση. Το νομοσχέδιο είναι συντομότερο και βρίσκεται εδώ. Θα συζητήσω πρώτα την αιτιολογική έκθεση, επειδή πολύ σχολιάστηκε στη μπλογκόσφαιρα, κι επειδή έχει πολλά τρωτά, παρόλο που δεν έχει καμιά ουσιαστική σημασία.

Οι αιτιολογικές εκθέσεις των νομοσχεδίων, όπως από πικρή πείρα ξέρω (θα έχω μεταφράσει καμιά χιλιάδα) είναι, ας πούμε, γλαφυρές και συχνά μοιάζουν με εκθέσεις ιδεών, διότι δεν έχουν νομική ισχύ. Στις αιτιολογικές εκθέσεις ο εισηγητής προσπαθεί να πείσει για ποιον λόγο επιβάλλεται η ψήφιση του νομοσχεδίου, και στη ρύμη του λόγου του μπορεί να παρασυρθεί σε ρητορικά σχήματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , , | 241 Σχόλια »

Ένα γλωσσάρι για την Αληθινή απολογία του Σωκράτη

Posted by sarant στο 6 Ιουλίου, 2014

b_10616_apologia_socrates_varnalis_kraounakis_speira6_webΑπό την Πέμπτη 10 Ιουλίου και ως τις 19 του μηνός ανεβαίνει στο Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη δραματοποιημένη η «Αληθινή απολογία του Σωκράτη» του Κώστα Βάρναλη, σε σκηνοθεσία του Ένκε Φεζολλάρι και με τον Σταμάτη Κραουνάκη στον ρόλο του Σωκράτη. Το έργο του Βάρναλη έχει μορφή μονολόγου, οπότε έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς ακριβώς έγινε η δραματοποίηση, ωστόσο εδώ θα σταθώ περισσότερο στο κείμενο.

Το έργο του Βάρναλη εκδόθηκε στα τέλη του 1931, προς το τέλος δηλαδή της «δημιουργικής δεκαετίας», για να χρησιμοποιήσουμε τον χαρακτηρισμό του Γιάννη Δάλλα, ο οποίος ονομάζει έτσι την περίοδο 1923-1933, αν δεν κάνω λάθος, κατά την οποία ο Βάρναλης έδωσε τα σημαντικότερα έργα του, δεκαετία που ολοκληρώθηκε με τη ριζικά αναθεωρημένη δεύτερη έκδοση του Φωτός που καίει (αυτήν που ξέρει δηλαδή ο σημερινός αναγνώστης).

Βέβαια, όπως και πολλά από τα έργα της δεκαετίας αυτής (Ο Σολωμός χωρίς μεταφυσική, Σκλάβοι πολιορκημένοι), έτσι και τα πρώτα τουλάχιστον σχεδιάσματα της «Αληθινής απολογίας» ο Βάρναλης τα σύνθεσε στη Γαλλία, στο Παρίσι ή στο φιλόξενο σπίτι του χαράκτη Γιάννη Κεφαλληνού στο χωριό Σεν Μαρ Λα Πιλ κοντά στην Τουρ.

Η Αληθινή απολογία του Σωκράτη χρησιμοποιεί το ιστορικό γεγονός της δίκης του Αθηναίου φιλόσοφου για να ασκήσει καταλυτική κριτική στην εκμετάλλευση και την ανελευθερία, χωρίς όμως να αγιογραφεί τον εξαθλιωμένο λαό. Η πρόζα του είναι εξαιρετικά δουλεμένη, ωστόσο το έργο έχει τέτοια ζωντάνια και τόση δροσιά που φαίνεται σαν να έχει γραφτεί μονομιάς. Ίσως πρόκειται για το τελειότερο δείγμα ανόθευτης δημοτικής γλώσσας στη λογοτεχνία μας, όπως και για το κορυφαίο έργο τσουχτερής, καταλυτικής σάτιρας -ενώ παράλληλα ο Βάρναλης δείχνει, χωρίς όμως να επιδεικνύει, τη σπάνια αρχαιομάθειά του.

