Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Τρίπολη’

Ο βενετσιάνικος καθρέφτης (διήγημα του Δημ. Σαραντάκου) – 4

Posted by sarant στο 7 Ιουλίου, 2020

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω στο ιστολόγιο, όπως πάντα κάθε δεύτερη Τρίτη και σε συνέχειες, τη νουβέλα «Ο βενετσιάνικος καθρέφτης» από το ομότιτλο βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, που το είχε έτοιμο όταν αδόκητα έφυγε από τη ζωή πριν από οχτώ χρόνια και που το εκδώσαμε λίγο πριν κλείσει χρόνος από τον θάνατό του.

Η προηγούμενη, τρίτη συνέχεια είναι εδώ.

Όπως αναφέρει ο πατέρας μου στον πρόλογο του βιβλίου, η δράση εκτυλίσσεται το 1995. Tα μέλη ενός συλλόγου αντιστασιακών μαθαίνουν ότι η Ματίνα, δραστήριο μέλος του συλλόγου, έχει πάθει κάτι σοβαρό. Ο αφηγητής αναλαμβάνει να την επισκεφτεί στην Αρκαδία όπου βρίσκεται -είχε πάει για να μαζέψει αρχειακό υλικό.

Αφού κάναμε κάποιες αναδρομές στο παρελθόν, σήμερα περνάμε στο τρίτο κεφάλαιο όπου ο αφηγητής επισκέπτεται την Αρκαδία και το σπίτι όπου φιλοξενείται η άρρωστη Ματίνα. Και αυτό το κεφάλαιο είναι μεγάλο, οπότε το χωρίζουμε σε δύο μέρη.

Την Παρασκευή το μεσημέρι, αφού έφαγα κάτι ελαφρό και πήρα μαζί μου τα σάντουιτς και το θερμός με τον καφέ, που μου ετοίμασε η Κική, πήγα στην αφετηρία των υπεραστικών  λεωφορείων Πελοποννήσου, στη λεωφόρο Κηφισού και βρήκα θέση στο λεωφορείο που έφευγε στις δύο. Η διαδρομή δεν ήταν κουραστική, μάλλον ευχάριστη, αν εξαιρέσεις την άθλια μουσική που ακουγόταν συνεχώς από το μεγάφωνο του λεωφορείου. Τα καινούργια λεωφορεία των ΚΤΕΛ είναι πολύ άνετα και οι δρόμοι, τουλάχιστον ώς την Τρίπολη, καλοφτιαγμένοι.

Σε όλη τη διαδρομή συλλογιζόμουνα τι μπορεί να έπαθε η Ματίνα. Ο γιατρός απέκλεισε το εγκεφαλικό, αλλά μπορείς να έχεις εμπιστοσύνη σ’ έναν νεαρό που κάνει το αγροτικό του; Να έπαθε ξαφνικά άνοια; Δεν ήξερα αν αυτό το παθαίνει κανείς απότομα ή είναι αποτέλεσμα βραδείας εξέλιξης. Πίστευα πως συνήθως το δεύτερο συμβαίνει. Και το μόνο που δε θα μπορούσα να φανταστώ ήταν να πάθει άνοια η Ματίνα. Θυμήθηκα τις συζητήσεις που είχαμε τα τελευταία χρόνια.

«Τι τα θες» μου είχε πει μια φορά, «δε θα μπορέσω ποτέ να συμβιβαστώ με όσα γίνονται γύρω μας. Όσο δούλευα, οι απαιτήσεις της δουλειάς και οι άλλες δραστηριότητές μου, με απορροφούσαν και δεν έδινα σημασία στα εκφυλιστικά φαινόμενα, που πάνε να κυριαρχήσουν στην κοινωνία μας. Δεν είμαι γκρινιάρα λόγω ηλικίας, σαν κάποιους συνομηλίκους μας, που επικρίνουν τη νεολαία για το φέρσιμο, το ντύσιμο ή τη φρασεολογία της. Όχι, αυτά τα καταλαβαίνω και τα αποδέχομαι. Άλλωστε στον καιρό μας κάπως ανάλογα φερνόμασταν κι εμείς. Εκείνο που με στεναχωρεί είναι η φυγοπονία και ο ευδαιμονισμός που έχουν κυριεύσει τους νέους. Φοβάμαι πως αυτό εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους.

