Ο καναπές της κ. Λίντχολμ (διήγημα του Μιχάλη Τζιώτη)

Θα δημοσιεύσω σήμερα ένα διήγημα του φίλου μας του Μιχάλη Τζιώτη. Πριν από λίγο καιρό, μου έστειλε δύο δικά του και με προσκάλεσε να διαλέξω ποιο θα δημοσιεύσω στο ιστολόγιο -διάλεξα αυτό, επειδή βρήκα πολύ πρωτότυπο τον τίτλο, αλλά εν καιρώ θα βάλω και το άλλο. 

Θυμίζω πως κι άλλες φορές έχουμε δημοσιεύσει στο ιστολόγιο συνεργασίες του Μιχάλη. Το πιο πρόσφατο διήγημά του, Το μνημόσυνο, ήταν πέρυσι τον Δεκέμβριο, αλλά φέτος τον Φλεβάρη είχαμε βάλει ένα μη λογοτεχνικό κείμενό του, οδηγίες για την κατασκευή χαρταετού. Όλες του οι συνεργασίες, εδώ.

Για όσους δεν τον ξέρουν, ο Μιχάλης έζησε χρόνια στη Σουηδία, και το διήγημά του είναι αντλημένο από τις εμπειρίες της ζωής του εκεί.

Tην εικόνα του καναπέ την έστειλε ο Μιχάλης.

Αλλά πριν του δώσω τον λόγο, μια ερώτηση: από προχτές μου είναι σχεδόν αδύνατο να ανοίξω σελίδα του ιστολογίου όσο συνδέομαι με Wi-Fi στο λάπτοπ. Όλες οι αλλες σελίδες ανοίγουν κανονικά. Όταν συνδέομαι από το κινητό ή από το λάπτοπ μέσω Mobile hotspot, δεν έχω κανένα πρόβλημα. Και νόμιζα πως μόνο εγώ έχω πρόβλημα, αλλά το ίδιο σχόλιο έκανε και ο φίλος μας  ο Πουλ-Πουλ. Οπότε, ρωτάω: έχει άλλος από εσάς το πρόβλημα; 

Ο καναπές της κυρίας Λίντχολμ

        

Η κυρία Λίντχολμ ήταν κεχαριτωμένη, δηλαδή, στα Νέα Ελληνικά, είχε χάρισμα: μια εκπληκτική, απρόσμενη, σχεδόν υπεράνθρωπη αίσθηση του χρώματος.  Αυτό το χάρισμά της το προανήγγειλε, ακόμα και πριν μπεις στο φιλόξενο σπίτι της, ο κήπος της.  Σχεδιασμένος και φυτεμένος αποκλειστικά από την ίδια, ήταν ένας κήπος-πίνακας σε καθημερινή γένεση, ούτε αφηρημένης τεχνοτροπίας, ούτε απόλυτα συγκεκριμένης. Ήταν κάτι που συνεχώς σου ξέφευγε τη στιγμή ακριβώς που νόμιζες πως είχες συλλάβει το νόημα.  Το χειμώνα έπαιζε με την αντανάκλαση τού σχεδόν μόνιμου χιονιού: Θάμνοι κουρεμένοι σε διάφορα σχήματα και κλίσεις πρόσφεραν κλίνη ανάπαυσης στις εξαντλημένες από τα ερωτικά αγκαλιάσματα με τον άνεμο νιφάδες. Όταν όλα είχαν καλυφθεί στα άσπρα, ανακάλυπτες πως δημιουργούνταν διάφοροι τόνοι του χιονιού, από το εκτυφλωτικό λευκό των επίπεδων επιφανειών στο υπόλευκο των ομαλών κλίσεων και, από κει, στο υπόφαιο των μεγάλων κλίσεων. Σε συνδυασμό με την κάθε φορά θέση σου και τη ματιά σου δημιουργούνταν απειρία φωτοσκιαστικών συνδυασμών που, κι αυτοί, άλλαζαν καθώς, προχωρώντας η μέρα, άλλαζε η κατεύθυνση πρόσπτωσης του φωτός! Όταν έβλεπες από κοντά αυτόν τον κήπο καταλάβαινες γιατί οι Σάμερ, οι κάτοικοι του σουηδικού βορρά, είχαν καμιά δεκαπενταριά λέξεις για να περιγράψουν το λευκό!

Αν ήταν κατορθωτό στην κυρία Λίντχολμ να δημιουργεί άπειρους τόνους από ένα μόνο χρώμα, το λευκό, καταλαβαίνει κανείς τι χρωματικές γλυπτές συναυλίες μπορούσε να συνθέσει τις άλλες εποχές. Στην πανέμορφη σουηδική άνοιξη και το μικρό σουηδικό καλοκαίρι στόλιζε τον κήπο της με χρωματικές πινελιές αγριολούλουδων που, λες, χόρευαν χορούς γνωστούς αλλά ορατούς μόνο από ασκημένα μάτια και αισθητούς μόνο από ευγενείς καρδιές. Τα έβλεπες άλλοτε σε ρυθμικές εναλλαγές χορού βαλς, άλλοτε σε ροκ χρωματικά σιντριβάνια που τινάζονταν να φτάσουν ψηλότερα από το μπόι σου, εδώ σε τονικές παραλλαγές ανεπαίσθητες, αλλά συνολικά πολύ αρμονικές, σαν να έβλεπες ένα χρωματικό Βραδεμβούργειο κονσέρτο του Μπαχ, εκεί, στο «Take Five» κομμάτι του κήπου, μια χρωματική σύνθεση που, βλέποντάς την, δεν μπορούσες να μην ανακαλέσεις την αριστουργηματική μουσική του Ντέιβ Μπρούμπεκ .

