Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘#MeToo’

MeToo θα πει «Κι εγώ»

Posted by sarant στο 8 Φεβρουαρίου, 2021

Πριν από τριάμισι χρόνια, τον Οκτώβριο του 2017, είχαμε συζητήσει στο ιστολόγιο πρώτη φορά το κινημα #MeToo, που τότε είχε κάνει την εμφάνισή του στις ΗΠΑ, με τις καταγγελίες από γυναίκες ηθοποιούς κατά του διάσημου χολιγουντιανού παραγωγού Χάρβεϊ Γουαϊνστάιν για βιασμό και σεξουαλική παρενόχληση.

Η μια καταγγελία έφερε την άλλη, ακούστηκε επιτέλους ο λόγος των γυναικών που αδιαμαρτύρητα επί δεκαετίες και δεκαετίες υφίσταντο τα πάνδεινα -και κάποιοι από τους θύτες το πλήρωσαν, όπως ο ίδιος ο Γουαϊνστάιν που τώρα βρίσκεται στη φυλακή για βιασμό.

Τότε είχαμε γράψει: Το #MeToo έχει τη δίεση μπροστά, που εισάγει μια ετικέτα θεματικής ταξινόμησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και φυσικά θα πει «κι εγώ». Όχι «ήμουν κι εγώ εκεί» όπως σε εκείνα τα ιστορικά αναγνώσματα που μοίραζε το Ρολ στη δεκαετία του 60, αλλά «ήμουν κι εγώ θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης» (ή βιασμού ή εκβιασμού ή….)  -και φαίνεται πως σχεδόν όλες οι γυναίκες έχουν να διηγηθούν παρόμοιες εμπειρίες.

Το #MeToo πέρασε τον Ατλαντικό -στη Γαλλία έγινε αρκετή συζήτηση όταν κάποιες διάσημες γυναίκες προειδοποίησαν ότι υπάρχει φόβος να χαθεί το «δικαίωμα στο καμάκι» (γράψαμε και γι’ αυτό), αλλά δεν πέρασε στα μέρη μας -τότε.

Τρία χρόνια αργότερα, το κύμα έφτασε (επιτέλους) και στις δικές μας ακτές. Και, όπως συνήθως, η αρχή έγινε από μία καταγγελία, που λειτούργησε ως έναυσμα για ν’ απελευθερωθούν και οι άλλες φωνές.

Στην Ελλάδα, η τιμή αυτή ανήκει στην Ολυμπιονίκισσα Σοφία Μπεκατώρου, που κατάγγειλε, αρχικά ανώνυμα, έναν μεγαλοπαράγοντα της Ομοσπονδίας Ιστιοπλοϊας, ο οποίος την είχε κακοποιήσει το 1998, ενώ βρίσκονταν στο εξωτερικό για αγώνες. Σε δεύτερη φάση, τον κατονόμασε -ήταν ο Αριστείδης Αδαμόπουλος, αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας.

Οι καταγγελίες της Σ. Μπεκατώρου, σύμφωνα με το κλισέ που είναι αρκετά ταιριαστό για ένα άθλημα τόσο σχετικό με τον άνεμο, άνοιξαν τους ασκούς του Αιολου (τι να σου κάνει ένας μόνο ασκός;). Κι άλλες αθλήτριες της ιστιοπλοΐας αλλά και άλλων αθλημάτων έκαναν παρόμοιες καταγγελίες.

