Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Φέισμπουκ’

Η πληθυσμιακή έκρηξη των συνοριοφυλάκων -ή, οι «προσεκτικοί ομιλητές» σε νέες περιπέτειες

Posted by sarant στο 8 Ιουλίου, 2020

Τον τελευταίο καιρό είχαμε αρκετούς σύντομους ή ακόμα και μονολεκτικούς τίτλους, αλλά με το σημερινό μακρινάρι ξεφεύγουμε από τη λακωνική τάση. Φυσικά, το πρώτο μισό του τίτλου κάνει λογοπαίγνιο με τον τίτλο της γνωστής ταινίας του Δήμου Αβδελιώδη, την Εαρινή σύναξη των αγροφυλάκων, μόνο που εδώ έχουμε συνοριοφύλακες, έναν τύπο που ο καθηγητής Μπαμπινιώτης πρόσφατα αποδοκίμασε, μαζί με ορισμένους άλλους.

Μ’ άλλα λόγια, θα σχολιάσουμε ένα πρόσφατο σημείωμα του Γ. Μπαμπινιώτη στο Φέισμπουκ, που το βλέπετε αριστερά, καταρχάς την εισαγωγή του κ. καθηγητή και μετά το ορθογώνιο πλαίσιο στο οποίο αναλύει εκτενέστερα τα επιχειρήματά του.

Λέει λοιπόν ο κ. Μπαμπινιώτης:

συνορο-φύλακας ΟΧΙ συνορΙο-φύλακας
εποχ-ικός ΟΧΙ εποχ-Ιακός
πληθυσμ-ικός ΟΧΙ πληθυσμ-Ιακός
ερασμ-ική (προφορά) ΟΧΙ ερασμ-Ιακή

Οι λέξεις αυτές, παρά την περισσότερο ή λιγότερο ευρεία χρήση τους, παραβαίνουν τους κανόνες τής παραγωγής και τής σύνθεσης τής Ελληνικής. Οι «προσεκτικοί ομιλητές» είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούν τους τύπους που σχηματίζονται κατά τους κανόνες τής γλώσσας μας.

Kαι εξηγεί παρακάτω με ποιο τρόπο ο κάθε ένας τύπος από αυτούς «παραβαίνει τους κανόνες» παραγωγής και σύνθεσης της ελληνικής.

Εγώ από την πλευρα μου υποστηρίζω ότι δεν είναι η γενετική μορφολογία το αποκλειστικό κριτήριο για να δεχτούμε έναν τύπο, πρέπει επίσης να πάρουμε υπόψη τον νόμο της αναλογίας, την αποδοχή του τύπου από τους φυσικούς ομιλητές και από τη λεξικογραφική κοινότητα, και, βέβαια, την παρουσία των σχετικών τύπων στα σώματα κειμένων, τόσο αυτών που αποδοκιμάζονται όσο και εκείνων που αντιπροτείνονται, με άλλα λόγια τη χρήση τους, διότι η χρήση φτιάχνει τους κανόνες, όσο κι αν ο κ. Μπαμπινιώτης θεωρεί ότι υπάρχει «παράβαση των κανόνων» ανεξάρτητα από «την περισσότερο ή λιγότερο ευρεία χρήση» ενός τύπου.

Με την απλή προσφυγή στο γκουγκλ, που είναι ικανοποιητικός τρόπος για αδρομερείς εκτιμήσεις, βλέπουμε ότι οι τύποι που αποδοκιμάζονται από τον κ. καθηγητή είναι εξίσου, περισσότερο ή πολύ περισσότερο διαδεδομένοι από αυτούς που επιδοκιμάζονται ως «σωστοί».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσοδιορθωτές, Λαθολογία | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 175 Σχόλια »

Αποκλεισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 13 Ιουνίου, 2020

Αποκλεισμένα βεβαίως από το Φέισμπουκ, όπως γράψαμε τις προάλλες -και όχι μονο το σημερινό πολυσυλλεκτικό μας άρθρο αλλά και όλα τα 4000+ άρθρα του ιστολογίου έχουν μπει στον μαύρο πίνακα του Φέισμπουκ και προς το παρόν κανείς δεν μπορεί να παραπέμψει σε αυτά σε ανάρτηση ή σε σχόλιό του, ούτε καν να τα αναφέρει σε προσωπικό μήνυμα προς άλλον χρήστη!

Και εκτός από αποκλεισμένα είναι και λιγοστά τα σημερινά μας μεζεδάκια, τουλάχιστον τώρα που ξεκινάω να τα γράψω. Αλλά βέβαια, ουκ εν τω πολλώ το ευ, το μέγεθος δεν έχει σημασία, σάμπως κι αυτοί που τα’χουνε μαζί τους θα τα πάρουνε -και άλλες τέτοιες φράσεις αμφίβολης παρηγοριάς.

Και ξεκινάμε με μια πισώπλατη μαχαιριά από τον Σπελ Τσέκερ.

Έγραφα τις προάλλες «να αντεπεξέλθει» και διαπίστωσα ότι ο ελεγκτής ορθογραφίας του Word το κοκκινίζει, παναπεί το θεωρεί για λάθος.

Και όχι μόνο αυτό, παρά προτείνει να το αντικαταστήσουμε με το «ανταπεξέλθει»!

Τι θα γίνει άραγε; Ποιος θα βγει νικητής από τη σύγκρουση Λαθολογίων – Σπελ Τσέκερ;

(Εγώ πάντως «να αντεπεξέλθει» γράφω).

* Τίτλος άρθρου στο in.gr:

Takashi Murakami: O καλλιτέχνης που λατρεύει το Χόλιγουντ.

Και γεννάται το ερώτημα, ο καλλιτέχνης λατρεύει το Χόλιγουντ ή το Χόλιγουντ τον καλλιτέχνη; Αν διαβάσετε το άρθρο, θα δείτε ότι ισχύει το δεύτερο, ότι ο κ. Μουρακάμι «είναι αγαπημένος πολλών διάσημων του Χόλιγουντ». Αυτό άλλωστε λέει και η λογική.

Αμφισημία. Αν βάλουμε «τον οποίο λατρεύει» η αμφισημία θα αρθεί, αλλά ίσως πλαδαρεύει ο τίτλος. Η επανάληψη του αδύνατου τύπου «ο καλλιτέχνης που τον λατρεύει το Χόλιγουντ» αίρει την αμφισημία επίσης. Προτιμότερο;

* Δεν θυμαμαι πού το βρήκα αυτό, κάποιος μου το έστειλε.

Συνδέεται με το προηγούμενο, κατά κάποιο τρόπο, αφού υπάρχει κι εδώ ασάφεια με τον «γορίλα που μεγάλωσε». Μεγάλωσε ο γορίλας έτσι αμετάβατα; Ο σύζυγος μεγάλωσε (δηλ. ανέθρεψε) τον γορίλα; Μάλλον το δεύτερο.

Αλλά το βασικό είναι το «εισάγει», κατά λέξη μετάφραση του αγγλικού introduces, που βέβαια είναι πολύ αστείο.

Μην εισάγετε τις συζύγους σας σε γορίλες, βάζουν τα κλάματα.

* Το επόμενο είχε παραπέσει από την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά το είδα κάπου να σχολιάζεται και το θυμήθηκα.

Σε άρθρο για τις καινοτομίες στη μηχανοργάνωση, διαβάζουμε:

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στην απόδοση ΑΜΚΑ στα παιδιά που γεννιούνται μέσω sms, γεγονός που βοήθησε σημαντικά στο να τηρηθούν οι κοινωνικές αποστάσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Kάποιοι σχολίασαν ότι εμείς οι παλιότεροι ξέραμε πως τα παιδιά τα έφερνε ο πελαργός, ενώ τώρα «γεννιούνται μέσω sms»!

Εγω πάντως θα έγραφα «στην απόδοση ΑΜΚΑ μέσω sms στα νεογέννητα»

* Από σουπεράκι του Σκάι:

Kλειστά αύριο τα σχολια λόγω 24ωρης απεργίας

Εντάξει, ένα απλό ορθογραφικό είναι, και ξέρουμε ότι τα σουπεράκια γράφονται με τρομερή πίεση χρόνου, αλλά έχει γούστο.

Το έβαλα και στο Τουίτερ, σημειώνοντας:

Όσοι είναι να σχολιάσετε, σχολιάστε σήμερα, αύριο έχει απεργία!

* Φίλος στέλνει λινκ προς άρθρο και με ρωτάει αν στέκει ο τίτλος:

Κόλαφος ο διευθυντής του σχολείου για «αίθουσες θαλάμους αερίων»

Σε ένα σχολείο παρατηρήθηκε έντονη δυσοσμία σε κάποιες τάξεις, γι’ αυτό και η αναφορά σε θαλάμους αερίων. Αλλά ο φίλος ρωτάει για το «κόλαφος».

Δεν θα το έλεγα. Συνηθιζουμε να λέμε ότι «κόλαφος» (ή ράπισμα ή χαστούκι) είναι ένας λόγος ή μια πράξη που μας ταπεινώνει, μας προσβάλλει, μας τσούζει. Όχι ένα πρόσωπο. Κόλαφος η δικαστική απόφαση· κόλαφος η γνωμοδότηση της ανεξάρτητης αρχής. Το πρόσωπο μπορεί να είναι «καταπέλτης».

Σωστά πιο κάτω το άρθρο λέει για «ανακοίνωση-κόλαφο» του διευθυντή του σχολείου.

* Μια και ξανάνοιξαν τα εστιατόρια, να βάλουμε κι ένα μενού -αν και δεν είμαι βέβαιος πως είναι φρέσκια η φωτογραφία. Ελπίζω πάντως να είναι φρέσκα τα θαλασσινά του μαγαζιού και πάντως ο μάγειρας να ξέρει τη δουλειά του καλύτερα από εκείνον που ανάλαβε να μεταφράσει τον κατάλογο.

Oι γαρίδες μεταμορφώθηκαν σε βωμούς, shrines αντί για shrimps, ενώ και οι φλογέρες έγιναν αν όχι φλαμπέ πάντως φλογερές! Μέσα στην αναμπουμπούλα, χάθηκε κι ένα γράμμα από τα καλαμαράκια.

Αλλά τι είναι ένα q μεταξύ φίλων;

* Σε άρθρο για την υπόθεση της επίθεσης με το βιτριόλι διαβάζουμε:

Η 35χρονη προσήχθη σήμερα το πρωί σε απόσταση 50 μέτρων από το σπίτι της στην περιοχή του Ζωγράφου.

Κάποιοι δεν ξέρουν τη διαφορά του «προσήχθη» από το «συνελήφθη» σχολιάζει ο (νομικός) φίλος που το στέλνει.

* Για την ίδια υπόθεση φίλος πρόσεξε σε πολλούς ιστοτόπους τον όρο «η βασική ύποπτος» που με ξενίζει -γιατί όχι η ύποπτη; Θυμίζει το παλιό θεατρικό έργο, που έγινε και ταινία, «Η άγνωστος»!

(Κάποιος φίλος μού έστειλε μήνυμα στο οποίο θεωρεί «νεολογισμό» τον όρο «βιτριολίστρια», που ακουστηκε συχνά σε σχέση με την υπόθεση, ενώ και σε γλωσσική ομάδα του Φέισμπουκ επισημάνθηκε ο όρος ως κάτι το αξιοπερίεργο. Περίεργο το βρίσκω, αφού ο τύπος όχι μόνο είναι ομαλά σχηματισμένος αλλά και ακουγόταν πολύ στο παρελθόν. Ευτυχώς ακούγεται όλο και λιγότερο, επειδή δεν είναι πια τόσο συχνές οι επιθέσεις με βιτριόλι).

* Αυτή η ανακοίνωση δημοσιεύτηκε στο Φέισμπουκ, στη σελίδα της συνδικαλιστικής παράταξης ΔΑΚΕ ΕΤΕ-ΔΕΗ.

Tι είχε προηγηθεί; Στη σελίδα της παράταξης είχε δημοσιευτεί παραποιημένη φωτογραφία του Νάσου Ηλιόπουλου, στελέχους του ΣΥΡΙΖΑ, στην οποία εμφανιζόταν να κρατάει τη σημαία του ουράνιου τόξου.

Η φωτογραφία ήταν υπαρκτή, αλλά είχε προστεθεί με φώτοσοπ το σύνθημα «Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα παρδαλό».

(Εδώ η παραποίηση).

Το πλαστογράφημα συνοδευόταν από απειλητικό κείμενο, για το περιεχόμενο του οποίου παίρνετε μια ιδέα διαβάζοντας τη δεύτερη παράγραφο.

Ο Ηλιόπουλος έστειλε εξώδικο, που είναι υποχρεωτικό πρώτο βήμα που προβλέπει ο νόμος, προκειμένου κανείς να ασκήσει αγωγή. Ξεχωριστά έχει ασκήσει και μήνυση για συκοφαντική δυσφήμηση. Όσο κι αν αντιπαθεί κανείς τις δικαστικές διαδικασίες, νομίζω ότι καλά έκανε.

