Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Φώντας Λάδης’

Εγκλήματα στα χρόνια της κρίσης

Posted by sarant στο 20 Ιουνίου, 2018

Τον περασμένο μήνα που είχα επισκεφτεί την έκθεση βιβλιου της Θεσσαλονικης είχα τη χαρά να γνωρίσω, έστω και υπό βροχήν, τον συγγραφέα Φίλιππο Φιλίππου.

Ο Φιλίππου είναι συγγραφέας πολυσχιδής, αλλά μια από τις μεγάλες του αγάπες ειναι η αστυνομική λογοτεχνία -γράφει κι ο ίδιος αστυνομικά αλλά επίσης μελετάει το είδος, και το τελευταίο του βιβλίο, αυτο που θα σας παρουσιάσω σήμερα, είναι ακριβώς μια «Ιστορία της ελληνικής αστυνομικής λογοτεχνίας».

Τον Φιλίππου μού τον γνώρισε ο φίλος μας ο Άγγελος, για τον οποίο γίνεται λόγος συχνά στο βιβλίο αυτό. Βλέπετε, ο υπότιτλος του βιβλίου ειναι «Ο Γιάννης Μαρής και οι άλλοι» και, όπως θα ξέρουν οι τακτικοί αναγνώστες του ιστολογίου, ο Άγγελος δεν το επιδεικνύει αλλά και δεν το κρυβει πως είναι γιος του Γιάννη Μαρή.

Το βιβλίο του Φιλίππου δεν ειναι ακριβώς βιογραφία του Μαρή -έχει κυκλοφορήσει άλλη μία τουλάχιστον- ούτε ακριβώς ιστορία της ελληνικής αστυνομικης λογοτεχνίας. Είναι κάτι ανάμεσα, και ταυτόχρονα μια εξέταση της ελληνικής κοινωνίας στα μεταπολεμικά χρονια. Ο συγγραφέας δίνει στον εαυτό του την ελευθερία για πολλές παρεκβάσεις και πολλές «ανάσες», κι έτσι π.χ. πληροφορεί τον αναγνώστη για τα εγκλήματα τιμής, για τα προγράμματα των κινηματογράφων, για τα αναγνώσματα που δημοσίευαν σε συνέχειες οι εφημερίδες ή για τις κυκλοφορίες τους -που κάνουν τον σημερινό εφημεριδολάτρη να αναστενάζει αφού όλες μαζί οι καθημερινές εφημερίδες σήμερα δεν πουλάνε τόσα φύλλα όσο η πρώτη εφημερίδα της χρυσής εποχής γυρω στο 1980.

Ο Γιάννης Μαρής (1916-1979) συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση και εργάστηκε ως δημοσιογράφος. Το 1953, άρχισε συνεργασια με ένα καινουργιο περιοδικό ποικιλης ύλης, την Οικογένεια. Και καθώς όλα τα περιοδικά και οι εφημεριδες δημοσίευαν, σε συνέχειες, μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα (καθώς και περιπετειώδη ή αισθηματικά), είχε την έμπνευση να παρουσιάσει το πρώτο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα που εκτυλισσόταν στην Ελλάδα, με ήρωα Έλληνα ντετέκτιβ, τον αστυνομικό Μπέκα. Ήταν το Έγκλημα στο Κολωνάκι, που μάλιστα το υπέγραφε με το αληθινό του επώνυμο, Τσιριμώκος. Ωστόσο, το περιοδικό διέκοψε την έκδοσή του πριν ολοκληρωθεί το μυθιστορημα, κι ετσι οι αναγνώστες επρεπε να περιμένουν την έκδοση σε βιβλίο για να πληροφορηθούν τον ένοχο -κάτι που έγινε τον επομενο χρόνο. Το 1954 ο Μαρής δημοσίευσε επισης σε συνέχειες στην Απογευματινή το Έγκλημα στα Παρασκήνια, τούτη τη φορά υπογράφοντας με το ψευδώνυμο που έμελλε να καθιερωθεί, και πάλι με ήρωα τον Μπέκα (λέγεται Γιώργος, αν και συνήθως με το επώνυμο συστηνόταν).

