Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘σύμφωνο συμβίωσης’

Έχουμε Σύμφωνο!

Posted by sarant στο 23 Δεκεμβρίου, 2015

Η χτεσινή μέρα ήταν ιστορική και για τη Βουλή των Ελλήνων και για τη χώρα. Χτες η Βουλή αφενός ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους και στη συνέχεια, σε συνεδρίαση που διάρκεσε έως αργά το βράδυ, ψήφισε επιτέλους το σύμφωνο συμβίωσης των ομόφυλων ζευγαριών. Κι έτσι σήμερα, με χαρά, με ανακούφιση θα έλεγα, μπορούμε να πούμε ότι έχουμε Σύμφωνο, habemus pactum θα το λέγαμε λατινικά, ότι η χώρα μας κάνει, έστω και με σοβαρή καθυστέρηση, ένα πολύ σημαντικό βήμα, ότι θεραπεύει μιαν ανοιχτή πληγή, μιαν ανεπίτρεπτη διάκριση εναντίον μιας υπολογίσιμης μερίδας της κοινωνίας.

Οπότε, ναι, η χτεσινή μέρα δίκαια θα μείνει στην ιστορία -και θα μου επιτρέψετε να αφιερώσω το άρθρο ακριβώς σε αυτή την πολύ σημαντική εξέλιξη, την επέκταση του Συμφώνου Συμβίωσης στα ομόφυλα ζευγάρια.

Χρειάστηκε βέβαια να καταδικαστεί πρώτα η χώρα μας το 2013 από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ύστερα από μια μακρόχρονη διαδικασία, ενώ ρόλο στη μεταστροφή της κοινής γνώμης πρέπει να έπαιξε και ο πρόσφατος θάνατος του αγαπητού από όλους ηθοποιού Μηνά Χατζησάββα και η ταλαιπωρία του συντρόφου του, που έδειξε πολύ καθαρά τις διακρίσεις που υφίστανται τα ομόφυλα ζευγάρια όχι μόνο στις χαρούμενες αλλά και στις πιο τραγικές στιγμές της ζωής.

Και παρόλο που οι συνθήκες ήταν πλέον ώριμες, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ή να παραβλέψει ότι την επέκταση του Συμφώνου την καθιέρωσε η αριστερή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Και άλλες πολιτικές δυνάμεις είχαν εξαγγείλει στο παρελθόν την επέκταση του Συμφώνου, αλλά δεν την θέσπισαν. Ο ΣΥΡΙΖΑ τη θέσπισε και δίκαια θα δρέπει εσαεί τα εύσημα για την ιστορική αυτή απόφαση -όπως εσαεί θα λέμε ότι τη δημοτική την καθιέρωσε η ΝΔ επί υπουργίας Ράλλη ή τον πολιτικό γάμο το ΠΑΣΟΚ.

Φυσικά, η επέκταση του Συμφώνου δεν πρέπει να θεωρηθεί συχωροχάρτι της κυβέρνησης για όσα στραβά έχει κάνει, αν έχει κάνει, σε άλλους τομείς. Έτερον εκάτερον. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι, επειδή στους μνημονιακούς καιρούς τα δικαιώματα περιστέλλονται και καταπατιούνται, πρέπει να θεωρηθεί αμελητέα πρόοδος η εξάλειψη των διακρίσεων κατά των ομόφυλων ζευγαριών ή να γίνει διάκριση ανάμεσα σε κατηγορίες δικαιωμάτων, λες και κάποια είναι παρακατιανά. Η επέκταση του Συμφώνου είναι μέτρο ισονομίας, που βγάζει από τη νομική ανυπαρξία μια ολόκληρη κατηγορία πολιτών -και έτσι, μόνο να τη χαιρετίσουμε μπορούμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Δικαιώματα, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , | 295 Σχόλια »