Όταν, τελικά, διέσχιζες τον κήπο κι έμπαινες στο σπίτι, όταν ε γ ώ πρωτομπήκα στο σπίτι, συνοδευόμενος από τον άντρα της, τον Όλιβερ, ένιωσα ξαφνικά μια σωματική και πνευματική ευεξία που, ήξερα, οφειλόταν, βέβαια, στους χρωματικούς τόνους των τοίχων, των επίπλων, των πινάκων των κρεμασμένων στους τοίχους, των χαλιών, των κουρτινών, των φωτιστικών, των επίπλων. Και, επιπλέον, στο ότι μας είχε ανοίξει τη εξώθυρα μια θεά!

Η κυρία Λίντχολμ ήταν γόνος οικογένειας αριστοκρατών του παλιού καλού καιρού, αριστοκρατών φιλελεύθερων, που δεν είχαν καμία σχέση με τις αντιπαιδαγωγικές αντιφάσεις ανάμεσα στο θεό και τις αυταρχικές αρχές της τάξης τους που τόσο σωστά φιλοτεχνήθηκε στις ταινίες του Μπέργκμαν και τα θεατρικά έργα του Στρίντμπεργκ, αλλά και άλλο τόσο μακριά από την έκλυση των ηθών της γαλλικής αριστοκρατίας του 17ου και του 18ου αιώνα.  Όσο για τη μαζική λαομάζωξη στη Στοκχόλμη για να αποθεωθεί η Σουηδέζα σύζυγος του υπουργού της ναζιστικής κυβέρνησης της Γερμανίας Γκέμπελς υπήρχε στη μνήμη της από τις απαξιωτικές για τους συμπατριώτες της διηγήσεις της μητέρας της. Στους πολύ φίλους, αν υπήρχαν τέτοιοι στη ζωή της, έλεγε πως ήταν οπαδός του Νιτσεϊκού (αλλά και Σωκρατικού!) Καλού: της Αισθητικής. Με ταξίδια στο Εξωτερικό, σε όλες τις ηπείρους, με ευφυΐα, φιλομάθεια και ευρύνοια, έμοιαζε με τις συμπατριώτισσές της όσο οι σύγχρονοί της Σουηδοί με τους Βίκινγκς. Χωρίς να είναι πολύ ψηλότερη του μέτριου, η ολόσωμη, να σέρνεται ελαφρά στα χαλιά, τουαλέτα, τα τακούνια που κρύβονταν σε αυτήν, η στάση του λυγερού και γυμνασμένου σώματος και του κεφαλιού, που επάνω του ισορροπούσε ο ψηλός περίπλοκος κότσος της, ο μακρύς λαιμός της και, κυρίως, ο αέρας που απέπνεε, δικαιολογούσε την εντύπωση της θεάς που μου έδοσε από την πρώτη στιγμή που την είδα.

Της θεάς, ή μιας βασίλισσας! Ιδίως αν περιγράψω την αίσθηση που μου έδινε το πρόσωπό της.  Μου ήρθε αστραπιαία, χωρίς να ξέρω γιατί, η περιγραφή, από τον δάσκαλό μας του δημοτικού,  της Βασίλισσας των Αμαζόνων Ιππολύτης! Ήδη είχαμε ανοίξει τα στόματα νά! όταν ακούσαμε για τις Αμαζόνες με τον μύθο για τον ένα κομμένο μαστό (γιατί μύθος ήτανε, δεν ήταν δυνατό να ήταν αλήθεια!) για να μπορούν να ιππεύουν ευκολότερα, πώς να περιγράψω πώς νιώθαμε για την ξανθή Βασίλισσά τους; Είχαμε και την τύχη να έχουμε ένα δάσκαλο που δόξαζε το επάγγελμά του! Πώς αλλιώς θα μπορούσε να ονομάζεται μια βασίλισσα των Αμαζόνων, αν όχι με κάτι από ίππο; Κι εκείνο το -λύτη, στο τέλος, με ύψιλον, δεν είχε κάτι από λυμένο άλογο; Από άλογο σε καλπασμό; Η καθαρά αμερικανοθρεμμένη γενιά μας, με κορυφαίους ήρωες καβαλάρηδες τον Μπάφαλο Μπιλ και τον Ντέιβιντ Κρόκετ, είχε ξαφνικά γνωρίσει και το αντίθετου φύλου εντόπιο πρότυπο.  Όσο για τα κορίτσια, χωρίς καμιά συγκίνηση για την ίδια την Ιππολύτη (αν δεν ήταν το θέμα με τον κομμένο της μαστό θα τη ζήλευαν αφόρητα!), ζωγράφιζαν στα τετράδιά τους τη ζώνη της, που ο Ηρακλής είχε αναλάβει να της αρπάξει και να παραδώσει στον Ευρυσθέα, τη ζώνη της και τα λυμένα μαλλιά της (να το πάλι το -λύτη) να ανεμίζουν καθώς κάλπαζε το άλογό της!!! Κοντολογίς, από εκείνη τη μέρα και μετά, μόλις ακούγαμε το όνομα Ιππολύτη, όλων το μυαλό γέμιζε από μια εικόνα μιας πανέμορφης μακρυμαλλούσας πάνω σε άλογο σε άγριο καλπασμό.

Σε τέτοιες σκέψεις είχα βυθιστεί όταν προσγειώθηκα απότομα, και ανώμαλα, γιατί ο Όλιβερ μου τη σύστησε: «Από εδώ η σύζυγός μου, Ιππολύτη Λίντχολμ»!!!

