Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Χαράλαμπος Κανόνης’

Χαράλαμπος Κανόνης (Δημ. Σαραντάκος) 5 – Η κατάληψη της Λέσβου από τους Γερμανούς

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2019

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω, σε συνέχειες, το βιβλίο του πατέρα μου «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο του.

Ο Κανόνης ήταν Μυτιληνιός, γεωπόνος, υπάλληλος της ΑΤΕ, συνάδελφος και επιστήθιος φίλος του παππού μου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο τον Μάρτιο του 1948 στη Χίο, στον εμφύλιο.

Κανονικά οι δημοσιεύσεις γίνονται κάθε δεύτερη Τρίτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Στη σημερινή πέμπτη συνέχεια περνάμε στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, «Ο αγωνιστής» και στο πρώτο κεφάλαιό του.

 

Η κατάληψη της Λέσβου από τους γερμανούς

Ήταν που μας δέσαν το κορμί
ήταν που μας κλέψαν το ψωμί,
πήρανε το σάλιο από το στόμα.

Ήταν που μας κόψαν τη φωνή
τύραννοι, φονιάδες μακρυνοί,
που μας ματοκύλισαν στο χώμα.

Ένα μήνα από τη γερμανική επίθεση, μια βδομάδα μετά την κατάληψη της Αθήνας και δεκάξι μέρες πριν αρχίσει η μάχη της Κρήτης, οι γερμανοί φτάσανε στη Μυτιλήνη. Στις 4 Μαΐου 1941 γερμανικά στρατεύματα, που τα μεταφέρανε δυο οπλιταγωγά, με τη συνοδεία τριών ιταλικών πολεμικών, αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Μυτιλήνης, ενώ το πρωί της ίδιας μέρας άλλα τμήματά τους είχαν αποβιβαστεί στο Μόλυβο, από όπου, διασχίζοντας το νησί, έφτασαν και από ξηράς στην πρωτεύουσα.

Το τάγμα των αγυμνάστων, η μόνη στρατιωτική δύναμη, που βρισκόταν στο νησί, είχε πάρει εντολή να μην προβάλει αντίσταση. Στο μήνα, που προηγήθηκε της κατάληψης, κάθε στρατιωτική και πολιτική υπηρεσία στη Λέσβο αποδιοργανώθηκε. Κατά τα μέσα Απριλίου φτάσανε με κάθε πλωτό μέσο πολυάριθμα τμήματα του ελληνικού στρατού της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που είχαν αποκοπεί εκεί μετά την κατάληψη από τους γερμανούς της Θεσσαλονίκης. Μόνο που δεν ήταν στρατός, αλλά ασύνταχτα μπουλούκια, τα περισσότερα χωρίς τον οπλισμό τους, χωρίς τους αξιωματικούς τους, χωρίς ηθικό και χωρίς πειθαρχία. Εντύπωση προκάλεσε ένα μικρό στρατιωτικό τμήμα, μια διμοιρία ή κάτι τέτοιο, που βγήκε από το καΐκι, που την έφερε, πειθαρχικό, με τον οπλισμό του, μ’ ένα λοχία επικεφαλής. Παρατάχτηκε στην προκυμαία και κατόπιν προχώρησε με τα όπλα «αναρτήσατε» και με στρατιωτικό βήμα προς το φρουραρχείο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Κατοχή, Μυτιλήνη, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , | 124 Σχόλια »

Χαράλαμπος Κανόνης (Δημ. Σαραντάκος) 3 – Στην Αγροτική Τράπεζα

Posted by sarant στο 14 Μαΐου, 2019

Εδώ και λίγο καιρό άρχισα να δημοσιεύω, σε συνέχειες, το βιβλίο του πατέρα μου «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο του.

Ο Κανόνης ήταν Μυτιληνιός, γεωπόνος, υπάλληλος της ΑΤΕ, συνάδελφος και επιστήθιος φίλος του παππού μου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο τον Μάρτιο του 1948 στη Χίο, στον εμφύλιο.

Κανονικά οι δημοσιεύσεις γίνονται κάθε δεύτερη Τρίτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Στη σημερινή τρίτη συνέχεια παρουσιάζω το τρίτο κεφάλαιο.

 

Τρία

Στην Αγροτική Τράπεζα

Στην αργατιά, στη χωρατιά
το χιόνι, η πείνα, η γρίπη, οι λύκοι
ποτάμια, πέλαγα, στεριές
ξολοθρεμός και φρίκη

Κωστής Παλαμάς.

 

Ύστερ’ από τέσσερα χρόνια σπουδών, στα 1933, ο Κανόνης πήρε το πτυχίο του και γύρισε στη Μυτιλήνη. Ο πρόεδρος της Επιτροπής του Κληροδοτήματος, κρίνοντας από τους βαθμούς που συγκέντρωσε και από τη συνέπεια που έδειξε στις σπουδές του, του πρότεινε να τον στείλουν με έξοδα και πάλι του Κληροδοτήματος άλλον ένα χρόνο στην Πέσσια της Βόρειας Ιταλίας, στην εκεί ειδική σχολή ελαιοκομίας, ώστε να ειδικευθεί στο κύριο λεσβιακό γεωργικό προϊόν, την ελιά.

Ο Κανόνης δέχτηκε με χαρά κι ύστερα από ένα αξέχαστο καλοκαίρι με τους δικούς του και τους φίλους του στη Μυτιλήνη, ξανόφυγε για την Ιταλία. Στη νέα του σχολή γνώρισε τις πιο σύγχρονες για την εποχή μέθοδες ελαιοκομίας, που στην Ελλάδα δεν είχε ουσιαστικά εξελιχτεί και πολύ από την εποχή του Ησίοδου. Την άνοιξη του 1935 γύρισε οριστικά στην Ελλάδα με τη σπάνια, τότε, ειδικότητα του ελαιοκόμου γεωπόνου.