Εσείς τι λέτε;

* Και άλλη μια περίπτωση παραποίησης, όχι με στόχο ένα πρόσωπο αλλά τους εκπαιδευτικούς.

Γνωστή περσόνα που υποστηρίζει αναφανδόν το κυβερνητικό κόμμα στο Τουίτερ (ένα από τα «σοβιετικά άβαταρ», όπως αποκαλούνται) δημοσιεύει χονδροειδώς παραποιημένη φωτογραφία από πρόσφατη κινητοποίηση εκπαιδευτικών.

Στην κανονική φωτογραφία (τη βλέπετε εδώ) το πανό έγραφε «Απόσυρση τώρα του αντιεκπαιδευτικού νομοσχεδίου – ΟΛΜΕ».

Η παραποίηση αποβλέπει βέβαια στο να παρουσιάσει τεχνοφοβικούς τους εκπαιδευτικούς, επειδή αντιδρούν στη ζωντανή μετάδοση των μαθημάτων.

Αλλά στην περίπτωση αυτή αρκεί μάλλον η κατακραυγή για τον πλαστογράφο.

* Και κλείνω με ένα γλωσσογεωγραφικό από την υπόθεση της Μαντλίν, της μικρής Αγγλίδας που χάθηκε στην Πορτογαλία πριν από χρόνια, υπόθεση για την οποία τώρα ήρθαν στο φως σημαντικά στοιχεία. Διαβάζω στα Νέα:

«Η εισαγγελία στο Μπράουνσβαιγκ ερευνά έναν 43χρονο Γερμανό υπήκοο με την υποψία της δολοφονίας. Από αυτό μπορείτε να καταλάβετε ότι υποθέτουμε πως το κορίτσι είναι νεκρό», δήλωσε ο εισαγγελέας του Μπράουνσγουιγκ Χανς Κρίστιαν Γούλτερς.

Και αν ερευνά το θέμα η εισαγγελία στο Μπράουνσβαϊγκ, γιατί έκανε ανακοίνωση ο (Αμερικανός, όπως δείχνει το όνομά του) εισαγγελέας του Μπράουνσγουιγκ, ο κύριος Γούλτερς;

Ο λόγος είναι ότι το Μπράουνσγκουιγκ ειναι απλώς το Braunschweig (Mπραουνσβάιγκ) αν προσπαθήσεις να το πεις νομίζοντας ότι είναι αγγλικό τοπωνύμιο. Υπάρχει και εξαγγλισμένη μορφή του Braunschweig, που είναι Brunswick, όπως υπάρχουν και διάφορα τοπωνύμια Brunswick σε αγγλοσαξονικές χώρες, ανάμεσά τους και επαρχία New Brunswick στον Καναδά, αλλά ούτε αυτά προφέρονται ετσι.

Και βέβαια, ο Χανς Κρίστιαν Γούλτερς ακούει στο όνομα Βόλτερς (Wolters).

* Καλό Σαββατοκύριακο!

 

 

 

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεζεδάκια, Σπελ Τσέκερ, Τοπωνύμια, Φέικ νιουζ, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , | 248 Σχόλια »

Το Φέισμπουκ και ο αλγόριθμος

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2020

Το ιστολόγιο μετράει 11 χρόνια ζωής -και κάτι μήνες, και αφού είμαστε στην προεφηβεία ακόμα τους μετράμε. Κάποια στιγμή, γύρω στο 2012, η φίλη Βασιλική Μετατρούλου με προέτρεψε να αναδημοσιεύω το λινκ κάθε άρθρου μου στο Φέισμπουκ και στο Τουίτερ, ώστε να απευθυνθώ σε ευρύτερο ακροατήριο. Ετσι έκανα, και πράγματι οι επισκέψεις στο ιστολόγιο (όση αξία έχουν αυτά τα στατιστικά μεγέθη) σχεδόν διπλασιάστηκαν τον επόμενο χρόνο. Στην αρχή, η αναδημοσίευση γινόταν αυτόματα, αλλά πριν από 2-3 χρόνια το Φέισμπουκ κατάργησε τη δυνατότητα αυτή κι έτσι κάθε πρωί, αφού δημοσιευόταν το άρθρο στο ιστολόγιο, έπαιρνα το λινκ και το κοπιπάστωνα στον «τοίχο» μου στο Φέισμπουκ. Στο Τουίτερ η αναδημοσίευση του λινκ εξακολουθεί να γίνεται αυτόματα.

Κάποτε είχα τον ιστότοπό μου (ως το 2009), μετά το ιστολόγιο, τώρα εκτός από το ιστολόγιο γράφω και στο Φέισμπουκ και (τους τελευταίους μήνες) και στο Τουίτερ. Ωστόσο, οι… ρόλοι είναι διακριτοί. Στο ιστολόγιο δημοσιεύω εκτενή άρθρα, καθημερινά. Στο Φέισμπουκ οι δημοσιεύσεις είναι συντομότερες, σπάνια θα ξεπεράσουν τις 500 λέξεις και συχνά θα είναι 1-2 παράγραφοι. Κάποιες έχουν πιο προσωπικό χαρακτήρα, άλλες σχολιάζουν την επικαιρότητα. Στο Τουίτερ υπάρχει όριο 280 χαρακτήρων -καμιά σαρανταριά λέξεις το πολύ. Εδώ βασιλεύουν ατάκες και λογοπαίγνια.

Εξακολουθώ να θεωρώ ότι εκφράζομαι κυρίως από το ιστολόγιο και από τα άλλα μου κείμενα/βιβλία, ενώ και με πολλούς από τους σχολιαστές του ιστολογίου έχουμε γνωριστεί κι έχουμε γίνει φίλοι. Το Φέισμπουκ και το Τουίτερ είναι πάρεργο. Παρ’ όλ’ αυτά, και στο Φέισμπουκ έχω κάνει αξιόλογες συζητήσεις κι έχω γνωρίσει αξιόλογους ανθρώπους, ενώ στα άρθρα που δημοσίευα εδώ και αναδημοσιεύονταν στο Φέισμπουκ υπήρχαν κάποιοι σχολιαστές που προτιμούσαν συστηματικά να σχολιάζουν εκεί και όχι εδώ στο ιστολόγιο.

Αυτά, μέχρι πρόσφατα. Το Σάββατο (6 Ιουνίου) το απόγευμα πήρα από το Φέισμπουκ την ειδοποίηση ότι κάποιες από τις πρόσφατες δημοσιεύσεις μου «παραβιάζουν τους Όρους της κοινότητάς μας σε ό,τι αφορά το σπαμ».

Όπως είδα, είχαν επισημανθεί όλες οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου της βδομάδας εκείνης -εδω βλέπετε ένα τέτοιο μήνυμα, που σκέφτηκα να το κρατήσω.

Οι άλλες δημοσιεύσεις που είχα κάνει μέσα στη βδομάδα στο Φέισμπουκ δεν επισημάνθηκαν, μόνο οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου.

Ύστερα διαπίστωσα ότι είχαν εξαφανιστεί (κρυφτεί) όχι μόνο οι πρόσφατες αναδημοσιεύσεις από το ιστολόγιο, αλλά όλες οι αναδημοσιεύσεις από το 2012 και μετά -και όταν κρύβεται μια δημοσίευση κρύβονται βέβαια και τα τυχόν σχόλια που έγιναν σε αυτήν. Και όχι μόνο αυτό.

Είχαν (και έχουν) επίσης κρυφτεί όλες οι αναδημοσιεύσεις άρθρων του ιστολογίου που έκαναν τρίτοι, είτε στους τοίχους του είτε σε άλλες ομάδες του Φέισμπουκ, ακόμα και όλα τα σχόλια στα οποία υπήρχε παραπομπή στο sarantakos.wordpress.com.

Κι έτσι από το Σάββατο, αν κάποιος προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει στο Φέισμπουκ με οποιονδήποτε τρόπο το sarantakos.wordpress.com, είτε για να παραπέμψει σε άρθρο του είτε απλώς για να αναφέρει τη διεύθυνση, ακόμα και σε προσωπικά μηνύματα ενός χρήστη προς έναν άλλον, παίρνει το μήνυμα ότι δεν μπορεί, ότι αυτό απαγορεύεται διότι παραβιάζει τους όρους της κοινότητας.

Θυμίζω ότι η αρχική δικαιολογία ήταν ότι οι αναδημοσιεύσεις από το ιστολόγιο παραβιάζουν τους όρους της κοινότητας σχετικά με το σπαμ.

Οι όροι για το σπαμ είναι αυτοί που βλέπετε εδώ αριστερά. Φυσικά δεν υπάρχει τίποτα που να αφορά το ιστολόγιο. Επίσης, η απαγόρευση αφορά μόνο το δικό μας ιστολόγιο, από άλλα ιστολόγια της wordpress η αναδημοσίευση γίνεται απρόσκοπτα.

Φυσικά το γνωστοποίησα στους φίλους μου στο Φέισμπουκ και με συγκίνησε η συμπαράστασή τους, που εκτός από λεκτική ήταν και έμπρακτη, με την έννοια ότι πολλοί από αυτούς προσπάθησαν επίτηδες να αναδημοσιεύσουν κάποιο άρθρο του ιστολογίου, το Φέισμπουκ δεν τους το επέτρεψε, οπότε εκείνοι διαμαρτυρήθηκαν. Θα επανέλθω στο θέμα της διαμαρτυρίας, αλλά απλώς αναφέρω ότι σε πολλές περιπτώσεις η αιτιολογία που δόθηκε για την απόρριψη της αναδημοσίευσης ήταν ότι «ο σύνδεσμος περιέχει περιεχόμενο που αναφέρθηκε από άλλους χρήστες ως προσβλητικό» ενώ σε άλλες περιπτώσεις ήταν ένα γενικόλογο «παραβιάζει τους όρους της κοινότητας» χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Θυμάμαι και στο παρελθόν άλλες περιπτώσεις όπου φίλοι στο ΦΒ που είχαν ιστολόγιο έχασαν τη δυνατότητα να παραπέμπουν σε αυτό. Άλλοι φίλοι έχουν δεχτεί ακόμα γενικότερες απαγορεύσεις, αφού τους απαγορεύτηκε να δημοσιεύουν οτιδήποτε, συνήθως για κάποιο χρονικό διάστημα, από μία μέρα έως ένα μήνα. Οι απαγορεύσεις αυτές σχεδόν πάντοτε είναι απόρροια οργανωμένων «αναφορών». Ο κάθε χρήστης του Φέισμπουκ έχει τη δυνατότητα να αναφέρει (δηλ. να επισημάνει, να καταγγείλει) μια δημοσίευση ως προσβλητική, άσεμνη, συκοφαντική, ρατσιστική, κτλ. ή, για να το πούμε γενικότερα, να αναφέρει ότι η τάδε δημοσίευση παραβιάζει τους όρους της κοινότητας.

Παρόλο που κανείς εκτός Φέισμπουκ δεν ξέρει με απόλυτη ακρίβεια, ο μηχανισμός των αναφορών φαίνεται ότι λειτουργεί με αφοπλιστική απλότητα: αν γίνουν αρκετές αναφορές για έναν λογαριασμό (ή για έναν ιστότοπο, όπως το ιστολόγιό μου) ο λογαριασμός/ο ιστότοπος μπαίνει σε απαγόρευση, χωρίς να εξεταστεί το περιεχόμενο των αναφορών! Είναι ο λεγόμενος αλγόριθμος.

Σε μια παλιότερη ομιλία μου σε εκδηλωση του Ιδρύματος της Βουλής, που την είχα δημοσιεύσει και εδώ, έγραφα:

Καταρχάς, στη συζήτηση αυτή δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πλατφόρμες των ΜΚΔ δεν είναι κάποιος ουδέτερος φορέας αλλά είναι μεγάλες εταιρείες, που έχουν μονοπωλιακή θέση στον τομέα τους (αν σε αποκλείσει πχ το Φέισμπουκ δεν έχεις άλλη ανάλογη διέξοδο) και οι οποίες ήδη εφαρμόζουν μια στυγνή και ταυτόχρονα αναποτελεσματική λογοκρισία, που λειτουργεί με αλγορίθμους και δίνει τη δυνατότητα σε κάθε αποφασισμένη ολιγομελή ομάδα χρηστών να στοχοποιεί και τελικά να φιμώνει, με αλλεπάλληλες αναφορές, όποιον την ενοχλεί, που τιμωρεί για “γυμνή και άσεμνη φωτογραφία” τη γνωστή φωτογραφία από το Βιετνάμ με το κοριτσάκι που τρέχει με τα ρούχα καμένα ενώ αποφασίζει και διατάζει τον αποκλεισμό χρηστών “επειδή παραβίασαν τους όρους της κοινότητας” χωρίς να δίνει εξηγήσεις και χωρίς να παρέχει δικαίωμα προσφυγής σε άλλη αρχή. Ένα ηλεκτρονικό Γκουαντάναμο.

