Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Τόλης Βοσκόπουλος’

Τα μυστικά της κρυφής ατζέντας

Posted by sarant στο 16 Ιανουαρίου, 2015

agenda2Πριν από λίγο καιρό ψηφίσαμε τη Λέξη της χρονιάς για το 2014, όμως η σύντομη προεκλογική περίοδος που διανύουμε, και που μπαίνει πια στην τελική ευθεία της, έχει κι αυτή τις δικές της λέξεις και τα δικά της κλισέ, που δεν θα ήταν άσκημη ιδέα να τα καταγράψουμε.

Μια από τις λέξεις αυτές πάντως είναι η ατζέντα, και ειδικότερα η κρυφή ατζέντα, και ειδικότατα η κρυφή ατζέντα του ΣΥΡΙΖΑ, την οποία ο ίδιος ο μέλλων πρώην πρωθυπουργός κ. Σαμαράς κατάγγειλε σε προεκλογική του ομιλία.

Στα νιάτα μου, όταν κάποιος έλεγε «ατζέντα» εννοούσε αποκλειστικά το αντικείμενο της εικόνας, δηλαδή ένα μικρό σημειωματάριο όπου σημειώνει κανείς διευθύνσεις και τηλέφωνα. Αργότερα βγήκανε και οργκανάιζερ, και πολυθεματικές πανάκριβες ατζέντες, και ηλεκτρονικές ακόμα, αλλά η αρχετυπική ατζέντα ήταν το μικρό τεφτεράκι στο οποίο γράφουμε τηλέφωνα -αυτή της φωτογραφίας, μάλιστα, επειδή είναι και κόκκινη, θα μπορούσε να ταιριάζει πολύ καλά για κρυφή ατζέντα του ΣΥΡΙΖΑ, αν η λέξη είχε διατηρήσει μόνο την παλιά της σημασία.

Ξέρουμε όμως ότι η λέξη έχει κι άλλες σημασίες. Σημαίνει επίσης έναν προκαθορισμένο κατάλογο θεμάτων προς συζήτηση π.χ. σε μια διάσκεψη ή σε συνάντηση πολιτικών, π.χ. «Το Κυπριακό περιλαμβάνεται στην ατζέντα της συνάντησης των δύο πρωθυπουργών». Και με τη σημασία αυτή, της ημερήσιας διάταξης που θα λέγαμε επίσης, λέμε ότι ένα θέμα «βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα», αν πρόκειται για κάτι σημαντικό και επείγον.

Τρίτη σημασία, ακόμα πιο γενική, της λέξης «ατζέντα» είναι ένας κατάλογος πραγμάτων που πρέπει να γίνουν σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, μ’ άλλα λόγια ατζέντα με τη σημασία αυτή είναι το πρόγραμμα. Παρακλάδι αυτής της σημασίας είναι και η κρυφή ατζέντα, το κρυφό πρόγραμμα -και από λεξικογραφική άποψη πρέπει να δώσουμε τον έπαινο στο Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας, που είναι το μοναδικό λεξικό μας που περιλαμβάνει τον σύμπλοκο όρο «κρυφή ατζέντα», με τη σημασία «απώτερος στόχος ή σχέδιο» και την παραδειγματική φράση «η κρυφή ατζέντα της κυβέρνησης για το ασφαλιστικό». Μας λέει επίσης το λεξικό ότι ο όρος είναι δάνειο από το αγγλ. hidden agenda, που καταγράφεται από το 1955.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 165 Σχόλια »