Κόντεψα να λιποθυμήσω από την έκπληξη! Τι σχέση μπορούσε να έχει με τις Αμαζόνες της Σκυθίας; Και τι σύμπτωση, να μου θυμίσει το πρόσωπό της τις χαμένες στην αχλύ του χρόνου πτήσεις με τον προικισμένο δάσκαλό μας; Μου ήρθε αυθόρμητα:            «Από τους Βάραγγους;» τη ρώτησα. Σειρά της να σοκαριστεί.  Τα τεράστια μάτια της έγιναν σαν πιατάκια του καφέ! Ναι, κάποιος ευγενής πρόγονος ήταν επικεφαλής κάποιου τάγματος συμπατριωτών της στην υπηρεσία του Βυζάντιου. Ξαναποντάρησα:

«Με τον Αυτοκράτορα Βασίλειο;» ρώτησα.

Έκανα διάνα! Πάει, την είχα κερδίσει! Είχα συνδεθεί με το παρελθόν της, με τη γενιά της, εκείνη απόγονος του Βάραγγου ευγενή προγόνου της, εγώ, ο Έλληνας, λες της γενιάς του αυτοκράτορα Βασιλείου αυτοπροσώπως! Σαν να ήμαστε συγγενείς για περισσότερα από 975 χρόνια! Τινάχτηκε σαν ηλεκτρισμένη:

«Χίλια συγγνώμην! Σε έχω τόση ώρα όρθιο. Έχεις χρόνο για ένα τσάι ή καφέ;» ρώτησε σε έναν ενικό που διόλου δεν δήλωνε έλλειψη σεβασμού, στη Σουηδία ο ενικός είχε καθιερωθεί διά νόμου σε όλες τις κοινωνικές επαφές! Χωρίς να μου δώσει την ευκαιρία να αρνηθώ, με οδήγησε στο σαλόνι, όπου ο άντρας της ήδη άναβε νευρικά το τσιγάρο του, φουρκισμένος που η ερώτηση είχε γίνει σε μένα, αντί σε κείνον, αφού μαζί είχαμε έλθει και μαζί θα φεύγαμε! Δεν μπορούσε να καταλάβει τι το αξιοσέβαστο μπορούσε να έχει ο αλλοδαπός μαυροκέφαλος εργατάκος που τον βοηθούσε στις βαριές δουλειές, η συμπεριφορά της γυναίκας του τού ήταν ολοκληρωτικά ακατανόητη!

Ακόμα μια έκπληξη με περίμενε: Στη μέση του σαλονιού στεκόταν ένας καναπές, μα τι καναπές!!! Η οικοδέσποινα μού έδειξε αόριστα να κάτσω, με μια κίνηση τιυ χεριού της να την βλέπεις στον ύπνο σου, μα εγώ δεν είχα το θράσος που χρειαζόταν για να κάτσω στον καναπέ, και κάθησα σε μια μικρή καρέκλα. Εκείνη διαμαρτυρήθηκε.

«Όχι, όχι! Κάτσε στον καναπέ, είναι πιο άνετα!» είπε.

«Μα…» τραύλισα αποσβολωμένος σαν επαρχιώτης επισκέ-πτης κάποιου ανάκτορου.

«Μα, κάτσε, τελοσπάντων, Έλληνα» μου είπε, και ο σεβασμός στο «Έλληνα» ήταν ολοφάνερος. «Επιστρέφω αμέσως!» είπε αφού με είχε καθίσει στον καναπέ, σχεδόν με το ζόρι! Έφυγαν με τον άντρα της προς την κουζίνα. Και εγώ έμεινα μόνος μου να κάθομαι στον καναπέ. Ή, καλύτερα, εκείνος έμεινε μόνος του να στηρίζει, αλλά, δυστυχώς, μόνο μηχανικά, την αμηχανία μου!

Θε μου, τι έπιπλο ήταν αυτό;  Η πρώτη αίσθηση που αποκόμιζες ήταν ενός πολύ φαρδιού ατομικού θρόνου, μ’ όλο που ήταν τριθέσιος καναπές. Αυτό γιατί η ράχη ήταν με έναν ύβο (όσο πιο καλά μπορεί να αποδοθεί ο όρος camelback=πλάτη καμήλας, που είναι ένας τύπος αγγλικού καναπέ, για όσους ξέρουν), μόνο που αυτός ο ύβος ήταν ασυνήθιστα ψηλός, χοντρικά περισσότερο από ενάμισυ μέτρο.  Πριν σβήσουν οι γραμμές του ύβου, δεξιά κι αριστερά, σαν ο σχεδιαστής να είχε μετανιώσει, έκαναν μια τελευταία προσπάθεια να ξανα-απογειωθούν, αλλά και πάλι το μετάνιωναν και έγερναν, μόνο που πριν πάρουν την κατηφόρα έπεφταν επάνω στα ακραία κολονάκια. Αυτά ήταν σχεδόν αόρατα, έξι-επτά πόντους μήκους, λεπτοσκαλισμένα, τα μόνα ξύλινα κομμάτια μαζί με τα έξι ποδαράκια και τις δύο Ιωνικού ρυθμού έλικες στο κέντρο των μπράτσων, έτσι όπως φαίνονταν από μπροστά.

