Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘in.gr’

Λαμπριάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Απριλίου, 2015

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη εξήγηση ο τίτλος του σημερινού άρθρου, το μόνο δίλημμα που είχα ήταν αν θα τα αποκαλέσω πασχαλιάτικα ή λαμπριάτικα τα μεζεδάκια μας. Έφτιαξε κι ο καιρός κι έτσι δεν θα το ψήσουμε το αρνί στο τζάκι, που έλεγε κάποιος.

* Μου στέλνει ένας φίλος ένα άρθρο με τίτλο «Ένα άστρο γεννιέται μπρος στα μάτια των αστρονόμων» και αναρωτιέται αν στέκει ο τίτλος εφόσον το άστρο αυτό βρίσκεται σε απόσταση 4.250 ετών φωτός -τι λέτε εσείς;

* Μεταφραστικό μαργαριτάρι από την Αυγή σε άρθρο για την κατάσταση στη Γαλλία: Πρώτος σταθμός για την πάλη του κόσμου της εργασίας θα είναι οι εθνικές κινητοποιήσεις των συνδικάτων την προσεχή εβδομάδα εν όψει της συζήτησης στη Σύγκλητο του νόμου Μακρόν.

Τι δουλειά έχει η Σύγκλητος (και ποια Σύγκλητος τάχα;) με τη συζήτηση νομοσχεδίων; Καμία. Στη Γαλλία έχουν δύο νομοθετικά σώματα, Βουλή και Γερουσία, και ένα νομοσχέδιο πρέπει να συζητηθεί και να εγκριθεί και από τα δύο.

Η Γερουσία στα γαλλικά λέγεται Sénat (στα αγγλικά Senate), όπως και η Σύγκλητος της αρχαίας Ρώμης, κι έτσι εξηγείται το μαργαριτάρι, που πάντως δεν δικαιολογείται από κάποιον που γράφει άρθρο για τη Γαλλία.

* Το επόμενο απόφευγμα το κλέβω από τη Λεξιλογία, όπου το επισήμανε ο φίλος Δρ. Ζίμπενμαλ. Άρθρο του Ανδρέα Δρυμιώτη στην Καθημερινή, με τίτλο «Αντιμέτωπος με τη βλακεία, ακόμα και ο ίδιος ο Θεός είναι αβοήθητος», ξεκινάει ως εξής:

Ε​​δώ και πολλά χρόνια έλεγα στους συνεργάτες μου ότι «δεν υπάρχει άμυνα στη βλακεία», μέχρι που ανακάλυψα την εβραϊκή παροιμία του τίτλου, η οποία αποδίδει το ίδιο νόημα πιο δυνατά και πιο παραστατικά. […]

Δεν είναι η πρώτη φορά που επώνυμο απόφθεγμα αποδίδεται σε εβραϊκή (ή άλλοτε σε κινέζικη) παροιμία, αλλά αυτό εδώ θα περίμενα να είναι γνωστό. Αλλά πιο καλά τα λέει ο Δρ. Ζίμπενμαλ:

Ο Ανδρέας Δρυμιώτης είναι «πληροφορικάριος». Ίσως δικαιολογείται λοιπόν να μην γνωρίζει την περίφημη φράση που ο Σίλερ βάζει στο στόμα του επικεφαλής των Άγγλων, του Τάλμποτ, στην Παρθένο της Ορλεάνης: Mit der Dummheit kämpfen Götter selbst vergebens, εξίσου γνωστή στα αγγλικά ως Against stupidity the gods themselves contend in vain.

Λιγότερο τον δικαιολογώ να μην έχει διαβάσει το κορυφαίο (κτγμ) μυθιστόρημα του Ισαάκ Ασίμοφ με τον τίτλο The Gods Themselves, τίτλο που ο ίδιος ο συγγραφέας αποδίδει στη φράση του Σίλερ.

Αλλά πληροφορικάριος και να μην γκουγκλίζει καν; Πέρα από τα άρθρα στη Wikipedia, μόνο στη Λεξιλογία θα έβρισκε τρεις σκόρπιες αναφορές (που έγιναν τώρα τέσσερις).