Όπως σημειώνει ο Βάρναλης στον πρόλογο της τρίτης έκδοσης του έργου: «Η «Απολογία» γράφτηκε στα 1931 σαν ένα είδος διαμαρτυρίας ενάντια στην τοτεσινή «δημοκρατία» του ιδιωνύμου, του Καλπακιού και των διαφόρων στρατιωτικών κινημάτων, που είχανε κατακουρελιάσει τις συνταγματικές ελευθερίες του πολίτη κι είχανε διαφθείρει ολάκερο το δημόσιο βίο της χώρας και προετοιμάσει τη διχτατορία της 4ης Αυγούστου». Πράγματι, η Απολογία έχει σαφέστατο πολιτικό μήνυμα, αλλά όχι λιγότερο ενδιαφέρον γι’ αυτό το λόγο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Βάρναλης, Λογοτεχνία, Πεζογραφία | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , | 89 Σχόλια »

Η τρίχα και η πένα

Posted by sarant στο 14 Ιουνίου, 2013

Το σημερινό άρθρο ήταν να δημοσιευτεί προχτές, αλλά αναβλήθηκε εξαιτίας της απόφασης για κλείσιμο της ΕΡΤ. Το άρθρο γεννήθηκε από μια απορία που εκφράστηκε πριν από μερικές μέρες στο ιστολόγιο. Κι άλλες φορές έχει γίνει αυτό, άλλωστε συχνά συμβαίνει, καθώς η συζήτηση ξεστρατίζει από το αρχικό θέμα της ανάρτησης να  μπαίνουν ερωτήματα ενδιαφέροντα αν και άσχετα εντελώς με το αρχικό θέμα -αυτή είναι, το έχουμε πει πολλές φορές η γοητεία και η κατάρα των ιστολογικών συζητήσεων. Οπότε, κι άλλες φορές έχει συμβεί να γράψω άρθρο που να απαντάει διεξοδικά σε μιαν απορία που διατυπώθηκε σε σχόλιο του ιστολογίου, μόνο που το σημερινό άρθρο έχει μια διαφορά, ότι δεν απαντάει στην απορία.

Και δεν απαντάει, διότι απλούστατα δεν ξέρω την απάντηση, ή τουλάχιστον δεν έχω καταλήξει σε οριστική απάντηση, οπότε εφαρμόζοντας, ας πούμε, σωκρατική μέθοδο παρουσιάζω εδώ όσα ξέρω για το θέμα ελπίζοντας να πιάσω γεμάτα με τα άδεια που πρόκειται να ρίξω.

Αλλά παραμάκρυνε η εισαγωγή, και κοντεύω να καταντήσω σαν εκείνους τους ρήτορες που ανεβαίνουν στο βήμα λέγοντας «Δεν θα μακρηγορήσω σε εισαγωγές και προλόγους…» και ύστερα από ένα τέταρτο της ώρας ακόμα δεν έχουν μπει στο θέμα τους. Λοιπόν, το δικό μου θέμα είναι η τρίχα και η πένα, ή μάλλον είναι η προέλευση των εκφράσεων «ντυμένος στην πένα» και «ντυμένος στην τρίχα», που είναι περίπου συνώνυμες.

Στα πρόσφατα σχόλιά σας, βέβαια, έγινε ερώτηση μόνο για την πένα, από πού βγήκε η έκφραση «ντυμένος στην πένα», νομίζω όμως ότι είναι περίπου συνώνυμες και δεν αποκλείω η μία να έχει προέλθει από την άλλη ή να έχει επηρεαστεί από την άλλη, οπότε τις συζητάμε μαζί.