Ο Φιλίππου σωστα θεωρεί πατέρα της ελληνικής αστυνομικής λογοτεχνίας τον Μαρή. Κι άλλοι είχαν γράψει νωρίτερα αλλα ή δεν είχαν συνέχεια ή τοποθετούσαν τη δράση στο εξωτερικό, μιμούμενοι τους ξένους συγγραφεις. Κάποιοι μάλιστα υπέγραφαν με ξενικό ψευδώνυμο, όπως ο Ορέστης Λαζαρίδης που υπέγραφε ως Ρεστ Λάρσον. Εξαιτίας του κινηματογράφου υπήρχε αναγνωστικό κοινό πρόθυμο, αλλά δεν υπήρχε εγχώρια παραγωγη. Ο Μαρής πρώτος κάλυψε το κενό αυτό και αμέσως ακολούθησαν άλλοι όπως ο Νίκος Μαράκης ή ο Ανδρόνικος Μαρκάκης (περίεργη σύμπτωση να κάνουν παρηχηση τα επώνυμά τους).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αστυνομική λογοτεχνία, Βιογραφίες, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , , , , | 111 Σχόλια »

Μέιλ από τη Γερμανία

Posted by sarant στο 25 Ιουλίου, 2016

Την Πέμπτη που μας πέρασε πήγα το βράδυ στο ραδιομέγαρο της ΕΡΤ, στην Αγία Παρασκευή, και παρακολούθησα συναυλία αφιερωμένη στα «Γράμματα από τη Γερμανία», τον κύκλο τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Φώντα Λάδη που φέτος συμπληρώνονται τα πενήντα χρόνια από τη σύνθεσή τους και την πρώτη τους παρουσίαση το 1966.

Grammata_ap_tin_Germania_-_FΜπορεί να το έχω ξαναγράψει: ο συγκεκριμένος κύκλος τραγουδιών μου αρέσει πολύ και θεωρώ ότι έχει αδικηθεί και δεν βρήκε την αναγνώριση που του άξιζε. Αυτό που πιστεύω πως κάνει τη δουλειά αυτή να ξεχωρίζει είναι οι στίχοι του νεαρότατου τότε Φώντα Λάδη, ένα έμμετρο ρεπορτάζ από τη ζωή των Ελλήνων μεταναστών στη (Δυτική, τότε) Γερμανία στη δεκαετία του 1960, με πρωτόγνωρο χιούμορ και τόλμη για τα δεδομένα της εποχής.

Η ιστορία του έργου έχει ως εξής, αν δεν κάνω λάθος. Ο Φώντας Λάδης, νεαρός δημοσιογράφος, ύστερα από περιοδεία στη Γερμανία γράφει, τον Μάρτιο του 1966 τους στίχους των τραγουδιών, συνολικά 19 τραγούδια. Ο Μίκης Θεοδωράκης μελοποιεί τα 18 από αυτά (το άλλο παράπεσε) και τελικά επιλέγονται 13 τραγούδια για να παρουσιαστούν, πρώτα τον Ιούλιο του 1966 στην μπουάτ Εσπερίδες, με τον Τάσο Καρακατσάνη στο πιάνο και σε ερμηνεία του Γιώργου Ζωγράφου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Εκδηλώσεις, Μετανάστες, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , | 217 Σχόλια »

Πριν από 50 χρόνια: Ο Μποστ για το Παλομάρες

Posted by sarant στο 12 Φεβρουαρίου, 2016

Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Εδώ και δυο περίπου χρόνια ανεβάζω, πότε-πότε, σκίτσα του Μποστ που σχολιάζουν γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια (εδώ το αμέσως προηγούμενο άρθρο αυτής της σειράς). Η επετειακή αυτή σειρά δεν πρόκειται να διαρκέσει πολύ ακόμα, αφού ο Μποστ, κουρασμένος από τη δουλειά της εφημερίδας, σταμάτησε τη συνεργασία τον Ιούλιο του 1966. Αλλά ακόμα είμαστε στον Φλεβάρη, και σήμερα θα δούμε ένα σκίτσο δημοσιευμένο πριν από 50 χρόνια παρά μία μέρα.

