Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Τζορτζ Φλόιντ’

Μια απάντηση στη Σώτη Τριανταφύλλου για την Αμερική (από τον Λεωνίδα Ηρακλειώτη)

Posted by sarant στο 22 Ιουνίου, 2020

Τις προάλλες είχαμε συζητήσει, με τη βοήθεια και ενός άρθρου του Sraosha, την αποκαθήλωση αγαλμάτων και την προσωρινή απόσυρση της ταινίας Όσα παίρνει ο άνεμος, ενώ σε επόμενο άρθρο λεξιλογήσαμε για τον όρο «αράπης«, μεταφέροντας τη συζήτηση στα καθ’ ημάς.

Με το σημερινό άρθρο η συζήτηση επιστρέφει στην αμερικανική ήπειρο, αφού θα συζητήσουμε το φυλετικό ζήτημα, τη θέση των Μαύρων στις σημερινές Ηνωμένες Πολιτείες, ένα ζήτημα τεράστιο βέβαια που δεν εξαντλείται με ένα άρθρο.

Παίρνω σαν βάση συζήτησης ένα άρθρο της Σώτης Τριανταφύλλου στην Άθενς Βόις ή μάλλον τον σχολιασμό που έκανε στο Φέισμπουκ ο φίλος Λεωνίδας Ηρακλειώτης. Και οι δυο ξέρουν καλά την Αμερική (εννοώ τις ΗΠΑ). Η Σώτη Τρ. έχει ζήσει πολλά χρόνια και έχει γράψει βιβλία, ο Λεωνίδας Ηρακλειώτης ζει δεκαετίες εκεί, στο Σικαγο τον περισσότερο καιρό.

Δεν συμφωνώ καθόλου, εδώ και καιρό, με τις θέσεις της παλιάς φίλης Σώτης Τριανταφύλλου ούτε και με αυτό το άρθρο, το οποίο επιπλέον βρίσκω ότι προσπερνάει πολύ εύκολα το ζήτημα του ρατσισμού ως δομικού στοιχείου της αμερικανικής κοινωνίας, για να εστιαστεί στον εύκολο στόχο της πολιτικής ορθότητας και των υπαρκτών ή όχι υπερβολών της.

Ο λόγος που διάλεξα τον σχολιασμό του Λεωνίδα είναι ότι θίγει ένα ζήτημα που ισως δεν το συνειδητοποιούμε όλοι. Ότι σήμερα σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ για τον μέσο Μαύρο (και σε μεγάλο βαθμό για τον μέσο Λατίνο, ας το δεχτούμε αυτό το δάνειο) η παραμικρή επαφή με την αστυνομία μπορεί να εξελιχτεί σε δυσάρεστη, ταπεινωτική και συχνά θανάσιμη εμπειρία.

Να θυμίσω ότι το «αδίκημα» που στοίχισε τη ζωή στον Τζορτζ Φλόιντ δεν ήταν τίποτε άλλο από το ότι εκείνη τη μέρα, στις 25 Μαΐου, πήγε να αγοράσει τσιγάρα και πλήρωσε με ένα εικοσαδόλαρο που φάνηκε πλαστό στον υπάλληλο του καταστήματος!

Και φυσικά, ανάλογες περιπτώσεις έχουν συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν, πάντοτε με θύματα μαύρους. Θυμάμαι μια χαρακτηριστική περίπτωση πριν από πέντε χρόνια, όταν η 28χρονη Σάντρα Μπλαντ, ενώ πήγαινε πρώτη μέρα στην καινούργια της δουλειά, άλλαξε λωρίδα χωρίς να ανάψει φλας, τη σταμάτησε η τροχαία, την έκλεισαν φυλακή με την κατηγορία ότι αντιστάθηκε στη σύλληψη ή κάτι ανάλογο και τη Δευτέρα το πρωί βρέθηκε αυτοκτονημένη στο κελί της.

Ζήτησα από τον Λεωνίδα να αναπτύξει εκτενέστερα το σχόλιό του, εξηγώντας και την πρακτική του redlining, στην οποία αναφέρεται και που τη θεωρεί καθοριστική για τη διαιώνιση του χάσματος αλλά για κακή τύχη είναι πολύ απασχολημένος ειδικά αυτόν τον καιρό, οπότε στο τέλος παραθέτω εγώ μερικά πράγματα για το redlining.

To σχόλιο του Λεωνίδα Ηρακλειώτη στο Φέισμπουκ:

Διαβάζω το άρθρο της Σώτης Τριανταφύλλου στην Athens Voice και δεν πιστεύω τα μάτια μου.

Γράφει:

«Οι άλλοι, «οι κακοί», θα αντιδράσουν βιαίως και θα στήσουν στην αυλή τους σημαίες του Νότου· τα λάβαρα της Απόσχισης.»