Και μια και αναφέρθηκε, το μυθιστόρημα του Ασίμοφ στην ελληνική του μετάφραση είχε τίτλο «Ακόμα και οι θεοί», ενώ ολόκληρη η μετάφραση του ρητού του Σίλερ ήταν: Ενάντια στη ηλιθιότητα ακόμα και οι θεοί μάταια αγωνίζονται.

* Εξίσου μάταιη φαίνεται και η μάχη με τα αποφεύγματα, πάντως, ένα κακό που έχει θεριέψει εξαιτίας του Διαδικτύου. Τελευταίο κρούσμα: γραμματόσημο των ΗΠΑ με έναν στίχο που τον αποδίδει στη Μάγια Αγγέλου ενώ ανήκει σε άλλον ποιητή! Όπως θα διαβάσετε, η λάθος απόδοση στην Αγγέλου είναι διαδικτυακό φρούτο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , | 235 Σχόλια »

Προχριστουγεννιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Δεκεμβρίου, 2013

Κατά πάσα πιθανότητα αυτό τον τίτλο τον έχω χρησιμοποιήσει και παλιότερα, αλλά δεν παύει να προσδιορίζει με ακρίβεια τη χρονική στιγμή, οπότε θα τον επαναλάβω και φέτος. Θα μπορούσα βέβαια να ονοματίσω τα μεζεδάκια μου λιάπικα, ώστε να εκμεταλλευτώ την επικαιρότητα, αλλά αφού το σκέφτηκα λίγο απέρριψα την ιδέα -ίσως όμως την επόμενη βδομάδα ανεβάσω ένα αρθράκι για τις πλαστές, τις μη γνήσιες, τις αυτοσχέδιες πινακίδες του πρώην υπουργού, και για όλες τις άλλες λέξεις που έχουμε για να δηλώνουμε την παραχάραξη και την απομίμηση (και βιβλίο μπορεί να γραφτεί, όχι αρθράκι).

Τα μεζεδάκια συνήθως παρουσιάζουν μαργαριτάρια και άλλα αξιοπρόσεκτα, γλωσσικά κυρίως, αλιευμένα από την επικαιρότητα, μερικές φορές όμως έχουμε και παλιότερα θέματα, ας πούμε μαργαριτάρια που εντοπίστηκαν σε βιβλία, διότι το βιβλίο, και ευτυχώς δηλαδή, δεν ακολουθεί ρυθμούς επικαιρότητας. Πρόσφατα, ένας φίλος μού έστειλε ένα μεταφραστικό μαργαριτάρι από ένα βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο, το «Από το δέντρο στον λαβύρινθο». Το μεταφέρω εδώ, διότι ο πληροφορητής μου είναι απόλυτα αξιόπιστος, αν και δεν πρόλαβα, όπως θα ήθελα, να κάνω αυτοψία. Σύμφωνα λοιπόν με τα λεγόμενα του φίλου μου, στη σελ. 196 του βιβλίου του Έκο, κάνει την εμφάνισή του ο Άγιος Γερόλαμος. Φυσικά πρόκειται για τον πασίγνωστο Άγιο Ιερώνυμο, ο οποίος μεταξύ άλλων μετέφρασε τη Βίβλο στα λατινικά, και τον οποίο ο Έκο υποθέτω πως τον αποκαλεί San Gerolamo, μια και έτσι λέγεται στα ιταλικά (επίσης και San Girolamo). Παρακαλείται ο ληξίαρχος της Στρατιάς των Αγνώριστων να προσθέσει τον άγιο Γερόλαμο στις τάξεις της, πλάι στον Φλάβιους Ζοζέφ.

Το όνομα Gerolamo έχει περάσει στα ελληνικά και ως Γερόλυμος (εξού και το κεφαλλονίτικο επώνυμο Γερολυμάτος), αλλά το «άγιος Γερόλαμος» δεν έχει καμιά δικαιολογία και καμιά βάση -και προκαλεί εντύπωση μια τόσο μεγάλη απροσεξία από δόκιμη μεταφράστρια, πολύ περισσότερο που θα μπορούσε να θεωρηθεί και… ιεροσυλία, αν πάρουμε υπόψη μας ότι ο Ιερώνυμος είναι ο προστάτης άγιος των μεταφραστών!