a66-02-13

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 13 Φεβρουαρίου 1966 και είναι ένα από τα πολλά σκίτσα που αφιέρωσε ο Μποστ σε ένα γεγονός που είχε συνταράξει τη διεθνή κοινή γνώμη, τη συντριβή του αμερικανικού αεροσκάφους στο Παλομάρες της Ισπανίας. Στο ιστολόγιο έχουμε δει κι άλλο ένα σκίτσο του Μποστ αφιερωμένο στο Παλομάρες, οπότε αναπόφευκτα θα επαναλάβω αρκετά πράγματα από το παλιότερο άρθρο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Γιουτουμπάκια, Επαναλήψεις, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , | 112 Σχόλια »

Δεν το έγραψε αυτό ο Μπρεχτ!

Posted by sarant στο 27 Σεπτεμβρίου, 2013

Για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα δεν έγραψα άρθρο, μια και ήμουν άρρωστος εκείνες τις μέρες, ενώ για τα όσα ακολούθησαν δεν έχω γράψει επειδή αισθάνομαι αμηχανία, δεν μπορώ δηλαδή να σταθμίσω αυτή την περίεργη κατάσταση, όπου από τη μια διαβάζουμε πως παίρνονται ή θα παρθούν δρακόντεια μέτρα εναντίον της εγκληματικής συμμορίας κι από την άλλη ο πρωθυπουργικός σύμβουλος δίνει πατρικές συμβουλές στον Κασιδιάρη να «χαμηλώσει τους τόνους αυτή την περίοδο«. Κι ενώ η διερεύνηση της δολοφονίας φαίνεται να καρκινοβατεί σε καίρια σημεία (π.χ. στην άρση απορρήτου), πολύ γρήγορα έσπευσαν αρκετοί αναλυτές, συνήθως όχι καλοπροαίρετα, να εξομοιώσουν τον φασισμό της Χρυσής Αυγής με τον «φασισμό» του οδηγού «που σε κόβει μπαίνοντας μπροστά σου με σκληρή σφήνα» (αυτό ο Νίκος Δήμου) ή με τη «βία» των απεργών ναυτεργατών που κλείνουν το λιμάνι (αυτό, φυσικά, στον Σκάι).

Ούτε για το πρακτέο έχω αποφασίσει, τι πρέπει δηλαδή να γίνει με τη ναζιστική συμμορία. Θα τα πείτε ίσως εσείς στα σχόλια, να γίνει συζήτηση. Ο Νικοκύρης σηκώνει τα χέρια ψηλά και στρίβει αν όχι διά του αρραβώνος, πάντως διά του Μπρεχτ. Εδώ που τα λέμε, κι αυτό το άρθρο κλεμμένο το έχω, από το καλό ιστολόγιο Δισκορυχείο, ελπίζω όμως η κλοπή να μου συχωρεθεί, μια και αφορά ένα θέμα που πολύ το αγαπάμε εδώ στο ιστολόγιο, εννοώ τις εσφαλμένες αποδόσεις ρητών σε ανθρώπους που ποτέ δεν τα είπαν και στίχων ή κειμένων σε συγγραφείς που ποτέ δεν έγραψαν τέτοια πράγματα. Θα θυμάστε ίσως παλιότερα άρθρα όπως το «Αυτό δεν το είπε ο Σουρής» ή «Αυτό δεν το έγραψε ο Πολύβιος» για να μην πάμε σε βαριές περιπτώσεις όπως τον μύθο για τη δήθεν δήλωση Κίσινγκερ. Τώρα, θα δούμε κάτι που ΔΕΝ το έγραψε ο Μπρεχτ -και που έχει σχέση με τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα.