Ηταν θέμα χρόνου να αρχίσουν καταγγελίες και από άλλους χώρους (και άλλοι ασκοί). Ακούστηκαν λίγα πράγματα για τον πανεπιστημιακό χώρο, αλλά μετά οι καταγγελίες εστιάστηκαν στον χώρο του θεάτρου. Η Ζέτα Δούκα κατάγγειλε τον Γιώργο Κιμούλη για βίαιη και αντιεπαγγελματική συμπεριφορά, ενώ ακολουθησαν και καταγγελίες άλλων συναδέλφων της, γυναικών και ανδρών, στο ίδιο πνεύμα. Εδώ έχουμε μια επέκταση της αρχικής στόχευσης του #MeToo, αφού ρητά οι καταγγέλλουσες διευκρίνισαν ότι δεν υπήρξε σεξουαλική παρενόχληση από τον καταγγελλόμενο. Κατά τη γνώμη μου, δεν βοηθάει να συγκαταλέξουμε αυτές τις καταγγελίες μαζί με τις άλλες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , , , , | 558 Σχόλια »

Το δικαίωμα στο καμάκι και τα όριά του

Posted by sarant στο 23 Ιανουαρίου, 2018

Συζητήθηκε πολύ και στη χώρα μας το μανιφέστο των 100 διάσημων γυναικών της Γαλλίας οι οποίες κατάγγειλαν το κυνήγι μαγισσών που ξεκίνησε με το κίνημα MeToo (και την αντίστοιχη γαλλική παραλλαγή του) και τάχθηκαν υπέρ της ελευθερίας του να ενοχλείς (la liberté d’importuner).

Tο κείμενο έγινε δεκτό με ιαχές ανακούφισης από τους περισσότερους άντρες. Στη Γαλλία η συζήτηση ήταν εκτεταμένη και οξύτατη και τριάντα γνωστές φεμινίστριες απάντησαν στο «μανιφέστο των 100», αλλά το δικό τους κειμενο δεν έτυχε της ίδιας δημοσιότητας στο εξωτερικό. Πάντως, επειδή οι αντιδράσεις ήταν πολύ έντονες, η Κατρίν Ντενέβ, ίσως η διασημότερη από τις 100 γυναίκες του αρχικού μανιφέστου, θεώρησε αναγκαίο να εξηγήσει για ποιο λόγο το υπέγραψε, διαχωρίζοντας τη θέση της από τις τοποθετήσεις ορισμένων από τις συνυπογράφουσες.

Αυτό το τρίτο κείμενο το αναφέραμε παρεμπιπτόντως τις προάλλες στο ιστολόγιο, όταν σχολιάσαμε την κακή συνήθεια να αφήνονται αμετάγραπτα τα κύρια ονόματα, δηλαδή με το λατινικό αλφάβητο. Όμως αξίζει να το σχολιάσουμε και επί της ουσίας, αφού δεν το έχουμε ακόμα κάνει και σήμερα είναι η κατάλληλη ευκαιρία.

Δεν είναι πολύ εύκολο να βρει κανείς και να διαβάσει τα τρία κείμενα -ειδικά το αρχικό Μανιφέστο των 100, καθώς δημοσιεύτηκε στη Μοντ, που έχει (και καλά κάνει, εδώ που τα λέμε) κλειδωμένες τις σελίδες της στους μη συνδρομητές, στον υπόλοιπο διαδικτυακό τύπο δημοσιεύτηκε κυρίως αποσπασματικά -και στον ελληνικό τύπο συχνά με πολλά μεταφραστικά λάθη (οπως εδώ, όπου η λέξη drague = καμάκι αποδίδεται «η προσπάθεια να αποπλανήσει κανείς κάποιον», τρέχα γύρευε δηλαδή).

Η Μελίττα Γκουρτσογιάννη στο ιστολόγιό της έκανε εξαιρετική δουλειά. Σε ένα εκτενές άρθρο της παραθέτει το Μανιφέστο των 100 και την Απάντηση των Φεμινιστριών μεταφράζοντας και σχολιάζοντας κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα και παραθετοντας σε παράρτημα το πληρες γαλλικό κείμενο και των δύο.

Το Μανιφέστο των 100 ξεκινάει πολύ χαρακτηριστικά:

Ο βιασμός είναι έγκλημα. Αλλά το επίμονο ή αδέξιο καμάκι δεν αποτελεί ποινικό αδίκημα, ούτε η αβρότητα προς τις γυναίκες έκφραση επιθετικού σεξισμού.