Με τα προσόντα που διέθετε διορίστηκε αμέσως στη νεαρή τότε Αγροτική Τράπεζα, με το βαθμό του έκτακτου βοηθού γεωπόνου και τοποθετήθηκε στα Χανιά της Κρήτης. Ο Κανόνης ίδρυσε ουσιαστικά την Τεχνική Υπηρεσία Κρήτης της Τράπεζας, (έτσι λέγονταν τότε οι Γεωτεχνικές Υπηρεσίες της ΑΤΕ), που είχε στην αρμοδιότητά της ολόκληρο το νησί. Στα τρία χρόνια πούμεινεν εκεί γύρισε, κυριολεχτικά χωριό – χωριό, ολόκληρη την Κρήτη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αγροτικά, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Κρήτη, Μυτιλήνη, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 80 Σχόλια »

Χαράλαμπος Κανόνης (Δημ. Σαραντάκος) 2 – Οι σπουδές στην Ιταλία

Posted by sarant στο 30 Απρίλιος, 2019

Πριν από 15 μέρες άρχισα να δημοσιεύω, σε συνέχειες, το βιβλίο του πατέρα μου «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο του.

Ο Κανόνης ήταν Μυτιληνιός, γεωπόνος, υπάλληλος της ΑΤΕ, συνάδελφος και επιστήθιος φίλος του παππού μου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο τον Μάρτιο του 1948 στη Χίο, στον εμφύλιο.

Κανονικά οι δημοσιεύσεις γίνονται κάθε δεύτερη Τρίτη. Στη σημερινή δεύτερη συνέχεια παρουσιάζω το δεύτερο κεφάλαιο.

Δύο

Οι σπουδές στην Ιταλία

Σε πόλεις αιγυπτιακές πολλές να πας
να μάθεις και να μάθεις απ’ τους σπουδασμένους
Κωνσταντίνος Καβάφης

Τη θέση του άτυπου αρχηγού της παρέας ο Χαράλαμπος ο Κανόνης την κέρδισε με την αξία του. Ήταν ένα ήσυχο αλλά γεμάτο ζωντάνια και καλή διάθεση παιδί, με πηγαίο αλλά καθόλου επιδεικτικό χιούμορ. Εξωτερίκευε πάντα τις σκέψεις του χωρίς περιστροφές κι υπονοούμενα. Είχε το μεγάλο ταλέντο να λέει την αλήθεια χωρίς να δημιουργεί αντιπάθειες. Σα μαθητής δεν ήταν από τους λεγόμενους «σπασίλες», απ’ αυτούς δηλαδή που επιδεικτικά επιδιώκουν να πρωτεύσουν, αλλά ό,τι μάθαινε το μάθαινε μεθοδικά και σε βάθος. Από τα μαθητικά του χρόνια εμφάνισε τη συστηματικότητα και την αναλυτική σκέψη, που έγιναν αργότερα το κυριότερο γνώρισμα της προσωπικότητάς του.

Οι συμμαθητές κι οι φίλοι του πολύ συχνά καταφεύγαν στα φώτα του όταν δεν καταλάβαιναν κάτι, ιδίως θέματα από τη φυσική, τη χημεία και τα μαθηματικά. Ο Κανόνης πρόθυμος πάντα, τους εξηγούσε με σχολαστικότητα το πρόβλημα. Έχοντας το σαράκι της μεθοδικής ανάλυσης μέσα του, πολλές φορές γινόταν κουραστικός, γιατί κάθε ζήτημα που εξηγούσε τόπιανε από την αρχή. Για να εξηγήσει φερ’ ειπείν το μηχανισμό των χημικών δεσμών άρχιζε να τους εξηγεί τη δομή του ατόμου, πράγμα που προκαλούσε τις διαμαρτυρίες των πιο ανυπόμονων.

Η μεθοδικότητα και η επιμονή στη μελέτη, που χαρακτήριζαν τον Κανόνη, αξιοποιήθηκαν όταν πήρε το απολυτήριο του γυμνασίου το 1928. Με την αποφοίτηση από το γυμνάσιο η παρέα για λίγα χρόνια αποσυντέθηκε, αλλά η επικοινωνία των μελών της συνεχίστηκε με την πυκνή ανταλλαγή πολυσέλιδων επιστολών. Ορισμένοι από τους φίλους πήγαν στην Αθήνα για σπουδές. Ο Ηλίας ο Χιωτέλλης άρχισε να σπουδάζει φαρμακοποιός, ο Άγγελος ο Λάμπρου χημικός, ο Γιάννης ο Βαλετόπουλος μπήκε στην Ανωτάτη Εμπορική και ο Μίλτης ο Παρασκευαΐδης στη Φιλοσοφική του Πανεπιστημίου, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία δημοσιεύοντας σκίτσα και γελοιογραφίες σε διάφορα έντυπα. Στην Αθήνα επίσης πήγε κι ο Στρατής ο Πρίμπας, που από την αρχή ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Ιταλία, Μυτιλήνη, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 63 Σχόλια »

Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου – 1 (Δημ. Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 17 Απρίλιος, 2019

Αρχίζω σήμερα να δημοσιεύω, σε συνέχειες, το βιβλίο του πατέρα μου «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο του, που εκδόθηκε σε ιδιωτική έκδοση το 1987, όταν ακόμα ο πατέρας μου δούλευε στην Αγροτική Τράπεζα.