»Στο Σύλλογο πάλι η αναδρομή στα αρχεία και τα ντοκουμέντα εκείνης της εποχής, από τη μια με αναζωογονεί –είναι κάτι που μ’ αρέσει– κι από την άλλη με πικραίνει. Δε σου κρύβω πως ώρες ώρες σκέφτομαι “τι θες και τα ανασκαλεύεις; Καλύτερα να τα ξεχάσουμε. Ποιόν ενδιαφέρουν τώρα πια οι ήρωες και οι εξάρσεις;” Ύστερα όμως θυμάμαι τα μάτια του Κώστα, όταν με αποχαιρετούσε, θυμάμαι τη ζωντάνια και το κέφι όλων αυτών των παιδιών που χάθηκαν και λέω πως δεν είναι δυνατό, δεν έχουμε δικαίωμα να ξεχάσουμε. Αν ξεχάσουμε αυτούς τους σπουδαίους ανθρώπους, θα είναι σαn να σκοτώθηκαν για δεύτερη φορά. Δεν είναι κρίμα; Γι’ αυτό κάποτε σκέφτηκα ν’ ασχοληθώ με το γράψιμο. Είναι ένα είδος φυγής. Νιώθω να πνίγομαι έτσι που ζω. Είναι κάτι που δεν το αντέχω. Και συ μου λες πως είμαι μια χαρά βολεμένη…»

Και το πρόσωπό της πήρε μιαν έκφραση τέτοιας θλίψης, που πάντα θα τη θυμάμαι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Διηγήματα, Πελοπόννησος | Με ετικέτα: , , | 142 Σχόλια »

Νύχτα αγρύπνιας (διήγημα του Δημ. Σαραντάκου) – 2

Posted by sarant στο 2 Απριλίου, 2020

Πριν από δυο βδομάδες άρχισα, έστω και κόντρα στην επικαιρότητα, να δημοσιεύω σε συνέχειες το διήγημα «Νύχτα αγρύπνιας» του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, το δεύτερο διήγημα από το βιβλίο του «Ο βενετσιάνικος καθρέφτης», που το είχε έτοιμο όταν αδόκητα έφυγε από τη ζωή πριν από οχτώ χρόνια και που το εκδώσαμε λίγο πριν κλείσει χρόνος από τον θάνατό του.

Κανονικά οι δημοσιεύσεις αυτές γίνονται κάθε δεύτερη Τρίτη, οπότε η σημερινή δεύτερη συνέχεια ήταν να δημοσιευτεί προχτές, μετατέθηκε όμως εξαιτίας της ανάγκης να αποδοθεί τιμή στον Μανώλη Γλέζο.

Η πρώτη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Ο αφηγητής, ο πατέρας μου, με δυο συναδέλφους του μηχανικούς της ΑΤΕ, έχουν ξεκινήσει για επαγγελματικό ταξίδι στην Αρκαδία. Η δράση εκτυλίσσεται το 1985. Σήμερα μπαίνουμε στο δεύτερο κεφάλαιο.

2

Πληρώσαμε το λογαριασμό και μπήκαμε στο αμάξι. Ο Γιάννης κάθισε δίπλα μου και έχοντας έρθει στο κέφι από το κρασί που ήπιε, άρχισε να σιγοτραγουδά . Ως Πειραιώτης και μάλιστα από τα Ταμπούρια, έρεπε προς το ρεμπέτικο. Έτσι ξεκίνησε σότο βότσε με Τσιτσάνη και εμείς τον σιγοντάραμε. Ένα άλλο κοινό σημείο μας, που συνέβαλε πολύ στη φιλία που αναπτύχθηκε μεταξύ μας, εκτός από το αίσθημα του χιούμορ, που διαθέταμε και οι τρεις σε επάρκεια, ήταν πως μας άρεσαν το τραγούδι και το κρασί.

Στο μεταξύ όμως ο καιρός χάλασε. Ο λαμπρός και ζεστός ήλιος σκεπάστηκε με σύννεφα και σε λίγο άρχισε να βρέχει.

«Αυτό ήταν εκτός προγράμματος» γκρίνιαξε ο Ουμβέρτος. Το πρωί στην Αθήνα ήταν σχεδόν καλοκαίρι κι εδώ θαρρείς πως είμαστε στο Δεκέμβριο».

Στο μεταξύ η βροχή όλο και δυνάμωνε και στο τέλος έβρεχε με το τουλούμι. Οδηγούσα πολύ προσεχτικά, με τους υαλοκαθαριστήρες να δουλεύουνε στο φουλ και τελικά άναψα το καλοριφέρ, γιατί οι ανάσες μας είχαν θαμπώσει τα τζάμια. Η βροχή δεν έδειχνε τάσεις ύφεσης. Αντίθετα οι συνεχείς αστραπές και βροντές δείχνανε πως θα συνεχιζόταν με την ίδια ένταση.