Και καταρχάς, μια πένα μα ποια πένα; Όταν ο Τσιτσάνης, στο «Απόψε κάνεις μπαμ», παινεύει την κυρά του ότι «κουρδίστηκες κυρά μου στην πένα, στο καντίνι» το μυαλό μας πάει στην πένα του μπουζουκιού

και η εικόνα επιτείνεται από το «καντίνι» που ακολουθεί, που είναι, σύμφωνα με το ΛΚΝ, η λεπτότερη χορδή ενός οργάνου, αλλά είναι αυτή η αρχική σημασία; Ή μήπως εννοείται η πένα της γραφής, ενδεχομένως ο ακριβός στυλογράφος που είναι αντικείμενο πολυτελείας και αποτελεί εξάρτημα που συνοδεύει το τέλειο ντύσιμο, όπως υποστηρίζει ο συντάκτης του σχετικού λήμματος στο slang.gr; Ή μήπως εννοείται η παλιά πένα με το φτερό που είναι «κάτι ελαφρύ και λεπτεπίλεπτο» όπως σχολιάζει μια καλή φίλη στο ίδιο λήμμα; Ή μήπως έχει δίκιο ο φίλος μας ο Λεώνικος, που στα ίδια σχόλια υποστηρίζει ότι «Στην πένα, σημαίνει ‘τόσο καλό ώστε να το καρφώσεις στην πένα και να το δείχνεις χωρίς να κρύβεις τίποτε, αφού όλα του είναι τέλεια’. Μια εναλλακτική διατύπωση είναι à quatre épingles (σε τέσσερεις καρφίτσες) δηλαδή δεν πατάει στο έδαφος» (δεν το πολυκαταλαβαίνω, αλλά ίσως το εξηγήσει).

Απ’ όσο ξέρω, ο μόνος που έχει γράψει σε βιβλίο για το θέμα είναι ο Άνθιμος Παπαδόπουλος στα Φρασεολογικά, ο οποίος (σωστά κατά τη γνώμη μου) υποστηρίζει ότι η φράση σχηματίστηκε κατ’ αναλογία με την «ντυμένος στην τρίχα» και ότι, επιπλέον, η έκφρ. «άνθρωπος της πένας» δηλώνει τον λόγιο, ο οποίος διαφέρει στο παρουσιαστικό και είναι πιο κομψά ντυμένος από τον χειρώνακτα (εδώ συμφωνώ λιγότερο).

Για να εξηγήσουμε την προέλευση της φράσης, και ίσως για να βρούμε ποια πένα εννοείται, πρέπει πιστεύω να βρούμε ποιο είναι το κοινό στοιχείο όλων αυτών των παρεμφερών εκφράσεων. Καταρχάς, το «ντυμένος» δεν είναι αναπόσπαστο τμήμα της έκφρασης, αφού μπορούμε επίσης να πούμε «παπούτσια στην πένα», «όλα στην τρίχα» κτλ. Επομένως, οι εκφράσεις «στην τρίχα», «στην πένα», «στο καντίνι» σημαίνουν «άψογα», «στην εντέλεια, χωρίς το παραμικρό ψεγάδι». Βέβαια, πολύ συχνά χρησιμοποιούνται με το ντύσιμο, επομένως ο ντυμένος στην πένα ή στην τρίχα είναι αυτός που έχει ντυθεί κομψά και άψογα. (Η έκφραση «ντυμένος του κουτιού» είναι ειδική για το ντύσιμο και προέρχεται από τα ρούχα που έρχονταν, τον παλιό καιρό, στα σπίτια των αστών κατευθείαν από τα μεγάλα παριζιάνικα καταστήματα, μέσα στο κουτί).

Όταν κάτι είναι κανονισμένο, ρυθμισμένο, στολισμένο, ντυμένο, ταχτοποιημένο «στην τρίχα», αυτό σημαίνει ότι ούτε μια τρίχα δεν χαλάει την τέλεια εικόνα, ότι προσεγγίζει το τέλειο όσο περισσσότερο είναι εφικτό: σε απόσταση τρίχας. Ο Παπαδόπουλος, στο έργο που προανέφερα, θεωρεί ότι η έκφραση προήλθε από το «ώρα στην τρίχα», που δηλώνει την τέλεια ακρίβεια, όταν δηλαδή ο λεπτοδείκτης βρίσκεται ακριβώς πάνω στην τριχοειδή γραμμή του λεπτού. Ωστόσο, η έκφραση «στην τρίχα» πρέπει να είναι παλιότερη από τη διάδοση των ρολογιών. Μάλιστα, την πρώτη της εμφάνιση τη βρίσκουμε πολύ παλιά, στον Γρηγόριο Ναζιανζηνό, ο οποίος λέει κάπου: «και εις τρίχα συνηρμοσμένου» (PG 35.1037).

