Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Φρανσουά Τρυφό’

Από τα 400 χτυπήματα στη Διπλή ταυτότητα

Posted by sarant στο 3 Μαρτίου, 2021

Ο τίτλος του σημερινού άρθρου αναφέρει δυο τίτλους ταινιών που έχουν τουλάχιστον ένα κοινό στοιχείο. Επίτηδες χρησιμοποίησα το «που» για την αμφισημία του -διότι κοινά στοιχεία δεν έχουν μόνο οι δυο ταινίες αλλά και οι τίτλοι των ταινιών.

Για να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, πρόκειται για την ταινία «Τα 400 χτυπήματα» (Les 400 coups) του Φρανσουά Τρυφό (Truffaut) και την «Διπλή ταυτότητα» (Double Indemnity) του Μπίλι Γουάιλντερ.

Οι δυο ταινίες μπορεί να πει κανείς ότι έχουν κάμποσα κοινά στοιχεία. Ας πούμε, είναι και οι δυο ασπρόμαυρες -κάτι αναμενόμενο για τη δεύτερη, που γυρίστηκε το 1944 αλλά κάπως λιγότερο για την πρώτη, που είναι συνομήλική μου, γυριστήκαμε και οι δυο το 1959.

Είναι επίσης ταινίες που θεωρούνται κλασικές, καθώς έχουν περάσει τη δοκιμασία του χρόνου με επιτυχία και εξακολουθούν να είναι αγαπημένες πολλών -και περιλαμβάνονται και σε πολλούς καταλόγους των 100, 200 ή 500 καλύτερων ταινιών όλων των εποχών.

Αυτές οι δυο ταινίες βρίσκονται λοιπόν σε έναν τέτοιο κατάλογο, που μας τον γνώρισε πριν από καμιά εικοσαριά μέρες ο φίλος μας ο Αθεόφοβος σε σχόλιό του, το οποίο παρέπεμπε σε παλιότερο άρθρο του. Αν δείτε το άρθρο του Αθεόφοβου, περιλαμβάνει έναν κατάλογο με τις 250 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών όπως προέκυψαν από τον συγκερασμό των κατατάξεων σε τέσσερις ιστοτόπους. Επειδή ο κατάλογος αυτός εκφράζει τις απόψεις τόσο κριτικών όσο και του κοινού περιέχει και αρκετές υπερπαραγωγές -αλλά ο Αθεόφοβος στο άρθρο του έχει ενσωματώσει και έναν άλλο κατάλογο με 100 ταινίες από το περιοδικό Sight and Sound, με σαφώς πιο σινεφίλ προσανατολισμό (ενώ υπάρχει και λινκ προς παλαιότερο άρθρο του με άλλον κατάλογο 100 ταινιών, από το Cahiers du Cinema).

Στον διακοσοπενηντάρη κατάλογο «του Αθεόφοβου» τα 400 χτυπήματα βρίσκονται στην 27η θέση ενώ η Διπλή ταυτότητα στην 39η θέση.

Επειδή τώρα τελευταία περνάω φάση κινηματογραφοφιλική και βλέπω πολλές ταινίες, έχω πάρει τον κατάλογο των 250 ταινιών και κοιτάζω εκει για να διαλέγω ταινίες -κι έτσι, πριν από μερικές μέρες είδα και τις δύο ταινίες του τίτλου.

Τη Διπλή ταυτότητα την είχα ξαναδεί πριν απο καμιά τριανταριά χρόνια και πρέπει να βρίσκεται σε μια κούτα με βιντεοταινίες γραμμένες από την τηλεόραση. Η εν λόγω κούτα δεν θυμάμαι πού βρίσκεται: ή στην αποθήκη μου ή την έχω δώσει σε σινεφίλ φίλο. Επίσης σε μιαν άλλη ζωή είχα διαβάσει και το σχετικά γνωστό αστυνομικό μυθιστόρημα του James M. Cain πάνω στο οποίο βασίστηκε η ταινία -αλλά δεν θυμάμαι καθόλου το βιβλίο.

Τα 400 χτυπήματα ομολογώ πως δεν τα είχα δει. Αλλά είναι γνωστό πως στην κινηματογραφοφιλική παιδεία μου έχω τεράστια κενά. Ήξερα όμως περί τίνος πρόκειται.

Αλλά θα πείτε, εμείς εδώ λεξιλογούμε. Θα είναι αμιγώς σινεφίλ το σημερινό άρθρο ή θα έχει και γλωσσική πτυχή;

Θα έχει -και εδώ είναι το τελευταίο κοινό στοιχείο των δύο ταινιών, ή μάλλον το πρώτο κοινό στοιχείο που έχουν οι τίτλοι τους, εννοώ τους ελληνικούς τίτλους: και οι δυο είναι κακομεταφρασμένοι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κινηματογράφος, Μεταφραστικά, Παρίσι, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , | 194 Σχόλια »