Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Jean-Michel Blanquer’

iel, μια καινούργια προσωπική αντωνυμία

Posted by sarant στο 25 Νοεμβρίου, 2021

Μια καινούργια προσωπική αντωνυμία στη γαλλική γλώσσα, διευκρινίζω. Το θέμα συζητιέται αρκετά στη Γαλλία (δυο φορές τις τελευταίες μέρες άκουσα εκπομπές στο γαλλικό ραδιόφωνο αφιερωμένες σε αυτό το θέμα), αν και φυσικά δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, που είναι μονίμως κατειλημμένη από τις ειδήσεις της πανδημίας και τις επικείμενες προεδρικές εκλογές (τον Απρίλιο θα γίνουν).

Το ιστολόγιό μας ενδιαφέρεται φυσικά για τη γλώσσα και αφού δεν έτυχε να δω σε ελληνικό μέσο να αναφέρεται καθόλου το θέμα, σκέφτηκα να γράψω το σημερινό άρθρο, εν είδει ανταπόκρισης, έστω κι αν στις μέρες μας η γαλλοφωνία έχει υποχωρήσει αισθητά.

Λοιπόν, ανακοινώθηκε πριν από μερικές μέρες ότι στην επιγραμμική (ονλάιν που θα έλεγε ο κ. Μπαμπινιώτης) έκδοση του διάσημου λεξικού Robert, προστέθηκε ένα νέο λήμμα, το iel, μια νέα προσωπική αντωνυμία. Έβαλα το λινκ, ας δούμε και το λήμμα:

Πρόκειται λοιπόν για προσωπική αντωνυμία, στο τρίτο ενικό (iel) και το τρίτο πληθυντικό (ielles) πρόσωπο, που χρησιμοποιείται για να δηλωθεί ένα πρόσωπο ανεξάρτητα από το γένος του [ή: από το φύλο του]. Το λεξικό προσδιορίζει ότι η χρήση είναι σπάνια.

Θυμίζω ότι στα γαλλικά έχουμε στο τρίτο πρόσωπο ενικού τον τύπο il (αυτός) για το αρσενικό γένος και τον τύπο elle (αυτή) για το θηλυκό, ils και elles αντίστοιχα στον πληθυντικό. Άρα, το iel εμφανίζεται σαν συγχώνευση των δύο τύπων.

Το αντίστοιχο λήμμα του γαλλικού Βικιλεξικού δίνει περισσότερες πληροφορίες. Σημειώνει ότι ο όρος χρησιμοποιείται ιδίως για να δηλωθεί ένα πρόσωπο που δεν εντάσσεται σε καθορισμένη ταυτότητα φύλου ή που το γένος του δεν είναι γνωστό. Το λεξικό δίνει και παραθέματα από λογοτεχνικά έργα, το παλαιότερο από τα οποία χρονολογείται από το 2014:

….les jours où iels n’avaient pas l’occasion de parler un peu, juste tous les deux, iel se sentait vide. — (Carina Rozenfeld, La Symphonie des abysses, Robert Laffont, 2014, livre 1)

Ο τύπος iel προφέρεται ιελ, αλλά μονοσύλλαβο, ακούστε τα ηχητικά αποσπάσματα στο λεξικό -αποδίδεται \jɛl\ στο φωνητικό αλφάβητο, που είναι ημίφωνο, κάτι σαν ελαφρύ γιελ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανταποκρίσεις, Γραμματική, Γαλλία, Γλωσσική αλλαγή, Δικαιώματα, Λεξικογραφικά, γαλλικά | Με ετικέτα: , , , , | 157 Σχόλια »