Όλο το άλλο ήταν το υφαντό ύφασμα του καναπέ. Εδώ τα λόγια είναι φτωχά! Το πιο όμορφο ύφασμα που είχα, (ή έχω) δει ποτέ μου. Τελείως απρόσμενο, και σαν θέμα και σαν χρωματικό σύνολο. Βασικά θέμα λουλουδιών, όχι όμως σχέδιο φωτογραφικό αλλά συγκαλυμμένα γραφιστικό. Οι μεταβάσεις από το ένα σετ χρωματικών τόνων στο επόμενο, ανεπαίσθητες αρχικά, εντείνονταν σε μία ισορροπημένη μίξη για να προχωρήσουν, το ίδιο βαθμιαία, στους επόμενους χρωματικούς τόνους, πριν εγκαταλειφθούν κι αυτοί σε βάρος των επόμενων και των μεθεπόμενων. Κι αυτό όχι γραμμικά παρά προς πολλές συγχρόνως κατευθύνσεις. Γεώδη χρώματα, όπως αυτά που οργίαζαν στη σουηδική φύση κάθε φθινόπωρο: κεραμιδί, σάπιο μήλο, ροδί, χρυσοκίτρινο, ανάμικτα με πορτοκαλί, σομόν, βερυκοκί, που σκούραιναν μέχρι το γκρενά και άνοιγαν μέχρι το  ανοιχτό τριανταφυλλί. Για τη συνολική εντύπωση μόνο ένας χαρακτηρισμός ήταν άξιός της: Χρωματικός οργιαστικός παράδεισος! Καθώς ο καναπές ήταν τόσο ψηλός και στη μέση του δωματίου, στεκόταν σαν διακοσμητικό διαχωριστικό ανάμεσα στην περιοχή του κλειστού τζακιού και των καναπέδων του, από τη μια, και της τραπεζαρίας απ’ την άλλη, παρέχοντας με την υπέροχη ράχη του, ορατή και στις δύο πλευρές της, μια θαυμάσια διακόσμηση σε ολόκληρο το σαλόνι, πολύ καλύτερα από το να είχε εξουδετερωθεί η ομορφιά της ράχης με την τοποθέτησή της σε επαφή με κάποιο τοίχο. Πώς το είπα; Οργιαστικός χρωματικός παράδεισος. Και μόνος του να ήταν ο καναπές, ο χώρος θα ήταν αισθητικά άρτιος. Στη μέση όλων των υπόλοιπων χρωματισμών του χώρου, χωρίς τίποτα να ξεφεύγει του μέτρου, το σύνολο μιλούσε μέσα σου και σε προσκαλούσε σε απελευθερωτικό αισθητικό, αλλά με ένα περίεργο απρόσμενο τρόπο και αισθησιακό, σιωπηρό διάλογο αυτογνωσίας.

Το ζευγάρι δεν άργησε να επιστρέψει. Ζεστό νερό με επιλογή ανάμεσα σε τρία διαφορετικά αρωματικά τσάγια και ζεστός εσπρέσο στο ατσάλινο εξάρτημα παρασκευής του. Τρία-τέσσερα είδη βουτημάτων και φρεσκοστιμμένος χυμός πορτοκαλιού. Δεν ήμαστε στην Ελλάδα, στη Σουηδία ήμαστε, όπου τα πορτοκάλια τα έβλεπες με το κιάλι! Ο Όλιβερ ήταν λίγο ξαναμμένος, έδινε την εντύπωση πως είχε ανταλλάξει λόγια έντονα με τη γυναίκα του και μπορούσα αμυδρά να φανταστώ για ποιο ανόητο λόγο, ανόητο αφού ήμουν τότε αρκετά νεότερος από τη γυναίκα του και με μια πολύ ωραία οικογενειακή σχέση (που ο Όλιβερ τη γνώριζε) ώστε να αποτελώ την παραμικρή απειλή για κείνον. Εκτός κι αν -απίθανο- είχε ενοχληθεί, ο σπαγγοραμμένος, με το ακριβό κέρασμα! Η Ιππολύτη Λίντχολμ δεν του είχε δόσει, φαίνεται, μεγάλη σημασία και, χωρίς να το πολυσκεφτώ, έφτασα στο συμπέρασμα πως γ ε ν ι κ ά δεν του έδινε μεγάλη σημασία.  Μόνο ένας λόγος μπορούσε να δικαιολογήσει τη στάση της, ήταν η στάση των γυναικών που, έξω και πάνω από την επιθυμία τους και τις προσπάθειές τους να έχουν μια στενή σχέση με τον σύντροφό τους, δεν είχαν καταφέρει να τον κρατήσουν κοντά τους.  Ο μικροκαβγάς τους δεν την είχε κάνει κάν να χάσει το κέφι της. Με ρώτησε και για το πώς μου φαινόταν το σπίτι της.  Εγώ ήμουν ήδη γεμάτος με εκείνη την ευεξία που σας έλεγα στην αρχή και αποφάσισα να μην τσιγκουνευτώ σε παινέματα:

«Και μόνο που θα θυμάμαι στο μέλλον την επίσκεψή μου στο σπίτι σου, Αρχόντισσα, και τους χρωματικούς συνδυασμούς που έχεις φροντίσει να το κοσμούν, θα ανεβάσει την ποιότητα της ζωής μου ένα επίπεδο πιο πάνω» της είπα με όση ειλικρίνεια μπορούσα να ανασύρω από μέσα μου. Κολακεύτηκε, γιατί κατάλαβε πως δεν προσπαθούσα να την κολακέψω.