Ο Κανόνης ήταν Μυτιληνιός, γεωπόνος, υπάλληλος της ΑΤΕ, συνάδελφος και επιστήθιος φίλος του παππού μου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο τον Μάρτιο του 1948 στη Χίο, στον εμφύλιο.

Ο πατέρας μου αισθανόταν ότι είχε χρέος να γράψει το βιβλίο αυτό στη θέση του παππού μου που δεν πρόλαβε και ταξίδεψε στη Χίο για επιτόπια έρευνα όπου συναντήθηκε με επιζώντες συντρόφους του Κανόνη. Το βιβλίο το έχω μοιράσει παλιότερα, σε pdf, αλλά τώρα θα το δημοσιεύσω σε συνέχειες, κάθε δεύτερη Τρίτη -καλώς εχόντων των πραγμάτων, διότι και χτες που ήταν να ξεκινήσω έτυχε η φοβερή πυρκαγιά της Νοτρ Νταμ.

Σε αυτή την πρώτη συνέχεια θα παρουσιάσω τον Πρόλογο του πατέρα μου και την αρχή του πρώτου κεφαλαίου

Πρόλογος

… και να μετρώ και νάναι ο Τάκη Πλούμας
τριάντα τρία χρόνια μες στη γης

Μιλτιάδης Μαλακάσης

Το κείμενο που ακολουθεί έπρεπε να τόχε γράψει ο πατέρας μου, που έζησε από κοντά, πολύ πιο κοντά από μένα, τα πρόσωπα και πράγματα. Φαίνεται πως είχε τέτοια πρόθεση, γιατί άφησε αρκετές σημειώσεις, που δεν ολοκληρώθηκαν, καθώς τον πρόλαβε ο θάνατος. Θεώρησα λοιπόν πως έπεφτε σε μένα το καθήκον να γράφω για το Χαράλαμπο τον Κανόνη, τον άνθρωπο που μαζύ με τον πατέρα μου, επηρέασε καθορ-στικά τα παιδικά και εφηβικά μου χρόνια. Έχοντας επίγνωση των μικρών μου δυνάμεων επικαλούμαι προκαταβολικά την κατανόηση των αναγνωστών για τις τυχόν αδυναμίες των γραφτών μου.

Όσο περνούν τα χρόνια και φεύγουν από κοντά μας αυτοί που έζησαν τα συγκλονιστικά γεγονότα της Κατοχής και του Εμφύλιου, τόσο δυσκολότερο γίνεται το έργο όσων θέλουν να γράψουν γι ’ αυτή την περίοδο της ιστορίας μας. Οι γραπτές πηγές, (εφημερίδες, επίσημα έγγραφα κλπ.), που αναφέρονται στα γεγονότα είναι κατά κανόνα προκατειλημένες και μονόπλευρες. Απομένουν οι γραπτές και προφορικές μαρτυρίες. Οι πρώτες είναι ελάχιστες. Η βιβλιογραφία για την αντίσταση και τον εμφύλιο πόλεμο στα νησιά του Αιγαίου, μολονότι πλουτίστηκε τα τελευταία χρόνια από αξιόλογα βιβλία, (αναφέρω τα βιβλία του Απόστολου Αποστόλου, «Μνήμες» και «Σκόρπια της Αντίστασης», του Νίκου Θεοχάρη «Το αντάρτικο στη Λέσβο», του Δημ. Γερούκη «Η εθνική αντίσταση της Μυτιλήνης» και του Μιχάλη Λιαρούτσου «Το 48 χωρίς φεγγάρι»), εξακολουθεί να είναι πολύ φτωχή και κυρίως να έχει τη μορφή αναμνήσεων. Οι προφορικές μαρτυρίες κατά κανόνα θέλουν διασταύρωση και επαλήθευση, γιατί, ανεπεξέργαστες καθώς προσφέρονται, είναι φορτισμένες με το υποκειμενικό στοιχείο. Παρ’ όλες όμως τις δυσκολίες και τα εμπόδια, πρέπει να καταγραφεί η ιστορία της Αντίστασης και του Εμφύλιου. Είναι καθήκον μας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Μυτιλήνη, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , | 65 Σχόλια »

Μηνολόγιον Μαρτίου μηνός

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2018

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

 

Πε  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ
Πα 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Σα  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Κυ 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Δε 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις
Τρ 6 Μιχαήλ Αγγέλου. Και του Κιλελέρ.
Τε  7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Πε  8 Παγκόσμια ημέρα των γυναικών
Πα  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Σα 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα και Παγκόσμια ημέρα ασκαύλου
Κυ 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Δε 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Τρ 13 † Ίβο Άντριτς
Τε 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ
Πε 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Πα 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Σα 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Κυ 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Δε 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Τρ 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Τε 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Πε 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Πα 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Σα 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Κυ 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Δε 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Τρ 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Τε 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Πε 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Πα 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Σα 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

Ο Μάρτιος, όπως έχουμε ξαναπεί ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του παλιού ρωμαϊκού ημερολογίου. Ήταν αφιερωμένος στον θεό Άρη (Mars), κάτι που ταίριαζε αφού τα χρόνια εκείνα οι εκστρατείες ξεκινούσαν την άνοιξη, και μάλιστα την πρώτη του Μάρτη γιόρταζαν το Armillustrum (Αρμιλούστριο) σε τέμενος του Άρη, γιορτή καθαγιασμού των όπλων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επώνυμα, Λαογραφία, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , , | 176 Σχόλια »

