Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘φέτα’

Η φέτα είναι ελληνική

Posted by sarant στο 18 Ιουλίου, 2022

Δεν το λέω μόνο εγώ, το έχει πει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, που από το 2002 έχει καθιερώσει ως ΠΟΠ (που θα πει «προστατευόμενη ονομασία προέλευσης») την ονομασία «φέτα», ένα θέμα που ξαναήρθε πριν από μερικές μέρες στην επικαιρότητα, όταν το Δικαστήριο της ΕΕ αποφάσισε ότι η Δανία παραβιάζει το ενωσιακό δίκαιο όταν επιτρέπει σε εταιρείες της να εξάγουν σε χώρες εκτός ΕΕ τυρί με την ονομασία Feta.

Το επιχείρημα της Δανίας ήταν ότι ο ορισμός των ΠΟΠ αφορά το ενδοενωσιακό εμπόριο και όχι το εμπόριο με τρίτες χώρες, αλλά το δικαστήριο δεν δέχτηκε την ερμηνεια αυτή και καταδίκασε τη Δανία.

Μου άρεσαν τα λογοπαίγνια του αγγλόφωνου τύπου κατά τον σχολιασμό της απόφασης. Έτσι, το Politico είχε τίτλο Feta accompli (αντί για fait accompli, τετελεσμένο γεγονός) και στον υπότιτλο Copenhagen left looking sheepish after feta cheese judgment (αφού το πρόβειο γάλα είναι η πρώτη ύλη της φέτας) και στο άρθρο Denmark’s legal defence crumbled, θρυμματίστηκε, και crumbly είναι ένα επίθετο που χαρακτηριστικά περιγράφει τη φέτα. Αλλά και στη Γκάρντιαν ο τίτλος ήταν Hard cheese, μια βρετανική έκφραση που σημαίνει «άσχημα νέα, σκούρα τα πράγματα». Και πιο κάτω στο άρθρο διαβάζουμε ότι στην Ελλάδα  No tavern would be worth its salt, or brine, if feta wasn’t on its menu -παίζει με την έκφραση it’s worth its salt, είναι άξιος του μισθού του, και την άλμη, brine, που μέσα της διατηρείται η φέτα.

Συμφωνα με την περιγραφή στην απόφαση της ΠΟΠ, για να ονομαστεί «φέτα» ένα τυρί πρέπει: να παράγεται σε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας, να είναι παρασκευασμένο από πρόβειο γάλα ή αιγοπρόβειο με περιεκτικότητα το πολύ 30% σε γίδινο, να έχει μέγιστη υγρασία 56%, λιπαρά επί ξηρού τουλάχιστον 43% και pH γύρω στο 4,5.

Οι περιοχές στις οποίες φτιάχνεται η φέτα είναι όλη η ηπειρωτική Ελλάδα και ο νομός Λέσβου. Αυτό λέει ο σχετικός κανονισμός του 2002 αλλά σε άλλες ελληνικές πηγές βρίσκω και την Κεφαλονιά. Πάντως η Κρήτη δεν μπορει επίσημα να φτιάξει τυρί με την ονομασία «φέτα», ούτε η Κύπρος άλλωστε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικό ληξιαρχείο, Γλωσσικά συμπόσια, Ετυμολογικά, Ευρωπαϊκή Ένωση, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 163 Σχόλια »

Κορονιασμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Φεβρουαρίου, 2020

Ο τίτλος που είχα κατά νου να χρησιμοποιήσω για το σημερινό σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο, ήταν «Εμβόλιμα μεζεδάκια», αφού δημοσιεύονται την εμβόλιμη μέρα, την 29η Φεβρουαρίου, ενός Φλεβάρη μάλιστα που βάλθηκε να δικαιολογήσει το χαρακτηρισμό του ως δίσεκτου, καθώς μας στέρησε, μετά τον Γιάννη Δάλλα και τον Κώστα Βουτσά, τώρα στο τελείωμα και την Άλκη Ζέη.

Αλλά τον προγραμματισμό τον ανάτρεψε η εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων του κορονοϊού κι έτσι ο τίτλος του σημερινού άρθρου άλλαξε -να κατοχυρώσουμε και την πατέντα του ρήματος «κορονιάζομαι». Βέβαια, τα σοβαρά σχετικά με τον κορονοϊό τα συζητήσαμε χτες. Σήμερα, τα πιο ανάλαφρα.

* Στο σουπερμάρκετ πριν από λίγες μέρες (πριν εμφανιστούν τα κρούσματα) άκουσα ότι δεν πρέπει να φοβόμαστε τον κορονοϊό διότι την Ελλάδα την προστατεύει η σκέπη της Παναγίας, και την έχει προστατέψει πολλές φορές έως τώρα. Μια άλλη εκδοχή για να μην ανησυχούμε είδα στο Φέισμπουκ, όπου γίνεται λόγος για τα «δυο γονίδια που έχουμε ως Έλληνες παραπάνω» από τους άλλους λαούς -δεν τα έχει η υπόλοιπη… εμφύλιος.

* Τα έντυπα του συγκροτήματος Μαρινάκη συμμορφώθηκαν με τον μπαμπινιώτειο φετφά να γράφουν «κορΩνοϊός» αλλά συνεχίζουν να παράγουν μαργαριτάρια με αμείωτη ένταση.

Σε άρθρο για την εξάπλωση του κορονοϊού λοιπόν διαβάζουμε ότι: Επιδημιολόγοι του Κολεγίου Imperial του Λονδίνου εκτιμούν ότι περίπου τα δύο τρίτα των περιστατικών που μόνο η Κίνα έχει «εξάγει» σε άλλες χώρες μέσω ταξιδιών, δεν έχουν ακόμη ανιχνευθεί, σύμφωνα με το «Science».

Να τα δεχτούμε τα εισαγωγικά, αλλά όχι και το «έχει εξάγει». Έχει εξαγάγει, αφού θέλουμε συνοπτικό τύπο. Ή, προτιμότερο κατά τη γνώμη μου, όπως το χρησιμοποιούν στην Κύπρο, «έχει εξάξει».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μιμίδια, κοινωνικά μέσα | Με ετικέτα: , , , , , , , | 441 Σχόλια »