Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Χρ. Μιχαηλίδης’

Ο κατηχητής της Στρατιάς των Ανύπαρκτων

Posted by sarant στο 3 Ιουλίου, 2009

Η Στρατιά των Ανύπαρκτων, για όσους άνοιξαν τώρα τα ραδιόφωνά τους, απαρτίζεται από όλους εκείνους που γεννήθηκαν όχι από μάνα και πατέρα, όχι από τη φαντασία συγγραφέα, έστω, αλλά από την επιπολαιότητα του μεταφραστή (ή του διορθωτή ή του επιμελητή). Τους φαντάζομαι να προχωρούν στο σούρουπο, σ’ ένα δρόμο χωρίς τέρμα, σαν την άδικη κατάρα, αιώνια, μέχρι κάποιος να τους διορθώσει και να τους ξαναστείλει πίσω στην ανυπαρξία όπου ανήκουν.

Για τα προηγούμενα κατορθώματα της Στρατιάς, διαβάστε το παλιό μου σημείωμα για τον Πράβο Γιάζντι που έχει και τους απαραίτητους συνδέσμους σε άρθρα του ιστοτόπου μου. Πρόσφατα, κρίνοντας μια κάκιστη νέα μετάφραση του Μαγιακόφσκι, αναφέρθηκα στον γενναίο (αλλ’ ανύπαρκτο) Ρεβινστίκντ, προστάτη των διωκομένων. Τόσον καιρό, η Στρατιά είχε επίλεκτα στελέχη, πολιτικούς, στρατιωτικούς, ακόμη και προστάτη άγιο (τον Άγιο Γκράαλ, βεβαίως) αλλά δεν είχε έναν κατηχητή, κάποιον να κηρύξει τον λόγο του Κυρίου, να γράψει έστω την εκκλησιαστική ιστορία της Νομανσλάνδης. Το κενό αυτό ευτυχώς καλύφθηκε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , | 55 Σχόλια »

Ποιος μαζεύει τα σκόρπια φτερά;

Posted by sarant στο 30 Ιουνίου, 2009

Ζέστη κάνει, για βαρυσήμαντο άρθρο δεν είμαστε, ετοιμάζομαι και για διακοπές από βδομάδα, οπότε ας σερβίρω σήμερα κάτι ελαφρό, από τη σημερινή (30/6) Ελευθεροτυπία, και συγκεκριμένα από τη στήλη του Χρήστου Μιχαηλίδη.

Ο οποίος γράφει ότι ο Γιόσκα Φίσερ προσλήφθηκε ως σύμβουλος στο έργο του αγωγού Ναμπούκο. «Η ικανότητά του να μαζεύει σκόρπια διπλωματικά φτερά θα φανεί πολύ χρήσιμη σ’ αυτή την περίπτωση», διαβάζουμε. Πώς είπατε; Τι σημαίνει αυτό; Πώς θα μαζεύει φτερά, και δη σκόρπια και διπλωματικά, ο Φίσερ; Τι περίεργη έκφραση είναι αυτή; Μήπως είναι κανας βαθύς γερμανικός ιδιωματισμός, αφού το υλικό το αντλεί ο Χ.Μ. από την ιστοσελίδα του Σπίγκελ;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 23 Σχόλια »

Κάτι πρόχειρο στα μικροκύματα

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2009

Επειδή πετάω σε λίγες ώρες και μπορεί και αύριο να έχω τρεχάματα, σερβίρω μερικά πρόχειρα μεζεδάκια, κατευθείαν από την κατάψυξη στα μικροκύματα. Ξέρω, οι παλιές νοικοκυρές ήταν αλλιώς…

* Επειδή συμφωνώ 100% στο περιεχόμενο, δεν θα σταθώ και τόσο πολύ σε μερικά γλωσσικά του Στάθη στον σημερινό Ναυτίλο στην Ελευθεροτυπία. Έτσι, προσπερνάω το (κατ’ εμέ) ανατριχιαστικό «υπογεγραμμισμένος» (υπογραμμισμένος στα ελληνικά) που μπορεί, στο κάτω-κάτω, να είναι και εξεπίτηδες, ειρωνικό. Ειρωνικό δεν είναι το «πόσω μάλλον», που έχει πιο κάτω, αλλά γι’ αυτό δεν φταίει ο Στάθης, φταίει το λεξικό Μπαμπινιώτη που το νεκρανάστησε και το σερβίρει σαν κουρελάκι για να ξεχωρίζει από την πλέμπα όποιος το φοράει στο πέτο του. Τα λέει μια χαρά ο παλιός Νεοτιπούκειτος, εδώ κι εδώ, σας συστήνω να τα διαβάσετε.