Τώρα ήρθε η ώρα να το γευτώ κι εγώ.

Θα μου πεις, τι σε νοιάζει. Ο καθένας θέλει να έχει ευρύτερο ακροατήριο σε όσες σοφίες γράφει. Επίσης, εφόσον συνεχίζω να γράφω στο Φέισμπουκ και να συμμετέχω σε συζητήσεις εκεί, συνηθίζω για διάφορα θέματα, ιδίως γλωσσικά, να παραπέμπω σε παλιότερα άρθρα του ιστολογίου για το ίδιο θέμα -αυτό πια δεν είναι δυνατό, όπως διαπίστωσα με εκνευρισμό προχτές, που ήθελα να παραπέμψω στο άρθρο μου για τον Καργάκο και τη δήθεν φασιστική στροφή του Καβάφη και δεν μπορούσα.

Αυτό μάλιστα με ενοχλεί περισσότερο, διοτι για την καθημερινή αναδημοσίευση των άρθρων μου βρήκα ένα κόλπο (που βέβαια δεν ξέρω αν θα κρατήσει για πολύ). Αφού το λινκ δημοσιεύεται στο Τουίτερ, εγώ αναδημοσιεύω στο Φέισμπουκ το λινκ του Τουίτερ -έτσι παρακάμπτεται η απαγόρευση. Αλλά αυτό δεν βοηθάει όταν θέλω να παραπέμψω σε ένα παλιό άρθρο. Και φυσικά δεν βοηθάει οποιονδήποτε άλλον θέλει να παραπέμψει σε ένα παλιό άρθρο του ιστολογίου!

Γι’ αυτό ελπίζω να επανεξεταστεί η απόφαση της απαγόρευσης. Πώς θα γίνει αυτό; Υποτίθεται (και μάλλον ισχύει, αλλά δεν ξέρω σε ποιο βαθμό) πως αν διαμαρτυρηθούν πολλοί χρήστες του Φέισμπουκ για τον αποκλεισμό του ιστολογίου το θέμα θα εξεταστεί επιτέλους από άνθρωπο, ο οποίος ελπίζω ότι θα δει ότι οι καταγγελίες που έχουν γίνει δεν έχουν υπόσταση. Κάτι τέτοιο έχει γίνει στο παρελθόν σε άλλες περιπτώσεις απαγόρευσης. (Δείτε εδώ ένα σχετικά πρόσφατο άρθρο για τους ανθρώπους που κάνουν αυτή τη δουλειά).

Οπότε, παροτρύνω τους φίλους που έχουν λογαριασμό στο Φέισμπουκ να επιχειρήσουν να δημοσιεύσουν κάτι από το ιστολόγιο και, όταν πάρουν το μήνυμα ότι αυτό δεν γίνεται επειδή παραβιάζει τους όρους της κοινότητας, να δηλώνουν τη διαφωνία τους.

Από την άλλη πλευρά, για να τα λέμε όλα, βλέπω ότι ο αλγόριθμος του Φέισμπουκ αλληθωρίζει. Σελίδες και προφίλ που στάζουν ρατσιστικό μίσος αφήνονται ανενόχλητες παρά τις καταγγελίες ενώ, για παράδειγμα, κάθε αναφορά στον (ακροαριστερό) αξιόλογο ιστότοπο prologos.gr έχει απαγορευτεί. Επίσης τις προάλλες ο γνωστός δημοσιογράφος Άρης Χατζηστεφάνου κατάγγειλε ότι πήρε ποινή αποκλεισμού επί 24ωρο (σαν πρώτη προειδοποίηση) επειδή χλεύασε σε ποστ του το κόμμα ΓΤΠ του Κασιδιάρη, ερμηνευοντας, υποθέτω, το ακρώνυμο έτσι όπως σκεφτήκαμε σχεδόν όλοι.

Τέλος πάντων, αυτά όλα μας ενοχλούν αν θέλουμε να γράφουμε στο Φέισμπουκ. Mας ενοχλούν όμως και λιγάκι σαν θέμα αρχής, αν μη τι άλλο για το ότι μια ιδιωτική εταιρεία αποφασίζει να εκχωρήσει τα ζητήματα πρόσβασης και συμμετοχής στην «κοινότητα χρηστών της» σε μια αυτόματη διαδικασία χωρίς παρέμβαση ανθρώπου, μια διαδικασία που πολύ εύκολα μπορεί να την εκμεταλλευτεί μια μικρή ομάδα φανατικών, χωρίς ή έστω με όχι σαφή δυνατότητα ένστασης. Και καλά το Φέισμπουκ, αλλά σκεφτείτε κάτι ανάλογο στην «πραγματική» ζωή -μου θυμίζει το παλιό διήγημα επιστημονικής φαντασίας Computers don’t argue, όπου όλες οι διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης έχουν αυτοματοποιηθεί, με αποτέλεσμα η αντιδικία που έχει ένας πολίτης με μια λέσχη βιβλίου να τον οδηγήσει, ύστερα από ένα-δυο γραφειοκρατικά λάθη, στο εδώλιο του κατηγορουμένου για απαγωγή και φόνο. (Αν το έχει κανεις αυτό το διήγημα στα ελληνικά, πρέπει να έχει μπει σε κάποιαν από τις ανθολογίες του Εξάντα, κι αν έχει όρεξη ας το πληκτρολογήσει να το βάλουμε μια Κυριακή).

Εκλεκτός φίλος του ιστολογίου, άλλωστε, έγραψε το εξής που το μεταφέρω εδώ και κλείνω με αυτό:

Το Facebook δεν φιμώνει, μόνοι μας αυτοφιμωνόμαστε

Άφησα χτες ένα σχόλιο στο φίλο μου το Νίκο, θα το αντιγράψω κι εδώ, αλλάζοντας τη σύνταξη από το αρχικό δεύτερο πρόσωπο, και συμπληρώνοντας ελάχιστα:

Η ουσία του θέματος είναι μία:

Ο Nikos έχει ένα καταπληκτικό ιστολόγιο στη δωρεάν (free as in beer*) και ελεύθερη (free as in speech) πλατφόρμα διαχείρισης περιεχομένου και ταυτόχρονα πλατφόρμα φιλοξενίας wordpress.com.

Στην πλατφόρμα αυτή, διαβάζουμε, σχολιάζουμε, συζητούμε, όποιοι θέλουμε, ελεύθερα και με πολύ βολικότερο τρόπο από το κάθε Facebook ή twitter ή τρίτο μέσο αναδημοσίευσης ή προβολής των άρθρων του.

Η θέση των άρθρων του Νίκου είναι στο wordpress.com, εκεί είναι και η θέση των σχολίων για τα άρθρα του. Οι ιδιοκτήτες του Facebook έχουν κάθε δικαίωμα να κόβουν ό,τι θέλουν, όποτε θέλουν. Γιατί το χρησιμοποιεί ο Nikos -κι όλοι εμείς εδώ; Για να φτάσουν αυτά που γράφουμε σε μεγαλύτερο ακροατήριο;

Αυτό το ακροατήριο -του Facebook- γνωρίζει, ή γρήγορα μαθαίνει, ότι ο Σαραντάκος γράφει καθημερινά σε ένα ιστολόγιο με μια συγκεκριμένη διεύθυνση. Τι το εμποδίζει να την επισκέπτεται καθημερινά; Μην απαντήσει κάποιος η πληκτρολόγηση, αυτό ισχύει την πρώτη και δεύτερη φορά. Όλοι οι μπράουζερ, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, μας πηγαίνουν εκεί που συχνάζουμε με ένα ή δύο κλικ ή πλήκτρα. Αν αυτό το ακροατήριο κάνει το κλικ και διαβάζει το εκάστοτε άρθρο, τι το εμποδίζει να σχολιάζει επί τόπου, κάτω από το άρθρο, στη φυσική του θέση; Εντάξει, μπορώ να φανταστώ κάποιους λόγους, αλλά αντίστοιχοι υπάρχουν και στο Facebook. Κι ο ίδιος ο Σαραντάκος, άλλωστε, είναι πιο αυστηρός, σε ό,τι αφορά τους σχολιαστές του εδώ στο Facebook, όπου ρίχνει τα πλο(ν)κ, παρά στο ιστολόγιό του.

Αν είμαστε τόσο τεμπέληδες, ώστε να έχουμε περιορίσει την καθημερινή μας ενημέρωση και διάδραση στα όρια ενός Facebook, σίγουρα δεν φταίει το τελευταίο, άξιοι της μοίρας μας είμαστε, ο Ιστός όπως τον οραματίστηκε ο Τιμ Μπέρνερς Λι, κι άλλοι στη συνέχεια, φαίνεται να έχασε τη μάχη, ενώ εμείς επιδιδόμαστε σε λάικς και ακολουθίες από θαυμαστικά…

Μόνο ειρωνικό είναι το να διαμαρτυρόμαστε για δημοκρατία και ελευθερία του λόγου. Αν μας βολεύει το Facebook ως διάδοση και διαφήμιση των άρθρων μας ή των έργων μας, δικό του δικαίωμα είναι να μας κόβει όποτε θέλει, χωρίς να ρωτάμε γιατί. Εντάξει, ναι, θα διαμαρτυρηθούμε, αναφέροντας ότι πρόκειται για ενορχηστρωμένη επίθεση κι ότι δεν παραβιάζεται κανένα Community Standard, αλλά, το ξέρουμε κι οι ίδιοι, ωραία λόγια είναι απλώς τα τελευταία.

Κι εντέλει (και όχι «στο τέλος της ημέρας»), τον Νίκο τι φταίμε εμείς οι φίλοι του να τον κυνηγάμε σε τρεις μεριές; Όλοι στο ιστολόγιό του!

*όχι τελείως, με αντάλλαγμα την επίδειξη διαφημίσεων

ΥΓ. Δεν ξέρω αν υπάρχει ακόμη, είχα μια εποχή στις ροές RSS που παρακολουθώ ένα αριστερό ( ; ), αναρχικό ( ; ) -θα σας γελάσω- ιστολόγιο. Τι ειρωνεία! Για να σχολιάσεις, έπρεπε να ταυτοποιηθείς μέσω Facebook! Το ίδιο ειρωνικές βρίσκω και τώρα τις διαμαρτυρίες για το φίμωμα του prologos, κι οποιουδήποτε άλλου.

ΥΓ2. Φίμωση είναι η σίγηση του espiv.net στην Πάντειο.

Από την άλλη, όμως, βλέπω τώρα ότι ένας φίλος του φίλου μου έκανε το εξής σχόλιο:

Ποιος διαμαρτυρεται για λογοκρισια στο facebook?
Απο οτι ξερω, τα μονα ποστ που τρωνε λογοκρισια εχουν να κανουν με ρατσιστικα σχολια, πορνο και gore (βια)

Αχ, μόνο έτσι δεν είναι, φίλε του φίλου!

Posted in Διαδίκτυο, Επιστημονική φαντασία, Ελευθερία του λόγου, Περιαυτομπλογκίες, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , | 178 Σχόλια »

Η πλάνη του πολιτικού βιγκανισμού και η λογοκρισία

Posted by sarant στο 20 Φεβρουαρίου, 2020

Πριν από μερικές μέρες το ιστολόγιο γιόρτασε τα 11α γενέθλιά του. Είχα τότε αναφέρει ότι λίγα από τα ιστολόγια του καιρού εκείνου βρίσκονται ακόμα στην ενεργό δράση.

Ωστόσο, είχα παραλείψει το ιστολόγιο του Σραόσα, το οποίο ειχε λίγες μέρες νωρίτερα γιορτάσει τα 15α γενέθλιά του, είναι δηλαδή αιωνόβιο με τα ιστολογικά μέτρα.

Δεν γράφει κάθε μέρα ο Σραόσα, αλλά όσα γράφει είναι αξιόλογα και αξιοδιάβαστα. Στο σημερινό άρθρο μας αναδημοσιεύω ένα δικό του παλιότερο άρθρο.

Υπάρχει όμως κάποιος λόγος που το αναδημοσιεύω σήμερα.

Εδώ και μερικές μέρες, ο Σραόσα ανάρτησε στο Φέισμπουκ εκείνο το παλιό του άρθρο. Ακολούθησε έντονος διάλογος με άλλους χρήστες που διαφωνούσαν -ως εδώ καλά, οι διαφωνίες είναι καλό πράγμα.

Ωστόσο, οι διαφωνούντες δεν έμειναν εκεί. Βομβάρδισαν με αναφορές (report που τα λένε) το προφίλ του Σραόσα, με αποτέλεσμα το θύμα της επίθεσης να τιμωρηθεί με τριήμερο αποκλεισμό από το Φέισμπουκ. Και πάλι, μικρό το κακό, θα πείτε, και θα συμφωνήσω, ωστόσο υπάρχει και μια άλλη συνέπεια.