Ο βουλευτής που με κάνει να ντρέπομαι

Posted by sarant στο 29 Αυγούστου, 2014

Μια από τις εκφράσεις της μόδας, που δεν είναι και πάρα πολλά χρόνια που ακούγεται, είναι ότι «ο τάδε το τερμάτισε». Ίσως να προέρχεται από τον οδηγό που πατάει τέρμα το γκάζι, ίσως από άλλη αρχή, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μου σήμερα, κατ’ εξαίρεση σήμερα δεν θα λεξιλογήσω αλλά θα πολιτικολογήσω.

tweenik1Λοιπόν, ο βουλευτής Αχαΐας Νικ. Νικολόπουλος χτες το τερμάτισε. Μαθαίνοντας ότι ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ξαβιέ Μπέτελ ανακοίνωσε ότι πρόκειται να παντρευτεί τον αρχιτέκτονα Γκοτιέ Ντεστενέ, με τον οποίο συζούν (με σύμφωνο  συμβίωσης δηλαδή) εδώ και μερικά χρόνια, o κ. Νικολόπουλος εξέμεσε στο Τουίτερ το άθλιο ομοφοβικό σχόλιο που βλέπετε αριστερά.

Ίσως ο βουλευτής (που έκανε και υφυπουργός ένα φεγγάρι, μην ξεχνάμε) να νόμισε ότι βρίσκεται σε καμιά συνεστίαση στην εκλογική του περιφέρεια και ότι κάνει αστεία για να διασκεδάσει τους ψηφοφόρους του (οι οποίοι πιστεύω πως θα’ναι τόσο χάπατα, που θα γελάνε ειλικρινά με τις κρυάδες του εκλεκτού τους, κι όχι για να τον καλοπιάσουν). Δυστυχώς όμως για τον εκλεκτό αντιπρόσωπο του έθνους μας, ζούμε πια σ’ ένα παγκόσμιο χωριό, κι όποια κοτσάνα ξεστομίσεις την παίρνει μια πεταλούδα και με δυο τινάγματα των φτερώντης τη μεταφέρει στην άλλη άκρη της γης -και άλλωστε το Λουξεμβούργο δεν είναι και τόσο μακριά.

tweenik2Ο Ξαβιέ Μπέτελ, φρέσκος σχετικά πρωθυπουργός της χώρας ύστερα από την δεκαοχτάχρονη θητεία του Γιούνκερ, επικεφαλής κυβέρνησης συνασπισμού που αποτελείται από το δικό του Δημοκρατικό Κόμμα (φιλελεύθεροι), τους Πράσινους και τους Σοσιαλιστές, απάντησε με διακριτικότητα και χιούμορ στο ρυπαρό σχόλιο. «Μου λένε ότι κάτι θέλεις να μου πεις, αλλά δεν μιλάω ελληνικά».

Να σημειωθεί ότι ο κ. Μπέτελ, φίλος της Ελλάδας, έχει σπουδάσει ένα εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με πρόγραμμα Εράσμους όταν σπούδαζε νομικά, και ξέρει κάποια βασικά Ελληνικά. Αλλά έτσι κι αλλιώς, αυτός που τον ειδοποίησε για το χυδαίο μήνυμα του Νικολόπουλου θα του εξήγησε και το περιεχόμενό του.

Σαν Έλληνας που ζω στο Λουξεμβούργο, θεωρώ ότι η συμπεριφορά του βουλευτή με ντροπιάζει. Παρακάλεσα την Ελληνική Κοινότητα Λουξεμβούργου να εκφράσει προς τον πρωθυπουργό της χώρας που μας φιλοξενεί την απαρέσκειά της για την άθλια ομοφοβική συμπεριφορά του ανάξιου βουλευτή Νικ. Νικολόπουλου.