* Όταν γράφεις συχνά για Γερμανούς, κι ας μη μιλάς τη γλώσσα, πρέπει, βρε αδερφέ, να μάθεις μερικούς στοιχειώδεις κανόνες για το πώς προφέρονται τα ονόματα. Εννοώ τον αγαπητό Χρ. Μιχαηλίδη, που πήρε το βασικό θέμα του σημερινού του άρθρου από την αγγλική έκδοση του ιστότοπου του Σπίγκελ, και βέβαια προφέρει αμερικανοπρεπώς όλα τα γερμανικά ονόματα, ακόμα και πασίγνωστων, βρε αδερφέ, πολιτικών όπως ο Σόιμπλε (Schäuble) τον οποίο μεταμόρφωσε σε Σάουμπλε, ή και όχι γνωστών, όπως ένας Κριχμπάουμ (Krichbaum) που εξαμερικανίστηκε σε Κρίτσμπαουμ.  Τον Τίεσεν (διάβαζε Τίσεν, Thiessen) δεν τον μετράω για λάθος, ας πούμε πως ήθελε να αποδώσει το μακρό φωνήεν.

Όσο για το αν ο Krichbaum στα ελληνικά τονίζεται στην προπαραλήγουσα ή στην παραλήγουσα, νομίζω πως ο Μήτσος (ΤΜ Ν. Λίγγρης) τονίζει στην παραλήγουσα.

* Σύμφωνα με νεότερες μαθηματικές έρευνες, το 1,25% και το 2,7% που έπαιρνε η Ανανεωτική Αριστερά επί Κύρκου ήταν αξιοπρεπέστατες επιδόσεις, ενώ το 4,7% του Σύριζα είναι ταπεινωτικό. Εγώ όμως δεν πολιτικολογώ αλλά λεξιλογώ κι έτσι όταν διάβασα την είδηση στα ΝΕΑ πρόσεξα επίσης μια πολλοστήν απόδειξη ότι η χιλιοτραγουδισμένη διάκριση του άμεσα και του αμέσως έχει γίνει στάχτη και μπούρμπερη:
Ταπεινωτικό χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών για τον ΣΥΡΙΖΑ ο Λεωνίδας Κύρκος, ζητώντας άμεσα -μέσω των «ΝΕΩΝ»- αλλαγή πλεύσης για το κόμμα του. Και αφού το ζητάει «μέσω» των Νέων, δεν το ζητάει άμεσα δηλαδή απευθείας, αλλά άμεσα δηλαδή αμέσως.

Καλό μου ταξίδι!

Ταπεινωτικό χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών για τον ΣΥΡΙΖΑ ο Λεωνίδας Κύρκος, ζητώντας άμεσα-μέσω των «ΝΕΩΝ»- αλλαγή πλεύσης για το κόμμα του.

Posted in Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά | Με ετικέτα: , , | 35 Σχόλια »

Εφήμερα μεζεδάκια, δεύτερη δόση

Posted by sarant στο 29 Μαΐου, 2009

Tsipouroprotaseis2Μερικά αξιοπρόσεκτα (ή ίσως όχι) μεζεδάκια από τις εφημερίδες των τελευταίων ημερών:

  • Ο Λαπαλίς αθλητικογράφος.

Διαβάζω στο αθλητικό ρεπορτάζ για το φλέγον θέμα της εξεύρεσης προπονητή στον Αστέρα Τρίπολης: «Βέβαια, σε περίπτωση κατά την οποία δεν τελεσφορήσουν οι προσπάθειες για Έλληνα προπονητή, τότε είναι σίγουρο ότι θα επιλεγεί αλλοδαπός». Ότι είναι σίγουρο, είναι.