Εξαιτίας της επίθεσης των διαφωνούντων, το ιστολόγιο του Σραόσα έχει μπει σε μαύρη λίστα και αν κάποιος δοκιμάσει να αναρτήσει στο Φέισμπουκ λινκ από το ιστολόγιο, από οποιοδήποτε άρθρο, παίρνει το εξής μήνυμα (που πήρα ξανά τώρα που γράφω το άρθρο):

Απαγορεύεται κοινοποίηση συνδέσμου από το ιστολόγιο sraosha… επειδή «παραβιάζει τους Όρους της κοινότητας».

Εγώ πάτησα το δεύτερο λινκ που λέει «ενημερώστε μας» και τους είπα ότι κακώς το έχουν μαυροπινακίσει το ιστολόγιο, είναι πολύ ενδιαφέρον και απολύτως τίμιο ιστολόγιο. Υπάρχει ελπίδα πως αν μαζευτούμε πολλοί (που έχουμε Φέισμπουκ) και κάνουμε το ίδιο, θα ξεκουνήσει ο αλγόριθμος που τη ζωή μας κυβερνά και θα βγάλει τον Σραόσα από το Πουργατόριο.

Οπότε, σας παρακινώ, αν έχετε ΦΒ, να κάνετε το ίδιο, γιατί η μαζική επίθεση με αναφορές ώστε να ενεργοποιηθεί ο αλγόριθμος του ΦΒ και να φιμωθεί μια ενοχλητική φωνή είναι μια ιδιότυπη αλλά απολύτως απεχθής λογοκρισία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοκρισία, Μεταμπλόγκειν, κοινωνικά μέσα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , | 223 Σχόλια »

Αστραπιαίες λέξεις

Posted by sarant στο 6 Σεπτεμβρίου, 2019

Παίζετε παιχνίδια στον υπολογιστή; Εγώ, να πω την αμαρτία μου, παίζω -και σ’ ένα από αυτά τα παιχνίδια θ’αφιερώσω το σημερινό άρθρο, που δεν θα είναι και μεγάλο, Παρασκευή γαρ. Βέβαια, δεν αποκλείω το άρθρο να είναι βαρετό για αρκετούς -ε, ας κάνουν υπομονή μια μέρα.

Παιχνίδι λοιπόν, αλλά με λέξεις, οπότε μπορεί κανείς να πει πως έχει τη θέση του σ’ ένα ιστολόγιο που τιτλοφορείται «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία».

Λέγεται Word Blitz, και είναι παιχνίδι που παίζεται μέσα από τον Messenger, την εφαρμογή του Φέισμπουκ. Μου το μάθανε οι κόρες μου το Πάσχα, αλλά εμένα μού κόλλησε ενώ εκείνες δεν ασχολήθηκαν ιδιαίτερα στη συνέχεια -έχει ξανασυμβεί αυτό. Το παιχνίδι μοιάζει κάπως με το Σκραμπλ.

Μην κοιτάτε το λογότυπο του παιχνιδιού, στην πραγματικότητα το παιχνίδι παίζεται σε έναν πίνακα 4×4, δηλ. με 16 γράμματα σε 16 τετράγωνα. Ο παίκτης με το ποντίκι στον υπολογιστή ή με το δάχτυλο στην οθόνη αφής της ταμπλέτας ή του κινητού σχηματίζει λέξεις από αυτά τα γράμματα και παίρνει πόντους ανάλογα με την αξία κάθε γράμματος, που είναι ανάλογη της σπανιότητάς του, όπως στο Σκραμπλ.

Το κόλπο είναι να σχηματίσεις όσο το δυνατόν περισσότερες λέξεις μέσα σε ένα ορισμένο διάστημα -γύρω στα 2 λεπτά αν και δεν το έχω χρονομετρήσει. Υπάρχουν επίσης, όπως και στο Σκραμπλ, τετράγωνα που διπλασιάζουν ή τριπλασιάζουν την αξία του γράμματος και τετράγωνα που διπλασιάζουν ή τριπλασιάζουν την αξία της λέξης. Φυσικά τη βαθμολογία δεν την υπολογίζουν οι παίχτες αλλά τη βγάζει αυτόματα η εφαρμογή.

Το παιχνίδι είναι ανταγωνιστικό, ένας εναντίον ενός. Παίζεις με τους γνωστούς σου στο Φέισμπουκ, όσους από τους φίλους σου έχουν κατεβάσει επίσης την εφαρμογή. Αυτό έχει πλάκα, διότι συχνά παίζεις με φίλους σου, ειτε του κυβερνοχώρου είτε με την παλιά έννοια της λέξης, τότε που για να είσαι φίλος έπρεπε να έχεις γνωριστεί με τον αλλον με σάρκα και οστά, να έχετε συζητήσει, γελάσει, συγκινηθεί, μαλώσει απο κοντά. Μου συνέβη μάλιστα μια φορά σε ένα φιλικό σπίτι να παίζουμε στα κινητά μας τέσσερις φίλοι ο ένας κόντρα στον άλλο.

Παίζοντας μαζεύεις πόντους, ή, όπως τα λένε, «κύπελλα»: ο νικητής κάθε αναμέτρησης παίρνει «κύπελλα» από τον ηττημένο, αλλά με τρόπο που να ευνοεί τους αρχάριους παίχτες ή τέλος πάντων αυτούς που δεν έχουν συγκεντρώσει πολλούς πόντους. Αν δηλαδη εγώ που έχω 3000 κύπελλα παίξω με κάποιον που έχει 2000, αν κερδίσω την παρτίδα θα πάρω 1 κύπελλο από τον αντίπαλό μου. Αν όμως χάσω εκείνος θα πάρει 10 από μένα. Αν πάλι είμαστε περίπου ισοδύναμοι, ο νικητής θα πάρει 5 από τον χαμένο, κι αν η διαφορά μας είναι σχετικά μικρή αυτός που έχει μεγαλύτερη βαθμολογία θα πάρει 4 και θα χάσει 6 ή θα πάρει 3 αλλά θα χάσει 7.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Λογολογία, Παιχνίδια | Με ετικέτα: , , , | 398 Σχόλια »

Ο μπερντές των Βρετανών

Posted by sarant στο 19 Αυγούστου, 2019

Τα άρθρα που βάζω στο ιστολόγιο κάθε μέρα, τα αναδημοσιεύω και στο Φέισμπουκ όπως και στο Τουίτερ -στη μια περίπτωση αυτό γίνεται αυτόματα, στην άλλη πρέπει να το φροντίσω εγώ. Στο Φέισμπουκ γίνεται συχνά συζήτηση για τα άρθρα, αλλά ποτέ δεν φτάνει σε μεγάλο αριθμό σχολίων όπως στο ιστολόγιο -το κάθε μέσο έχει τις ιδιομορφίες του. Στο Τουίτερ πολύ πιο σπάνια γίνεται συζήτηση.

Το σημερινό άρθρο είναι εξαίρεση, με την έννοια ότι γεννήθηκε από ένα σύντομο σχόλιο που έκανα στο Φέισμπουκ, και που το συντόμεψα ακόμα περισσότερο στο Τουίτερ -όπου, να θυμίσω, το όριο είναι 280 χαρακτήρες, παναπεί καμιά σαρανταριά λέξεις, αντε 50. Είδα όμως πως το θέμα έχει αρκετό ενδιαφέρον και θα’ταν κρίμα να μην δημοσιευτεί και στο ιστολόγιο, που είναι και το πιο μόνιμο από τα τρία βήματα δημοσιευσης, κι έτσι γράφω το σημερινό άρθρο, στο οποίο ενσωματώνω πολλά πράγματα από τη συζήτηση που έγινε στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ. Έτσι κι αλλιώς, εδώ δεν υπάρχει περιορισμός στην έκταση των άρθρων, και βέβαια το κοινό του ιστολογίου δεν ταυτίζεται με το κοινό του Φέισμπουκ ή του Τουίτερ -δυσκολεύομαι ακόμα να γράψω «τα κοινά», πάντως εικάζω πως η τομή των τριών συνόλων δεν θα είναι ιδιαίτερα πολυμελής.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα το έχετε αντιληφθεί, τα έχουν μπλέξει κάπως με το Μπρέξιτ. Η νέα κυβέρνηση των Συντηρητικών υποστηρίζει ότι θα σεβαστεί την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Οκτωβρίου για το Μπρέξιτ, κάτι που σημαίνει στην πράξη ότι, αν δεν υποχωρήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, οδεύουμε προς άτακτο Μπρέξιτ, χωρίς συμφωνία δηλαδή.

Ο ηγέτης των Εργατικών, ο Τζέρεμι Κόρμπιν, σε επιστολή που έστειλε στους άλλους ηγέτες κομμάτων της αντιπολίτευσης, δήλωσε την πρόθεσή του να καταθέσει πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης.

Σε περίπτωση που η πρόταση αυτή στεφθεί με επιτυχία, με τη βοήθεια προφανώς «ανταρτών» βουλευτών του Συντηρητικού κόμματος, ο Κόρμπιν ζήτησε τη στήριξη των άλλων κομμάτων για να σχηματίσει κυβέρνηση αυστηρά περιορισμένου χρόνου με στόχο να συμφωνηθεί με την ΕΕ η μετάθεση της ημερομηνίας αποχώρησης, και στη συνέχεια να συγκαλέσει εκλογές ώστε να αποφασίσει ο λαός αν θέλει την αποχώρηση από την ΕΕ ή την παραμονή.

Η ιδέα του Κόρμπιν έχει τα θετικά της αλλά δεν είναι καθόλου βεβαιο πως θα εξασφαλίσει τη συμφωνία άλλων κομμάτων. Εκτός αυτού, ακόμα κι αν γινόταν ένα δεύτερο δημοψήφισμα (κάτι που μόνο η Βουλή μπορεί να αποφασίσει), το αποτέλεσμα μάλλον θα ήταν το ίδιο.

Αυτά μπορούμε να τα συζητήσουμε στα σχόλια, όμως εδώ λεξιλογούμε κι έτσι θα λεξιλογήσουμε για τον μπερντέ των Βρετανών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αργκό, Βουλή, Γλωσσικά ταξίδια, Γλωσσικά δάνεια, Διεθνής πολιτική, Ευρωπαϊκή Ένωση, Λαπαθιώτης, Μεγάλη Βρετανία | Με ετικέτα: , , , , , , | 115 Σχόλια »

Οι The Three Mooges και η φίμωση στον καιρό του Διαδικτύου

Posted by sarant στο 7 Αυγούστου, 2019

Όσοι έχουν έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ξέρουν ότι πότε-πότε κάποιοι λογαριασμοί χρηστών χάνονται, γίνονται απροσπέλαστοι, απενεργοποιούνται -όχι από πρωτοβουλία του ιδιοκτήτη τους αλλά ως τιμωρία επειδή ο ιδιοκτήτης του λογαριασμού «παραβίασε τους όρους της κοινότητας».

Αυτό στην αργκό του Φέισμπουκ λέγεται «του έριξαν το προφίλ», ή πιο απλά «έριξαν τον τάδε» (ή την τάδε). Ποιοι τον έριξαν; Τον έριξαν κάποιοι που κατήγγειλαν, οργανωμένα, ότι μια του δημοσίευση «παραβίαζε τους όρους» επειδή περιείχε γυμνό ή επειδή χρησιμοποιούσε εκφράσεις μίσους ή παραβίαζε κάποιον άλλον από τους κανόνες. Το Φέισμπουκ δέχεται καταγγελίες για τέτοιες «ανάρμοστες» δημοσιεύσεις, τις εξετάζει και στην αρχή επιβαλλει μια ποινή προσωρινού αποκλεισμού, ο οποίος σε περίπτωση υποτροπής μπορεί να γίνει μόνιμος.

Αυτή είναι η γενική περιγραφή αλλά τα πράγματα στην πράξη δεν είναι τόσο αθώα. Φαίνεται ότι παίζει κάποιο ρόλο όχι τόσο ή όχι μονο η βασιμότητα της καταγγελίας αλλά και ο αριθμός των καταγγελιών κι έτσι μια οργανωμένη ομάδα μπορεί, αν βάλει στο στόχαστρο κάποιον λογαριασμό, να τον «ρίξει» και μόνο με το πλήθος των καταγγελιών. Φαίνεται επίσης πως όταν κάποιος τιμωρηθεί προσωρινά, τότε αρκεί να βρεθούν μια ή δυο ακόμα παλιές ανάρμοστες δημοσιεύσεις του για να θεωρηθεί υπότροπος.

