Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Χάρολντ Βάντερμπιλτ’

Μια πρέφα με όλα τα φύλλα

Posted by sarant στο 5 Ιουλίου, 2021

Αν παίζετε είτε πρέφα είτε μπριτζ μάλλον θα καταλάβατε ότι η «πρέφα με όλα τα φύλλα» είναι το μπριτζ. Βέβαια, πολλοί μπριτζέρ ίσως θεωρήσουν άσεβο τον τίτλο, αφού παραλληλίζει ένα «ανώτερο» πνευματικό παιχνίδι με ένα χαρτοπαίγνιο καφενείου, αλλά το έχουμε καθιερώσει στο ιστολόγιο, όταν περιγράφουμε περίεργα ή κάπως άγνωστα στον πολύ κόσμο αθλήματα, να δίνουμε τίτλους που παραπέμπουν σε κάποιο πιο γνωστό -ας πούμε, το αμερικάνικο φούτμπολ ο φίλος μας ο Σταύρος στο άρθρο του το χαρακτήρισε «το ποδόσφαιρο που παίζεται με τα χέρια«. (Προσθήκη: Βέβαια, είναι ένα ερώτημα κατά πόσον στους σημερινούς νέους η πρέφα είναι οικεία ή/και περισσότερο γνωστή από το μπριτζ).

Ο φίλος μας ο Τριάντ, που είναι πρωταθλητής στο μπριτζ, με είχε παλιότερα προ(σ)καλέσει να γράψω ένα άρθρο για το παιχνίδι. Δίσταζα, επειδή δεν μπορούσα να αποφασίσω αν θα έγραφα ένα εισαγωγικό άρθρο ή ένα άρθρο για τις δική μου ενασχόληση με το μπριτζ, τόσο ως παίκτη όσο και τη συγγραφική. Τις προάλλες παρόμοια πρό(σ)κληση δέχτηκα κι από έναν φίλο στο Φέισμπουκ, οπότε μια και χτες, Κυριακή, είχα λίγο περισσότερο καιρό στη διάθεσή μου αποφάσισα να γράψω σήμερα το εισαγωγικό, το απρόσωπο άρθρο, αν προτιμάτε, και να αφήσω για το (όχι απώτερο) μέλλον το προσωπικό.

Το μπριτζ παίζεται από 4 παίχτες, που όμως ανήκουν σε δύο σταθερά ζευγάρια, που παίζουν συντροφικά, και στις περιγραφές δηλώνονται με τα σημεία του ορίζοντα: Βορράς-Νότος και Ανατολή-Δύση. Παίζεται και με τα 52 φύλλα, που μοιράζονται εξαρχής όλα στους 4 παίκτες -ο καθένας παίρνει από 13 φύλλα δηλαδή.

Το μπριτζ, όπως και η πρέφα, ανήκει στα παιχνίδια με μπάζες, μια μεγάλη οικογένεια των παιχνιδιών με χαρτιά. Η έννοια της μπάζας (trick στα αγγλικά, levée στα γαλλικά) είναι το πρώτο πράγμα που μαθαίνει κανονικά ο αρχάριος στην πρέφα ή στο μπριτζ: όποιος από τους (3 ή 4) παίχτες παίζει πρώτος, παίζει ένα φύλλο και οι άλλοι είναι υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν, δηλαδή να παίξουν ενα φύλλο από την ίδια «φυλή», αν π.χ. ο πρώτος παίκτης παίζει το 10 σπαθί, οι άλλοι πρέπει να παίξουν επίσης σπαθί, εφόσον βεβαίως έχουν. Τη μπάζα την κερδίζει ο παίκτης που έβαλε το μεγαλύτερο φύλλο. Αν ας πούμε ο πρώτος παίκτης παίζει το 10♣ και οι επόμενοι βάλουν το 5♣, τον K♣ (Ρήγα σπαθί) και τον Α♣ (άσο σπαθί) κερδίζει ο παίκτης με τον Άσο διότι η ιεραρχία των φύλλων είναι, σε φθίνουσα σειρά, Α-Κ-Q-J-10-9-8-7-6-5-4-3-2, όπου Κ ο Ρήγας, Q η Ντάμα και J ο Βαλές. (Στην πρέφα, ως γνωστόν, παίζουν τα φύλλα μέχρι και το 7).