* Κατά σύμπτωση και το δεύτερο μεζεδάκι μας είναι μεταφραστικό. Σε (σημαντική) συνέντευξη του Τζον Χολογουέι στην Εφημερίδα των Συντακτών, διαβάζουμε: «Ισως μια κρίση να είναι κάτι όπως ο σπασμός κατά τη διάρκεια της εργασίας». Πώς; Παθαίνετε εσείς σπασμούς όταν δουλεύετε -και μάλιστα ταχτικά; Κάτι δεν πάει καλά εδώ, και σιγουρευόμαστε όταν συνεχίζουμε το διάβασμα: «…ο φοβερός πόνος που νιώθει μια γυναίκα πριν τη γέννα». Προφανώς το αγγλικό κείμενο λέει labour, που είναι μεν η εργασία και ο μόχθος, είναι όμως και ο τοκετός. Εδώ υπάρχει υλικό για άρθρο, αλλά θα το αφήσουμε για άλλη φορά -προς το παρόν στεκόμαστε στο μαργαριτάρι, που οφείλεται στην άγνοια του συντάκτη και στην απροθυμία του να ανοίξει ένα ρημαδολεξικό (θεωρείται έγκλημα καθοσιώσεως σε ορισμένους κύκλους).

* Ενοχλημένος από την ανακήρυξη του Αλέξη Τσίπρα σε επικεφαλής του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και υποψήφιο για την προεδρία της Κομισιόν, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Κεδίκογλου, σε μια ανακοίνωση-περιβόλι, επισημαίνει ότι στο ΚΕΑ συμμετέχουν (με την ιδιότητα του παρατηρητή) και δύο εξωκοινοβουλευτικά τουρκοκυπριακά κόμματα, πράγμα που το θεωρεί «αναγνώριση του ψευδοκράτους» από τον Αλ. Τσίπρα. Περιέργως, δεν έδειξε να ενοχλείται που ο συγκυβερνών κ. Βενιζέλος και το ΠΑΣΟΚ ανήκουν στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα, στο οποίο συμμετέχει (ως παρατηρητής επίσης) το κυβερνών Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα. Πώς και δεν εγκαλεί τον κ. Βενιζέλο ότι «αναγνωρίζει το ψευδοκράτος»;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 105 Σχόλια »

Το κοφίνι του Μπάμπη και άλλα ετεροχρονισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Δεκεμβρίου, 2012

Ετεροχρονισμένα είναι τα μεζεδάκια μας επειδή χτες που ήταν η κανονική τους μέρα έπεφτε πρωτομηνιά κι έτσι έδωσαν τη θέση τους στο Μηνολόγιο του Δεκέμβρη. O Μπάμπης του τίτλου είναι ο Μπάμπης Παπαδημητρίου, ο γνωστός δημοσιογράφος της Καθημερινής. Το κοφίνι θα το δούμε σε λίγο, σαν κυρίως πιάτο δεν κάνει να το βάλουμε στην αρχή.

Το πρώτο μεζεδάκι μού το έστειλε ένας φίλος που μου έχει ξαναστείλει μαργαριτάρια και αναρωτιέται μήπως γερνάει ή τον πιάνουν γλωσσικές παραξενιές. Τον ενόχλησε ο τίτλος Στη φάκα 13 ποντικοί που «ξάφριζαν» βαλίτσες στο Σαρλ ντε Γκωλ του Παρισιού, σε άρθρο του in.gr, που τον χαρακτηρίζει «αποτυχημένο τίτλο, αντάξιο Σόμπολου παλαιάς κοπής», καθώς και τα εισαγωγικά στο «ξάφριζαν» -και εδώ έχει απόλυτο δίκιο, διότι με το να βάζει ο υλατζής εισαγωγικά στο «ξάφριζαν» είναι σαν να υπονοεί ότι οι αρχές έπιασαν πραγματικούς ποντικούς με πραγματική φάκα!