και στη συνέχεια καταδικάζει το κυνήγι μαγισσών που οι υπογράφουσες θεωρούν ότι έχει εξαπολυθεί στον χώρο του κινηματογράφου ιδίως, μετά την υπόθεση Γουάινστιν (ή όπως προφέρεται) και τον κίνδυνο να ανατείλει ένας νέος πουριτανισμός.

Την απάντηση των φεμινιστριών, που βρήκε λιγότερη δημοσιότητα, μπορείτε να τη βρείτε ολόκληρη, μεταφρασμένη, στον ιστότοπο της κίνησης Μωβ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Δικαιώματα, Επικαιρότητα | Με ετικέτα: , , , , | 229 Σχόλια »

Εμείς και το #ΜeΤoo

Posted by sarant στο 25 Οκτωβρίου, 2017

Δεν ξέρω ποια θα είναι η «Λέξη της χρονιάς» για το 2017, πάντως το δίλεκτο του μήνα, παγκοσμίως, είναι το #MeToo, αφού, από τότε που άρχισε να ακούγεται ευρύτερα, πριν 10-15 μέρες, σαν παρότρυνση προς τις γυναίκες να τολμήσουν και να καταγγείλουν τα περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης που έχουν υποστεί, έχει αναπαραχθεί εκατομμύρια φορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του Διαδικτύου αλλά και στην εξωδικτυακή ζωή, δικαιολογώντας εκείνον που εμπνεύστηκε τον όρο viral, ιότροπος το λέμε εμείς, για να χαρακτηρίσει την ταχύτατη εξάπλωση στον ψηφιακό κόσμο.

Το #MeToo έχει τη δίεση μπροστά, που εισάγει μια ετικέτα θεματικής ταξινόμησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και φυσικά θα πει «κι εγώ». Όχι «ήμουν κι εγώ εκεί» όπως σε εκείνα τα ιστορικά αναγνώσματα που μοίραζε το Ρολ στη δεκαετία του 60, αλλά «ήμουν κι εγώ θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης» (ή βιασμού ή εκβιασμού ή….)  -και φαίνεται πως σχεδόν όλες οι γυναίκες έχουν να διηγηθούν παρόμοιες εμπειρίες.

Βέβαια, το ξεκίνησαν οι επώνυμες και καταλύτης στάθηκε το μπαράζ καταγγελιών κατά του χολιγουντιανού μεγαλοπαραγωγού Χάρβεϊ Γουαϊνστάιν ή Γουάινστιν ή όπως αλλιώς κι αν προφέρεται ο Harvey Weinstein, τον οποίο κατήγγειλαν πριν απο καμιά δεκαπενταριά μέρες δεκάδες ηθοποιοί -ή μάλλον, ο επίκοινος τύπος με αναγκάζει να διευκρινίσω: δεκάδες γυναίκες ηθοποιοί, ότι τις παρενόχλησε σεξουαλικά, ότι τις εκβίασε να κάνουν σεξ μαζί του (κάποιες που αρνήθηκαν είπαν ότι στη συνέχεια ακυρώθηκε η συμμετοχή τους σε ταινίες), κάποιες ότι τις βίασε. Φαίνεται πως οι παροικούντες την κινηματογραφική Ιερουσαλήμ ήξεραν ότι κάτι συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια, άλλωστε λέγεται πως ο παραγωγός είχε κάνει μερικούς εξωδικαστικούς διακανονισμούς.

Υπάρχει βέβαια τεκμήριο αθωότητας -πάντως ο κατηγορούμενος διώχτηκε από την εταιρεία του (που έχει το όνομά του), αποπέμφθηκε από διάφορες ακαδημίες, τον χώρισε η γυναίκα του, ενώ ο πρόεδρος Μακρόν κίνησε τη διαδικασία να του αφαιρεθεί το παράσημο της Λεγεώνας της τιμής (αυτό παραείναι σκληρό θα πείτε).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν | Με ετικέτα: , , , , | 125 Σχόλια »