Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Χίτλερ’

Μεζεδάκια του Λαζάρου

Posted by sarant στο 23 Απριλίου, 2016

Σαββάτο του Λαζάρου σήμερα, οπότε είναι εύκολο να βρω τίτλο για τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας -το περίεργο είναι πώς δεν έτυχε να χρησιμοποιήσω προηγουμένως τον τίτλο αυτόν, αν και πριν από τρία χρόνια είχαμε «Μεζεδάκια των Βαϊων». Να ευχηθώ χρόνια πολλά στον φίλο μου τον Λάζαρο, αν διαβάζει, και να σας θυμίσω ότι πριν από δυο-τρεις μήνες είχαμε δημοσιεύσει ένα χρονογράφημα του Γιώργου Κοτζιούλα για τα «λαζαρούδια«, ένα έθιμο σχετικό με τη σημερινή μέρα. Πάντως, και ανεξάρτητα από τον Λάζαρο, το σημερινό πιάτο θα είναι κάπως ελαφρύ -ας πούμε ότι ετοιμαζόμαστε για τη μεγαλοβδομαδιάτικη νηστεία. Απεργούσαν και οι δημοσιογράφοι και ξεμείναμε από πρώτη ύλη.

* Και ξεκινάμε με μια περίπτωση γλωσσικών μουστακιών. Στη γλώσσα των εφημερίδων μας, αλλά και της δημόσιας διοίκησης, κάθε λαϊκή λέξη αποφεύγεται, κι έτσι η βάρκα, η ξύλινη βάρκα που χρησιμοποιούν οι πρόσφυγες για να περάσουν στα ελληνικά νησιά, αναβαθμίστηκε σε λέμβο, λες κι αυτό την προφυλάσσει από το να βουλιάξει. Και βέβαια, πότε-πότε η λέμβος παθαίνει ό,τι έχουν πάθει κι άλλα θηλυκά σε -ος, δηλαδή γίνεται αρσενική ή ουδέτερη στο γένος, και όχι σε τίποτα τυχαίους ιστοτόπους αλλά σε κοτζαμάν Βήμα:

Στην περισυλλογή 41 προσφύγων, που επέβαιναν σε ξύλινο λέμβο, προχώρησε το βράδυ του Σαββάτου φορτηγό πλοίο, 95 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά της Πύλου

Είναι άραγε το λέμβο ή ο λέμβος; Πάντως, πιο κάτω η λέμβος ξαναβρίσκει το φύλο της, αφού γίνεται λόγος για «ακυβέρνητη λέμβο». Πιο σουρεαλιστικά, στο in.gr διαβάζουμε για «ακυβέρνητη ξύλινο λέμβο.

* Μένουμε στο θηλυκό γένος και στα βάσανά του, και προχωράμε σε έναν βασικό τροφοδότη των άρθρων μας -εννοώ τον αγγελόμορφο Τάκη Θεοδωρόπουλο (από τότε που αποκάλεσε «πιθηκόμορφο» τον Ai WeiWei, είπα να τον αποκαλώ έτσι), ο οποίος σε πρόσφατη χυδαία επιφυλλίδα του ζήτησε συγνώμη που χρησιμοποίησε τον έμφυλο τύπο «βουλεύτρια», που του φαίνεται άκομψος. Ο ίδιος στον τίτλο του άρθρου χρησιμοποιεί τον τύπο «η αριστοκράτις», διότι ένας αριστοκράτης δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει πια τον τύπο «αριστοκράτισσα» από τη στιγμή που τον έχουν μιάνει διάφοροι λαϊκοί.

* Άκουσα και ένα κομμάτι από τη συζήτηση προ ημερησίας διατάξεως στη Βουλή αλλά δεν εντόπισα γλωσσικά μαργαριτάρια, εκτός από το «δεν επιδέχεται καμίας αμφισβήτησης» που το είπε δύο φορές ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Μάλλον δεν μας διαβάζει, διότι νομίζω πως το έχει ξαναπεί και το έχουμε ξανασχολιάσει: το «επιδέχομαι» συντάσσεται με αιτιατική. Αυτό που ίσως μπερδεύει τον Κούλη είναι το «είμαι ανεπίδεκτος», το οποίο βέβαια συντάσσεται με γενική.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, Θηλυκό γένος, Λατινογραφές, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ντοκουμέντα | Με ετικέτα: , , , , | 213 Σχόλια »