Ο δεύτερος τίτλος που παραξένεψε τον φίλο μου, πάλι από το in.gr, με έχει μπερδέψει λίγο: Η «μητέρα λιτότητα» Μέρκελ επικεφαλής στην γερμανική προεκλογική κούρσα. Όπως λέει και μέσα στο άρθρο, πολλοί αποκαλούν τη Μέρκελ «μητέρα λιτότητα» της Ευρ. Ένωσης. Έχω δει αρκετές φορές να αποκαλούν τη Μέρκελ μητέρα (Mutter Merkel) αλλά όταν είδα το «μητέρα λιτότητα» σκέφτηκα ότι θα είναι λογοπαίγνιο με τη Μάνα κουράγιο, τη Mutter Courage του Μπρεχτ -οπότε καλύτερα θα ήταν να αποδοθεί Μάνα λιτότητα. Όμως δεν βρίσκω στο γκουγκλ κανένα Mutter Austerität/Austerity, οπότε μάλλον λάθος υπέθεσα, και ούτε βρήκα το πρωτότυπο άρθρο για να δω πούθε εμπνεύστηκε ο συντάκτης τον τίτλο του.

Η σχιζολεξία της εβδομάδας από τον skai.gr, που έγραψε ότι η εκταμίευση της δόσης θα εγκριθεί από τη γερμανική βουλή «με τη διαδικασία του κατ’ επείγοντος«. Εκτός κι αν δεν είναι σχιζολεξία και απλώς σβήστηκε από λάθος μια λέξη, αν δηλαδή η αρχική φράση ήταν «με τη διαδικασία του κατ’ επίφαση επείγοντος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 167 Σχόλια »

Αποκαλοκαιρινά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Σεπτεμβρίου, 2012

Τα παλιότερα χρόνια, τέτοιες μέρες, λίγο πριν ή λίγο μετά το άνοιγμα των σχολείων, καθώς γυρνούσε και ο τελευταίος κατεργάρης στον πάγκο του, συνηθιζόταν η ευχή «Καλό χειμώνα». Μετά, όλο και συχνότερα, άρχισε ν΄ ακούγεται το «καλό φθινόπωρο», έστω κι αν όλοι λένε πως τα τελευταία χρόνια έχουν εξαφανιστεί οι ενδιάμεσες εποχές. Χτες, συναντώντας έναν γνωστό, του είπα «Καλό φθινόπωρο» κι εκείνος με διόρθωσε γελαστά: «Καλό αποκαλόκαιρο να λέμε!» Μ’ άρεσε η πατέντα και λίγο αργότερα που πέρασα από ένα στέκι και με χαιρετήσανε φθινοπωρινά, τους αντιχαιρέτησα κι εγώ με το «καλό αποκαλόκαιρο». Λίγα λεξικά έχουν τη λέξη -αποκαλόκαιρο είναι οι τελευταίες μέρες του καλοκαιριού, οι πρώτες μέρες του φθινοπώρου, οι καθυστερήσεις του ημιχρόνου που έλεγε (με αλλην αφορμή) κάποτε ο Δημοσθένης Κούρτοβικ. Οπότε τα σημερινά μεζεδάκια είναι αποκαλοκαιρινά.

Πριν όμως αρχίσουμε, και για να μην το ξεχάσω, έχω μια απορία που παρακαλώ να μου λύσετε. Πότε δισκογραφήθηκε/κυκλοφόρησε το τραγούδι «Κουρασμένο παλικάρι» του Μάνου Χατζιδάκι, στις πρώτες (προδικτατορικές εννοώ) εκτελέσεις του; Προσπάθησα να το βρω μόνος μου αλλά έπεσα σε αντικρουόμενα αποτελέσματα, οπότε ελπίζω στη συλλογική σοφία σας.

Προχωρώντας στα καθαυτό μεζεδάκια, ξεκινάμε με τη σχιζολεξία της εβδομάδας. Τη διέπραξε ο Δ. Μητρόπουλος στα Νέα πριν από μερικές μέρες, και μάλιστα στην καταληκτική λέξη του άρθρου του:

Το δίλημμα ευρώ ή δραχμή που έπαιξε στις εκλογές του Ιουνίου θα πρέπει να επικαιροποιηθεί πειστικά για να μπορέσει η τρικομματική κυβέρνηση να σταθεί και να μακρο-ημερεύσει.