Σχολιάζοντας τη δολοφονία, ο Γ.Γ. της ΚΕ του ΚΚΕ Δ. Κουτσούμπας, είπε: Πρόκειται για εγκληματική, μαφιόζικη οργάνωση νεοναζί δολοφόνων, που ο λαός, η νεολαία, το εργατικό κίνημα πρέπει να τους απομονώσει τελείως, εδώ και τώρα, κάνοντας πράξη, σύνθημά του, τα λόγια του ποιητή «το φασισμό βαθιά κατάλαβέ τον, δε θα πεθάνει μόνος, τσάκισέ τον».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Επικαιρότητα, Ποίηση, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 142 Σχόλια »

Πάμε για μπάνιο στο Παλομάρες (Μποστ, 1966)

Posted by sarant στο 6 Σεπτεμβρίου, 2013

 

Όσο δεν έχουν ανοίξει τα σχολεία, είναι ακόμα καλοκαίρι. Και όπως κάθε καλοκαιρινή Παρασκευή, έτσι και σήμερα δημοσιεύω ένα ακόμα σκίτσο του Μποστ, κι επειδή το καθιέρωσα να βάζουμε ένα σκίτσο απο κάθε χρονιά, σήμερα θα δούμε ένα σκίτσο του 1966 (την περασμένη Παρασκευή είχαμε σκίτσο του 1965). Το 1966 ο Μποστ συνεργαζόταν με την εφημ. Αυγή, με κυριακάτικο σκίτσο (κάποτε και τις καθημερινές) και καθημερινό χρονογράφημα, αλλά προς τα μέσα της χρονιάς είδε τις δυνάμεις του να τον εγκαταλείπουν κι έτσι μετά το καλοκαίρι σταμάτησε τη συνεργασία για να αφιερωθεί στο μαγαζί του, το κατάστημα δώρων Λαϊκαί Εικόναι στην οδόν Ομήρου. 

Tο σκίτσο που θα δούμε σήμερα αναφέρεται σε ένα γεγονός που είχε συνταράξει τη διεθνή κοινή γνώμη. Στις 17 Ιανουαρίου 1966, ένα αμερικανικό βομβαρδιστικό Β52 που έφερε τέσσερις βόμβες υδρογόνου συγκρούστηκε με αεροπλάνο ανεφοδιασμού ενώ επιχειρούσε εν πτήσει ανεφοδιασμό πάνω από την Ανδαλουσία, στη νότια Ισπανία. Οι τρεις βόμβες έπεσαν στην ξηρά, κοντά στο μικρό ψαροχώρι Παλομάρες, μολύνοντας με ραδιενέργεια μια έκταση 2 τετρ. χιλιομέτρων (απομακρύνθηκαν 6.000 βαρέλια με μολυσμένο χώμα), ενώ η τέταρτη βυθίστηκε στη θάλασσα.

 Η έκρηξη προκάλεσε εντονότατες διαμαρτυρίες της ισπανικής κυβέρνησης (παρά το ότι η δικτατορία του Φράνκο ήταν πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ) και λίγο αργότερα απαγορεύτηκαν οι πτήσεις νατοϊκών αεροπλάνων με πυρηνικά πάνω από την Ισπανία. Αντιπυρηνικές διαδηλώσεις έγιναν σε όλο τον κόσμο, ενώ έντονη ήταν η ανησυχία για ενδεχόμενο εξάπλωσης της ραδιενέργειας. Στην Ελλάδα η Αριστερά ανέδειξε το γεγονός τονίζοντας την ανάγκη να απομακρυνθούν τα πυρηνικά από τη χώρα, ενώ το πάθημα της υπερδύναμης σχολιάστηκε με χαιρεκακία –μάλιστα έγινε και τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Φ. Λάδη.

 

bost a66-03-20

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Γιουτουμπάκια, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , | 63 Σχόλια »