Καλά, όσο ήταν στη Νέα Υόρκη κάνοντας διδακτορικό στην ιστορία των Αμερικανικών πόλεων, δεν βγήκε παραέξω; Να δει πως τα λάβαρα της απόσχισης βρίσκονται στις αυλές των άλλων; Πως πάντα ήταν εκει; Και όχι μόνο στο νότο. Σε 2-3 πόλεις του New Jersey να πήγαινε, θα τα έβλεπε.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δικαιώματα, ΗΠΑ, Ηνωμένες Πολιτείες, Ρατσισμός, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , , , | 165 Σχόλια »

Αγάλματα και κείμενα, η αμηχανία απέναντι στο παρελθόν (άρθρο του Sraosha με κάποια σχόλια)

Posted by sarant στο 15 Ιουνίου, 2020

Τις τελευταίες μέρες συζητήθηκαν πολύ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δυο γεγονότα που συνδέονται μεταξύ τους ποικιλότροπα.

Ο Λεοπόλδος του Βελγίου βάφτηκε κόκκινος

Από τη μια, η αποκαθήλωση του αγάλματος του δουλέμπορου Edward Colston από διαδηλωτές στο Μπρίστολ, μια πράξη που πυροδότησε κι άλλες ανάλογες, και από την άλλη η απόφαση μιας πλατφόρμας διανομής ταινιών κατά παραγγελία, της HBO, να αποσύρει από τον κατάλογό της προσωρινά την κλασική ταινία «Οσα παίρνει ο άνεμος», επειδή εξωραΐζει τον θεσμό της δουλείας στον παλιό αμερικάνικο Νότο. Και στις δυο περιπτώσεις, στο φόντο βρίσκεται το διεθνές κίνημα εναντίον του ρατσισμού και της αστυνομικής βίας που ξεκίνησε με τη θανάτωση του Τζορτζ Φλόιντ.

Η αποκαθήλωση των αγαλμάτων παρομοιάστηκε από κάποιους με ταλιμπανισμό, εφόσον πρόκειται για έργα τέχνης. Βέβαια, κατά τη γνώμη μου ένας ανδριάντας σε δημόσιο χώρο (και όχι σε μια αίθουσα μουσείου) είναι πολύ λιγότερο έργο τέχνης όσο δήλωση τιμής προς το συγκεκριμένο ιστορικό πρόσωπο. Και εν πάση περιπτώσει, αν είναι βανδαλισμός η αποκαθήλωση του αγάλματος του δουλέμπορου ή του Λεοπόλδου, γιατί δεν ήταν πριν από 30 χρόνια βανδαλισμός το γκρέμισμα των αγαλμάτων του Λένιν;

Η απόσυρση της ταινίας αντιμετωπίστηκε από πολλούς σχολιαστές εδώ στα καθ’ ημάς σαν μια ακόμα από τις υπερβολές της πολιτικής ορθότητας, της «κορεκτίλας» σύμφωνα με τον όρο που τόσο επίμονα πλασάρουν οι διαμορφωτές γνώμης της δεξιάς (και χάφτουν κάποιοι άλλοι). Και ακούστηκαν και πάλι τα ευφυολογήματα, αν θα αλλάξουμε τοπωνύμια όπως την Αραπίτσα, επώνυμα όπως το Αράπογλου ή το Αραπάκης και τραγούδια όπως τον Αράπη του Ζαμπέτα.

Ίσως αξίζει να επισημανθεί πως η ταινία αποσύρθηκε προσωρινά από τη συγκεκριμένη πλατφόρμα και μόνο, και αυτό ύστερα από τη δημόσια έκκληση του βραβευμένου σεναριογράφου John Ridley (μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ). Ο Ridley επισημαίνει τα ρατσιστικά στερεότυπα της ταινίας και ότι προβάλλεται «χωρίς καν μια προειδοποίηση». Ανακοινώθηκε ότι η ταινία θα επανέλθει συνοδευόμενη από κάποιο σχολιασμό, κάτι που επίσης θεωρήθηκε «λογοκρισία» από σχολιαστές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Διεθνή, Επικαιρότητα, Κινηματογράφος, Ρατσισμός | Με ετικέτα: , , , , , , , | 229 Σχόλια »

Η ηλικιωμένη μαϊμού και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Ιουνίου, 2020

Προς Θεού, μη νομίσετε πως ο τίτλος αποτελεί υπαινιγμό για κάποιο δημόσιο πρόσωπο. Δεν είναι, και όχι επειδή η γενικότητά του βάζει πολλούς στο κάδρο (π.χ. εννοείς εκείνον με τα πορτοκαλί μαλλιά ή ….).

