Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘φουρφούρια’

Βαπέ και φουρφούρια

Posted by sarant στο 11 Μαΐου, 2015

Καμιά από τις δυο βασικές λέξεις του τίτλου (το «και» δεν πιάνεται) δεν περιλαμβάνεται στα δυο από τα τρία μεγάλα λεξικά μας, δηλαδή Μπαμπινιώτη και ΛΚΝ. Το Χρηστικό Λεξικό τούς βάζει τα γυαλιά, διότι έχει λήμμα «φουρφούρι» που το εξηγεί ως «ανεμιστηράκι ή γενικότερα μικρή συσκευή με πτερύγια» και το χαρακτηρίζει ως «(προφ.)ορικό», λέξη δηλαδή που περισσότερο λέγεται και λιγότερο γράφεται. Η λέξη δημιουργήθηκε, φανερά, με ονοματοποιία. Φουρφούρι είναι αυτό που κάνει φουρ-φουρ.

furfurΕίναι δηλαδή το φουρφούρι κάτι σαν το παιχνίδι της εικόνας, αλλά εδώ δεν χρησιμοποιώ τη λέξη με τη σημασία της αυτή, την, ας πούμε, κυριολεκτική ή μάλλον αρχική. Λέγοντας «φουρφούρια» εννοώ τις ανεμογεννήτριες, που μετατρέπουν την αιολική ενέργεια σε ηλεκτρική. Η λέξη χρησιμοποιείται αρκετά στα κοινωνικά μέσα (όπου, βέβαια, ο λόγος είναι προφορικός κι ας γράφεται), συνήθως από αντιπάλους των αιολικών πάρκων, αλλά και ουδέτερα. Εδώ στο ιστολόγιο, βρίσκω ότι την είχα χρησιμοποιήσει παρεμπιπτόντως σε ένα σχόλιο το καλοκαίρι του 2009 και ο φίλος Κορνήλιος αντισχολίασε ότι νόμιζε πως ήταν δική του πατέντα -δεν είχε δηλαδή συναντήσει άλλον να τη χρησιμοποιεί. Από τότε όμως, η χρήση της έχει εξαπλωθεί.

Πάντως, το slang.gr, παρόλο που ορά τα πάντα, έχει βεβαίως λήμμα «φουρφούρι«, αλλά δίνει τη σημασία του ανεμιστηρακιού ή της φτερωτής, δίνει και μερικές άλλες (π.χ. ότι φουρφούρι λέγεται ή λεγόταν η απαγορευμένη κίνηση της ανεξέλεγκτης περιστροφής των παιχτών στο ποδοσφαιράκι), αλλά όχι τη σημασία της ανεμογεννήτριας -ίσως επειδή το αρχικό λήμμα έχει γραφτεί πριν από έξι χρόνια, όταν, όπως είπαμε, η σημασία δεν ήταν τόσο διαδεδομένη. Ωστόσο, αν γκουγκλίσετε «φουρφούρια» θα βρείτε στην πρώτη σελίδα και ένα άρθρο με τίτλο «Φουρφούρια και στις ταράτσες«, όπου γίνεται αρνητική κριτική για την πρόβλεψη μικρών, οικιακών ανεμογεννητριών.

Προς το παρόν, οι εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών που γίνονται (ή που έχουν αδειοδοτηθεί αλλά συναντούν τις αντιδράσεις των κατοίκων) δεν αφορούν, βέβαια, μεμονωμένες μικρές γεννήτριες αλλά πολλές μαζί και μεγάλες -πρόκειται για τα λεγόμενα «αιολικά πάρκα». Οι αντίπαλοι των αιολικών πάρκων χρησιμοποιούν συχνά την άλλη λέξη του τίτλου, το «βαπέ», που δεν είναι κανονική λέξη αλλά ακρώνυμο και που καλώς δεν υπάρχει στα λεξικά διότι είναι ακόμα πιο καινούργιος όρος. Είπα ότι είναι ακρώνυμο -ακριβέστερα, είναι «πειραγμένο» ακρώνυμο. Το επίσημο ακρώνυμο είναι το ΑΠΕ, που (ανάμεσα στα άλλα) σημαίνει «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Οι αντίπαλοι των μεγάλων αιολικών πάρκων χαρακτηρίζουν «βιομηχανικές» αυτές τις εγκαταστάσεις, και από το «βιομηχανικές Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας» έχουν πλάσει το ακρώνυμο «βΑΠΕ». Να προσεχτεί ότι σχεδόν πάντα το Β γράφεται με μικρό ή κάπως ξεχωρίζει (π.χ. εδώ το γράφουν β.Α.Π.Ε.). Ίσως αυτό το κάνουν για να δείξουν ότι αμφισβητούν ότι οι ΑΠΕ είναι πραγματικά ωφέλιμες για το περιβάλλον έτσι που υλοποιούνται -δεν είναι, γι’ αυτό βΑΠΕ, με β μικρό για να ξεχωρίζει, αφού δεν είναι τμήμα του επίσημου ακρώνυμου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Οικολογία, Τεχνολογία | Με ετικέτα: , , | 321 Σχόλια »