Ο Όλιβερ Λίντχολμ άρχισε να νιώθει πραγματικά άβολα. Για κείνον εγώ, όπως ήδη είπα, ήμουν άλλος ένας μαυροκέφαλος στη δούλεψή του. Κι αν είχα βρεθεί στο σπίτι του, δεν ήταν γιατί είχα καλεστεί, είχα πάει για λόγους που είχαν σχέση με τη δουλειά μας. Και πίθηκος να ήμουν, δεν θα διαφοροποιούσε τη στάση του! Πώς έβλεπαν, και ακόμα βλέπουν, μερικοί Ελληναράδες συμπατριώτες μας τους ξεβρασμένους από τις καταιγίδες της Ιστορίας φουκαράδες μελαψούς φιλοξενούμενους στη χώρα μας; Ε! Τέτοιος ήμουν κι εγώ γι’ αυτόν! Ούτε ήξερε τι λέγαμε με την  γυναίκα του όταν σχολιάζαμε, με όρους αισθητικής, τις φωτοσκιάσεις του χειμωνιάτικου κήπου της, ούτε και μπορούσε να καταλάβει, ούτε και να φανταστεί, ακόμα κι αν έμπαινες στον κόπο να του εξηγήσεις, πώς ένας μαυροκέφαλος σαν κι εμένα ήξερε τόσες λεπτομέρειες σε θέματα αισθητικής. Πού να καταλάβει τη σημασία του φωτός για την Ελλάδα και τον πολιτισμό, πού να έχει γνωρίσει το Φως της Δήλου, το αποδειγμένα με ειδικές μετρήσεις πιο λαμπρό φως της Μεσογείου! Ήταν τόσο έκπληκτος που απορούσε αν θα έπρεπε να πιστέψει στ’ αφτιά του, το ίδιο που θα απορούσε κάποιος ακούγοντας έναν χιμπαντζή να εξηγεί την έννοια της κυβικής ρίζας ενός αρνητικού αριθμού! Δεν τον είχε υποψιάσει ούτε κάν το γεγονός πως ήμουν τόσο καλός στη δουλειά μου, (καθαρισμούς ξύλινων πατωμάτων έκανε η επιχείρησή του, συνήθως με μεγάλο βαθμό δυσκολίας) ίσως γιατί αυτό τον βόλευε και όταν κάτι μας βολεύει δεν προβληματιζόμαστε γι’ αυτό! Εγώ πάλι ήμουν ήδη αρκετά χρόνια εκεί και είχα σταματήσει να μπορώ να διασκεδάζω με τους «Σουηδαράδες», αλλά ούτε και να εκνευρίζομαι, τους θεωρούσα μέρος του τοπίου! Σωματικά, άψογος: Πανύψηλος, πανέμορφος, μαλλί πλούσιο και σε πολύ σκούρους τόνους, τόσο διαφορετικό από τα ξεπλυμένα χρώματα στα κεφάλια των συμπατριωτών του, γυμνασμένος, χωρίς γραμμάριο παραπανίσιο λίπος, ήταν εύκολο να θαμπώσει μια πριγκίπισσα που ο τρόπος που την είχαν μεγαλώσει δεν την είχε εφοδιάσει με τη γνώση τού πόσο άδεια μπορεί να είναι μερικά πανέμορφα αντρικά κεφάλια! Αυτό της το είχε διδάξει πια, ήταν φανερό, η ζωή!

Ο Όλιβερ συνέχισε να κοντράρει τη γυναίκα του, καθώς συζητούσαμε. Ήταν φανερό, από τον τρόπο που διηγούνταν την απόκτηση του καναπέ, εκφραζόταν μειωτικά γι’ αυτήν. Είχαν πάει στο Λονδίνο για ένα Σαββατοκύριακο δύο χρόνια νωρίτερα και, ξαφνικά, την είχε χάσει από δίπλα του. Είχε πάρει το μάτι της τον καναπέ μέσα σε κάποιο κατάστημα και τρελάθηκε! Τον είχε αφήσει να συνεχίσει μόνος του τον περίπατό του χωρίς να τον ειδοποιήσει πως μπαίνει στο μαγαζί και μετά εκείνος έπρεπε να την ψάχνει! Όταν, τελικά, τη βρήκε στεκόταν σα μαγνητισμένη μπροστά στον καναπέ και τον κοιτούσε σα χαζή. Απαίτησε να της τον αγοράσει επιτόπου («δεν φεύγουμε από δω χωρίς τον καναπέ!» του δήλωνε καθισμένη κιόλας στον καναπέ, μην κάτσει επάνω του άλλος), να τον αγοράσει και να τον ασφαλίσει για τη μεταφορά στη Στοκχόλμη.

«Από τότε που τον είχε τοποθετήσει στη μέση του σαλονιού δεν της έκανε κανένα κέφι να φύγει από το σπίτι και να πάει οπουδήποτε! Καθόταν επάνω του, έλεγε ο Όλιβερ, έστρωνε με μαεστρία τα μακρυά της φορέματα, σε χρώματα συμπληρωματικά του καναπέ, ίσιωνε το κορμί της, ακουμπούσε το χέρι στο μπράτσο ή στη ράχη του ύβου, και καθόταν με τις ώρες, πίνοντας τον καφέ ή το τσάι της, λες και το σύνολο, ο καναπές και η ίδια επάνω του, ήταν κάποιος αναγεννησιακός πίνακας!»  Ήταν τα ίδια του τα λόγια… Και, τότε, η Ιππολύτη πρόσθεσε κάτι που το κατάλαβα πολύ αργότερα:

«Ναι, κάτι σαν Νεκρή Φύση», είπε, χρησιμοποιώντας τον όρο στα Γαλλικά, «Κάτι σαν Nature Morte», ψιθύρισε.