  • Προληπτικά μέτρα

Αυτό το κλέβω από τον Τιπούκειτο, ο οποίος το επισήμανε πρώτος στο φόρουμ Λεξιλογία. Σε ρεπορτάζ για την Υπατία, την ταινία που θα έρθει στις αίθουσες τον Δεκέμβρη, αναφέρεται το ειδύλλιό της (love story το λέει) με τον δούλο της Ντάβους. Δεν πρόκειται για τον στρατηγό Ντάβο με θεσσαλική προφορά, αλλά για το όνομα Δάος, χαρακτηριστικό όνομα δούλων, λέει ο Τιπούκειτος. Δεν απαιτώ από τη δημοσιογράφο να το ξέρει, αλλά το γράφω πιο πολύ μήπως και το δει κανείς και αποδοθεί σωστά το όνομα στους υποτίτλους της ταινίας.

Κατά τα άλλα, το άρθρο μοιάζει να έχει κι άλλα πολλά λάθη, αλλά δεν προλαβαίνω ν’ ασχοληθώ. Πάντως, τα «όστρακα» με τα οποία έσφαξαν την Υπατία οι μελανειμονούντες δεν ήταν αυτό που λέμε σήμερα όστρακα, αλλά σπασμένα κομμάτια αγγείων. Τα έχουμε ξαναπεί αυτά, τότε με τον εξοστρακισμό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , | 76 Σχόλια »

Τελικά, το διόρθωσε (;)

Posted by sarant στο 30 Απριλίου, 2009

Στα σχόλια ενός προηγούμενου σημειώματος που αφορούσε την Ελευθεροτυπία, έγινε προχτές ένας άσχετος με το σημείωμα διάλογος, σχετικά με μια δημοσίευση του Χρ. Μιχαηλίδη στην τακτική του στήλη στις 28/4. Εκεί, ο δημοσιογράφος παρέθετε υλικό από «ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ στη «Λε Μοντ» της Ανιέ Πουαριέ». Εκλεκτοί θαμώνες του ιστολογίου παρατήρησαν ότι το άρθρο φαινόταν να έχει παρθεί από ρεπορτάζ της κ. Πουαριέ στον Γκάρντιαν. Εκτός αυτού, σημείωναν, η κ. Πουαριέ δεν θα μπορούσε να γράφει στην Μοντ διότι δεν εργάζεται σ’ αυτή την εφημερίδα.

Στο σημερινό φύλλο της Ελευθεροτυπίας, ο κ. Χ. Μιχαηλίδης επανορθώνει:

ΛΑΘΟΣ μας ήταν προχθές, που γράψαμε, στο κομμάτι που δημοσιεύσαμε για τους τρόπους με τους οποίους οι φοιτητές και καθηγητές στη Γαλλία αντιδρούν στη σχεδιαζόμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Νικολά Σαρκοζί, ότι το ρεπορτάζ της Ανιέ Πουαριέ δεν ήταν από την εφημερίδα «Λε Μοντ», αλλά από την εφημερίδα «Guardian Weekly» (24-30 Απριλίου), που φιλοξενεί άρθρα από τη «Λε Μοντ», αλλά και από τις εφημερίδες «Ομπσέρβερ» και «Ουάσιγκτον Ποστ». Επειδή πολλοί αναγνώστες ενδιαφέρθηκαν και για άλλα δημοσιεύματα της εφημερίδας, εκτός του ότι αυτή πωλείται στα περίπτερα και εδώ στην Ελλάδα, έχει και δικό της site, που η διεύθυνση είναι http://www.guardianweekly.co.uk.

Βέβαια, στη σπουδή του να επανορθώσει βάζει ένα «δεν» παραπάνω.  Αυτό που ήθελε να γράψει, και που δεν ξέρω αν προκύπτει από το κείμενο, είναι ότι κακώς έγραψε ότι το ρεπορτάζ ήταν από τη Μοντ ενώ ήταν από τη Γκάρντιαν Γουίκλι. Έστω κι έτσι όμως, είναι παρήγορο που έγινε η επανόρθωση.