Ωραία εικόνα για τη σημασία της έκφρασης «στην τρίχα» βρίσκω σε ένα διήγημα του Περικλή Σφυρίδη με αναμνήσεις φανταρίστικες: Ο Χατζούδης κι ο Μεγαλίδης είχαν ετοιμαστεί για την έξοδο από το πρωί. Έπλυναν τα χέρια τους γερά με απορρυπαντικό […] γυαλίσανε τις πόρπες, ασπρίσανε τις ζώνες με στουπέτσι, βάψανε καθρέφτη τις αρβύλες. Όλα στην τρίχα, γιατί ξέρανε, θα τους κολλούσε πάλι ο επιλοχίας, στο μάτι τους είχε μήνες τώρα και τους την έριχνε πάντα με το παραμικρό.

Πώς έγινε πένα η τρίχα; Δηλαδή για την τρίχα είναι εύλογη η εικόνα, αλλά γιατί σχηματίστηκε ανάλογη έκφραση με την πένα; (Και επικουρικά, με ποιαν πένα, της γραφής ή των εγχόρδων; ) Δεν βρίσκω δύσκολη τη μετάβαση, είτε τη μια πένα θεωρήσουμε είτε την άλλη, αλλά δεν μπορώ να εξηγήσω πειστικά το πώς και το γιατί. Γι’ αυτό άλλωστε και γράφω το άρθρο, μήπως και από τη συζήτηση βγει κάτι πιο ξεκάθαρο. Σημειώνω πάντως τη ναξιώτικη έκφραση (που παραθέτει ο Παπαδόπουλος στο άρθρο του): «Το πράγμα είναι στην πένα», δηλαδή είναι έτοιμο.

Λέω όμως να κλείσω με μιαν άλλη παρεμφερή έκφραση, που πάει να ξεχαστεί, ότι είναι «ντυμένος στα τρινκ» ή «τρινκ μάι φορτ». Την έκφραση, που είναι τουλάχιστον του 1940, την έχει και το σλανγκρ, ως «τρικ μάι φορ» και θεωρεί πιθανή την προέλευση από το drink my fart, που φώναζαν, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, οι εγγλέζοι ναύτες. Τη θυμάμαι να τη λέει ο μακαρίτης ο πεθερός μου, ενώ την χρησιμοποιούσε συχνά ο Τσιφόρος -αλλά και ο Καραγάτσης την έχει, είτε ολόκληρη είτε συγκομμένη, π.χ. στο 10, όπου γίνεται ένας καβγάς όταν ο σύζυγος φτάνει στο σπίτι και βρίσκει τη σύζυγο έτοιμη να ξεπορτίσει «στολισμένη στα τρινκ».

Δηλώνω πλήρη άγνοια για την προέλευση της φράσης, την αναφέρω όμως μήπως και μάθουμε κάτι από τη συζήτηση. Όπως είπα, σήμερα δουλεύω σωκρατικά: έν οίδα, ότι ουδέν οίδα, αλλά το βάζω στο μπλογκ μήπως και δω φως!

Posted in Αργκό, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , | 131 Σχόλια »

Η πάλη της μνήμης κατά της λήθης

Posted by sarant στο 24 Αύγουστος, 2011

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε χτες στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης. Το ερώτημα αν η γραφή αδυνατίζει τη μνήμη έχει ενδιαφέρον -στην εποχή μας θα μπορούσαμε να διερωτηθούμε αν οι δυνατότητες αναζήτησης στο Διαδίκτυο ενισχύουν ή αντίθετα εξασθενίζουν τη μνήμη.