Μόνο αν θεωρούσε τον εαυτό της νεκρό θα έστεκε ο όρος που είχε χρησιμοποιήσει! Τι ήθελε να μου πει;

Πήραμε τον καφέ μας και, όταν έφευγα, η Ιππολύτη επέμεινε να υποχρεώσει τον Όλιβερ να με πάει στο σπίτι μου με το αυτοκίνητό τους. Είδα αμέσως τον κίνδυνο, έπρεπε να μπορώ να συνεργαστώ με τον άντρα της από την επαύριο, δεν αφέθηκα να πειστώ με τίποτα. Πιο γρήγορα θα πήγαινα στο σπίτι με το Μετρό, και με μεγαλύτερη ασφάλεια, εδώ που τα λέμε, με το χιόνι να πέφτει σχεδόν ασταμάτητα. Δεν υπήρχε κανείς λόγος να βγει στους μείον 18 βαθμούς Κελσίου, να ξοδέψει καύσιμα, να ταλαιπωρηθεί και να διακινδυνεύσει κάποιο ατύχημα. Ο σταθμός του μετρό ήταν τρία λεπτά μα τα πόδια από το σπίτι τους. Τους ευχαρίστησα και τους δύο, ξαναφόρεσα τα παπούτσια μου (εκεί δεν μπαίνεις σε κανένα σπίτι φορώντας τα παπούτσια!) και έφυγα.

Θα έπρεπε να γράψω δυο λόγια για την εργασιακή μου σχέση με τον Όλιβερ, γιατί είναι και αυτή σχετική με την ιστορία μας. Οι δουλειές που έκλεινε ήταν σχεδόν αποκλειστικά καθαρισμοί ξύλινων πατωμάτων σε κτήρια που είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με τον Δήμο της Στοκχόλμης. Αυτός ο Δήμος έχει μια έκταση όσο μια έλλειψη που να περιέχει την Αττική μαζί με την Αίγινα, την Κάρυστο, τη Χαλκίδα, τη Θήβα και την Κόρινθο. Εύκολα προσβάσιμος παντού με Μετρό και Προαστιακό, ακόμα και με  πλοιάρια στα κοντινά νησιά, ήταν κατοικημένος από λιγότερο από ενάμισυ εκατομμύριο κατοίκους. Αυτοί οι χώροι των οποίων τα πατώματα καθαρίζαμε ήταν κάθε λογής, φτάνει να είχαν παρκέ πατώματα: Γραφεία, Σχολεία, το τεράστιων διαστάσεων Κέντρο των Σοσιαλδημοκρατών, τα κτήρια των Ομοσπονδιών διαφόρων Κλαδικών οργανώσεων, το Μέγαρο Μουσικής, το Κέντρο Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Δήμου (μιλάμε, τη δεκαετία του ’70!), διάφορα παλιά παλάτια μέσα στα δάση που είχαν εθνικοποιηθεί από τους σοσιαλδημοκράτες και μετατραπεί σε Χώρους Δημοτικών εκδηλώσεων, Συνδικαλιστικών Συνεδρίων ή διάφορων μαθημάτων, Σχολές Ενηλίκων, πες το και υπήρχε! Αυτά τα δρύινα πατώματα των πρώην παλατιών, σε σχέδια απίστευτης ομορφιάς, καθόσουν και τα χάζευες και δεν σου έκανε κέφι να αρχίσεις να τα καθαρίζεις! Και ήταν ζωντανά, όχι καλυμμένα με εκείνα τα βερνίκια που χρησιμοποιούμε εμείς εδώ και σκληραίνουν όταν στεγνώσουν, ήταν με κερί, για να αιχμαλωτιστεί η κάθε βρομιά, που το αφαιρούσαμε (μαζί με τη βρομιά) τρίβοντάς τα με μηχανές με ειδικές μπάλες από ατσάλινες ίνες, και αφού καθαρίζονταν, επαλείφονταν με λιωμένο κερί που τριβόταν για να γυαλίσει μέχρι να γίνει σαν καθρέφτης! Και να μοσκοβολάει η κέρινη επικάλυψή τους!