Πέρα από την ομοφοβική του χαμέρπεια, ο δήθεν πατριώτης Νικολόπουλος είχε την φαεινή ιδέα να προσβάλει τον πρωθυπουργό μιας χώρας που είναι ανέκαθεν φιλική προς την Ελλάδα και που συχνά παίρνει το μέρος της στα λεγόμενα «εθνικά θέματα», περισσότερο από άλλους εταίρους μας. Πρόσβαλε τον μοναδικό πρωθυπουργό στον κόσμο που έχει ως alma mater ένα ελληνικό πανεπιστήμιο (ο δικός μας έχει δυο αμερικάνικα). Αλλά οι ομοφοβικοί δεν τα κοιτάζουν αυτά, δεν ορρωδούν προ ουδενός αρκεί να ικανοποιήσουν το κουσούρι τους.

tweenik3Επιπλέον, όταν είδε την κατακραυγή που ξεσήκωσε το προηγούμενο σχόλιό του, ο κ. Νικολόπουλος θέλησε πονηρούτσικα να ανασκευάσει, κάνοντάς το σχεδόν χειρότερο. Αντικατέστησε τη λ. πουσταριό με τη λέξη κίναιδος. Αλλά η λέξη «κίναιδος» δεν είναι… καθαρευουσιάνικο συνώνυμο του «ομοφυλόφιλος», είναι λέξη που ανέκαθεν είχε έντονη αρνητική φόρτιση, γι’ αυτό άλλωστε και στα λεξικά χαρακτηρίζεται «μειωτικός» όρος. (Είναι αλήθεια ότι στο Λεξικό Συνωνύμων του, ο συντηρητικότατος κ. Μπαμπινιώτης θεωρεί απλώς λόγιο τον όρο και όχι μειωτικόν, αντιφάσκοντας σε σχέση με το μεγάλο λεξικό του -αλλά αυτό είναι μάλλον ένδειξη ομοφοβίας του συντάκτη του λεξικού, δείτε εδώ ένα αναλυτικό σχόλιό μου για το συγκεκριμένο θέμα, αν και θα πρέπει να κάνετε αναζήτηση της λέξης «κίναιδος», το άρθρο μου είναι τεράστιο).  Και για να μην πάμε αλεξιλόγητοι, οι σύγχρονοι ετυμολόγοι δεν δέχονται ότι το κίναιδος παράγεται από το ρήμα «κινώ» αφού η ποσότητα του «ι» είναι διαφορετική, δηλ. μακρό στη μια περίπτωση και βραχύ στην άλλη. Θα θυμίσω επίσης ότι πολύ πρόσφατα ένας μητροπολίτης απ’ αυτούς που ντροπιάζουν τη χώρα και τη θρησκεία έγραψε «κύναιδοι», εσκεμμένα παρετυμολογώντας τη λέξη ώστε να φέρνει σε σκυλιά.

xavier2Σε συζήτηση στην τηλεόραση, ο εκπρόσωπος τύπου του κόμματος του κ. Νικολόπουλου δικαιολόγησε την ομοφοβική εκτροπή του αρχηγού του λέγοντας ότι ο Λουξεμβούργιος πρωθυπουργός προκάλεσε με το να αναγγείλει ότι παντρεύεται και ότι η αναγγελία του επικείμενου γάμου του αποτελεί επίδειξη. Βλέπουμε εδώ πόσο μακριά πηγαίνει η ανοχή ορισμένων. Δέχονται να παντρεύονται (σε άλλες χώρες βέβαια, όχι εδώ) οι ομοφυλόφιλοι, αλλά να μην το διατυμπανίζουν, βρε αδερφέ! Είναι η ίδια διεστραμμένη λογική, που θεωρεί «προκλητικό» και απαράδεκτο να φιλιούνται στα πεταχτά δυο γκέι στο δρόμο, όχι όμως και ένα ετερόφυλο ζευγάρι. (Θυμίζω ότι το Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης έχει επιβάλει πρόστιμο σε σίριαλ που έδειξε δυο άντρες απλώς να φιλιούνται).

Να σημειώσουμε πάντως ότι ο Μπέτελ είχε έναν λόγο παραπάνω να αναφέρει τον επικείμενο γάμο του: ενώ ως τώρα ζούσε με σύμφωνο συμβίωσης, η κυβέρνησή του ακριβώς θέσπισε τη δυνατότητα του ομόφυλου γάμου, που θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του 2015.