Δυστυχώς, κανείς από τους αναγνώστες που ενδιαφέρθηκαν δεν ήταν γαλλομαθής ώστε να υποδείξει στον κ. Μιχαηλίδη ότι το σωστό όνομα της δημοσιογράφου είναι Ανιές (Agnès στα γαλλικά). Επειδή διόρθωση της διόρθωσης θα ήταν άκομψο να γίνει, ας σημειωθεί εδώ.

Posted in Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , | 21 Σχόλια »

Ένα χωριό με 246.000 κατοίκους!

Posted by sarant στο 31 Μαρτίου, 2009

Ο κεντρικός δρόμος του... χωριού

Ο κεντρικός δρόμος του... χωριού

Η έννοια του χωριού εξαρτάται σε κάποιο βαθμό και από τη χώρα. Στο Λουξεμβούργο, ένα μέρος με πάνω από 1.000 κατοίκους δεν θα το πεις χωριό, αλλά στην Ισπανία ένα μεγάλο χωριό μπορεί να έχει και 5.000 κατοίκους. Η Ελλάδα, φαντάζομαι, είναι κάπου στη μέση.

Φαίνεται πως στη γειτονική μας Τουρκία, τα στάνταρ είναι πολύ διαφορετικά. Τουλάχιστον αυτό υποθέτει κανείς διαβάζοντας σημερινό (31.3.2009) άρθρο του Χρ. Μιχαηλίδη στη στήλη του στην Ελευθεροτυπία.

 

(Με την ευκαιρία, καλορίζικη η νέα ηλεκτρονική μορφή της «Ε»!)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , , , | 29 Σχόλια »

Αποπλάνηση ενηλίκου;

Posted by sarant στο 10 Μαρτίου, 2009

Αποπλάνησε, ξελόγιασε ή απέσπασε με δόλο;

Αποπλάνησε, ξελόγιασε ή απέσπασε με δόλο;

Μια παράγραφος από τη στήλη του Χρ. Μιχαηλίδη στη σημερινή Ελευθεροτυπία έχει κατά τη γνώμη μου αρκετό γλωσσικό ενδιαφέρον. Ίσως τα όσα επισημαίνω πιο κάτω να είναι παρωνυχίδες, έχουν όμως λιγάκι ψωμί. Να δούμε την παράγραφο.

ΧΕΛΓΚ ΣΓΚΑΡΜΠΙ, 44 ετών, επονομαζόμενος από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης ως «Ελβετός ζιγκολό», καταδικάστηκε χθες από δικαστήριο στο Μόναχο σε ποινή φυλάκισης 6 ετών, έχοντας ο ίδιος παραδεχτεί την ενοχή του για την αποπλάνηση πολλών πλούσιων γυναικών, όλες μεγαλύτερης από αυτόν ηλικίας, με σκοπό να τους αποσπάσει μεγάλα χρηματικά ποσά.

Τα σχόλιά μου:

α) Το «επονομαζόμενος … ως», όπως και το «θεωρείται … ως» και το «χαρακτηρίζεται … ως», θεωρούνται αγγλισμοί (και όχι ως αγγλισμοί!!) και όχι άδικα. Ωστόσο, παραδέχομαι ότι όταν το ‘ως’ είναι μακριά από το ρήμα, καμιά φορά, αισθανόμαστε κάτι να λείπει. Έτσι, εδώ, ίσως να μην  αρέσει το «επονομαζόμενος από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης ‘Ελβετός ζιγκολό'». Υπάρχει όμως καλύτερη λύση: «επονομαζόμενος «Ελβετός ζιγκολό» από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης».

β) «έχοντας ο ίδιος παραδεχτεί την ενοχή του». Δεν είναι πλεονασμός αυτό; Αν γράφαμε «έχοντας παραδεχτεί την ενοχή του» θα άλλαζε κάτι; Μπορεί να «παραδεχτεί» την ενοχή άλλου;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά | Με ετικέτα: , , , | 34 Σχόλια »