Για να κλείνει τις δουλειές του ο Όλιβερ, έμαθα πολύ αργότερα, είχε μια αλάνθαστη μέθοδο. Αντί να γυρίζει και να ξοδεύεται σε προσφορές αμφίβολης επιτυχίας, εκμεταλλευόταν το εντυπωσιακό παράστημά του για να γοητεύσει τις υπεύθυνες του Δήμου στην Υπηρεσία Συντήρησης των Κτηρίων. Δεν έχουν όλες οι Σουδέζες τα αγαλματένια σώματα που στολίζουν το καλοκαίρι τις παραλίες της Ρόδου, υπάρχουν και πολλές σαν κακοχυμένοι λουκουμάδες, εύκολα θύματα του Όλιβερ! Ήταν οι ίδιες που έκαναν την προκήρυξη των κάθε φορά απαιτούμενων εργασιών κι οι ίδιες που τις κατακύρωναν. Ας ειπωθεί εδώ πως η κατακύρωση δεν γινόταν αποκλειστικά με οικονομικά κριτήρια, δεν γινόταν υποχρεωτικά στον μειοδότη, παρά και με κριτήρια ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, και εδώ ο Όλιβερ είχε την ευφυία να εμπλέκει και εμένα, η εργασία μου ήταν, χωρίς αστεία, για προσωπική αυτοϊκανοποίηση, πες, πολύ ψηλού επιπέδου. Όταν έμαθα τα καθέκαστα, διασκέδαζα στις παρέες μου με τον συνδυασμό των όπλων που χρησιμοποιούσε η εταιρία μας για να επικρατεί του ανταγωνισμού, τη δική μου επάρκεια στις υπηρεσίες που προσφέρονταν στα όρθια και την επάρκεια του Όλιβερ στις άλλες που προσφέρονταν στα ξαπλωτά! Δεν γνώριζα, πάντως, αν επιπλέον της «εις είδος» αμοιβής των υπεύθυνων κυριών ο Όλιβερ έπρεπε να καταβάλλει, κάτω από το τραπέζι, και χρήμα, όπως και να ήταν, όμως, ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των εργασιών συντήρησης κατέληγαν στην Εταιρία «μας». Ο τρόπος της επαγγελματικής του διείσδυσης ήταν κρυφός, δεν καθόταν να πει τις λεπτομέρειες στο προσωπικό του, αλλά έφτανε να πας μια φορά μαζί του στις Υπηρεσίες του Δήμου και έβλεπες όλη την εικόνα, οπότε «ουδέν κρυπτόν»! Φρόντιζε να μας προειδοποιήσει, βέβαια, να κρατάμε το στόμα μας κλειστό, καθόλου δύσκολο, άλλη έννοια δεν είχα, με δυο μικρά παιδιά και μια ξενιτιά βαριά σαν το σουηδικό σκοτάδι, να την κόβεις με το μαχαίρι! Παράλληλα, με τις σπουδές στο Πανεπιστήμιο, το Σαββατιάτικο Σχολείο που προσπαθούσαμε να μάθουμε λίγα Ελληνικά στα ελληνικής καταγωγής παιδάκια, μάθημα των Ελληνικών ως ξένης γλώσσας σε άλλα Ελληνόπουλα, από μεικτούς γάμους, που αποφάσιζαν να μάθουν τη γλώσσα του Έλληνα γονιού σχετικά αργά… οι κάθε είδους διεισδύσεις του Όλιβερ, επαγγελματικές ή άλλες, ήταν πολύ χαμηλά στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων μου. Εκείνο που μ’ ένοιαζε ήταν να υπάρχει αρκετή δουλειά (η αμοιβή μου ήταν με το τετραγωνικό μέτρο) και να πληρώνομαι ανάλογα με τον κόπο μου. Αυτός ο τρόπος πληρωμής είχε και ένα άλλο καλό: Αν ήσουν πολύ καλός στη δουλειά σου, πραγματικά πολύ καλός, μπορούσες να διαπραγματευτείς την αμοιβή σου ψηλότερα, και στην περίπτωσή μας χωρίς τη διαφορά να την πληρώνει ο εργοδότης. Απλά χρέωνε τη δουλειά περισσότερο και οι «μιλημένες» υπάλληλοι αποδέχονταν την μεγαλύτερη χρέωση ακριβώς λόγω της καλύτερης ποιότητας των εκτελουμένων εργασιών. Από την άλλη, ο έλεγχος του ύψους της χρέωσης από τη μεριά μου γινόταν εύκολα. Οι καθαρισμοί γίνονταν σε ωράρια ανάπαυσης των εργαζομένων στα Γραφεία, και τις περισσότερες φορές τα σχετικά έγγραφα αφήνονταν πάνω στα γραφεία, για να είναι πρόχειρα αφού οι ημερομηνίες εκτέλεσης των εργασιών ήταν προκαθορισμένες. Ήταν πανεύκολο, λοπόν, να βρίσκω  τα χαρτιά και να ελέγχω τις χρεώσεις.  Μια βραδιά κόντεψα να πάθω εγκεφαλικό: Εγώ θα έκανα τη δουλειά, θα αμειβόμουν μιάμιση κορόνα το τετραγωνικό μέτρο, και στα έγγραφα που βρήκα φαρδιά-πλατιά πάνω στο γραφείο οριζόταν αμοιβή του Όλιβερ δεκατριών κορονών και εξήντα λεπτών το τετραγωνικό. Όσα έξοδα και να είχε ή να καμωνόταν πως είχε ο Όλιβερ, δεν ήταν δυνατόν να δεχτώ πως το εργασιακό του κόστος (δηλαδή εγώ!) θα ήταν ελάχιστα μεγαλύτερο από 1 προς 9 της χρέωσης της δουλειάς! Τα παράτησα όλα, λοιπόν, μηχανήματα, χημικά, εργαλεία και μια και δυο πήγα στο σπίτι του και χτύπησα το κουδούνι. Ήταν η δεύτερη φορά που το επισκεπτόμουν.

Πάλι μου άνοιξε η θεά, πάλι με υποδέχτηκε θερμά, εγώ δεν της είπα κουβέντα για το λόγο που ήμουν φουρκισμένος, ζήτησα τον άντρα της, εκείνος έλειπε, έπαιζε μπόουλινγκ στη Λέσχη με τους φίλους του. Υποσχέθηκα στον εαυτό μου να του το βγάλω ξινό. Η Ιππολύτη επικοινώνησε με τη Λέσχη του, σε είκοσι λεπτά έφτασε πανικόβλητος. Του ζήτησα να τα πούμε ιδιαιτέρως, και η Ιππολύτη αποσύρθηκε ευγενικά από το σαλόνι. Η συζήτηση ήταν έντονη, τα επιχειρήματα από τη δική μου πλευρά συγκεκριμένα, από τη δική του τα γνωστά γενικόλογα: Κόστη υλικών και εξοπλισμού, καύσιμα, υπερφορολόγηση, τέτοια. Τα έλεγε αυτά φορώντας φόρμα των τετρακοσίων κορονών και αθλητικά παπούτσια των πεντακοσίων! Για να του πάρω εγώ εννιακόσιες κορόνες έπρεπε να κοψομεσιαστώ για περισσότερες από 100 ώρες!