Έχω έναν φίλο, πολύ αξιόλογο στον επιστημονικό του τομέα, που έχει γίνει στόχος κάποιων ομάδων (είναι γκέι, ειναι και αντιεθνικιστής, και εκφράζει ανοιχτά τις προτιμήσεις του) κι έτσι κάθε τόσο του ρίχνουν το προφίλ. Στις περιπτώσεις αυτές, έχεις έτοιμο ένα δεύτερο εφεδρικό προφίλ που το χρησιμοποιείς όσο είναι τιμωρημένο το πρώτο. Αλλά η λύση αυτή δεν ειναι τόσο πρακτική διότι στο εφεδρικό προφίλ δεν έχεις όλους τους φίλους σου.

Ακόμα πιο σοβαρά είναι τα πράγματα όταν παύει η δημοσίευση «σελίδων» του Φέισμπουκ. Σε αντίθεση με τα ατομικά προφίλ, οι σελίδες δεν έχουν όριο «φίλων» και συνήθως διευθυνονται όχι από ένα αλλά από περισσότερα άτομα. Ακριβώς επειδή μια σελίδα μπορεί να έχει δεκάδες χιλιάδες φίλους και εκατοντάδες δημοσιεύσεις, η απενεργοποίησή της είναι πιο σημαντικό γεγονός.

Σήμερα θα παρουσιάσω το ιστορικό της αναστολής δημοσίευσης μιας τέτοιας σελίδας του Φέισμπουκ, της σελίδας The Three Mooges, η οποία είχε πολύχρονη παρουσία και χιλιάδες αναγνώστες. Περιστασιακά την παρακολουθούσα: είχε σατιρικό περιεχόμενο αλλά και έντονη δράση σε πρωτοβουλίες αλληλεγγύης σε μετανάστες και πρόσφυγες. Επειδή όμως δεν έχω πλήρη εποπτεία του περιεχομένου που είχε, δεν αποκλείω να δημοσίευε και πράγματα κατακριτέα -αλλά ακόμα κι αυτό το υποθετικό θα δικαιολογούσε τάχα τη φίμωση;

Πριν όμως παρουσιάσω την ανάρτηση του ιδρυτή της σελίδας The Three Mooges, θέλω να αναφερθώ επιτροχάδην σε ένα όχι εντελώς άσχετο θέμα -άλλωστε, για τον λόγο αυτό με προσέγγισαν φίλοι της σελίδας Three Mooges, απορώντας μήπως τα Ελληνικά Χόαξες μπορούσαν να έχουν κάποια ανάμιξη στην τιμωρία της σελίδας τους.

Πράγματι, πριν από 2-3 εβδομάδες δημοσίευσα στο Φέισμπουκ μια δήλωση με την οποία γνωστοποίησα την αποχώρησή μου από την ομάδα επιστημονικών συμβούλων των Ellinika Hoaxes (ΕΗ), επειδή θεώρησα ότι ορισμένες δημόσιες τοποθετήσεις του αρχισυντάκτη των ΕΗ ήταν έντονα κομματικές και έτσι στερούσαν την έξωθεν καλή μαρτυρία -σαν να βλέπεις τον επικεφαλής του οργάνου αξιολόγησης διαιτητών ποδοσφαίρου να πετάει μπουκάλια από την κερκίδα των φανατικών.

Περισσότερα για την ιστορία αυτή μπορείτε να διαβάσετε σε μια συνέντευξη που έδωσα, στην οποία, πέρα από την προσωπική μου ανάμιξη, θέτω και το γενικότερο ζήτημα της αδιαφάνειας με την οποία λειτουργούν οι οργανισμοί εξακρίβωσης στοιχείων. Δεν θέλησα να αφιερώσω άρθρο του ιστολογίου στο ζήτημα, διότι δεν μου αρέσει να ανακατεύω το ιστολόγιο με τις μη συγγραφικές προσωπικές μου ασχολίες.

Ωστόσο, όπως είπα, η συνεργασία μου με τα ΕΗ ήταν ο λόγος για τον οποίο με προσεγγισαν κάποιοι φίλοι των Three Mooges. Πράγματι, τα ΕΗ συνεργάζονται με το Φέισμπουκ ως οργανισμός εξακρίβωσης στοιχείων (fact-checking) και στο πλαίσιο αυτό, αν έχω καταλάβει καλά, επιβάλλουν «ποινές» σε ιστοτόπους που εντοπίζονται να διαδίδουν φέικ. Δεν ξέρω αν έχουν τη δυνατότητα να προτείνουν και τη διακοπή της δημοσίευσης μιας σελίδας στο ΦΒ.

Ωστόσο, επειδή οι Three Mooges ηταν σατιρική σελίδα και όχι ενημερωτική, δεν νομίζω ότι έχουν τα ΕΗ ανάμιξη στη συγκεκριμένη υπόθεση. Η αδιαφάνεια της λειτουργίας τους παραμένει και είναι σοβαρό πρόβλημα δημοκρατίας, αλλά στην περίπτωση των Mooges η αίσθησή μου είναι ότι έπεσαν θύμα οργανωμένης στοχοποίησης από ομάδες με μαζικά ριπόρτ, πράγμα που θέτει επί τάπητος τον τρόπο με τον οποίο επιβάλλονται αυτές οι ποινές στο Φέισμπουκ.

threemoogesΚλείνω παραθέτοντας την επιστολή του Skouliki Tom, του διαχειριστή των Three Mooges:

Καλημέρα σε όλους.

Σας γράφει To Skouliki Tom, ο δημιουργός και μοναδικός διαχειριστής της σελίδας The Three Mooges εδώ και 7 χρόνια. Αυτό που ακολουθεί είναι ένας απολογισμός, το στερνό αντίο των επτά αυτών ετών.

Ξεκινήσαμε τις Μούτζες 3 παιδιά την Πρωτοχρονιά του 2013, εγώ παρέα με την Will I Am και τον One Eyed Bert, σύντομα όμως προσωπικές υποχρεώσεις δεν τους επέτρεψαν να ασχοληθούν με τη σελίδα και το μπλογκ, οπότε η διαχείριση έμεινε αποκλειστικά σε εμένα.

Αυτή ήταν λοιπόν η συντακτική oμάδα των The Three Mooges, που τα έπαιρνε από παντού και ήταν στο payroll όλων των κομμάτων και των επιχειρηματιών. Ένας άνθρωπος.

Αυτά τα 7 χρόνια μετράω συνολικά 540 μέρες ban στο προσωπικό μου προφίλ από τις χιλιάδες αναφορές που είχε δεχτεί η σελίδα, κυρίως από φασίστες αλλά όχι μόνο. Έχω δεχτεί μηνύσεις, απειλές και ύβρεις κάθε είδους, έχω διαβάσει για το πρόσωπό μου – τρόπος του λέγειν – οτιδήποτε μπορείτε να φανταστείτε από χρυσαυγίτες, νεοδημοκράτες, συριζαίους, κκέδες, βάζελους, γαύρους, αεκτζήδες, βίγκαν, φεμινιστές, χριστιανόπληκτους, άθεους, αναρχικούς, ό,τι κυκλοφορεί και δεν κυκλοφορεί εκεί έξω.

Ήμουν πάντα της λογικής η σελίδα να μην ρίχνει bans, να μην κλειστεί σε μια φούσκα όπου θα τα λέμε όσοι συμφωνούμε μεταξύ μας, εκτός αν τα σχόλια ήταν ρατσιστικά ή χυδαία.

Αυτά τα 7 χρόνια, κάναμε δεκάδες ραδιοφωνικές εκπομπές – το The Three Mooges Radio Show – παρέα με την One Eyed Bert, τον Jorge, τον NuKuSu και τη Lydia Bgr μέχρι το 2016, διατηρήσαμε ένα μπλογκ με χιλιάδες κείμενα το οποίο σταμάτησα να ανανεώνω το 2017 στο ζενίθ της επισκεψιμότητάς του κι έτσι έμεινε μόνο η σελίδα την οποία και διαχειριζόμουν μέχρι πρόσφατα με μικρή βοήθεια από τον NuKuSu.

Ξεκίνησα τη σελίδα στα 26 και σήμερα είμαι στα 33 μου. Μεγάλωσα μαζί της και μεγάλωσε μαζί μου. Ό,τι έχω κάνει αυτά τα 7 χρόνια συνδέεται με τις Three Mooges. Ήμουν περισσότερο To Skouliki Tom και λιγότερο ο εαυτός μου.

Προσπάθησα πάντα να τα βάζω με την εξουσία, όποια κι αν ήταν αυτή, να είμαι κοντά στους αδύναμους, να βοηθάω άλλες σελίδες και να αναδεικνύω ευαίσθητα ζητήματα και θέματα που θάβονταν από τα κυρίαρχα μέσα, να γκρινιάζω επί παντός επιστητού, να στηλιτεύω τα κακώς κέιμενα, χωρίς να στοχοποιώ κανέναν απλό χρήστη, χωρίς να κάνω τη σελίδα pop, χωρίς να της αλλάξω χαρακτήρα και να την κάνω εμπορική και χωρίς να βγάλω ποτέ ούτε μισό ευρώ.

Κλείσαμε με περισσότερους από 121.000 followers και μηνιαία απήχηση που ξεπερνούσε τα 2 εκατομμύρια ανθρώπους.

Αρνήθηκα να μπω σε κόμματα και να γράψω σε έντυπα που μου προτάθηκαν, πράγμα που δεν μετανιώνω ούτε στιγμή και νιώθω δικαιωμένος κρίνοντας από την εξέλιξη και των κομμάτων και των εντύπων αυτών.

Δεν ήξερα κανέναν και δεν με ήξερε κανένας όταν ξεκίνησα. Φρόντισα να μην με ξέρει ούτε τώρα. Στην πορεία γνώρισα πάρα πολύ κόσμο, είτε που διατηρούσε σελίδες, είτε φεησμπουκοπερσόνες, μπλόγκερς, όλο αυτό το συνάφι που δραστηριοποιείται εδώ μέσα. Τους γνώρισα όλους. Θα κρατήσω τους λίγους αξιόλογους από αυτούς και θα πετάξω τη συντριπτική πλειοψηφία που είναι εντελώς για τα σκουπίδια, κάτι ξεπουλημένα τομάρια που μόνο όταν εξαφανιστούν τα προφίλ τους θα καταλάβουν πόσο πουθενάδες και ανύπαρκτοι είναι.

Αν λυπάμαι που έκλεισαν οι Μούτζες; Καθόλου. Όταν οικειοθελώς είσαι «υπάλληλος», αμισθί μάλιστα μιας πολυεθνικής που βγάζει εκατομμύρια από τη δωρεάν παρουσία σου στην πλατφόρμα της, δεν μπορείς να έχεις απαιτήσεις. Ξέρεις ότι παίζεις στο παιχνίδι της από το οποίο σε πετάει όποτε γουστάρει, όπως κι έγινε.

Στην εποχή του άκρατου θετικισμού, ήταν φυσικό όλη αυτή η υστερία της πολιτικής κορεκτίλας, για την οποία έχουν μερίδιο ευθύνης και οι χρήστες – και για την οποία φωνάζαμε εμείς και άλλοι εδώ και χρόνια -, να γυρίσει μπούμερανγκ, σε σημείο που είναι πια αδύνατο να γράψεις το οτιδήποτε ξεφεύγει από τα αποστειρωμένα guidelines της πλατφόρμας, τα οποία εννοείται ότι εξυπηρετούν τα δικά της επιχειρηματικά συμφέροντα και γίνονται συνεχώς αυστηρότερα και πιο συντηρητικά.

Σε ένα περιβάλλον λοιπόν, όπου θα επιτρέπονται μόνο τα σκυλάκια, τα γατάκια, οι χαζοχαρούμενες ειδήσεις και το merchandise, χώρος για σελίδες όπως η δική μας δεν υπήρχε.

Όλες οι αναφορές που δεχτήκαμε ήταν παραπλανητικές, εκμεταλλευόμενες τον αστείο αλγόριθμο του facebook που κρίνει λέξεις και εικόνες out of context. Ό,τι ανέβαζα γινόταν αναφορά για αυτό ακριβώς που στηλίτευε. Μέχρι που οι αναρτήσεις που έπεσαν ήταν δεκάδες πια και το οριστικό ban αναπόφευκτο. 60.000 αναρτήσεις είναι σαν μην έγιναν ποτέ. 7 χρόνια εξαφανίστηκαν μέσα σε μια στιγμή.

Αυτό που δεν χάθηκε όμως είναι αυτό ακριβώς που προσπαθούσε να θυμίζει η σελίδα. Ο λόγος για τον οποίο υπήρχε. Για να θυμίζει καθημερινά ότι αυτό που ζούμε δεν είναι η κανονικότητα και ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός.

Αν πέτυχε κάτι πραγματικά ουσιαστικό η σελίδα; Πιστεύω πως ναι, πέρα από τον χαρακτήρα της αντιπληροφόρησης που είχε.