Ο κ. Νικολόπουλος ήταν ως το 2012 βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, και μάλιστα όχι τυχαίος. Πρώτη φορά εκλέχτηκε το 1989, και από τότε εκλέγεται σχεδόν ανελλιπώς. Επί Μητσοτάκη ήταν κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος (1990-1993) ενώ μετά τις εκλογές του 2012 τοποθετήθηκε υφυπουργός Εργασίας, αν και γρήγορα παραιτήθηκε. Ο κ. Νικολόπουλος είναι αντιμνημονιακός, και η περίπτωσή του δείχνει ότι η διαχωριστική γραμμή «μνημόνιο-αντιμνημόνιο» δεν μπορεί να αποτελέσει πάντοτε τη βάση, ότι όλοι οι αντιμνημονιακοί δεν αθροίζονται (κάτι που το ξέραμε βέβαια και για τους χρυσαβγίτες).

tweenik4Και παρόλο που διαφωνώ όσο πιο απερίφραστα γίνεται με το σχόλιο του Νικ. Νικολόπουλου, με ενοχλεί σχεδόν το ίδιο η απάντηση του υφυπουργού Εξωτερικών, και όχι μόνο επειδή θεωρώ ότι προσπαθεί να εκμεταλλευτεί πολιτικά την ομοφοβική ενέργεια. Βλέπετε, δεν βρίσκω και πολύ δεοντολογικό ένας υφυπουργός Εξωτερικών να αποκαλεί «ψεκασμένους» ή «ραντισμένους» κάποιους πολιτικούς της χώρας του, που δεν τους προσδιορίζει, σε μήνυμά του προς ξένο αξιωματούχο, βγάζοντας έτσι σε κοινή θέα τις μικροπρεπείς συγκρούσεις της εσωτερικής πολιτικής. Ούτε είναι θέαμα αξιοπρεπές να βρίζει ο υφυπουργός με γκρίκλις στο τουίτερ, λες κι είναι κανας ανώριμος δεκαεξάχρονος!

Κι έπειτα, θα περίμενα περισσότερον επαγγελματισμό από έναν διπλωμάτη -να έχει έναν άνθρωπο να του κοιτάζει τα σχόλια ώστε να αποφεύγει τα λάθη επιπέδου Α2 ή Β1, που δεν τα πιάνει ο αυτόματος ορθογραφικός διορθωτής, διότι βέβαια δεν είναι «merci d’avoir dévoiler», αλλά «merci d’avoir dévoilé», μετοχή και όχι απαρέμφατο. Και είναι χαρακτηριστικό ότι σε νεότερη έκδοση του τουίτ του, ο κ. Κούρκουλας διόρθωσε το RANTISMENOI σε PSEKASMENOI, αλλά άφησε την ασυνταξία να χάσκει. Μόνο πολλές ώρες αργότερα βρέθηκε κάποιος γαλλομαθής να του υποδείξει την κοτσάνα κι έτσι διόρθωσε το d’avoir dévoiler σε de dévoiler. Αλλά βέβαια, το εξευτελιστικό μήνυμα το είχε ήδη δει ο παραλήπτης, και ανορθόγραφο και αναξιοπρεπές. Κι αν ο βουλευτής δεν αντιπροσωπεύει παρά την περιφέρειά του, ο ανεπαρκής υπουργός δυστυχώς εκθέτει ολόκληρη τη χώρα.

Αφήνω ότι βασική ευθύνη για την αύξηση της περιρρέουσας ομοφοβίας έχει η κυβέρνηση, που κωλυσιεργεί για το αντιρατσιστικό, και προσωπικά ο κ. πρωθυπουργός που διατηρεί στους εξ απορρήτων του τον ανοιχτά ομοφοβικό κ. Φ. Κρανιδιώτη, εκείνον τον απίστευτο τύπο με τα «φιλάκια στο σβέρκο».