Μηνολόγιον Μαρτίου και πάλι

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2017

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

 

Τε  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ
Πε 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Πα  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Σα 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Κυ 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις
Δε 6 Μιχαήλ Αγγέλου. Και του Κιλελέρ.
Τρ  7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Τε  8 Παγκόσμια ημέρα των γυναικών
Πε  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Πα 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα
Σα 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Κυ 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Δε 13 † Ίβο Άντριτς
Τρ 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ
Τε 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Πε 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Πα 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Σα 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Κυ 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Δε 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Τρ 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Τε 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Πε 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Πα 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Σα 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Κυ 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Δε 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Τρ 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Τε 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Πε 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Πα 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Λαογραφία, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , | 154 Σχόλια »

Μηνολόγιον Μαρτίου, λοιπόν

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2016

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

 

Τρ  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ
Τε 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Πε  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Πα 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Σα 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις
Κυ 6 Μιχαήλ Αγγέλου. Και του Κιλελέρ.
Δε  7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Τρ  8 Παγκόσμια ημέρα των γυναικών
Τε  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Πε 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα
Πα 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Σα 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Κυ 13 † Ίβο Άντριτς
Δε 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ
Τρ 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Τε 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Πε 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Πα 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Σα 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Κυ 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Δε 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία.
Τρ 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Τε 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Πε 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Πα 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Σα 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Κυ 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Δε 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Τρ 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Τε 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Πε 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Λαογραφία, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 187 Σχόλια »

Οι δυο φίλοι του παππού μου – Ι (Δημ. Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 19 Ιανουαρίου, 2016

Το ιστολόγιο εδώ και τέσσερα χρόνια δημοσιεύει, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από βιβλία του αξέχαστου πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου. Τη μέρα την είχε διαλέξει ο ίδιος: κάθε Τρίτη δημοσίευε το χρονογράφημά του στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης, και ταυτόχρονα στο ιστολόγιο. Τη συχνότητα την τροποποίησα μετά τον θάνατό του, σε μια φορά κάθε δεκαπέντε μέρες, για να κρατήσουν περισσότερο οι δημοσιεύσεις αφού, φευ, δεν πρόκειται να γράψει άλλα βιβλία. Έτσι παρουσιάσαμε, σε πολλές συνέχειες, δύο εκτενή έργα του πατέρα μου, το αυτοβιογραφικό «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια» και τη βιογραφία «Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης», γραμμένη για τον παππού μου, που ολοκληρώθηκε πριν από 14 μέρες.

mimis_jpeg_χχsmallΠροβληματίστηκα με ποιο βιβλίο να συνεχίσω, διότι τα υπόλοιπα δεν είναι (αυτο)βιογραφικά και δεν είναι τόσο εύκολο να κοπούν σε συνέχειες που να έχουν κάποια αυτοτέλεια. Τελικά σκέφτηκα, έτσι για ιντερλούδιο, να βάλω μια νουβέλα από το βιβλίο του πατέρα μου «Γιατί η θεία μου μπορεί και να πήγε στον Παράδεισο», που κυκλοφόρησε το 2006, και ενδεχομένως να συνεχίσω και με τις άλλες δύο νουβέλες αυτού του βιβλίου.

Όπως θα δείτε, ο πατέρας μου εδώ γράφει για δικούς του ανθρώπους, αφού ο υπότιτλος είναι «(και άλλες οικογενειακές ιστορίες)» αλλά δεν ισχυρίζεται ότι καταγράφει πραγματικά γεγονότα.

Η πρώτη νουβέλα λέγεται «Οι δυο φίλοι του παππού μου» και χωρίζεται εύκολα σε δύο συνέχειες. Στη σημερινή θα δούμε για τον πρώτο απ’ τους δύο.

ΟΙ ΔΥΟ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΠΑΠΠΟΥ ΜΟΥ

Ο παππούς μου, άνθρωπος παλαιών αρχών, ήταν μονόχνωτος και λιγομίλητος. Είκοσι χρόνια στο χωριό, όπου είχε το εμπορικό του, το πόδι του δεν πάτησε σε καφενείο. Από το σπίτι στο μαγαζί κι από το μαγαζί στο σπίτι. Και καθώς αυτά απείχαν μεταξύ τους διακόσια μέτρα, ουσιαστικά δεν κυκλοφορούσε στο χωριό. Μονάχα κάθε Κυριακή και κάθε σκόλη, πρωί, πήγαινε στην εκκλησιά, πάντα στον Άη Δημήτρη, όπου είχε δικό του στασίδι και ποτέ στον Άη Βασίλη, που βρισκόταν άλλωστε στην άλλη άκρη του χωριού.

Όπως ήταν επόμενο δεν είχε αναπτύξει στο χωριό κοινωνικές σχέσεις και δεν είχε χαρίσει σε κανέναν χωριανό τη φιλία του. Στις αναπόφευκτες επαφές, που το επάγγελμά του επέβαλλε να έχει με τους πελάτες του, ήταν κατά κανόνα λιγομίλητος και αυστηρός. Η επιβίωση του μαγαζιού του τόσα χρόνια στο χωριό δε στηριζόταν στην ευπροσηγορία και την ευφράδειά του ως πωλητή, ούτε στην κολακεία του πελάτη αλλά στην καλή πoιότητα και τη χαμηλή τιμή των εμπορευμάτων του. Οι χωριανοί πάντως, που δεν τον έβλεπαν στα καφενεία και στην πλατεία του χωριού, τον είχαν βγάλει «μισάνθρωπο». Δεν ήταν όμως. Μάλλον είχε αγοραφοβία. Άλλωστε είχε φίλους και μάλιστα δύο, τον μπάρμπα Θόδωρο τον Κούκο και τον κυρ Ιγνάτη τον Περγαμηνέλλη, τον αμανετζή. Μόνο που οι φίλοι του δεν ήταν από το χωριό, όπου κανείς δεν τους ήξερε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Διηγήματα, Μυτιλήνη | Με ετικέτα: , | 111 Σχόλια »

Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης: Η βιοτεχνία πλαγγονιδίων

Posted by sarant στο 16 Ιουνίου, 2015

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή συνέχεια είναι η τεσσαρακοστή τέταρτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε στα 1946-47 και ο ποιητής έχει μετακομίσει οικογενειακώς στην Αθήνα.

Τα επεισόδια της σημερινής συνέχειας τα έχει αφηγηθεί ξανά ο πατέρας μου στο αυτοβιογραφικό του αφήγημα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», που το έχουμε παρουσιάσει εδώ παλιότερα -οπότε, ίσως σας είναι οικεία, αν και τότε τα είχαμε δει από άλλη οπτική γωνία.

Πλαγγονίδια είναι τα κουκλάκια. Δείτε και ένα επεξηγηματικό υστερόγραφο.

mimis_jpeg_χχsmallΤον Οκτώβρη του 1946 ο ποιητής με την οικογένεια του εγκαταστάθηκε στη Νέα Σμύρνη, στη συνοικία Αγία Παρασκευή, Σηλυβρίας 52, σε ένα ημιτελές σπίτι, του οποίου κατοικήσιμα ήταν μόνο τα δυο δωμάτια και το υπόγειο. Τα υπόλοιπα δυο δωμάτια ήταν γιαπί, χωρίς σοβάδες, πατώματα και τζαμιλίκια. Τέτοια σπίτια υπήρχαν το 1946 άφθονα σε προάστια με εύπορο πληθυσμό, όπως η Νέα Σμύρνη και η Νέα Φι­λαδέλφεια, που στις παραμονές του πολέμου είχαν γνωρίσει μεγάλη οικοδομική δραστηριότητα, η οποία ανακόπηκε με τον πόλεμο για να συνεχιστεί πολύ πιο ορμητικά στις δεκαετίες του ’50 και ’60. Για την ώρα, παραμονές του Εμφύλιου, πολλά από τα σπίτια που ο πόλεμος τα βρήκε στους σοβάδες ή στα πατώματα μέναν έτσι, περιμένοντας καλύτερες μέρες.

Ο Νίκος με την Ελένη, το γιο του και τη Βαγγελιτσα, την ανιψιά της Ελένης που τους είχε ακολουθήσει οτην Αθήνα, ρίχτηκαν στη δουλειά και με λίγα μέσα και πολλή επινοητικότητα και φαντασία κατάφεραν όχι μόνο να κάνουν το εσωτερικό του ζεστό και κατοικήσιμο, αλλά να του δώσουν ευχάριστη όψη. Για την εξωτερική εμφάνιση του σπιτιού βεβαίως δε γινόταν λόγος, έμεινε γιαπί.

Με την Τράπεζα δεν έγινε φυσικά τίποτα. Οι συνάδελφοί του στο Κεντρικό του ’παν να μην ελπίζει. Ήδη άρχιζε να εφαρμόζεται το Θ’ Ψήφισμα «Περί εξυγιάνσεωςτων δημοσίων υπηρεσιών» που είχε ως συνέπεια την απόλυση χιλιάδων ανθρώπων. Το μόνο που πέτυχε ήταν να του καταβάλλεται το 1/3 των αποδοχών του μέχρις ότου θα γινό­ταν η δίκη του. Ο ποιητής αντιμετωπίζοντας σοβαρότατο πρόβλημα επιβίωσης, έβαλε κάτω όλη τη φαντασία του και τις απέραντες γνώ­σεις του και τελικά βρήκε τη λύση. Αποφάσισε να ασχοληθεί με την κατασκευή παιδικών παιχνιδιών, και ειδικότερα με μικρά κουκλάκια. Ο κυριότερος προμηθευτής παιχνιδιών προπολεμικά ήταν η Γερμανία, που τώρα βρισκόταν σε ερείπια. Το εργαστήριο το εγκατέστησε στο υπόγειο και δανείστηκε από τον Γιώργο και τον Γιάννη ένα ποσό για ν’ αρχίσει.

Αγόρασε δυο τρεις τύπους από κουκλάκια, που είχαν το μεγαλύ­τερο τράβηγμα, τους έβγαλε εκμαγεία γύψινα και απ’ αυτά έφτιασε πολλά κοίλα χάλκινα καλούπια, με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής. Ενίσχυσε τα καλούπια χύνοντας γύρω τους, εξωτερικά, μολύβι και άρχισε την παραγωγή. Γέμιζε τα καλούπια με ένα ειδικό μείγμα μαγνησίας και χλωριούχου μαγνησίου, που όταν σκλήραινε έδινε μια στιλπνή, συμπαγή, χωρίς πόρους μάζα, σαν αλάβαστρο. Σε λίγο ήταν σε θέση να παράγει εκατό κομμάτια τη μέρα. Ο γιος του τα έβαφε με χρώμα ντούκο και η Ελένη με τη Βαγγελίτσα τα ντύναν με φορεματάκια που φτιάχναν μόνες τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Αναμνήσεις, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος | Με ετικέτα: , , , | 74 Σχόλια »