Πρώτον, κατάφερε σε συνεργασία με το Omnia TV (facebook.com/omniawebtv/) να διοργανώσει σειρά προβολών και ανοιχτών δημόσιων ενημερωτικών συζητήσεων σχετικά με τη Δίκη της Χρυσής Αυγής, σε μια εποχή που δεν ασχολιόταν με τη Δίκη κανείς και για αυτό ευχαριστώ προσωπικά τα παιδιά του Omnia και τους δικηγόρους της Πολιτικής Αγωγής για την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν.

Δεύτερον, μέσα από τη σελίδα δημιουργήθηκε η Mano Aperta, η μεγαλύτερη κοινωνική κουζίνα στην Ελλάδα, μια απίστευτη ομάδα ανθρώπων, που λειτουργεί αθόρυβα εδώ και 3,5 χρόνια έχοντας προσφέρει περισσότερες από 250.000 μερίδες δωρεάν φαγητού σε όλα τα Εξάρχεια, στον Πειραιά, στη Βαρβάκειο, στη Μάνδρα, στο Μάτι και όπου αλλού έχει χρειαστεί.

Χωρίς τις Μούτζες που ήταν το βασικό παράθυρό της στον ψηφιακό κόσμο, θα χρειαστεί τη βοήθειά σας για να συνεχίσει το έργο της και παρακαλώ να τη στηρίξετε.

Για το τέλος, θα ήθελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλες τις σελίδες, σε όλους τους ανθρώπους από τους οποίους δανείστηκα περιεχόμενο για τη σελίδα – προσπαθούσα πάντα να τους κάνω mention – και ιδιαίτερα στο Luben για τη συνεχή στήριξη στην κουζίνα μας.

Παράλληλα, ένα εξίσου μεγάλο συγγνώμη για τα λάθη και τις αστοχίες μου σε περιεχόμενο σαν διαχειριστής των Three Mooges. Ξέρω ότι μέσα σε 7 χρόνια ήταν πολλά, ελπίζω λιγότερα από τα σωστά και τα εύστοχα

Έγραψα τα παραπάνω κάπως σκόρπια και αυθόρμητα, όπως μου έρχονταν στο μυαλό. Δεν θέλω να κουράσω άλλο, οπότε κάπου εδώ σας αφήνω.

Αγαπημένε μοναδικέ αναγνώστη, ο αληθινός αγώνας δίνεται στον πραγματικό κόσμο και εκεί είναι το μεγάλο στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί, όχι εδώ μέσα.

Καλή αντάμωση στους δρόμους, λοιπόν.

Με αγάπη,

To Skouliki Tom

(Ανήθικο δίδαγμα: Στις πρόσφατες εκλογές δεν πήγα να ψηφίσω. Δεν θα πάω ούτε στις επόμενες, ούτε στις εκλογές μετά από αυτές, ούτε ποτέ ξανά μέχρι να αλλάξει κάτι ριζικά, μέχρι να σταματήσουμε να παίζουμε με τους δικούς τους κανόνες σε ένα παιχνίδι εκ προοιμίου χαμένο, όπου ο δημόσιος διάλογος είναι ανύπαρκτος, οι πράξεις δεν έχουν καμία σημασία, οι έννοιες διαστρεβλώνονται, η φωνή των πολλών φιμώνεται και τα μόνα που επικρατούν είναι η λογική της αισθητικής και των fake news. Μέχρι την τελική νίκη!)

Posted in Διαδίκτυο, Ελευθερία του λόγου, Μεταμπλόγκειν, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , | 139 Σχόλια »

Δυο-τρία πράγματα για τις εκλογές (της Ελένης Πορτάλιου, με μια προσθήκη)

Posted by sarant στο 5 Ιουλίου, 2019

Την Κυριακή έχουμε εκλογές και, παρά το γεγονός ότι τα ιστολόγια δεν υπάγονται, απ’ όσο ξέρω, στον σχετικό περιορισμό που ισχύει για τα μέσα ενημέρωσης, το σημερινό θα είναι το τελευταίο προεκλογικό μας άρθρο -αύριο θα έχουμε τα μεζεδάκια και την Κυριακή κάποιο λογοτεχνικό κείμενο, ενδεχομένως με εκλογικό χρώμα. Φυσικά, και μετά τις εκλογές θα σχολιάσουμε το εκλογικό αποτέλεσμα και τις εξελίξεις, αλλά με το σημερινό άρθρο κλείνει, ας πούμε, η ιστολογική προεκλογική περίοδος.

Θα αναδημοσιεύσω σήμερα ένα άρθρο γραμμένο στις αρχές Ιουνίου από την Ελένη Πορτάλιου, αγωνίστρια της Αριστεράς, που απομακρύνθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ το καλοκαίρι του 2015. Το άρθρο που θεωρώ ότι κάνει μια βάσιμη κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ και στην κυβέρνηση της Αριστεράς από τα αριστερά. Μου το είχαν στείλει πριν από καιρό και είχα σκοπό να το αναδημοσιεύσω νωρίτερα, τελικά πέρασαν οι μέρες και το αμέλησα. Περιέργως, δεν το έχω δει να αναδημοσιευεται ευρέως.

Είπα ότι η κριτική είναι βάσιμη, αλλ’ αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνώ με όλα όσα λέει η Ελ. Πορτάλιου -όμως η τοποθέτησή της μπορεί να αποτελέσει μια καλή βάση συζήτησης.

Προσθέτω στο τέλος και αποσπάσματα από μια ιντερνετική συζήτηση που παρακολούθησα.

ΔΥΟ – ΤΡΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ Η ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ  ΚΑΙ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΊΑ  

 

ΑΠΟ ΤΗΝ “ΕΥΚΟΛΗ” ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

Ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε την κυβέρνηση της χώρας με υποσχέσεις που ήταν αδύνατον να εκπληρώσει χωρίς συγκρούσεις λόγω των μνημονιακών δεσμεύσεων. Τόσο η προβαλλόμενη προεκλογικά ως δυνατή υποχώρηση της σκληρής επιτροπείας από ΕΕ, ΔΝΤ και ΕΚΤ με την εκλογική νίκη της αριστεράς, που εκφράστηκε με το Go back στη Γερμανίδα καγκελάριο, όσο και η “εναλλακτική” της εξόδου και η ανεξαρτησία που σηματοδοτούσε το εθνικό νόμισμα, αποτέλεσαν ευσεβείς πόθους, σχεδιασμούς επί χάρτου και γι’ αυτό ανυπόστατους.

Η έγκαιρη προετοιμασία για την αναπόφευκτη σύγκρουση με τον λαό συμμέτοχο και αποφασισμένο για να διασφαλιστούν οι καλύτεροι δυνατοί όροι εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκτός μνημονίων, δεν αποτέλεσε ποτέ αντικείμενο συλλογικού προβληματισμού ώστε να παραχθεί ενιαία στρατηγική, ν’ αναζητηθούν πολιτικές συμμαχίες στην Ευρώπη και στήριξη από τους Ευρωπαϊκούς λαούς. Λυπάμαι που χρειάζεται να αναφέρω ότι αυτά δεν λέγονται εκ των υστέρων αλλά αποτελούσαν δημόσια διατυπωμένη επανειλημμένα “εμμονική” αγωνία μου.

Έτσι ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε απροετοίμαστος και δυστυχώς η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι χάρτινος τίγρης που καταρρέει μπροστά στο 62% “όχι” του δημοψηφίσματος. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόδωσε. Δεν προετοιμάστηκε όμως για τη σύγκρουση, ακολουθώντας παλαιοκομματική πολιτική στρουθοκαμήλου. Τα μνημόνια δεν ήταν επιλογή του, υπέγραψε με το πιστόλι στον κρόταφο. Παρά ταύτα ο λαός δεν τον εγκατέλειψε. Αντιθέτως έδωσε, ανανεώνοντας τη λαϊκή εντολή τον Σεπτέμβρη του 2015, τη δυνατότητα να παραμείνει στην κυβέρνηση και ν’ αγωνιστεί από τη θέση αυτή. Κι εδώ εμφανίζονται τα τεράστια εμπόδια των μνημονιακών δεσμεύσεων αλλά και οι εγγενείς ανεπάρκειες  του κόμματος που είχε υιοθετήσει στη συγκρότησή του αρνητικά χαρακτηριστικά των κομμάτων της μετα-δημοκρατίας.

 

ΜΕΤΑ-ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ  ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ

Τα σύγχρονα μετα-δημοκρατικά κόμματα είναι αρχηγικά, συγκεντρωτικά και με περιορισμένο αριθμό μελών σε σχέση με τα ιστορικά κόμματα της μεταπολεμικής Ευρώπης και της χώρας μας μετά τη δικτατορία, που ήταν κόμματα μαζών, ενεργών μελών με κοινωνική και πολιτική δράση και λαοπρόβλητων ηγετών. Η συρρίκνωση της πολιτικής στα περιθώρια που επιτρέπει ο παγκοσμιοποιημένος νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός είναι ιστορικά πρόσφατη εξέλιξη στη Δυτική Ευρώπη και τα κόμματα μεταλλάσσονται λιγότερο ή περισσότερο σ’ αυτές τις συνθήκες. Ο ΣΥΡΙΖΑ, με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των Ευρωπαϊκών κομμάτων, έχει αναλογικά μικρό αριθμό μελών που μειώθηκε περισσότερο μετά την υπογραφή του μνημονίου και την αποχώρηση πολλών εκατοντάδων ενεργών και ικανών μελών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριστερά, Εκλογές | Με ετικέτα: , , | 190 Σχόλια »

Μέσα στα νέα μέσα

Posted by sarant στο 30 Νοεμβρίου, 2018

Σε δυόμισι μήνες, καλά να’μαστε, το ιστολόγιο θα συμπληρώσει δέκα χρόνια ζωής. Κάθε μέρα (τα τελευταία πέντε χρόνια αδιάλειπτα) δημοσιεύεται ένα άρθρο κι εσείς το σχολιάζετε -τις περισσότερες φορές τα σχόλιά σας ξεπερνούν τα εκατό. Με αρκετούς έχω γνωριστεί -ή έχουν γνωριστεί μεταξύ τους- και έχουμε συναντηθεί πολλές φορές. Άλλοι μάς διαβάζουν, μπορεί και καθημερινά, χωρίς να σχολιάζουν ή σχολιάζοντας πολύ σπάνια.

Τα άρθρα του ιστολογίου αναδημοσιεύονται στο Φέισμπουκ, αν και όχι αυτόματα όπως γινόταν παλιότερα. Από τότε που μια φίλη με παρακίνησε να δοκιμάσω την αναδημοσίευση στο Φέισμπουκ, κάπου το 2011-12, οι επισκέπτες του ιστολογίου έχουν αυξηθεί κατακόρυφα (αν και η εξέλιξη αυτή δεν είχε μονο καλά). Ως τότε, το Φέισμπουκ λίγο το χρησιμοποιούσα, κυρίως για να έρχομαι σε επαφή με παλιούς συμμαθητές. Τώρα συμμετέχω και εκεί πολύ ενεργά, ίσως αφιερώνοντας υπερβολικά πολύ χρόνο.

Τα άρθρα του ιστολογίου αναδημοσιεύονται αυτόματα και στο Τουίτερ, αλλά με το Τουίτερ δεν έχω άλλες παρτίδες και μπαίνω σπανιότατα -είμαι φύσει φλύαρος οπότε δεν μπορώ να περιοριστώ σε 140 χαρακτήρες. Ποτε πότε με ρωτάνε κάτι εκεί και το βλέπω μια βδομάδα ή δέκα μέρες μετά, αν τύχει και μπω. Ωστόσο, παρακολουθώ τα τιτιβίσματα επωνύμων, πολιτικών κυρίως, αν τύχει και αναδημοσιευτούν στο Φέισμπουκ ή σε κάποιον ιστότοπο.

Όλα αυτά δεν τα λέω για να περιαυτολογήσω (ή να περιαυτομπλογκήσω) αλλά για να περιγράψω μια κατάσταση που ήταν πολύ διαφορετική πριν από 10-20 χρόνια και ανύπαρκτη πριν από 30 χρόνια: εννοώ τη διαπροσωπική επικοινωνία και ανταλλαγή απόψεων μέσω Διαδικτύου, που γίνεται στα λεγόμενα «κοινωνικά δίκτυα» ή στα «νέα μέσα» ή στα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης» -καθώς το φαινόμενο είναι σχετικά καινούργιο, η ορολογία δεν έχει αποκρυσταλλωθεί εντελώς. Άλλωστε, και τα ίδια τα μέσα μεταβάλλονται με μεγάλη ταχύτητα: πριν από δέκα χρόνια, ας πούμε, τα ιστολόγια μεσουρανούσαν, ενώ σήμερα έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα. Το Φέισμπουκ, που μεσουράνησε στη συνέχεια και ακόμα διατηρεί τεράστια απήχηση, δεν έχει παρά 12 ετών ηλικία.

