Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘χαβιαροχανίτες’

Εορτολόγιο Ιουλίου και οι χαβιαροχανίτες

Posted by sarant στο 2 Ιουλίου, 2015

Το άρθρο αυτό κανονικά θα έμπαινε χτες, αφού την πρώτη του μηνός εδώ και λίγο καιρό βάζω διπλά άρθρα: το καθιερωμένο Μηνολόγιο και το Εορτολόγιο του Σουρή, ένα το πρωί κι ένα το απόγευμα. Έπεσε όμως πολλή δουλειά και δεν πρόλαβα -οπότε το βάζω σήμερα. Δεν θέλησα να το παραλείψω, αφενός επειδή ο κύκλος κοντεύει να κλείσει και αφετέρου διότι κατά σύμπτωση το σημερινό στιχούργημα του Σουρή περιέχει και μια λέξη που με έχει απασχολήσει -και την έβαλα και στον τίτλο.

Συναισθάνομαι βεβαίως ότι, αν τον καλό καιρό τα άρθρα αυτού του τύπου είναι μία φορά ανεπίκαιρα, ειδικά σήμερα είναι ανεπίκαιρα δέκα φορές. Από την άλλη, αυτό δεν είναι μονοσήμαντα κακό: θα έχουμε επιπρόσθετο περιθώριο να σκεφτούμε τα της επικαιρότητας -και βέβαια τα σχόλιά σας για την τρέχουσα επικαιρότητα μπορείτε να συνεχίσετε να τα καταθέτετε στο άρθρο της Δευτέρας για το δημοψήφισμα, το οποίο μετράει αισίως πάνω από 550 σχόλια.

rmartyr3Από τον Οκτώβριο άρχισα να παρουσιάζω κάθε αρχή του μηνός το Ημερολόγιο του Ρωμηού 1889. Τα ημερολόγια αυτά ήταν ένα πολύ συνηθισμένο είδος εντύπου από το 1880 ως το 1930 περίπου. Κυκλοφορούσαν τον Δεκέμβριο και είχαν το ημερολόγιο της επόμενης χρονιάς, συνήθως με μια σελίδα για κάθε μήνα, διανθισμένο με διάφορες χρήσιμες πληροφορίες και με κάποια στιχουργήματα ή ανέκδοτα. Σταδιακά, προστέθηκε και φιλολογική ύλη, κι έτσι στα επόμενα ημερολόγια το ημερολογιακό στοιχείο είχε περάσει στο περιθώριο ή και απουσίαζε εντελώς -όπως, ας πούμε, στο Ημερολόγιο του Μπουκέτου, που έβγαλε γύρω στα 8 ετήσια τεύχη από το 1925 έως το 1932 (το έχω παρουσιάσει εδώ).

Ημερολόγια τέτοια βγαίνουν ακόμα, πολυσέλιδα και φιλολογικά. Με ένα από αυτά, το Λεσβιακό ημερολόγιο, έχω συνεργαστεί κι εγώ ως εκ πατρός Λέσβιος.

Ο Σουρής, όσο έβγαζε τον Ρωμηό, την έμμετρη εβδομαδιαία εφημερίδα του, έβγαλε και μερικά “Ρωμηού ημερολόγια”, αν και όχι κάθε χρόνο (Στην Ανέμη υπάρχουν τρία ή τέσσερα). Το “Ρωμηού ημερολόγιον με το μαρτυρολόγιον” του 1889, που λογικά θα κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1888.

Γραμμένο ολόκληρο από τον Σουρή (“Εργασία του Σουρή τύποις αδελφών Περρή) είχε 36 σελίδες και απαρτιζόταν μόνο από το έμμετρο και σατιρικό “μαρτυρολόγιο” του κάθε μήνα (“Των μηνών η δωδεκάς / με προσθέσεις μερικάς”), με λίγα σκίτσα από τον σκιτσογράφο του Ρωμηού, χωρίς να έχει καν σελίδες με ημερολόγιο.

Όπως μπορείτε να δείτε, ήταν όλο έμμετρο, από τον τίτλο ίσαμε την αναφορά της τιμής στο οπισθόφυλλο: Εις μεν το εσωτερικόν λεπτά πενήντα η τιμή εις δε το εξωτερικόν εξήντα με προπληρωμή.

Για τον Ιούλιο, ο Σουρής έγραψε τα εξής:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Όχι στα λεξικά, Εορτολόγιο, Ημερολόγια | Με ετικέτα: , , , , | 113 Σχόλια »