Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Dpwnton Abbey’

Τα πρώτα μεζεδάκια της χρονιάς

Posted by sarant στο 5 Ιανουαρίου, 2013

Σήμερα, πρώτο Σάββατο του 2013, κάνουμε ποδαρικό στα μεζεδάκια. Παλιότερα, διαβάζαμε στις εφημερίδες για το πρώτο βρέφος που γεννήθηκε την καινούργια χρονιά, για το πρώτο πλοίο που μπήκε στο λιμάνι του Πειραιά, το πρώτο αεροπλάνο και ούτω καθεξής, οπότε γούστο έχει να δούμε εδώ και τα πρώτα μεζεδάκια της χρονιάς αν και ομολογώ ότι δεν έχω ξεχωρίσει ποιο μαργαριτάρι ήταν το πρώτο της χρονιάς· μάλιστα, μέσα στην πιατέλα υπάρχουν ανάκατα τα πρώτα μεζεδάκια του 2013 και τα τελευταία του 2012, δεν νομίζω πως θα ήταν σωστό να τ’ αποκλείσουμε κι εκείνα.

Ωστόσο, υπάρχει πράγματι ένα μεζεδάκι που ξεχωρίζει και που μπορούμε να θεωρήσουμε πως έκανε το ποδαρικό της χρονιάς, διότι ήταν προεδρικό και πρωτοχρονιάτικο, αλλά και έδωσε αφορμή σε παθιασμένη συζήτηση, με νέα μεζεδάκια (παναπεί μεταμεζεδάκια).

Στο πρωτοχρονιάτικο διάγγελμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, υπάρχει και η φράση: Χρέος της Πολιτείας είναι να δίνει το δημοκρατικό παρόν δυναμικά, χωρίς να αφήνει κενά που τα εμπορεύονται νεόκοποι κήρυκες μιας νέας τάξης πραγμάτων.

Βλέπετε κάποιο λάθος, έστω λαθάκι, σε αυτή τη φράση; Δεν είναι και τόσο ευδιάκριτο, αλλά υπάρχει. Η Πολιτεία δεν έχει χρέος να δίνει το παρόν, αλλά το παρών. Όταν το παρών χρησιμοποιείται ως επίθετο, κλίνεται κανονικά και συμφωνεί με το ουσιαστικό που ακολουθεί (ο παρών κανονισμός, η παρούσα κυβέρνηση, το παρόν οικόπεδο). Όταν το παρών χρησιμοποιείται ως ουσιαστικό, με τη σημασία της παρουσίας, θέλει ωμέγα: δίνω το παρών. (Αν δεν το πιστεύετε, δείτε και το λεξικό, κι αν θέλετε περισσότερη ανάλυση υπάρχει το άρθρο της Λεξιλογίας και η σχετική συζήτηση). Μόνο το παρών δίνουμε, εκτός αν δώσουμε το παρόν έγγραφο στην αρμόδια υπηρεσία. Το παρόν σκέτο δεν το δίνουμε.

Σε άρθρο της στο protagon.gr, η κυρία Χριστίνα Ταχιάου επισήμανε το λαθάκι της ανακοίνωσης του Προέδρου, ίσως υπερτονίζοντας τη σημασία του και τη βαρύτητά του -μπορεί κανείς να πει ότι η ουσία δεν βρισκόταν εκεί, αλλά πάντως, επί της γραμματικής, είχε απόλυτο δίκιο. Όμως, πολλά σχόλια αναγνωστών, και ιδίως τα πρώτα, επικρίνουν την κ. Ταχιάου, ότι δεν ξέρει πως το ουδέτερο γράφεται με όμικρον! Ίσως θα έπρεπε κι εκείνη να το αναλύσει λίγο περισσότερο, για να προλάβει τις αντιρρήσεις. Η κ. Ταχιάου εξέφρασε επίσης τη λύπη της που οι μεγάλοι ειδησεογραφικοί ιστότοποι αναπάραξαν (σικ, ρε) την ανακοίνωση της Προεδρίας χωρίς να διορθώσουν το λάθος -αλλά τώρα σε πολλούς ιστότοπους βρίσκω την ορθογραφία της λέξης διορθωμένη, αν και συχνά μέσα σε περιττά εισαγωγικά (το δημοκρατικό «παρών»).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Λαθολογία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , | 172 Σχόλια »