Ο άγνωστος ποιητης Άχθος Αρούρης: Φυγή στην ελεύθερη Λέσβο

Posted by sarant στο 10 Μαρτίου, 2015

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή συνέχεια είναι η τριακοστή έβδομη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε πάντοτε στη Μυτιλήνη, στην Κατοχή, την άνοιξη του 1944. Είχαμε σταματήσει στο σημείο όπου οι Γερμανοί έχουν συλλάβει προληπτικά ως ομήρους, τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων, ανάμεσά τους και τον ποιητή, μαζί με τον αδελφικό του φίλο Χαράλαμπο Κανόνη.

mimis_jpeg_χχsmallΠρέπει να πω ότι τα επεισόδια της σημερινής συνέχειας, όπως και των επόμενων, τα έχει αφηγηθεί ξανά ο πατέρας μου, στο δικό του αυτοβιογραφικό αφήγημα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», που τμήματά του έχω παρουσιάσει εδώ -από άλλην οπτική γωνία βέβαια.

Έντεκα μέρες μετά τη σύλληψή τους, τη νύχτα της 3 προς 4 Απριλίου 1944, καταδρομείς του Ιερού Λόχου, του Ελληνικού Στρατού της Μέσης Ανατολής, με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Ανδρέα Καλλίνσκη και τους λέσβιους αξιωματικούς Μίμη Γαληνό και Χρύσανθο Θερμιώτη, χτύπησαν την Γκεστάπο που ήταν εγκαταστημένη στην έπαυ­λη του Ηλιόπουλου, πάνω στην ακτή, σε μια θέση εξαιρετικά γραφι­κή αλλά απολύτως ανυπεράσπιστη σε επίθεση από τη θάλασσα. Σκο­τώθηκαν ο διοικητής της Χανς Βούντερλιχ, ο υπασπιστής του Νόσκε κι ο οδηγός τους. Οι καταδρομείς πήραν τα αρχεία της Γκεστάπο και απελευθέρωσαν τους κρατούμενους σ’αυτήν. Αλλο απόσπασμά τους χτύπησε το Στρατόπεδο Συγκέντρωσης, στο Διδασκαλείο, σκότωσε τρεις από τους Γερμανούς της φρουράς και αφόπλισε τους έλληνες χωροφύλακες.

Οι καταδρομείς ανακοίνωσαν στους κρατούμενους ότι είναι ελεύ­θεροι. Εκείνοι ζήτησαν να τους πάρουν μαζί τους. Τους απάντησαν ότι αυτό ήταν αδύνατο για τεχνικούς λόγους. Τότε οι κρατούμενοι τους ζήτησαν όπλα ώστε να μπορέσουν φεύγοντας να υπερασπίσουν τη ζωή τους. Όμως ούτε όπλα περίσσευαν. Ύστερα από αυτό, με πρωτοβουλία του Κανόνη, αποφασίστηκε να μείνουν όλοι στο αφύλαχτο στρατόπεδο.

Οι Γερμανοί μετά την αποχώρηση των ιερολοχιτών συγκέντρωσαν όλους τους κρατούμενους στο υπόγειο της Ορτς Κομαντατούρ και άρχισαν να τους ανακρίνουν. Τα μεσάνυχτα της επομένης τούς κρα­τούσαν ακόμα και μάλιστα τα μέτρα φρούρησης και η συμπεριφορά τους ήταν τόσο άγρια, που οι κρατούμενοι φοβήθηκαν πως θα τους εκτελούσαν. Τελικά όμως τους ξαναπήγαν στο Στρατόπεδο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Αναμνήσεις, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Εθνική αντίσταση, Κατοχή, Μυτιλήνη | Με ετικέτα: , , , | 62 Σχόλια »

Μηνολόγιον Μαρτίου και φέτος

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2015

Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. Αφού παντού αλλού επικρατεί απόλυτη αμεροληψία και αξιοκρατία, ας διατηρήσουμε λίγον νεποτισμό εδώ, ως μουσειακό είδος! (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

Η πρωτομηνιά του Μάρτη έτυχε να πέφτει Κυριακή, μέρα που συνήθως βάζω κάποιο λογοτεχνικό θέμα. Τον Φλεβάρη, που είχε γίνει το ίδιο, μετέθεσα το μηνολόγιο κατά μία μέρα. Τώρα, προτίμησα να μην το μεταθέσω.

Κυ  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ
Δε 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Τρ  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Τε 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Πε 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις
Πα 6 Μιχαήλ Αγγέλου. Και του Κιλελέρ.
Σα  7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Κυ  8 Παγκόσμια ημέρα των γυναικών
Δε  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Τρ 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα
Τε 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Πε 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Πα 13 † Ίβο Άντριτς
Σα 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ
Κυ 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Δε 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Τρ 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Τε 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Πε 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Πα 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Σα 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία
Κυ 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Δε 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Τρ 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Τε 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Πε 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Πα 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Σα 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Κυ 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Δε 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Τρ 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

Ο Μάρτιος, όπως ξέρουμε, ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του παλιού ρωμαϊκού ημερολογίου. Ήταν αφιερωμένος στον θεό Άρη (Mars), κάτι που ταίριαζε αφού τα χρόνια εκείνα οι εκστρατείες ξεκινούσαν την άνοιξη, και μάλιστα την πρώτη του Μάρτη γιόρταζαν το Armillustrum (Αρμιλούστριο) σε τέμενος του Άρη , γιορτή καθαγιασμού των όπλων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Δημήτρης Σαραντάκος, Λαογραφία, Μηνολόγιο, Παροιμίες | Με ετικέτα: , , , | 59 Σχόλια »

Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης: Όμηρος στο στρατόπεδο

Posted by sarant στο 24 Φεβρουαρίου, 2015

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή συνέχεια είναι η τριακοστή έκτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε πάντοτε στη Μυτιλήνη, στην Κατοχή και είχαμε σταματήσει στο σημείο όπου οι Γερμανοί συνέλαβαν προληπτικά ως ομήρους, την άνοιξη του 1944, τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων, ανάμεσά τους και τον ποιητή, μαζί με τον αδελφικό του φίλο Χαράλαμπο Κανόνη.

