Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Υπερδνειστερία’

Σιδηροδρομικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Οκτωβρίου, 2021

Μην ψάχνετε στην επικαιρότητα για να βρείτε την αιτία του σημερινού μας τίτλου. Δεν ξέρω να συνέβη κάτι συνταραχτικό ή έστω αξιοσημείωτο τις προηγούμενες μέρες που να αφορά τα τρένα. Ο σιδηρόδρομος του τίτλου δεν είναι σύγχρονος, αλλά αρχαίος. Πανάρχαιος.

Πόσο αρχαίος; Από τον καιρό των Νεάντερταλ -διότι η αρχαιολογική σκαπάνη, όπως λέει το κλισέ, έφερε στο φως ίχνη σιδηροδρόμου μέσα σε σπηλιά της εποχής των Νεάντερταλ.

Κι αν δεν με πιστεύετε, δείτε τι έγραψαν διάφοροι ιστότοποι, ακόμα και απ’ αυτούς που θεωρούνται έγκυροι.

Σε μια σπηλιά λοιπόν στο Γιβραλτάρ, με ίχνη κατοίκησης εδώ και 40.000 χρόνια, «οι ερευνητές βρήκαν κατάλοιπα λύγκα, ύαινας και γρύπα, καθώς και έναν μεγάλο σιδηρόδρομο».

Σιδηρόδρομο, και μάλιστα μεγάλο; Να θυμίσουμε ότι στο Γιβραλτάρ ήταν οι Ηράκλειες στήλες. Φαίνεται πως ο πρόγονός μας είχε μείνει για πολύ καιρό εκεί και, μεταλαμπαδεύοντας τα φώτα του προκατακλυσμιαίου ελληνικού πολιτισμού, είχε εγκαταστήσει και την πρώτη σιδηροδρομική γραμμή της ιστορίας!

Όλα από μας τα πήρανε, αυτό είναι γνωστό, αλλά ίσως δεν έγιναν ακριβώς έτσι τα πράγματα.

Στην πραγματικότητα, ο σιδηρόδρομος υπάρχει μονάχα στη φαντασία του συντάκτη που ανέλαβε τη μετάφραση του άρθρου. Διότι, αν ανατρέξουμε στο πρωτότυπο, ή μάλλον σε ένα αγγλόφωνο άρθρο που ίσως χρησίμευσε ως βάση, διαβάζουμε:

On its floor, they found the remains of a Griffon vulture, a hyena and a lynx, animals fully capable of climbing up into the chamber. But they also found the shell of a dog whelk—a type of sea snail, which the researchers note would not have been able to climb up into the chamber. This, they note, suggests something carried it up there.

Λύγκας υπάρχει, ύαινα υπάρχει, κάτι που θα μπορούσε να αποδοθεί γρύπας υπάρχει, αλλά πού είναι ο μεγάλος σιδηρόδρομος;

Όλα δείχνουν ότι το dog whelk μεταφράστηκε «σιδηρόδρομος»! Αλλά το whelk είναι εκείνο το θαλάσσιο σαλιγκάρι που έχει κωνικό κοχλιωτό κέλυφος, που νομίζω ότι λέγεται «βούκινο» σε ορισμένα μέρη. Το πώς από το dog whelk φτάσαμε στον σιδηρόδρομο φαίνεται εξωφρενικό, αλλά εγώ άλλη εξήγηση δεν βρίσκω. Αν βρείτε εσείς στο αγγλικό άρθρο κάτι άλλο που να μπορεί να έδωσε την απόδοση «σιδηροδρομος», πείτε μου.

Πάντως, τουλάχιστον η Ναυτεμπορική διόρθωσε το λάθος, διότι έγινε αρκετή πλάκα στο Φέισμπουκ και στο Τουίτερ, κι έτσι τώρα το επίμαχο άρθρο περιορίζεται αιδημόνως στο: Κατά μήκος της επιφάνειάς του, οι ερευνητές βρήκαν κατάλοιπα λύγκα, ύαινας και γρύπα.

Βέβαια, και ο γρύπας είναι λάθος. Διότι ο γρύπας είναι μυθικό ζώο, με σώμα λιονταριού και κεφάλι και φτερά αετού, οπότε είναι αδύνατο να βρέθηκαν υπολείμματα γρύπα!

Στα αγγλικά, Griffon vulture είναι ένα απολύτως υπαρκτό πτηνό, το όρνιο. Το ακούς, βρε όρνιο;

* Και πριν προχωρήσουμε στα επόμενα μεζεδάκια, να παραθέσω ένα στιχούργημα που το εμπνεύστηκε ο φίλος Γιάννος Ευπραξιάδης μας ο Ακίνδυνος προχτές στο Τουίτερ:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γεωγραφία, Γλωσσικά δάνεια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 328 Σχόλια »