Τυχαίνει πολλές φορές στα σαββατιάτικα πολυσυλλεκτικά μας άρθρα ο τίτλος να καθορίζεται από κάποιο μεζεδάκι της πιατέλας, που παίρνει αυτή την ξεχωριστή θέση επειδή επισκιάζει τα άλλα είτε με τη λάμψη του είτε με τον όγκο του. Το σημερινό κέρδισε αυτή τη διάκριση επειδή μου το έστειλαν ίσαμε δέκα φίλοι μέσα στη βδομάδα, ενώ το είχα ήδη εντοπίσει μόνος μου.

Οπότε, ποια είναι η ηλικιωμένη μαϊμού; Δεν υπάρχει. Μόνο ηλικιωμένη υπάρχει. Μαϊμού δεν υπάρχει αλλά υπάρχουν υπάλληλοι-μαϊμού κι ένας απρόσεχτος υλατζής.

Αυτή η είδηση δημοσιεύτηκε έτσι όπως τη βλέπετε σε έναν καλό βορειοελλαδίτικο ιστότοπο.

Με μια πρώτη, και με μια δεύτερη, ματιά ο αναγνώστης διαβάζει πως κάποιοι ασυνειδητοι υπάλληλοι της ΔΕΗ χτύπησαν και λήστεψαν μιαν ηλικιωμένη μαϊμού. Επειδή όμως οι μαϊμούδες, έστω και ηλικιωμένες, σπάνια πέφτουν θύματα ληστείας, σκεφτόμαστε πως πρέπει να αναλύσουμε αλλιώς την πρόταση.

Ο τίτλος υπακούει στους άγραφους κανόνες της εντυπωσιοθηρικής ειδησεογραφικής σύνταξης, που θα πει ότι δεν βάζουμε πρώτα το υποκείμενο αλλά το μέρος της πρότασης που κρίνουμε ότι πρέπει να τραβήξει την προσοχή.

Κι έτσι, αντί για «Μαϊμού-υπάλληλοι της ΔΕΗ χτύπησαν και λήστεψαν ηλικιωμένη» προκρίθηκε ο τίτλος που είδατε στη φωτογραφία!. Στο μεταξύ διορθώθηκε περίπου όπως προτείνω εδώ, αλλά στο μεταξύ είχε πάρει δημοσιότητα και οθονιές (σκρίνσοτ) με τον αρχικό τίτλο συνέχισαν να κυκλοφορούν αρκετές μέρες μετά τη διόρθωση. Συχνά γίνεται κάτι τέτοιο.

* Σε άρθρο που αναλύει το πλούσιο ιστορικό του αστυνομικού που σκότωσε τον Τζορτζ Φλόιντ, διαβάζουμε: Οι τέσσερις αστυνομικοί που ενεπλάκησαν στην άδικη δολοφονία του Φλόιντ τέθηκαν σε διαθεσιμότητα την Τρίτη.

Υπάρχει δίκαιη δολοφονία; ρωτάει ο φίλος που το στέλνει. Ναι, π.χ. του Καρέρο Μπλάνκο.

* Μαργαριτάρι made in Greece

Τουίτ της Πρεσβείας μας στις ΗΠΑ για την τουριστική καμπάνια, που απευθύνεται σε αγγλόφωνο κοινό, έχει ένα χοντρό λάθος στα αγγλικά.

Listen your soul, listen your body έγραψε ο υπεύθυνος του λογαριασμού, διότι ανάμεσα στα καλοπληρωμένα βύσματα που τα ξ… που υπηρετούν στην Πρεσβεία μας στην Ουάσινγκτον δεν βρέθηκε ένας που να έχει πάει Λόουερ ή που να ξέρει το τραγούδι Listen to your heart.

Eυτυχώς το λάθος διορθώθηκε στο μεταξύ.

Όσο για την καμπάνια καθαυτή, για την οποία λέγεται ότι 4 μελη του ΔΣ του ΕΟΤ είναι υπό παραίτηση και ότι έγινε με απευθείας ανάθεση έναντι 32 εκατ., ίσως θα άξιζε άρθρο. Πάντως, το σλόγκαν που επιλέχτηκε, Greek summer is a state of mind, μοιάζει σκανδαλωδώς με το φετινό σλόγκαν της Lancaster: Summer is a state of mind. Μια λέξη πρόσθεσαν!

(Κι έτσι αποδεικνύεται πως ο πιο ακριβοπληρωμένος συγγραφέας στον κόσμο δεν είναι ο Patterson, δεν είναι η Rowling, δεν είναι ο Stephen King. Είναι ο κολλητός του Κούλη, που πήρε το σύνθημα της Lancaster «Summer is a state of mind» και πρόσθεσε τη λέξη Greek. Πληρώθηκε 32 μύρια για μια λέξη!)

[Προσθήκη: Για τα 32 εκατ. υπάρχει διάψευση από τον ΣΕΤΕ. Αναθέσεις έχουν γίνει αλλά για πολύ μικρότερα, ευτυχώς, ποσά].

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση, Νομανσλάνδη, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , , | 357 Σχόλια »