Πρέπει να πω ότι τα επεισόδια της σημερινής συνέχειας, όπως και των επόμενων, τα έχει αφηγηθεί ξανά ο πατέρας μου, στο δικό του αυτοβιογραφικό αφήγημα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», που τμήματά του έχω παρουσιάσει εδώ -από άλλην οπτική γωνία βέβαια. Να πω επίσης ότι στο τέλος πρόσθεσα δυο πραγματάκια για το απόφθεγμα του Βίαντος και ένα ακόμα ποίημα του παππού μου.

 

mimis_jpeg_χχsmallΌταν εκείνο το απόγευμα, 24 Μαρτίου, οι τέσσερις γερμανοί στρατιώτες μαζί με έναν Έλληνα της Ασφάλειας μπήκαν στο σπίτι του, ο ποιητής έλειπε στην Τράπεζα, (η 25η Μαρτίου δεν ήταν πλέον αργία και κατά συνέπειαν η παραμονή της δεν ήταν ημιαργία. Ως εκ τούτου οι Τράπεζες λειτουργούσαν και το απόγευμα). Δύο από τους Γερμανούς μείνανε στο σπίτι ενώ οι άλλοι δύο με τον ασφαλίτη πήραν το γιο του και βγήκαν αναζητώντας τον. Ο νεαρός τους περιέφερε σ’ όλη την αγορά, οδηγώντας τους στα πιο απίθανα μέρη, (μεταξύ των οποίων και στη Λέσχη «Πρόοδος»), όπου ήταν μαθηματικώς βέβαιο ότι δε θα τον έβρισκαν σε καμιά περίπτωση, με σκοπό να ειδοποιηθεί ο πατέ­ρας του και να κρυφτεί. Όταν όμως ο Νίκος έμαθε πως «οι Γερμανοί πιάσανε το γιο του», έφυγε αμέσως από την Τράπεζα και πήγε δρο­μαίως σπίτι του που το βρήκε γεμάτο κόσμο, γιατί οι παραμείναντες σ’ αυτό γερμανοί στρατιώτες κρατούσαν όποιον έμπαινε μέσα για να πληροφορηθεί τα καθέκαστα και δεν τον άφηναν να φύγει. Μια ώρα αργότερα γύρισε ο γιος του με τους Γερμανούς και τον ασφαλίτη, κατασκοτωμένοι από τη δίωρη σχεδόν περιπλάνηση στην πόλη.

Στην αρχική έρευνα ρουτίνας που την έκαναν με τη χαρακτηριστι­κή τους μεθοδικότητα και προσοχή οι Γερμανοί έφτασαν στο εργαστήριο της σοφίτας και βλέποντας τα παλιά ραδιόφωνα και όλα τα λοιπά εξαρτήματα πίστεψαν πως έπιασαν κάποιον μεγάλο κατάσκο­πο. Μάζεψαν μπομπίνες, μεγάφωνα, κουτιά παλιών ραδιοφώνων κι ό,τι άλλο κρίναν ύποπτο, για επιμελέστερο έλεγχο. Στον τρίποδα της Πυθίας, πάνω στον οποίο κοιμόταν μακαρίως ο Προκόπης, δεν έδωσαν καμιά σημασία, ούτε φυσικά έψαξαν σε ρούχα ή στα συρτάρια της κουζίνας. Φόρτωσαν τον ποιητή με τα ύποπτα εξαρτήματα και βάζοντάς τον στη μέση, με εφ’ όπλου λόγχη, κίνησαν για την Ορτς Κομαντατούρ. Η γυναίκα του κι ο γιος του τον φίλησαν πολλές φορές χωρίς να λιποψυχήσουν. Όλη η γειτονιά είχε βγει στις πόρτες και τα παράθυρα και κοίταζε σιωπηλή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Αναμνήσεις, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Εθνική αντίσταση, Κατοχή, Μυτιλήνη, Ποίηση, Σκάκι | Με ετικέτα: , , , , | 23 Σχόλια »

Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης: Η οργάνωση

Posted by sarant στο 27 Ιανουαρίου, 2015

Αφιερώσαμε, και δίκαια, πολλά άρθρα στην επικαιρότητα και στις εκλογές. Ας κάνουμε μια στάση που την επιβάλλει το πρόγραμμα του ιστολογίου.

