Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Φραντς φον Πάπεν’

Ο Χίτλερ δεν βγήκε με εκλογές

Posted by sarant στο 25 Αύγουστος, 2014

heartfield

Εκατομμύρια στέκονται πίσω μου. Φωτομοντάζ του πρωτοπόρου Τζον Χάρτφιλντ (Γερμανός ήταν) που σατιρίζει το προεκλογικό συνθημα των Ναζί.

Συχνά συμβαίνει όταν συζητάμε στα κοινωνικά μέσα, να σου πει ο συνομιλητής σου ότι «και ο Χίτλερ με εκλογές βγήκε». Τη φράση αυτή, που έχει εξελιχτεί σε κλισέ, τη βρίσκουμε επίσης και σε τίτλους άρθρων, ενώ το επιχείρημα ακούγεται συχνά και σε σχέση με ηγέτες και κόμματα που έχουν μεν την εντολή του λαού της χώρας τους αλλά που μας είναι δυσάρεστα -θυμάμαι ότι είχε κατά κόρον ακουστεί την εποχή της ανατροπής του προέδρου Μόρσι στην Αίγυπτο.

Κατά τη γνώμη μου, η φράση αυτή αποτυπώνει μονάχα τη μισήν αλήθεια, και μάλιστα θα έλεγα πως βρίσκεται πιο κοντά στο ψέμα, στην άρνησή της, παρά στην αλήθεια -γι’ αυτό και ο τίτλος που έβαλα. Θα επιχειρήσω να εξηγήσω τη θέση μου.

Υποστηρίζω ότι ο Χίτλερ δεν βγήκε με εκλογές, εννοώντας ότι δεν συγκέντρωσε ποτέ την πλειοψηφία (του λαού ή των εδρών) σε δίκαιες και ελεύθερες εκλογές. Δεν αρνούμαι βέβαια ότι το ναζιστικό κόμμα παρουσίασε στις αρχές της δεκαετίας του 1930 αλματώδη άνοδο της επιρροής του, αλλά ποτέ δεν έφτασε να αντιπροσωπεύει πλειοψηφικό μερίδιο -και μάλιστα, η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι ο Χίτλερ έγινε καγκελάριος ύστερα από εκλογική ήττα του κόμματός του ή τουλάχιστον αισθητή υποχώρηση της δύναμής του.

Πράγματι, το Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα, όπως θα αποδώσουμε το Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP τα αρχικά του) μέσα στην οικονομική κρίση της εποχής (διπλή σε ένταση στη Γερμανία) εκτινάχτηκε στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 1930 στη δεύτερη θέση, συγκεντρώνοντας το 18,3% των ψήφων, ενώ στις αμέσως προηγούμενες εκλογές, του 1928, δεν είχε παρά 2,6% (αν και το 1924 είχε φτάσει το 6%). Πρώτο ήταν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα με 24,5% και τρίτο το ΚΚΓερμανίας με 13,1% (πλήρη στοιχεία εδώ). Ωστόσο, δεν σχημάτισαν κυβέρνηση οι σοσιαλδημοκράτες, αλλά οι Κεντρώοι, με πρωθυπουργό τον Μπρύνινγκ, μια κυβέρνηση που δεν είχε πλειοψηφία στη Βουλή και κυβερνούσε σε μεγάλο βαθμό μέσα από προεδρικά διατάγματα.

Τον Μάιο του 1932 έγιναν προεδρικές εκλογές, στις οποίες οι Σοσιαλδημοκράτες και τα κεντρώα κόμματα υποστήριξαν τον απερχόμενο πρόεδρο Χίντενμπουργκ ως αντίβαρο απέναντι στον Χίτλερ, ενώ οι κομμουνιστές κατέβασαν τον πρόεδρό τους, τον Τέλμαν. Ο Χίντενμπουργκ συγκέντρωσε ποσοστό 49,6% στον πρώτο γύρο, χάνοντας για λίγες ψήφους την άμεση εκλογή. Ο Χίτλερ πήρε 30% και ο Τέλμαν 13%. Στον δεύτερο γύρο, ο Χίντενμπουργκ εξελέγη με 53% αλλά μετά την εκλογή του ακολούθησε πολιτική ολοένα και πιο φιλική προς τους Ναζί.

Στις βουλευτικές εκλογές του Ιουλίου 1932, οι Ναζί σχεδόν διπλασίασαν τη δύναμή τους, και πήραν την πρώτη θέση με 37% και 230 έδρες (η αύξηση της δύναμής τους έγινε κυρίως σε βάρος μικρών δεξιών κομμάτων). Δεύτεροι ήρθαν οι Σοσιαλδημοκράτες με 21,5% και τρίτοι οι κομμουνιστές με 14,3% (πλήρη στοιχεία εδώ).  Οι εκλογές του Ιουλίου έγιναν μέσα σε συνθήκες βίας, καθώς ο πρόεδρος Χίντενμπουργκ είχε άρει την απαγόρευση των SA, των παραστρατιωτικών ομάδων των Ναζί και είχε ορίσει πρωθυπουργό (Καγκελάριο) τον φον Πάπεν. Επίσης είχε μόλις απομακρυνθεί, με προεδρικό πραξικόπημα, η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της Πρωσίας, του μεγαλύτερου ομόσπονδου κράτους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκλογές, Πρόσφατη ιστορία, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , , , | 169 Σχόλια »