Μια δεύτερη βασική έννοια είναι το «ατού». Σε κάθε παρτίδα, μία από τις 4 φυλές ορίζεται ως «ατού», πράγμα που, τόσο στο μπριτζ όσο και στην πρέφα, γίνεται στη φάση της «αγοράς», την πρώτη φάση του παιχνιδιού. Το ατού είναι ανώτερο από όλες τις άλλες φυλές. Ένα ταπεινό 2 ατού είναι ανώτερο από τους άσους των άλλων φυλών. Είπαμε πιο πάνω ότι σε κάθε μπάζα οι παίκτες ακολουθούν, δηλ. παιζουν ένα φύλλο της ίδιας φυλής με αυτό που έπαιξε ο πρώτος παίκτης, αν έχουν. Αν δεν έχουν φύλλο από τη φυλή που παίχτηκε, τότε μπορούν ή να ξεσκαρτάρουν κάποιο άλλο φύλλο (οπότε χάνουν τη μπάζα) ή να «κόψουν» χρησιμοποιώντας ατού. Στο μπριτζ το κόψιμο (ruff στα αγγλικά) είναι προαιρετικό, επαφίεται στην κρίση του παίκτη αν θα κόψει ή θα ξεσκαρτάρει, ενώ στην πρέφα (όπου λέγεται «τσάκα») είναι υποχρεωτικό και δεν συμφέρει πάντοτε.

Η αγορά είναι μια πλειοδοσία. Τα δυο ζευγάρια διεκδικούν το δικαίωμα να εκτελέσουν ένα συμβόλαιο, δηλ. να πετύχουν ένα ορισμένο αριθμό μπαζών (άλα τη γενική!). Οι αγορές ξεκινούν από το επίπεδο 1, που σημαίνει 7 μπάζες, και προχωρούν στο επίπεδο 2 (8 μπάζες), πάντοτε +6 δηλαδή, έως το επίπεδο 6 (12 μπάζες ή μικρό σλεμ) και το 7 (13 μπάζες ή μεγάλο σλεμ). Συμβόλαια μπορεί να γίνουν είτε σε κάποιο χρώμα είτε αχρωμάτιστα (χωρίς ατού). Η ιεραρχία των φυλών είναι: σπαθιά, καρά, κούπες, πίκες (μπαστούνια), χωρίς ατού (που συμβολίζεται ΝΤ). Ένα συμβόλαιο π.χ. 4♥ σημαίνει την υποχρέωση να κάνεις 10 (4+6) μπάζες με ατού τις κούπες.

Ο παίκτης που ανοίγει την αγορά μπορεί είτε να πει Πάσο (συνήθως αν δεν έχει καλό χέρι) ή να ονομάσει ένα συμβόλαιο που υπόσχεται να πετύχει. Δεν είναι υποχρεωμένος να ξεκινήσει από το επίπεδο 1: όχι σπάνια οι αγορές ξεκινούν από το επίπεδο 2 ή 3. Στη συνέχεια μιλάει ο επόμενος (με τη φορά του ρολογιού) παίκτης, μετά ο τρίτος (συντροφος του πρώτου), μετά ο τέταρτος (σύντροφος του δεύτερου). Υποχρεωτικά κάθε επόμενη αγορά πρέπει να είναι ανώτερη από τις προηγηθείσες, εκτός αν είναι πάσο ή Κοντρ. Το κοντρ (double στα αγγλικά) δηλώνει καταρχάς αμφιβολία ως προς την πιθανότητα επιτυχίας του συμβολαίου και διπλασιάζει τις ποινές ή την επιβράβευση. Μετά από ένα κοντρ υπάρχει κι άλλη μια αγορά, το ρεκόντρ (redouble στα αγγλικά), που τετραπλασιάζει ποινές ή επιβράβευση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Ετυμολογικά, Ορολογία, Χαρτοπαίγνιο | Με ετικέτα: , , , | 87 Σχόλια »