Πριν από μερικές μέρες είχαμε δημοσιεύσει ένα αφήγημα του Σταύρου Ζουμπουλάκη, στο οποίο ο συγγραφέας επισήμαινε πως οι άνθρωποι της γενιάς του, όσοι γεννήθηκαν στο χωριό, είδαν μέσα σε λίγες δεκαετίες την ελληνική ύπαιθρο να περνάει από τις αγροτικές μεθόδους της εποχής του Ησιόδου στη σύγχρονη εποχή. Με την ίδια λογική, οι άνθρωποι της γενιάς μας, όσοι είχαν κάποια επαφή με υπολογιστές, έχουν ζήσει όλες τις μορφές επικοινωνίας και ανταλλαγής απόψεων μέσω Διαδικτύου, από τις πιο «πρωτόγονες» έως τις σημερινές -και θα γνωρίσουν και πολλές ακόμα.

Διότι βέβαια, όπως έχουμε ξανασυζητήσει, στα πρώτα βήματα του Διαδικτύου, ήταν άλλες οι μορφές επικοινωνίας. Τα περισσότερα σημερινά «κοινωνικα μέσα ήταν ανύπαρκτα στην αρχή του αιώνα μας. Το Φέισμπουκ άνοιξε στο διεθνές κοινό το 2006 (υπάρχει από το 2004) ενώ το Τουίτερ έγινε δημοφιλές από το 2008-9. Τα ιστολόγια και τα φόρουμ ήταν λίγο παλιότερα, υπήρχαν από τον προηγούμενο αιώνα, αν και τη δημοτικότητά τους την απέκτησαν στις αρχές του αιώνα μας. Όλα αυτά τα μέσα έχουν πολλές διαφορές, αλλά ένα κοινό χαρακτηριστικό, ότι είναι… ιστοπαγή, όπως αποδίδουμε το web-based, δηλαδή έχουν μια διεύθυνση στον Παγκόσμιο Ιστό και οι επισκέπτες/αναγνώστες/μέλη την επισκέπτονται, συνδέονται, διαλέγουν τι θα διαβάσουν και πού θα σχολιάσουν.

Παλιότερα, δεν ήταν έτσι. Τον καιρό που οι περισσότεροι μπαίναμε στο Διαδίκτυο με αργές τηλεφωνικές συνδέσεις (dial-up) οι ψηφιακές κοινότητες δεν ήταν ιστοπαγείς. Υπήρχαν οι ομάδες συζήτησης του Usenet, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, υπήρχαν και οι λίστες συζήτησης (mailing lists αγγλικά), που συνήθως τις λέγαμε σκέτα «λίστες». Ακόμα υπάρχουν, και οι μεν και οι δε, αν και έχουν περάσει στο περιθώριο.

Το χαρακτηριστικό στις λίστες ήταν ότι η συζήτηση γινόταν με ηλεμηνύματα (τα ημέιλ που λέμε) και ότι στη λίστα έπρεπε να γραφτείς «μέλος». Από τη στιγμή που γραφόσουν, ό,τι μήνυμα έστελνες στη λίστα το έπαιρναν ως μέιλ όλα τα μέλη της, αλλά κι εσύ έπαιρνες σε ηλεμηνύματα όλα τα σχόλια που έκαναν τα άλλα μέλη της λίστας, είτε απαντούσαν σε σένα είτε (το συνηθέστερο) όχι. Αυτό σημαίνει ότι μια δραστήρια λίστα με αρκετά μέλη είχε ίσως και εκατοντάδες μηνύματα κάθε μέρα, και δεν ήταν σπάνιο, όταν κάποιος έφευγε π.χ. διακοπές, να επιστρέφει και να βρίσκει καμιά χιλιάδα αδιάβαστα μηνύματα να μπουκώνουν το ηλεγραμματοκιβώτιό του. (Γι’ αυτό υπήρχε η δυνατότητα να διακόπτεις την αποστολή μηνυμάτων, χωρίς να διαγράφεσαι από τη λίστα). Αλλά και λίγα σχετικώς μέλη να είχε μια λίστα, αν ήταν φλύαρα (ή αν ξεσπούσε κανένας καβγάς) τα μηνύματα ήταν πολλά -και έρχονταν όλα στο γραμματοκιβώτιο όλων των μελών, ενώ σε ένα φόρουμ το κάθε μέλος διαλέγει ποιο θρεντ θα διαβάσει. Βέβαια, αν έβλεπες ότι κάποιο ηλεμήνυμα είχε θέμα που δεν σε ενδιέφερε μπορούσες να μην το ανοίξεις, ενώ υπήρχε και το πλοκ για να μη βλέπεις καθόλου τους ενοχλητικούς.

Οι λίστες φιλοξενούνταν σε διακομιστές (σέρβερ), κυρίως πανεπιστημιακούς, και είχαν έναν ή περισσότερους διαχειριστές, που τους λέγαμε κοινώς «λίσταρχους». Η επικοινωνία με τον σέρβερ γινόταν με μέιλ, με τυποποιημένες εντολές του Unix. Όταν άρχισα να ασχολούμαι με το Διαδίκτυο, γύρω στα 1995 πρέπει να ήταν, έγινα σιγά σιγά μέλος σε καμιά εικοσαριά λίστες, και ακόμα είμαι μέλος σε δυο-τρεις, πανεπιστημιακές (π.χ. μία λίστα βυζαντινολόγων και άλλη μία νεοελληνιστών). Αλλά βέβαια το περισσότερο (από μιαν άλλη άποψη, το λιγότερο) ενδιαφέρον το είχαν οι λίστες γενικής συζήτησης. Μια τέτοια ήταν η Hellas List, που μέλη της είχε κυρίως Έλληνες φοιτητές (και μεταπτυχιακούς, κτλ.) που σπούδαζαν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, κυρίως αμερικάνικα. Λιγότερες ήταν οι ελληνικές λίστες που να εδρεύουν στην Ελλάδα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Μεταμπλόγκειν, Φέικ νιουζ | Με ετικέτα: , , , | 228 Σχόλια »

Εσείς τον παρακάμψατε τον αλγόριθμο;

Posted by sarant στο 6 Αυγούστου, 2018

Το σημερινό άρθρο μάλλον έρχεται κατόπιν εορτής. Έπρεπε να γραφτεί την Παρασκευή. όταν όλο το ελληνόφωνο Φέισμπουκ συζητούσε για τον αλγόριθμο και την παράκαμψή του. Όμως το ιστολόγιο, όσο κι αν παρακολουθεί την κοινωνικοδικτυακή επικαιρότητα, έχει και παραδόσεις, οι οποίες επιβάλλουν το Σάββατο και την Κυριακή να βάζουμε άρθρα ειδικού περιεχομένου, κι έτσι αναγκαστικά το άρθρο για τον αλγόριθμο μετατέθηκε για σήμερα οπότε υπάρχει κίνδυνος να θεωρηθεί ανεπίκαιρο, αφού, κατά την παροιμία «κάθε θάμα τρεις ημέρες, το μεγάλο τέσσερις» (πιάνονται άραγε και οι μη εργάσιμες;)

Από την άλλη, αν δεν διατρίβετε στο Φέισμπουκ μπορεί να μην έχετε καν πάρει είδηση αυτή την αλγοριθμική ιστορία/υστερία, αν και κάποιος φίλος έγραψε ότι μόλις πήγε το Σάββατο στο χωριό η μητέρα του τον ρώτησε τι συμβαίνει με τον αλγόριθμο.

Σε περίπτωση όμως που όντως δεν έχετε πάρει τίποτα χαμπάρι, εδώ και μερικές μέρες χιλιάδες χρήστες του ελληνόφωνου Φέισμπουκ αναπαράγουν στον «τοίχο» τους (στον προσωπικό τους χώρο) ένα τυποποιημένο κείμενο το οποίο λέει τα εξής:

Κι εγώ αποφάσισα να παρακάμψω την αλλαγή του αλγόριθμου του Facebook, σημειώνοντας ότι δεν βλέπω τόσους πολλούς φίλους.
Δείτε πώς να αποφύγετε να ακούτε τους ίδιους 25 φίλους του fb και κανέναν άλλο. Οι ενημερώσεις σας δείχνουν πρόσφατες μόνο δημοσιεύσεις από τους ίδιους λίγους ανθρώπους, περίπου 25, αρκετές φορές το ίδιο, επειδή το facebook έχει νέο αλγόριθμο. Το σύστημά τους επιλέγει άτομα που διαβάζουν τη δημοσίευσή σας. Ωστόσο, θα ήθελα να επιλέξω για τον εαυτό μου, γι ‘ αυτό σας ζητώ μια χάρη. Αν διαβάσετε αυτό το μήνυμα αφήστε μου ένα γρήγορο σχόλιο, ένα «γεια», ένα αυτοκόλλητο, ό,τι θέλετε, έτσι θα εμφανίζεται στις ενημερώσεις μου.

Διαφορετικά το facebook επιλέγει τι να μου δείξει, και δεν χρειάζομαι το facebook για να διαλέξω τους φίλους μου. Τα κοινωνικά μέσα ενημέρωσης αφορούν την επικοινωνία.

Αντιγράψτε και επικολλήστε αυτό το κείμενο στον τοίχο σας ώστε να μπορείτε να απολαύσετε περισσότερη αλληλεπίδραση με όλες τις επαφές σας και να παρακάμψετε το σύστημα.

Σας ευχαριστώ για την πληροφορία όσων έχουν ήδη αντιγράψει και επικολλήσει τα παραπάνω.

Όπως γράφει ο ιστότοπος για τους χόακες, το τυποποιημένο κείμενο περί αλλαγής αλγορίθμου είχε αρχίσει να κυκλοφορεί στα τέλη του 2017 στα αγγλικά -στα καθ’ ημάς έχει έρθει εδώ και καιρό, αλλά μόνο πολύ πρόσφατα απέκτησε την κρίσιμη μάζα για να πάρει διαστάσεις επιδημίας.

Όπως και τα αλυσιδωτά ηλεμηνύματα, το δημοσίευμα για την παράκαμψη του αλγορίθμου βρήκε αμέτρητους πρόθυμους αναμεταδότες που έσπευσαν να το αναδημοσιεύσουν, είτε επειδή τους αρέσει να αναπαράγουν άκριτα οτιδήποτε εντυπωσιακό έρθει στην αντίληψή τους είτε για άλλους λόγους. Είναι βέβαια θλιβερό αλλά και ενδεικτικό ότι ακόμα και δημοσιογράφοι που θεωρούνται κορυφαίοι έσπευσαν να αναδημοσιεύσουν το κείμενο. Από την άλλη, το είδα και σε τοίχους σοβαρών ανθρώπων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Μαθηματικά, Μεταμπλόγκειν, Μιμίδια, Χόακες | Με ετικέτα: , , , , | 170 Σχόλια »

Το παλιό μας το τεφτέρι ξανά

Posted by sarant στο 16 Ιουλίου, 2018

Σύμφωνα με την παλιά παροιμία, ο μπακάλης σαν φτωχύνει, τα παλιά τεφτέρια πιάνει. Το κάνει αυτό με την ελπίδα πως μπορεί ν’ ανακαλύψει τίποτα ξεχασμένα βερεσέδια, που τα είχε θεωρήσει ανάξια λόγου τον καιρό των παχιών αγελάδων ή που τα είχε παραβλέψει.

Κι εγώ τον μπακάλη της παροιμίας θα μιμηθώ, όχι επειδή φτώχυνα παρά γιατί ταξιδεύω -κι επειδή ασθενής και οδοιπόρος άρθρο δεν μπορεί να γράψει, το σημερινό μας άρθρο, και καναδυό επόμενα, θα είναι επαναλήψεις ή τέλος πάντων κονσέρβες.

Επαναλαμβάνω σήμερα λοιπόν ένα άρθρο που, ακριβώς, μιλάει για τα παλιά τεφτέρια, από ετυμολογική όμως άποψη, διότι η ιστορία της λέξης είναι μεγάλη και ενδιαφέρουσα. Το αρχικό άρθρο είχε δημοσιευτεί το μακρινό 2009, οπότε ελπίζω πως δεν θα το θυμούνται όλοι οι σημερινοί αναγνώστες. Έχω όμως προσθέσει κάμποσα που δεν υπήρχαν στην πρώτη δημοσίευση, που ήταν αμιγώς ετυμολογική, και έχω ενσωματώσει κάποια από τα σχόλια της πρώτης δημοσίευσης.

Η διφθέρα στα αρχαία σήμαινε αρχικά το δέρμα το κατεργασμένο, το πετσί. Είναι λέξη πολύ παλιά, αφού στα μυκηναϊκά υπάρχει ένας dipteraporo (διφθεροφόρος;). Προέρχεται από το ρήμα δέφω, το οποίο σήμαινε «κάνω κάτι μαλακό τρίβοντάς το», όπως λέει το Λίντελ Σκοτ, κι αν πήγε το μυαλό σας στο πονηρό καλώς πήγε. Οι αρχαίοι έλεγαν δέφομαι ή δέφω εαυτόν γι’ αυτή τη χρήση. Σε ένα ασεβέστατο απόσπασμα του κωμικού Εύβουλου για τον τρωικό πόλεμο, διαβάζουμε ότι οι Αχαιοί δεν είχαν εταίρες μαζί τους κι έτσι «εαυτούς δ’ έδεφον ενιαυτούς δέκα».