Αλλά, πολλά είπαμε της νύφης μας, ας πούμε και του γαμπρού μας. Κατά σύμπτωση, μια μέρα πριν από αυτό το γαϊτανάκι της ντροπής, ο Γ.Γ. του ΚΚΕ Δημ. Κουτσούμπας βάλθηκε να επαληθέψει τα χειρότερα στερεότυπα για το ιστορικό κόμμα του οποίου έχει την ηγεσία. Σε συνέντευξή του στην τηλεόραση, ο κ. Κουτσούμπας ξεκίνησε με μιαν αμίμητη δήλωση: «Αναγνωρίζουμε για παράδειγμα τη γενοκτονία των Ποντίων, των Μικρασιατών κλπ., όμως δεν θεωρούμε, για παράδειγμα, ότι πρέπει να φυλακιστεί η κ. Ρεπούση επειδή έχει διαφορετική άποψη σ’ αυτό το ζήτημα» -πάλι καλά που δεν είπε να την κλείσουν μέσα’ διότι βέβαια, όταν κάτι είναι αυτονόητο δεν το αναφέρεις.

Στη συνέχεια, σε ερώτηση για το σύμφωνο συμβίωσης απάντησε: «Εμείς συμφωνούμε να μην υπάρχει ρατσιστική συμπεριφορά απέναντι σ’ αυτούς τους ανθρώπους που έχουν επιλέξει να ζήσουν μαζί, αυτό θεωρούμε ότι είναι προσωπική υπόθεση. Δεν είναι δημόσια και ούτε πρέπει να γίνει και με τέτοια νομοθετική ρύθμιση όπως είναι το σύμφωνο συμβίωσης. Είναι άλλο ζήτημα η οικογένεια, τα ετερόφυλα ζευγάρια που μπορεί να κάνουν οικογένεια, γιατί μετά ανοίγει ένας δρόμος που αφορά το παιδί, το πώς μεγαλώνει, τα πρότυπα που έχει. Αυτό είναι διαφορετικό πράγμα».

Δεν ακούγεται λίγο σαν τον αντιπρόεδρο του Εδεσσαϊκού; Όμως ο Δημήτρης Κουτσούμπας είναι δοκιμασμένος ομιλητής -ο λόγος που έχασε ξαφνικά την ευφράδειά του είναι απλώς ότι είχε να υπερασπιστεί μια άκρως συντηρητική θέση, ότι ήταν αναγκασμένος να πει «όχι» στο σύμφωνο συμβίωσης χωρίς να το πει ρητά. Διότι η θλιβερή αλήθεια είναι ότι, πέρα από το ζήτημα της τεκνοθεσίας, το ΚΚΕ είναι αντίθετο και με το απλό σύμφωνο συμβίωσης των ομόφυλων ζευγαριών, παρέα με τη Χρυσή Αυγή και τον κ. Νικολόπουλο. Θεωρεί το ΚΚΕ πολίτες δεύτερης κατηγορίας τα ομόφυλα ζευγάρια, αδιαφορεί αν στερούνται βασικά αστικά δικαιώματα. Το μόνο παρήγορο είναι ότι οι καιροί έχουν αλλάξει: στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πολλοί ήταν οι φίλοι του ΚΚΕ που ανοιχτά αποδοκίμασαν τη συντηρητική αναδίπλωση της ηγεσίας του κόμματός τους.

Ο βουλευτής που με ντροπιάζει, ο υπουργός που μας εκθέτει, το κόμμα που απογοητεύει… κακή μέρα η χτεσινή.

 

Posted in Δικαιώματα, Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , , , , , | 293 Σχόλια »