Όμως το ρήμα «μακροημερεύω» υπάρχει στη γλώσσα ενωμένο και αδιαίρετο από τα ελληνιστικά χρόνια (π.χ. στους Εβδομήκοντα) -τι σας έφταιξε τόσους αιώνες μετά, κύριε Μητρόπουλε, και το σφάξατε στο γόνατο;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Μουστάκια της Τζοκόντας, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , | 96 Σχόλια »

Σαββατιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Δεκεμβρίου, 2011

 

Μερικά σκόρπια μεζεδάκια για σήμερα, μαζεμένα όπως συνήθως από τα αχανή μαργαριτολίβαδα των εφημερίδων και του Διαδικτύου. Στο τέλος έχω και μια ερώτηση προς τη συλλογική σας σοφία και ενημέρωση.

Θα ξεκινήσω με ένα φρέσκο, που μου το έστειλε χτες το βράδυ ένας φίλος. Φρέσκο αλλά όχι καινούργιο, με την έννοια ότι πρόκειται για μαργαριτάρι που το βλέπουμε αρκετά συχνά και που αντέχει στον χρόνο, ή μάλλον ολοένα και συχνότερο γίνεται καθώς αυξάνεται η αγγλομάθεια (και διάφορες άλλες λέξεις με την ίδια κατάληξη, θα έλεγε κάποιος γκρινιάρης). Εννοώ τον Γαλαξία και τον Μίλκι Γουέι (ή Ουέι). Βέβαια, ξέρουμε όλοι ότι στα αγγλικά Milky Way είναι απλώς η ονομασία του Γαλαξία, δηλαδή του γαλαξία μας, του γαλαξία στον οποίο ανήκει το ηλιακό μας σύστημα. Σε πρόσφατο άρθρο στο in.gr, ενώ ο τίτλος είναι «βλέπουν καθαρά τον Γαλαξία», μέσα στο κείμενο βρίσκει κανείς κάμποσες αναφορές στον Μίλκι Ουέι, ακόμα και «στον δικό μας Μίλκι Ουέι», αλλά και σε Γαλαξία και γαλαξίες, λες και είναι κάτι άλλο, ή λες και υιοθετήσαμε την αγγλική ορολογία επειδή δεν έχουμε δική μας. Για το θέμα αυτό είχα γράψει παλιότερα, πριν ανοίξω το ιστολόγιο, κατά σύμπτωση και πάλι από άρθρο του in.gr.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απορίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 263 Σχόλια »

Μεζεδάκια στην αυλή

Posted by sarant στο 4 Αυγούστου, 2011

 

Τρία μεζεδάκια έχω για το σημερινό πιάτο, καλοκαίρι είναι άλλωστε. Και τα τρία μού τα έστειλαν φίλοι. Το πρώτο είναι από είδηση του in.gr πριν από λίγες μέρες, όταν ένα αεροπορικό ατύχημα είχε ασυνήθιστα (και ευχάριστα) ανώδυνες συνέπειες. Λοιπόν, την ώρα που ετοιμαζόταν να προσγειωθεί, το αεροσκάφος των Caribbean Airlines, συνετρίβη και κόπηκε στα δύο στον αερολιμένα της Γουιάνα.

Από τον τίτλο του άρθρου, αυτό που χτυπάει αρχικά στο μάτι ίσως είναι η ακλισιά: της *Γουϊάνα. Εννοείται ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια όλοι έγραφαν «της Γουϊάνας» και ακόμα οι περισσότεροι έτσι το γράφουν, αλλά την ακλισιά την έχουμε ξανασυζητήσει και θα την συζητήσουμε και στο μέλλον. Αυτό που έκανε περισσότερη εντύπωση στον φίλο μου, αλλά και σε μένα, είναι το φαινομενικά οξύμωρο «συνετρίβη και κόπηκε στα δύο».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Εφημεριδογραφικά, Μεζεδάκια, Συνεργασίες | Με ετικέτα: , , , , , | 172 Σχόλια »