Το αρχαίο δέφω, πάντως, με την αθώα σημασία του, έχει διατηρηθεί στη σημερινή βυρσοδεψία και στις δεψικές ουσίες της χημείας. Με την άλλη σημασία του δεν έχει διατηρηθεί, αν και ένας φίλος του παππού μου είχε τη συνήθεια να αποκαλεί «δέπτορες» όλους τους ημιμαθείς ενοχλητικούς που συναντούσε, ενίοτε μάλιστα και να τους συστήνει, «από εδώ ο κύριος τάδε, δέπτωρ της φιλοσοφίας». Το έχω αναστήσει κι εδώ, πρόσφατα, με παραλλαγή. Αλλά παρεκτρέπομαι, με περισσότερες από μία σημασίες.

Η διφθέρα δεν ήταν μόνο το πετσί, ήταν επίσης και το κατεργασμένο δέρμα που χρησιμοποιούσαν για γραφική ύλη, η περγαμηνή. Ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί ότι οι Ίωνες αποκαλούν διφθέρες και τους παπύρους, διότι τον παλιό καιρό που δεν είχαν παπύρους (βύβλους) έγραφαν πάνω σε κατεργασμένα δέρματα (διφθέρας) αιγοπροβάτων κι έτσι το όνομα έμεινε. Και πολλοί βάρβαροι γράφουν σε τέτοιες διφθέρες, μας λέει:

Καὶ τὰς βύβλους διφθέρας καλέουσι ἀπὸ τοῦ παλαιοῦ οἱ Ἴωνες͵ ὅτι κοτὲ ἐν σπάνι βύβλων ἐχρέωντο διφθέρῃσι αἰγέῃσί τε καὶ οἰέῃσι· ἔτι δὲ καὶ τὸ κατ΄ ἐμὲ πολλοὶ τῶν βαρβάρων ἐς τοιαύτας διφθέρας γράφουσι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντιδάνεια, Επαναλήψεις, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , , | 112 Σχόλια »

Όσοι το προφέρουν, ξέρουν να το γράφουν;

Posted by sarant στο 8 Νοεμβρίου, 2017

Όσοι το φορούν, ξέρουν και να το προφέρουν

Έτσι έλεγε το ψηλομύτικο σλόγκαν στη διαφήμιση ενός πανάκριβου ελβετικού ρολογιού, μάρκας Favre Leuba. Εγώ τη διαφήμιση τη θυμάμαι σε εφημερίδες και περιοδικά, όμως το slang.gr μου θυμίζει ότι υπήρχε και τηλεοπτική εκδοχή της διαφήμισης. Τη φράση την έχει το slang.gr επειδή είχε γίνει μετρίως παροιμιώδης τα παλιά τα χρόνια -λίγο μετά την Πλειστόκαινο.

Το σλόγκαν το χαρακτήρισα ψηλομύτικο επειδή υπαινισσόταν πως το να ξέρεις την προφορά του Favre Leuba είναι ένα προνόμιο που επιφυλάσσεται μόνο σε όσους εκλεκτούς φορούν αυτό το ρολόι. Προφέροντας σωστά το Favre Leuba, ο προνομιούχος δείχνει όχι απλώς ότι ξέρει τη φωνητική της γαλλικής γλώσσας αλλά ότι ανήκει στο κλειστό κλαμπ εκείνων που μπορούν να διαθέσουν μια μικρή περιουσία για ένα ρολόι χειρός.

Ωστόσο, ο τίτλος του σημερινού μας άρθρου παραφράζει σαφώς το ψηλομύτικο σλόγκαν, που σημαίνει πως δεν θα μιλήσουμε σήμερα ούτε για ρολόγια ούτε για διαφημίσεις, αλλά για ένα θέμα που συνήθως το θίγουμε στα σαββατιάτικα μεζεδάκια, δηλαδή τη γραφή κυρίων ονομάτων ξένων προσώπων με το λατινικό αλφάβητο.

Προχτές, παρακολουθούσα στον τοίχο ενός φίλου στο Φέισμπουκ μια συζήτηση για το κυριακάτικο ντιμπέιτ των υποψηφίων που διεκδικούν την ηγεσία του νέου φορέα της κεντροαριστεράς (ένα θέμα με το οποίο το ιστολόγιο δεν έχει ασχοληθεί, κακώς ίσως). Λοιπόν, στη συζήτηση αυτή (που γινόταν γραπτώς βέβαια, όπως όλες οι συζητήσεις στο Φέισμπουκ), ένας από τους συμμετέχοντες έγραφε και ξανάγραφε:

Στην Ευρώπη εμφανίστηκαν ο Corbyn και ο Melancon και…

Οι θέσεις που υποστηρίζουν ο Corbyn και ο Melancon είναι…

κτλ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , | 342 Σχόλια »

Η ουρά της ουράς του γαϊδάρου

Posted by sarant στο 23 Οκτωβρίου, 2017

Το άρθρο της Παρασκευής είχε για θέμα την ουρά του γαϊδάρου και της καμήλας, στο σημερινό θα ασχοληθούμε με την ουρά που άφησε το άρθρο εκείνο, με την ουρά της ουράς δηλαδή.

Πιο σωστά, με μία από τις δύο ουρές, δηλαδή με ένα από τα δύο ζητήματα που αναδείχτηκαν κατά τη συζήτηση του άρθρου τόσο εδώ όσο και στο Φέισμπουκ.

Η άλλη ουρά, που θα την αναφέρω μόνο επιγραμματικά, είναι η κοπτοραπτική διαστρέβλωση που έκανε κάποιος, απομονώνοντας ένα κομμάτι του άρθρου, για να υποστηρίξει ότι το άρθρο δικαιολογούσε το λάθος του Αλ. Τσίπρα με το queue και το tail. Χαρακτηριστικό ειναι πως ακριβώς από κάτω από το απόκομμα που παρουσίασε ο κοπτοράπτης υπήρχε η ρητή δήλωση ότι πρόκειται για μαργαριτάρι! Τέλος πάντων, το παρήγορο ήταν πως βρέθηκαν αρκετοί φίλοι (που δεν σχολιάζουν εδώ) να επισημάνουν την κατάφωρη διαστρέβλωση. Διασκεδαστικό ήταν επίσης ότι κάποιοι θεώρησαν ότι η εραλδική είναι… γλώσσα!

Αλλά με την κακοπιστία και τη βλακεία δεν έχει νόημα να ασχολείται κανείς, το άρθρο σήμερα θα αφιερωθεί στην άλλη ουρά της ουράς, στο άλλο ζήτημα που αναδείχτηκε -και εδώ και στο Φέισμπουκ- δηλαδή «αν μεταφράζονται οι παροιμίες». Αυτό μπορούμε να το συζητήσουμε εποικοδομητικά και να βγουν ίσως και κάποια συμπεράσματα.

Είναι ένα θέμα που με απασχολεί αρκετόν καιρό, οπότε κάποια πράγματα θα τα έχω ξαναγράψει εδώ ή θα τα έχω ξαναπεί π.χ. στην παρουσίαση του βιβλίου μου «Λόγια του αέρα», που ήταν αφιερωμένο ακριβώς στις «παγιωμένες εκφράσεις» -ο όρος αυτός εννοεί τις εκφράσεις που επίσης λέγονται παροιμιακές ή ιδιωματικές.

Υπάρχει έτσι κι αλλιώς στη βιβλιογραφία αρκετό μπέρδεμα ανάμεσα σε παροιμίες και σε παροιμιακές εκφράσεις, πρόκειται για συγγενικά φρασεολογικά στοιχεία, και στο προχτεσινό άρθρο είχα γράψει πως η μεταξύ τους διαχωριστική γραμμή δεν είναι καθόλου καθαρή.

Ένας τρόπος για να διακρίνουμε την παροιμία από την παροιμιακή έκφραση είναι η κλιτότητα, παναπεί αν κλίνονται. Η παροιμια χρησιμοποιείται ως έχει, στερεότυπη, διότι αποτελεί αυτοτελή φράση: Κάλλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρει. Κάνε το καλό και ρίξτο στο γιαλό. Οπού κοπελομάθει δεν γερονταφήνει. Η παροιμιακή έκφραση εντάσσεται σε ευρύτερες φράσεις και, πάντως, κλίνεται: Μου έβαλε τα δυο πόδια σ’ ένα παπούτσι. Θα σου βάλω τα δυο πόδια σ’ ένα παπούτσι αν δεν κάνεις αυτό που σου λέω. Πρόσεξέ την, θα σου βάλει τα δυο πόδια σ’ ένα παπούτσι.

Αυτό το αναφέρω παρεμπιπτόντως, για να πάμε στη δεύτερη διαφορά μεταξύ παροιμιών και παροιμιακών εκφράσεων, που θα είναι και το αντικείμενο του άρθρου μας: το αν και κατά πόσο μεταφράζονται, ή αλλιώς «η μεταφρασιμότητά» τους.

Ως προς τη μεταφρασιμότητα, μπορούμε να διακρίνουμε τρία επίπεδα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λεξικογραφικά, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Παροιμίες, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , | 467 Σχόλια »

Φεϊσμπουκικό κλισεδολόγιο

Posted by sarant στο 19 Οκτωβρίου, 2017

Πριν από ενάμιση μήνα είχαμε συζητήσει στο ιστολόγιο για τους «χιονοκλώνους«, όπως είχα αποδώσει τον αγγλικό όρο snowclone, δηλαδή φραστικά μοτίβα που έχουν έναν σταθερό πυρήνα και ενα μεταβλητό κομμάτι που διαμορφώνεται κατά τις ανάγκες της στιγμής, όπως π.χ. τις φράσεις του τύπου «από το Χ στο Υ ένα Ζ δρόμος» (π.χ. από τον Λοβέρδο στον Κατρούγκαλο ένα μνημόνιο δρόμος).

Σε εκείνο το άρθρο προτάθηκαν και μερικές φράσεις που κατά τη γνώμη μου δεν είναι χιονόκλωνοι, είναι σκέτα κλισέ, παγιωμένες φράσεις, παροιμιακές θα μπορούσαμε να τις πούμε, που θα μπορούσαν και να λεξικογραφηθούν. Μερικές τέτοιες φράσεις, που χρησιμοποιούνται κυρίως στο Φέισμπουκ, στο Τουίτερ και στα άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είχα μαζέψει κι εγώ παλιότερα, αν και καθόλου συστηματικά.

Ένας φίλος, που δεν σχολιάζει στο ιστολόγιο αλλά μάς παρακολουθεί σιωπηρά, με έπεισε να παρουσιάσω το υλικό που έχω μαζέψει, έστω και άψητο. «Θα το συμπληρώσει η συλλογική σοφία του ιστολογίου», είπε.

Οπότε, παρουσιάζω το (ημιτελές) φεϊσμπουκικό κλισεδολόγιο, με καμιά δεκαπενταριά λήμματα μόνο, περιμένοντας να το συμπληρώσετε και σε πλάτος (προσθέτοντας νέα λήμματα) αλλά και σε βάθος (συνεισφέροντας σε υπάρχοντα λήμματα, π.χ. με έναν καλύτερο ορισμό ή με παραδειγματικές φράσεις).

Στη συζήτηση με αυτόν τον φίλο μου είχα εκφράσει τον ενδοιασμό ότι ιδιαίτερη επίδοση στη χρήση τέτοιων κλισέ και παγιωμένων φράσεων έχουν οι κάπως νεότεροι χρήστες του Διαδικτύου. Ελπίζω να με διαψεύσετε.

Φεϊσμπουκικό κλισεδολόγιο

* έλεος κάπου. Αναφώνηση που χρησιμοποιείται για να δηλώσει αγανάκτηση, ειλικρινή ή ειρωνική, για όσα εξωφρενικά προηγήθηκαν. Π.χ. Δηλαδή σοβαρά, ποσοι πιστεύεις ότι θα «πάνε να αλλάξουν το φύλο τους» για πλακα; Έλεος κάπου. Και ειρωνικά: Ναι, πες μας τώρα ότι το FBI ξέρει καλύτερα από τον Σκάι, έλεος κάπου.

Λέγεται και αντεστραμμένο: κάπου έλεος, ενώ γράφεται και με εξεζητημένα γκρίκλις: eleow kapoy.
Κατα το slang.gr, το «κάπου» λειτουργεί υπονομευτικά, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι έχουν δίκιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαδίκτυο, Κλισέ, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , | 205 Σχόλια »