Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Όμηρος’

Για το επισφαλιστικό νομοσχέδιο

Posted by sarant στο 5 Ιουλίου, 2010

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην Αυγή χτες, 4.7.2010. Εδώ έχω προσθέσει κάτι λίγα.

Όλον αυτό τον καιρό ετοιμάζεται να έρθει στη Βουλή το ασφαλιστικό νομοσχέδιο, που απέκτησε στην πορεία κι ένα δεύτερο σκέλος, μια και ρυθμίζει και τα εργασιακά, διευκολύνοντας τις απολύσεις με μειωμένη αποζημίωση, έτσι που η ανασφάλεια και η επισφάλεια να χαρακτηρίζουν ολόκληρο τον εργασιακό μας βίο στο μέλλον. Μοιραία, η λέξη του μήνα θα είναι το ασφαλιστικό και οι παραφυάδες του.

Η ασφάλεια είναι λέξη με πολλές σημασίες: είναι η αίσθηση που έχεις όταν είσαι προφυλαγμένος, σαν το παιδί στη μητρική αγκαλιά, είναι η προστασία από κινδύνους· στο πλαίσιο του οργανωμένου κράτους, σώματα ασφαλείας είναι οι αστυνομικές δυνάμεις και Ασφάλεια με κεφαλαίο είναι η υπηρεσία που συγκεντρώνει πληροφορίες για τον «εσωτερικό εχθρό» -κάτι ξέρουμε από αυτά εμείς οι αριστεροί. Στις διεθνείς σχέσεις, έχουμε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών με τα πολλαπλά μέτρα και σταθμά του. Σε πιο πρακτικές χρήσεις έχουμε διάφορους μηχανισμούς που εμποδίζουν την παραβίαση, όπως στις πόρτες, ή που διακόπτουν την παροχή ρεύματος, και βέβαια έχουμε τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, ασφάλειες ζωής, αυτοκινήτου, πυρός και κλοπής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , | 42 Σχόλια »

Ο έρκος και ο σβέρκος

Posted by sarant στο 13 Απριλίου, 2010

Σκίτσο του Στάθη στη σημερινή (13.4.2010) Ελευθεροτυπία, γουστόζικο και με αρκετό γλωσσικό ενδιαφέρον. Ίσως και με ένα γλωσσικό λαθάκι, που μου δίνει την αφορμή να πω δυο λόγια για δυο λέξεις.

Λέω ότι «ίσως» υπάρχει λαθάκι, διότι δεν αποκλείεται το «έρκοι οδόντων» να είναι εσκεμμένος σολοικισμός, αν και κατά πάσα πιθανότητα δεν έγινε σκόπιμα το λάθος. Πάντως, λάθος είναι. Η αρχαία λέξη «έρκος» είναι ουδέτερη, οπότε στον πληθυντικό κάνει «έρκη», όχι «έρκοι».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Ετυμολογικά, Κοτσανολόγιο, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 153 Σχόλια »

Ο Τρωικός πόλεμος από μιαν άλλη σκοπιά

Posted by sarant στο 24 Οκτωβρίου, 2009

Στο προηγούμενο ποστ για το Παλιό μας το τεφτέρι έγινε αναφορά σε ένα ασεβές ποίημα του Εύβουλου για τον Τρωικό Πόλεμο. Σκέφτηκα λοιπόν να το αναβαθμίσω σε ποστ για να πω και δυο λόγια ακόμα. Καταρχάς, πρόκειται για άρθρο που είχε δημοσιευτεί πριν από καμιά δεκαριά χρόνια στο σατιρικό, κουλτουριάρικο και φωταδιστικό περιοδικό Φιστίκι που έβγαζε (και βγάζει) ο πατέρας μου ο Δημήτρης Σαραντάκος στην Αίγινα (μότο: το αράπικο είναι μεγαλύτερο αλλά το αιγενήτικο είναι νοστιμότερο).

Συγγραφέας είναι ο Μ.Μ. -δεν θα τον αποκαλύψω, μόνο θα πω ότι είναι ο ίδιος που σε επόμενα τεύχη του Φιστικιού επιδιδόταν στην αλιεία μαργαριταριών από τους λόγους των τοπικών αρχόντων της αυτοδιοίκησης, με το ψευδώνυμο Ζούργκα (που παραπέμπει στην όπερα του Ντελίμπ).

Ο Μ.Μ. στο άρθρο του κάνει κι έναν υπαινιγμό για την «άσεμνη» παραλλαγή της Ιλιάδας (Εχάθηκα Αγαμέμνονα, μου κλέψαν το Λενάκι…). Λινκ για την παραλλαγή δεν βάζω, διότι όσες βρήκα στο Διαδίκτυο είχαν φοβερά μετρικά λάθη. Ωστόσο, να επισημάνω ότι καθώς ο Μ.Μ. πήγαινε (εξατάξιο) γυμνάσιο στη δεκαετία του ’60 έχουμε ένα τέρμινους-πώς-το-κβεν για την παρωδία.

Ωστόσο, η μετάφραση του Εύβουλου είναι εξαιρετική, ενώ ενδιαφέρον έχει και το αρχαίο απόσπασμα καθαυτό. Οπότε σταματάω εδώ και σας αφήνω να τη χαρείτε -ή μάλλον, αν σας άνοιξε η όρεξη για σκαμπρόζικες μεταφράσεις, έχει κι ο Τιπούκειτος κάτι, εντελώς διαφορετικό αλλά πάντα γουστόζικο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευτράπελα, Μεταφραστικά, Παρωδίες | Με ετικέτα: , , , , | 74 Σχόλια »