Ιερά μακροβούτια σε βρόμικα νερά

Posted by sarant στο 29 Νοεμβρίου, 2013

Στην ορολογία του ιστολογίου, μακροβούτια είναι τα εξεζητημένα υπερβατά σχήματα. Θυμίζω ότι «υπερβατό σχήμα» λέγεται το σχήμα λόγου κατά το οποίο μια λέξη απομακρύνεται από μια άλλη, με την οποία βρίσκεται σε στενή λεκτική ή συντακτική σχέση, εξαιτίας της παρεμβολής μίας ή περισσότερων λέξεων, π.χ. «Mε τη δική σου ήρθα στον κόσμο τη λατρεία» αντί «Mε τη δική σου λατρεία ήρθα στον κόσμο» (παράδειγμα παρμένο από το ΛΚΝ, όπως και ο ορισμός). Το σχήμα αυτό είναι πολύ συχνό στα αρχαία ελληνικά και από εκεί το έχει κληρονομήσει και η καθαρεύουσα. Συχνά το υπερβατό συνδυάζεται με μετοχή, π.χ. «η εκδιδόμενη στο Λονδίνο εφημερίδα δημοσίευσε…» (ή, πολύ χειρότερα, «η εις το Λονδίνο εκδιδόμενη εφημερίδα»), αντί για την αναλυτικότερη σύνταξη: «η εφημερίδα, που εκδίδεται στο Λονδίνο, δημοσίευσε…». Στα νέα ελληνικά, το υπερβατό δεν κάθεται καλά. Αναγνωρίζω ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, όχι πολλές, μπορεί να κάνει πιο σφιχτή τη φράση, ενώ σε μικρές δόσεις μπορεί να λειτουργήσει ποιητικά, αλλά συνήθως μπερδεύει τον αναγνώστη -και στις ακραίες περιπτώσεις μπερδεύει και τον συντάκτη που το χρησιμοποιεί. Παράδειγμα τέτοιου υπερβατού που είχα αναφέρει παλιότερα, από μια κακή μετάφραση παρμένο: να χρησιμοποιήσει την πριν από μερικούς μήνες από εκτοπισμένους Εβραίους κατασχεμένη και εξασφαλισμένη ιδιοκτησία για ανταλλαγή με τρόφιμα με ντόπιους εμπόρους. Το κομμάτι που είναι με μαύρα στοιχεία είναι το υπερβατό, που εδώ φτάνει τις 10 λέξεις. Σε πιο στρωτή γλώσσα (αν και γενικά η μετάφραση έχει πρόβλημα): να χρησιμοποιήσει την ιδιοκτησία, που είχε κατασχεθεί από εκτοπισμένους Εβραίους και εξασφαλιστεί πριν από μερικούς μήνες, για ανταλλαγή με τρόφιμα με ντόπιους εμπόρους.

Το υπερβατό λοιπόν το λέω μακροβούτι επειδή ο συντάκτης βυθίζεται στη μιαν άκρη και βγαίνει στην επιφάνεια, ύστερα από πολλήν ώρα, στην άλλη άκρη. Πάντως, δεν είναι οι 10 λέξεις το ρεκόρ του μακροβουτιού, αφού πριν από κάμποσα χρόνια είχε εντοπιστεί υπερβατό σχήμα 40 λέξεων, στο οποίο και απένειμα χρυσό μετάλλιο στο μακροβούτι.

Όμως, τίποτα δεν αντέχει αιώνια. Το ρεκόρ των 40 λέξεων ήρθε να το κονιορτοποιήσει το προχτεσινό θηριώδες μακροβούτι ενός αγίου, του επισκόπου Πειραιώς κ. Σεραφείμ. Ο άγιος Πειραιώς, εξοργισμένος από την πρόταση νόμου και την τροπολογία για επέκταση του συμφώνου συμβίωσης και σε ομόφυλα ζευγάρια, εξέδωσε μια μακροσκελέστατη ανακοίνωση. Τόσο πολλά λέει, που ακόμα και φιλικοί προς την εκκλησία ιστότοποι δεν άντεξαν να τη δημοσιεύσουν όλη, παρά περικόψανε το μεγαλύτερο τμήμα της. (Αν πάντως θέλετε να τη δείτε ολόκληρη, κι αν το στομάχι σας αντέχει τα ρητορικά σχήματα του αγίου Πειραιώς και τα αλεξανδρινά σκουληκάκια, μπορείτε να πάτε στον ιστότοπο της Μητρόπολης Πειραιώς). Μεταφέρω, χωρίς σκουληκάκια, την πρώτη παράγραφο της ανακοίνωσης, εκεί που σημειώνεται το κολοσσιαίο μακροβούτι. Τα πλάγια δικά μου:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δικαιώματα, Εκκλησία, Κοτσανολόγιο, Μύθοι | Με ετικέτα: , , , , | 110 Σχόλια »