Τα πράματα χειροτέρεψαν όταν βγήκαμε από τον κύριο δρόμο Τρίπολης – Καλαμάτας και ακολουθήσαμε τον επαρχιακό που θα μας οδηγούσε στον προορισμό μας. Ο δρόμος ήταν γεμάτος λακκούβες και σε μισή ώρα βρεθήκαμε σε ένα απροσδόκητο μποτιλιάρισμα. Μπροστά μας πήγαιναν με πολύ μικρή ταχύτητα τουλάχιστον έξι αυτοκίνητα, δυο ΙΧ, τρία αγροτικά και μια νταλίκα. Περάσαμε εν πομπή τους δρόμους ενός πανάθλιου χωριού και στο τέλος ακινητοποιηθήκαμε, δυο χιλιόμετρα πιο κάτω. Βλαστημώντας μέσα μου για την αναποδιά, έριξα πάνω μου την καμπαρντίνα και βγήκα να δω τι συμβαίνει. Το ίδιο φαίνεται πως είχαν σκεφτεί και οι οδηγοί των προπορευόμενων οχημάτων, ο δε οδηγός της νταλίκας, που πήγαινε μπροστά μπροστά, μας εξήγησε την αιτία.

«Τα νερά πήρανε τη γέφυρα. Βρε ατυχία!»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Διηγήματα, Ογδόνταζ, Παραεπιστήμη, Πελοπόννησος | Με ετικέτα: , , | 120 Σχόλια »

Παραδοσιακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Οκτωβρίου, 2018

Αν αναρωτιέστε για ποιο λόγο ονομάστηκε έτσι το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, θα σας παρακαλέσω να κάνετε λίγο υπομονή. Ο τίτλος δόθηκε από ένα μεζεδάκι της πιατέλας, που όμως είναι τόσο εντυπωσιακό που δεν κάνει να το σερβίρουμε πρώτο. Στα γεύματα ξεκινάνε με τα ορεκτικά και μετά περνάνε στο κυρίως πιάτο.

dav

Ξεκινάμε λοιπόν με μια ακλισιά, αν και ακλισιά πολυτελείας.

Ο φίλος που στέλνει τη φωτογραφία αριστερά, γράφει:

Το μεζεδάκι το ψάρεψα ενώ χάζευα ένα από κείνα τα ιλλουστρασιόν περιοδικά που οι αγγλόφωνοι τα λένε coffee table books, είναι γεμάτα φωτογραφίες και χρησιμεύουν ακριβώς για να περνάς την ώρα στα ιατρεία, κομμωτήρια και ξενοδοχεία.

Το συγκεκριμένο περιοδικό έχει εικόνες σπηλαίων τραβηγμένες από σπηλαιοδύτες, και η περιγραφή στη φωτό αφορά το Σπήλαιο των Λιμνών, κοντά στα Καλάβρυτα. Αναφέρεται λοιπόν ο Μελάμπους, μυθικός μάντης και θεραπευτής· και, ίσως εξαιτίας κάποιας κατάρας του Διός, είναι καταδικασμένος να μείνει άκλιτος: ο Μελάμπους, του Μελάμπους, τον Μελάμπους. Όπως λέμε Στραντιβάριους, Κοιλόπονους, Βραζεικαιχύνετους

Κι επειδή σε ξέρω και θ’ αρχίσεις την πρόγκα για την τρισχιλιετή που είναι μία και ενιαία, εγώ τουλάχιστον κατάλαβα ότι το όνομα σημαίνει «μαυροπόδαρος». Να πούμε «τον Μελάμπου», ακόμα και «τον Μελάμπο» αντί «τον Μελάμποδα», ας το δεχτώ· αλλά σε καμιά περίπτωση «τον Μελάμπους».

Λες να φταίει που η αγγλική Βίκη τον αναφέρει ως «Melampus», κι η ελληνική δεν τον έχει καν;

Εγώ λέω απλώς ότι αν μιλούσαμε του μπαμπά μας τη γλώσσα, τον μυθικό μάντη θα τον λέγαμε Μελάμποδα: ο Μελάμποδας του Μελάμποδα, όπως λέμε ο πολύποδας. Από τη στιγμή που το αφήσαμε αρχαιόπρεπο, καλά να πάθουμε. Και βέβαια, ένα πολυτελές περιοδικό που πουλάει μούρη και τρισχιλιετιλίκι πρέπει να τον κλίνει σωστά.

*Προσθέτω πάντως ότι η ελληνική Βικιπαίδεια έχει λήμμα Μελάμποδας.

* Γράφει στην ΕφΣυν άρθρο γνώμης ο δικηγόρος κ. Κυριακαράκος και ξεκινάει ως εξής:

Η ελληνική γλώσσα δεν είναι απλώς και μόνο μία εκ των αρχαιοτέρων γλωσσών της υφηλίου, έχει δε υιοθετήσει το φοινικικό αλφάβητο. Είναι ιστορικά γλώσσα «μαθηματική», επαγωγικής λογικής, γνήσια εννοιολογική και εκ των πραγμάτων στοχευμένη. Με την ισόρροπη αναλογία συμφώνων και φωνηέντων που διαθέτει προάγει την οξυγόνωση του εγκεφάλου του χρήστη δημιουργώντας τοιουτοτρόπως νέες πνευματικές διομολογήσεις για τον τελευταίο (εγκέφαλο εννοώντας).