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή συνέχεια είναι η τριακοστή τέταρτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε πάντοτε στη Μυτιλήνη, στην Κατοχή και η σημερινή συνέχεια είναι η πρώτη από το όγδοο κεφάλαιο του βιβλίου, που επιγράφεται «Στην Αντίσταση». Μερικά πράγματα από τη σημερινή συνέχεια και τις επόμενες μπορεί να σας ηχούν γνωστά, αφού έχουν επίσης παρουσιαστεί από τον πατέρα μου στο αυτοβιογραφικό του αφήγημα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», που αποσπάσματά του έχω παρουσιάσει εδώ.

mimis_jpeg_χχsmallΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ ’41 Ο ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ ΚΙ Ο ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΝΟΝΗΣ, ΠΑΝΤΑ ΑΧΩΡΙΣΤΟΙ, έγιναν μέλη μιας αντιστασιακής οργάνωσης που είχε συγκρο­τηθεί στα τέλη του καλοκαιριού από κομμουνιστές, αριστερούς και δημοκράτες. Κατά τον Απ. Αποστόλου η οργάνωση ονομαζόταν Εθνική Οργάνωση Λέσβου. Κατά τους Αρ. Πολυχρονιάδη και Π. Κεμερλή η ονομασία της ήταν Κεντρική Επιτροπή Απελευθερωτικού Αγώνα Λέσβου. Ο ποιητής φαίνεται πως αγνοούσε και τις δυο ονο­μασίες. Τουλάχιστον σε μεταγενέστερες συζητήσεις ποτέ δεν ανέφε­ρε τίποτα σχετικό. Γι’ αυτόν, όπως και για όλο τον κόσμο υπήρχε μόνο η Οργάνωση. Έτσι σκέτο. Δεν ήταν κάποιος κομματικός μηχανισμός ούτε καμιά κατασκοπευτική ομάδα –εξάρτημα των συμμαχικών μυστι­κών υπηρεσιών. Δεν είχε επώνυμους χαρισματικούς ηγέτες ή τίποτα παλιούς πολιτευτές ή κομματάρχες. Τίποτα απ’ όλα αυτά. Ήταν μια Οργάνωση φτιαγμένη από απλούς ανθρώπους σαν κι αυτόν και τους φίλους του. Άλλωστε κι οι πρώτοι στόχοι της Οργάνωσης ήταν το ίδιο απλοί και άμεσοι: Να σωθεί ο κόσμος από την πείνα. Να γίνουν συσ­σίτια. Να βρεθούν και να μοιραστούν τρόφιμα. Να αναπτερωθεί το ηθικό του λαού. Να επισημανθούν και να απομονωθούν οι συνεργά­τες του κατακτητή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Αναμνήσεις, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Εθνική αντίσταση, Κατοχή, Μυτιλήνη | Με ετικέτα: , , | 47 Σχόλια »

Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης: Ο Τάκης

Posted by sarant στο 2 Δεκέμβριος, 2014

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή συνέχεια είναι η τριακοστή. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε στην κατοχή, στον πρώτο χειμώνα της, τον φριχτό χειμώνα του 1941-42.

Η σημερινή συνέχεια είναι κάπως σύντομη, αλλά δεν μπορούσε να χωριστεί αλλιώς.

mimis_jpeg_χχsmallΈνα βράδυ του Γενάρη του ’42, υστέρα από τις τακτικές, τρεις κατά κανόνα, παρτίδες σκακιού, ο Χαράλαμπος τούς καληνΰχτισε και σηκώθηκε να φύγει. Ο Νίκος τον ξεπροβόδισε ως την εξώπορτα της αυλής για να την κλειδώσει κιόλας. Βγαίνοντας όμως ο Χαράλαμπος σκόνταψε σ’ έναν, όπως του φάνηκε μέσα στο απόλυτο λόγω συσκοτισμού σκοτάδι, μαύρο μπόγο. Οι δυο φίλοι έσκυψαν να δουν περί τίνος επρόκειτο και ταραγμένοι διαπίστωσαν πως ο μπόγος αυτός κουνιόταν και έβγαζε έναν σιγανό κλαυθμηρισμό. Ήταν ένα παιδά­κι ως πέντε χρονών.

Αναστατωμένοι το πήραν μέσα στο σπίτι. Ο Χαράλαμπος έπρεπε να φύγει γιατί σε λίγα λεπτά άρχιζε η απαγόρευση της κυκλοφορίας. Το παιδάκι ήταν σκελετωμένο, ρακένδυτο, κατατρομαγμένο και γε­μάτο ψείρες. Η Ελένη σηκώθηκε αμέσως, έβαλε νερό να ζεσταθεί και στο μεταξύ έδωσε στο μικρό να φάει λίγο από το βραδινό τους πληγούρι που είχε απομείνει. Από τον τρόπο που το παιδάκι καταβρό­χθισε το φαΐ του φάνηκε πως λιμοκτονούσε.

Εξακολουθούσε να ’ναι τρομαγμένο και γι’ αυτό δεν του κάνανε καμιά ερώτηση για το πώς βρέθηκε στην πόρτα τους. Όταν αργότε­ρα η Ελένη με την Ευανθούλα το απάλλαξαν από τα κουρέλια του, το λούσανε και το ντύσανε εκ των ενόντων με όσα παιδικά ρούχα του Μίμη βρήκανε, το μικρό φάνηκε να ησυχάζει. Στις ερωτήσεις που του κάνανε απάντησε πως το λέγαν Τάκη και πως ο πατέρας του τ’ άφη­σε στην πόρτα τους για λίγη ώρα, λέγοντάς του πως θα ερχόταν γρή­γορα να το πάρει. Για μητέρα δεν ανέφερε τίποτα. Αποφάσισαν να το κρατήσουν αυτή τη νύχτα κι αν αύριο ερχόταν ο πατέρας του είχε καλώς, διαφορετικά θα απευθύνονταν στην Εκκλησία ή στα Φιλαν­θρωπικά Καταστήματα. Το βάλανε να κοιμηθεί με την Ευανθούλα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Αναμνήσεις, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Κατοχή, Μυτιλήνη | Με ετικέτα: | 55 Σχόλια »