Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Τζόζεφ Στίγκλιτς’

Προδημοψηφισματικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Ιουλίου, 2015

Τα μεζεδάκια της περασμένης εβδομάδας τα είχα πει «Δημοψηφισματικά» και κάποιος φίλος μου επισήμανε ότι έπρεπε να διατηρήσω τον αρχικό τους τίτλο και να τιτλοφορήσω «Δημοψηφισματικά» ετούτα εδώ, αφού αύριο έχουμε το δημοψήφισμα και μοιραία αυτό κυριαρχεί σε όλες τις συζητήσεις. Όμως το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι, κι έτσι τούτα τα μεζεδάκια τα είπα «προδημοψηφισματικά», και τίποτα δεν αποκλείει της επόμενης βδομάδας να τα πω «μεταδημοψηφισματικά», δυο λέξεις που ως τώρα ελάχιστες γκουγκλιές έβγαζαν, αλλά που ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία πιθανολογεί ότι μπορεί και να μείνουν στη γλώσσα, ειδικά η δεύτερη.

Φτάσαμε πάντως στην Παρασκευή για να αναγνωρίσει ο Ντόναλντ Τουσκ ότι «Το δημοψήφισμα δεν αφορά την παραμονή ή την αποχώρηση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη», σε ένα άρθρο που παρουσιάστηκε σε πολλούς ιστότοπους με τον άτσαλο τίτλο «Η Ελλάδα θα μείνει στην ευρωζώνη ανεξάρτητα του δημοψηφίσματος». Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, θα έλεγα. Ή έστω, ανεξαρτήτως του αποτελέσματος.

* Φίλος μού στέλνει ένα άρθρο του Πρώτου Θέματος που ξεκινάει ως εξής: «Πέντε μήνες μετά τις εκλογές, η προεκλογική προπαγάνδα του ΣΥΡΙΖΑ για το «κανονικό» μετεκλογικό ξημέρωμα, μοιάζει να επαληθεύεται ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία μπροστά στα εκτός λειτουργίας ΑΤΜ των τραπεζών.»

Και σχολιάζει ο φίλος μου: Καταρχάς είναι αυτονόητο ότι μια «αυτοεκπληρούμενη προφητεία» επαληθεύεται, γιατί αλλιώς δεν θα ήταν «εκπληρούμενη». Αλλά πώς διάολε εκπληρώνεται η προφητεία, όταν (αυτό που υπονοεί ο συντάκτης είναι ότι) σήμερα ΔΕΝ είναι μια κανονική μέρα στην Ελλάδα, με κλειστές τις τράπεζες; Του άρεσε φαίνεται πολύ το «εύρημα», γιατί παρακάτω το επαναλαμβάνει: «Πέντε μήνες μετά, ο,τιδήποτε άλλο ξόρκιζε η προπαγάνδα της ομάδας που απολύτως απαράσκευη ανέλαβε τις τύχες της χώρας τον περασμένο Ιανουάριο, το βρίσκει πλέον μπροστά της, με τη μορφή, ίσως, της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.» Το πόνημα έχει και κανά δυο ασυνταξίες ακόμη, αλλά είναι πταίσματα.

Νομίζω ότι ο φίλος μου έχει δίκιο. Πέρα από αυτό να σημειώσω πως όταν γράφετε «οτιδήποτε» δεν έχετε κανένα λόγο να βάζετε υποδιαστολή μετά το όμικρον (*ο,τιδήποτε δηλαδή). Στο αναφορικό ό,τι βάζουμε υποδιαστολή για να το ξεχωρίσουμε από το άλλο «ότι», τον σύνδεσμο. Με το οτιδήποτε δεν υπάρχει περιθώριο σύγχυσης.

* Μιλώντας για το δίλημμα του δημοψηφίσματος και την άκυρη επιλογή του ΚΚΕ, η Λιάνα Κανέλλη είπε: Όποιος απαντήσει, απαντάει σε κάτι που δεν τον αφορά.  Είναι μεταξύ λαιμητόμου και καρμανιόλας.

Θα έλεγα κάτι παραπάνω, που λένε και οι Ντυπόν στον ΤενΤέν: Είναι μεταξύ λαιμητόμου, καρμανιόλας και γκιλοτίνας!

Πάντως, εκλεκτός παλιός φίλος του ιστολογίου, που δεν γράφει πια εδώ, επέμενε ότι η καρμανιόλα είναι άλλο πράγμα απο τη λαιμητόμο.

* Κάτι που άκουσα να το λέει η Ζωή Κωνσταντοπούλου αλλά το λένε πολλοί: το τάδε είναι «η κοινή συνισταμένη» κάποιων άλλων πραγμάτων. Για πλεονασμός μου φαίνεται -η συνισταμένη είναι εξ ορισμού κοινή, έτσι δεν είναι; Τι λένε φυσικοί και λοιπές επιστημονικές δυνάμεις;

Έπειτα, συνισταμένη, σύμφωνα με το λεξικό, σημαίνει «το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη σύνθεση δύο ή περισσότερων συντελεστών».  Για το λόγο αυτό αναρωτιέμαι αν είναι σωστό να γράφεται, ας πούμε, ότι «Η αποφυγή ή αδυναμία απάντησης στο κρίσιμο ερώτημα «και μετά το δημοψήφισμα, τι;» ήταν η κοινή συνισταμένη των τριών χθεσινών συνεντεύξεων κορυφαίων κυβερνητικών αξιωματούχων».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 168 Σχόλια »