Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Τουρ’

Λαμπριάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Απριλίου, 2015

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη εξήγηση ο τίτλος του σημερινού άρθρου, το μόνο δίλημμα που είχα ήταν αν θα τα αποκαλέσω πασχαλιάτικα ή λαμπριάτικα τα μεζεδάκια μας. Έφτιαξε κι ο καιρός κι έτσι δεν θα το ψήσουμε το αρνί στο τζάκι, που έλεγε κάποιος.

* Μου στέλνει ένας φίλος ένα άρθρο με τίτλο «Ένα άστρο γεννιέται μπρος στα μάτια των αστρονόμων» και αναρωτιέται αν στέκει ο τίτλος εφόσον το άστρο αυτό βρίσκεται σε απόσταση 4.250 ετών φωτός -τι λέτε εσείς;

* Μεταφραστικό μαργαριτάρι από την Αυγή σε άρθρο για την κατάσταση στη Γαλλία: Πρώτος σταθμός για την πάλη του κόσμου της εργασίας θα είναι οι εθνικές κινητοποιήσεις των συνδικάτων την προσεχή εβδομάδα εν όψει της συζήτησης στη Σύγκλητο του νόμου Μακρόν.

Τι δουλειά έχει η Σύγκλητος (και ποια Σύγκλητος τάχα;) με τη συζήτηση νομοσχεδίων; Καμία. Στη Γαλλία έχουν δύο νομοθετικά σώματα, Βουλή και Γερουσία, και ένα νομοσχέδιο πρέπει να συζητηθεί και να εγκριθεί και από τα δύο.

Η Γερουσία στα γαλλικά λέγεται Sénat (στα αγγλικά Senate), όπως και η Σύγκλητος της αρχαίας Ρώμης, κι έτσι εξηγείται το μαργαριτάρι, που πάντως δεν δικαιολογείται από κάποιον που γράφει άρθρο για τη Γαλλία.

* Το επόμενο απόφευγμα το κλέβω από τη Λεξιλογία, όπου το επισήμανε ο φίλος Δρ. Ζίμπενμαλ. Άρθρο του Ανδρέα Δρυμιώτη στην Καθημερινή, με τίτλο «Αντιμέτωπος με τη βλακεία, ακόμα και ο ίδιος ο Θεός είναι αβοήθητος», ξεκινάει ως εξής:

Ε​​δώ και πολλά χρόνια έλεγα στους συνεργάτες μου ότι «δεν υπάρχει άμυνα στη βλακεία», μέχρι που ανακάλυψα την εβραϊκή παροιμία του τίτλου, η οποία αποδίδει το ίδιο νόημα πιο δυνατά και πιο παραστατικά. […]

Δεν είναι η πρώτη φορά που επώνυμο απόφθεγμα αποδίδεται σε εβραϊκή (ή άλλοτε σε κινέζικη) παροιμία, αλλά αυτό εδώ θα περίμενα να είναι γνωστό. Αλλά πιο καλά τα λέει ο Δρ. Ζίμπενμαλ:

Ο Ανδρέας Δρυμιώτης είναι «πληροφορικάριος». Ίσως δικαιολογείται λοιπόν να μην γνωρίζει την περίφημη φράση που ο Σίλερ βάζει στο στόμα του επικεφαλής των Άγγλων, του Τάλμποτ, στην Παρθένο της Ορλεάνης: Mit der Dummheit kämpfen Götter selbst vergebens, εξίσου γνωστή στα αγγλικά ως Against stupidity the gods themselves contend in vain.

Λιγότερο τον δικαιολογώ να μην έχει διαβάσει το κορυφαίο (κτγμ) μυθιστόρημα του Ισαάκ Ασίμοφ με τον τίτλο The Gods Themselves, τίτλο που ο ίδιος ο συγγραφέας αποδίδει στη φράση του Σίλερ.

Αλλά πληροφορικάριος και να μην γκουγκλίζει καν; Πέρα από τα άρθρα στη Wikipedia, μόνο στη Λεξιλογία θα έβρισκε τρεις σκόρπιες αναφορές (που έγιναν τώρα τέσσερις).

Και μια και αναφέρθηκε, το μυθιστόρημα του Ασίμοφ στην ελληνική του μετάφραση είχε τίτλο «Ακόμα και οι θεοί», ενώ ολόκληρη η μετάφραση του ρητού του Σίλερ ήταν: Ενάντια στη ηλιθιότητα ακόμα και οι θεοί μάταια αγωνίζονται.

* Εξίσου μάταιη φαίνεται και η μάχη με τα αποφεύγματα, πάντως, ένα κακό που έχει θεριέψει εξαιτίας του Διαδικτύου. Τελευταίο κρούσμα: γραμματόσημο των ΗΠΑ με έναν στίχο που τον αποδίδει στη Μάγια Αγγέλου ενώ ανήκει σε άλλον ποιητή! Όπως θα διαβάσετε, η λάθος απόδοση στην Αγγέλου είναι διαδικτυακό φρούτο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , | 235 Σχόλια »