Πολλοί, πνευματικοί άνθρωποι, προοδευτικοί και οπωσδήποτε ανοιχτόμυαλοι, είναι επιφυλακτικοί απέναντι στην τεχνολογική πρόοδο. Αυτό ξεκινά από παλιά. Κάπου έχω διαβάσει πως ο Σωκράτης αποστρεφόταν το γράψιμο, γιατί αδυνάτιζε τη μνήμη των ανθρώπων, εφόσον γράφοντας κάτι δεν είχαν ανάγκη να το συγκρατούν στη μνήμη τους. Υποστήριζε επίσης πως απόψεις, ιδέες και αντιλήψεις, ενώ με την προφορική τους ανάπτυξη παραμένουν ζωντανές και επιδεκτικές αλλαγής, με την καταγραφή τους «απολιθώνονται» κατά κάποιον τρόπο. Όπως ξέρουμε άλλωστε, ο ίδιος δεν μας άφησε κανένα γραπτό του κείμενο.

Στην τεχνολογική πρόοδο, την οποία όπως γράφω πιο πάνω, αποστρέφονται ή απορρίπτουν τελείως πολλοί πνευματικοί άνθρωποι, κατατάσσω πρώτη την Πληροφορική, την κατεξοχήν τεχνολογία της εποχής μας, με όλα όσα σχετίζονται με αυτήν: υπολογιστές, ιστολόγια, ψηφιοποίηση, διαδίκτυο. Βέβαια οι άνθρωποι που σκέφτονται έτσι δεν είναι νέοι. Έχουν προ πολλού περάσει τον Μαλέα της πεντηκονταετίας και αν ζούσαν πριν από έναν αιώνα θα τους έλεγαν «γέρους», όπως έλεγαν τον Γέρο του Μωριά, που όταν νικούσε στα Δερβενάκια ήταν 53 χρονών!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , | 32 Σχόλια »

Τo πνεύμα και η πρακτική της αντίστασης

Posted by sarant στο 7 Ιουλίου, 2010

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε χτες, 6.7.2010, στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης. Παρεμπιπτόντως, αν κανείς έχει περισσότερα στοιχεία για τη γέννηση της φράσης «Δεξιότερα, Κουροπάτκιν!» (δηλ. π.χ. σε ποια εφημερίδα δημοσιεύτηκε κύριο άρθρο με τέτοιο τίτλο), ας το αναφέρει στα σχόλια!


Σε παλαιότερα σημειώματά μου στο «Εμπρός» είχα γράψει πως το πρώτο μέλημα όσων πλήττονται από την κρίση, δηλαδή της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού, είναι να αντισταθούν σ’ αυτήν και σε εκείνους που την προκάλεσαν. Το είπα μέλημα και όχι «καθήκον», γιατί δε θέλω να μεταχειριστώ έναν όρο που παραπέμπει σε άλλους καιρούς. Είχα μάλιστα προτείνει πως το πρώτο βήμα σ’ αυτήν την πορεία αντίστασης θα έπρεπε να αρχίζει με την αποδοκιμασία, την πρόγκα και το ξεφώνημα των πρωταιτίων.

Φυσικά δεν έχω την πετριά πως θα μπορούσα, εγώ ο ελάχιστος, αρθρογραφώντας σε μιαν επαρχιακή εφημερίδα να καθοδηγήσω τα πλήθη σε όλη την Ελλάδα. Εκτός του ότι έχω, εδώ και δεκαετίες, απαρνηθεί κάθε είδους καθοδήγηση, δεν φιλοδοξώ τις δάφνες εκείνου του αρθρογράφου της αθηναϊκής εφημερίδας του 1904, που σε μνημειώδες άρθρο του επιγραφόμενο «δεξιότερα Κουροπάτκιν», έκανε υποδείξεις και έδινε συμβουλές… στον αρχιστράτηγο του ρωσικού στρατού για το πώς έπρεπε να αντιμετωπίσει τους Ιάπωνες, στον ρωσοϊαπωνικό πόλεμο. Εκτός αυτού λοιπόν, βλέπω πως αυτό το πρώτο βήμα άρχισε να γίνεται.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 27 Σχόλια »