Βλέπετε δηλαδή ότι μπορεί κανείς να είναι LL.M. νομοδιεθνολόγος κι όμως να πλασάρει αγλωσσολόγητες μπαρούφες για μαθηματική γλώσσα (έστω και εντός εισαγωγικών), για εννοιολογικη γλώσσα (εκτός εισαγωγικών) και για οξυγόνωση του εγκεφάλου.

Μόνο που ο κ. Κυριακαράκος κάνει την οξυγόνωση με τα φωνήεντα, ενώ ο άλλος που είχαμε δει, ο εκπαιδευτικός από τη Λάρισα, την πετύχαινε με το γράμμα Ν που δοgnεί τον εγκέφαλο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαγγελματικά θηλυκά, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 202 Σχόλια »

Χρυσαβγίτες στα νοσοκομεία

Posted by sarant στο 11 Φεβρουαρίου, 2013

[Είχα πει ότι δεν θα ανέβαζα άρθρο για τεχνικούς λόγους, αλλά τελικά το πρόβλημα ξεπεράστηκε]

Ξεκινάω με μια διευκρίνιση ορθογραφικού χαρακτήρα, κυρίως για τους περιστασιακούς επισκέπτες του ιστολογίου: εδώ και λίγο καιρό, το ιστολόγιο έχει υιοθετήσει, ύστερα από πρόταση εκλεκτού φίλου, την ορθογραφία «Χρυσαβγίτες»,  με σκοπό να αποσυνδέσει ορθογραφικά-οπτικά το ναζιστικό μόρφωμα από την όμορφη λέξη «αυγή» και να το κάνει συναφές με τα αβγά. Βέβαια, η λέξη «αυγό/αβγό» έχει διπλή ορθογραφία, το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής προτιμά «αυγό» (κι εγώ μαζί του), ο Μπαμπινιώτης υιοθετεί την γραφή «αβγό» που είχε εισηγηθεί πρώτος ο Γ. Χατζιδάκις, ενώ στα σχολικά βιβλία βρίσκει κανείς και τους δύο τύπους (με συχνότερο το ‘αυγό’). Για τον πόλεμο αυτό των αυγών αξίζει να γραφτεί άρθρο, όχι όμως σήμερα. Πάντως, η γραφή «Χρυσαβγίτες» αυτό τον σκοπό έχει.

Ας περάσουμε στο θέμα μας. Τα ξημερώματα της 6ης Φεβρουαρίου, κλιμάκιο τραμπούκων της Χρυσής Αβγής (ομάδα 30 ατόμων, λένε τα ρεπορτάζ) εισέβαλε στο Παναρκαδικό Νοσοκομείο Τρίπολης και άρχισε να κάνει έλεγχο στις συνοδούς των νοσηλευόμενων, ζητώντας τους χαρτιά που να αποδεικνύουν ότι είναι μέλη του συλλόγου αποκλειστικών νοσοκόμων ή ότι έχουν συγγενική σχέση με τον νοσηλευόμενο. Οι αυτόκλητοι ελεγκτές μάλιστα έδιωξαν από το νοσοκομείο τέσσερις γυναίκες, μάλλον αλλοδαπές, θεωρώντας ότι είναι «παράνομες» αποκλειστικές νοσοκόμες και κακώς βρίσκονται εκεί. Την άλλη μέρα, η κυρία Ελένη Σιουρούνη, διοικήτρια του Παναρκαδικού Νοσοκομείου Τρίπολης, έδωσε κοινή (!) συνέντευξη τύπου με τοπικούς εκπροσώπους της Χρυσής Αβγής, στην οποία υποστήριξε ότι κάνουν κοινό αγώνα για να απαλλαγεί το νοσοκομείο από τις παράνομα εργαζόμενες αλλοδαπές αποκλειστικές νοσοκόμες, που επιπλέον δεν πληρώνουν φόρους και δεν κόβουν αποδείξεις, ενώ υπονόησε ότι κάποιες από αυτές μπορεί να είναι φορείς ασθενειών. Στη συνέχεια, πήρε το λόγο ο εκπρόσωπος του κλιμακίου τραμπούκων που εισέβαλαν στο νοσοκομείο και εξέθεσε τη μεθοδολογία της συμμορίας. Επειδή μπορεί να μην τα μεταφέρω αντικειμενικά, μπορείτε να δείτε το βιντεάκι της συνέντευξης:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ρατσισμός, Υγεία | Με ετικέτα: , , , | 307 Σχόλια »