Σεμνές συμφωνίες, απασχόληση πεζοδρομίου και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Δεκεμβρίου, 2010

 

Κάποτε είχα έναν γνωστό, που ήταν φυσιολάτρης, και του άρεσε (νιάτα είν’ αυτά), να παίρνει κάθε Παρασκευή την καλή του και να κάνουν εκδρομές στα γύρω βουνά –οπότε είχε πάντα στο πορτμπαγκάζ σκηνούλα, υπνόσακους και άλλα σύνεργα για ελεύθερη κατασκήνωση· λιτά πράγματα, όχι όπως σήμερα που πας για κάμπινγκ και παίρνεις μαζί την Άρτα και τα Γιάννενα. Κάποια στιγμή, τον σταμάτησε η αστυνομία, του έψαξε το πορτμπαγκάζ και βρήκε ένα μικρό μυτερό φτυάρι. Αυτό τι το θέλεις; τον ρώτησαν. Αυτό είναι για να θάβουμε τα σκατά μας, με το συμπάθειο, απάντησε.

Ο γνωστός μου θα είχε ίσως μεγαλύτερο πρόβλημα αν αυτό γινόταν σήμερα, μια και διαβάζω στην Ελευθεροτυπία, σε σχέση με τις πρόσφατες συλλήψεις: Σε ό,τι αφορά την εικασία για το επικείμενο χτύπημα, αρμόδιοι αξιωματικοί λένε ότι συνάγεται από πληθώρα ισχυρών ενδεικτικών στοιχείων, όπως η αγορά εργαλείων για εργασίες κήπου ή απασχόληση πεζοδρομίου…

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Ευτράπελα, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 37 Σχόλια »

Ζούμε μονάχα δυο φορές

Posted by sarant στο 13 Φεβρουαρίου, 2010

Τα μαργαριτάρια μπορούν να σε κάνουν να χαμογελάσεις ακόμα και με μια τραγική είδηση. Χτες στο πανεπιστήμιο της Αλαμπάμας, μια γυναίκα, βιολόγος, μέλος του διδακτικού προσωπικού που δεν της ανανεώθηκε η σύμβαση, όπως λένε οι ειδήσεις, άρχισε να πυροβολεί συναδέλφους της, σκότωσε τρεις, ανάμεσά τους και τον πρόεδρο του τμήματος, και τραυμάτισε άλλους τρεις.

Και γράφει το in.gr: Τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι τρεις σκοτώθηκαν, όταν μία γυναίκα άνοιξε πυρ σε Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα (Three people were killed and three were wounded στο πρωτότυπο).

Δυστυχώς, δεν ζούμε δυο φορές, παρά τη διατύπωση. Μόνο αυτά τα ρημάδια τα μαργαριτάρια είναι εφτάψυχα  και δεν μπορεί κανείς να τα ξεπαστρέψει -ιδίως αν δεν ξαναδιαβάζει τι έγραψε.

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια | Με ετικέτα: , | 20 Σχόλια »

Επί το έργο και άλλα μικρογλωσσικά

Posted by sarant στο 9 Οκτωβρίου, 2009

* Διάβασα χτες, από καλή δημοσιογράφο (που έχει και ιστολόγιο), για τη νέα κυβέρνηση: Με μια πρώτη ματιά, το επικοινωνιακό στυλ της κυβέρνησης κινείται ανάμεσα σε αυτό του Ομπάμα και εκείνο του Θαπατέρο: ανάπτυξη ως αντίδοτο στην ύφεση, ενδιαφέρον για τον πολίτη και πολλές γυναίκες επί τω έργω.

Δεν θα κατηγορήσω όμως την δημοσιογράφο της Καθημερινής για την ελληνικούρα, διότι δεν είναι δική της πατέντα. Βλέπετε, τόσο μεγάλη γοητεία ασκεί η δοτική στους νεοκαθαρευουσιάνους, που δεν αρκούνται να νεκρανασταίνουν παλιές στερεότυπες φράσεις, αλλά κατασκευάζουν και νέες, όπως αυτήν εδώ. Διότι, αν δείτε τα λεξικά (τόσο τα σύγχρονα όσο και τα παλιότερα, π.χ. του Σταματάκου), μόνο τον τύπο «επί το έργο(ν)» καταγράφουν, ο οποίος άλλωστε είναι αρχαίος. Για παράδειγμα, ο Θουκυδίδης γράφει «ιέναι επί το έργον», ο Ξενοφώντας γράφει «επί το έργον τούτο έρχονται», αργότερα ο Ψελλός «επί το έργον χωρεί» κτλ. Όχι πως έχει σημασία ο αρχαίος τύπος για τη σημερινή γλώσσα, αλλά τον παραθέτω για να δείξω ότι το «επί τω έργω» είναι σκέτη ελληνικούρα, χωρίς καν το φύλλο συκής ότι το «επί το έργον» δεν υπάρχει  στα αρχαία. Υπάρχει.

epitoergonvb5Βέβαια, μπορεί κάποιοι να χρησιμοποιούν τη δοτική επειδή τους δίνει την ευκαιρία να κοτσάρουν και μερικές περισπωμένες και υπογεγραμμένες κι έτσι να αναβαπτιστούν στα νάματα, όπως η παράταξη μηχανικών της εικόνας αριστερά, που πήρε το βάρβαρο όνομα «επί τω έργω» και έβαλε και κάτι στραβοχυμένα καλικαντζαράκια πάνω στον τίτλο της (την εικόνα, που είναι σκαναρισμένη σελίδα του ενημ. δελτίου του ΤΕΕ, την είχε αναρτήσει η καλή φίλη Αλεξάνδρα Καρανικολού σε ένα φόρουμ που δεν υπάρχει πια). Αν είστε νοσταλγός του πολυτονικού και δεν μπορείτε να ζήσετε χωρίς αλεξαντριανά σκουληκάκια, διαλέξτε καλύτερα κάποιαν άλλη δοτική, ας πούμε «συν τω χρόνω» ή «δόξα τω Θεώ», όχι την ελληνικούρα του «επί το έργο». Αν δεν μπορείτε χωρίς νάματα, βάλτε ένα Νι στο τέλος: επί το έργον. Καλύτερα θα είναι παρά η δοτική, κι ας θυμίζει τίτλο μεζεδοπωλείου!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Εφήμερα, Εφημεριδογραφικά, Θηλυκό γένος | Με ετικέτα: , , , , , | 75 Σχόλια »

Η μεγαλύτερη γέφυρα στον κόσμο

Posted by sarant στο 1 Απριλίου, 2009

capture-04-01-00001Ποια είναι η μεγαλύτερη γέφυρα στον κόσμο; Του Αγίου Φραγκίσκου; Του Ρίου-Αντιρρίου μήπως; Όχι. Η μεγαλύτερη γέφυρα στον κόσμο είναι αυτή που συνδέει το Στρασβούργο, στη Γαλλία, με το Κίελο, στη βόρεια Γερμανία. Πρόχειρα υπολογίζοντας, πρέπει να έχει μήκος πάνω από 800 χιλιόμετρα.

Μα καλά, υπάρχει τέτοια γέφυρα; Υπάρχει, αν πιστέψουμε το in.gr, στο άρθρο με το οποίο καλύπτει την είδηση για τα επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας στο Στρασβούργο.

 

Κι επειδή φαντάζομαι πως θα το διορθώσουν, για να μη μου πείτε ότι συκοφαντώ, πήρα «φωτογραφία» της οθόνης.

 

Δεν είναι πρωταπριλιάτικο αστείο, είναι μεταφραστικό λάθος, σε συνδυασμό με έλλειψη προσοχής ή γεωγραφικής παιδείας. Το Κίελο (Kiel γερμανικά) είναι πόλη της βόρειας Γερμανίας, πρωτεύουσα του ΣλέσβιγκΧολστάιν, κοντά στη Δανία. Η (μικρή σχετικά) πόλη του Ρήνου που βρίσκεται απέναντι στο Στρασβούργο, λέγεται Kehl, σε ελληνική μεταγραφή Κελ. Μοιάζουν, αλλά δεν είναι το ίδιο.

Posted in Κοτσανολόγιο, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 14 Σχόλια »