Όταν κατάλαβα πως δεν πάμε πουθενά, και το κατάλαβα γιατί κοιτούσε το ρολόι του, φαίνεται τον περίμεναν να συνεχίσουν τον αγώνα, έβαλα τα μεγάλα μέσα: «Εγώ μπόουλινγκ δεν παίζω, του είπα, αλλά έχω δύο μικρούς γιους που αυτή τη στιγμή πέφτουν για ύπνο χωρίς ο πατέρας τους να τους σκεπάσει και να τους δώσει το φιλάκι που δικαιούνται. Γι’ αυτό πρέπει να βιαστώ για να τους προλάβω ξύπνιους. Εσύ έχεις όλη τη νύχτα μπροστά σου να τελειώσεις τη δουλειά!»  Πριν φύγω, τον παρακάλεσα να καλέσει τη σύζυγό του για να την αποχαιρετήσω.

Οι πιτσιρικάδες κοιμήθηκαν χωρίς φιλάκι, αλλά ο μπαμπάς τους δούλεψε όλη εκείνη τη νύχτα της Παρασκευής με αμοιβή τρεισίμισυ κορώνες το τετραγωνικό. Το τι ακούσαμε οι μαυροκέφαλοι στη Λέσχη Μπόουλινγκ του Όλιβερ εκείνο το βράδυ δεν είχα αρκετή φαντασία να το ξέρω. Ήξερα, όμως, πως το ενδιαφέρον μου για τη γνώμη του Όλιβερ και των φίλων του για τους «μαυροκέφαλους» δεν μπορούσε να είναι μικρότερο!

Πέρασε ο καιρός και πήρα Άδεια Εργασίας.  Δεν είχα ανάγκη πια τον Όλιβερ, ο Δήμος Στοκχόλμης, αλλά κι οι γειτονικοί Δήμοι Σολεντούνα, Βαλεντούνα και Φίτγια είχαν θέση στα σχολεία τους όπου φοιτούσαν πολλά ελληνόπουλα, θέσεις εργασίας πλήρεις, στο φως της μέρας, όχι από νύχτα σε νύχτα. Και δεν υπήρχε και κανένας άλλος λόγος να διατηρήσουμε επαφή. Πληροφορίες για τον Όλιβερ έπαιρνα από άλλους Έλληνες που έπαιρνε τώρα στη δούλεψή του.

Είχαν δεν είχαν περάσει δύο χρόνια, όταν η είδηση έσκασε σαν βόμβα: Ο Όλιβερ Λίντχολμ ήταν νεκρός! Ξαφνικά, πάνω στην ακμή των πενήντα του χρόνων. Ένα εγκεφαλικό, έλεγε η φήμη, και τέλος! Δεν ήξερα τι να πιστέψω. Οι φήμες έλεγαν κι άλλα πράγματα, απίστευτα. Οι φήμες έλεγαν πως ήταν νεκρή κι η γυναίκα του!

Για τον Όλιβερ δεν είχα και μεγάλη σκασίλα. Η συμπεριφορά του απέναντί μου ήταν αχαρακτήριστη. Η Ιππολύτη, όμως, ήταν άλλη περίπτωση! Η ευγένειά της, η αγέρωχη στάση της, ακόμα και το ίδιο της το όνομα ήταν μια πρόκληση, και όχι μόνο στην περιέργειά μου. Μ’ όλο που την είχα δει δύο μόνο φορές, είχα στενοχωρηθεί πραγματικά, σαν να είχε χαθεί άνθρωπος δικός μου! Ξεκίνησα με πένθιμη διάθεση για να φτάσω στο σπίτι με τα χρώματα. Στο δρόμο φρόντισα να προμηθευτώ μια πλούσια ανθοδέσμη.

Από μακριά το σπίτι έλαμπε στα ανοιξιάτικα χρώματα του κήπου του. Οι διακοσμητικές παρεμβάσεις της Ιππολύτης είχαν επιβιώσει ακόμα και μετά το θάνατό της, τη «δόξαζαν» και μετά το χαμό της. Στάθηκα στο απέναντι πεζοδρόμιο, περίπου σε στάση προσευχής, τα χέρια σταυρωμένα, η ανθοδέσμη μέσα στην αγκαλιά μου, και ατένιζα το σπίτι και τον κήπο του στην άλλη πλευρά του δρόμου που δεν είχε πλάτος μεγαλύτερο από πέντε μέτρα. Έφερνα στο μυαλό μου τις δύο συναντήσεις μας και τη χημεία που είχε υπάρξει μεταξύ μας, χημεία που δεν είχε καμιά σχέση με ερωτισμό, είχε αποκλειστικά σχέση με μια βαθιά εκτίμηση που είχε αναπτυχθεί ανάμεσα σε δυο προσωπικότητες τόσο ξένες μεταξύ τους που, ίσως γι’ αυτό, χτυπούσε στον πυρήνα τους όλες τις ρατσιστικές ξενοφοβικές προκαταλήψεις, τόσο ίδιες και στη δική της και στη δική μου πατρίδα. Σκεπτόμουν όλα όσα είχα τραβήξει στην πατρίδα της επειδή ήμουν μετανάστης αλλά και στη δική μου πατρίδα όπου επέμενα, για μερικούς αναιδώς, να διεκδικώ θέση ισότιμη με μερικούς από τους συμπατριώτες μου και που, εκείνοι, είχαν στήσει μια ωραία χούντα για να μου καταπνίξουν τις ψευδαισθήσεις πως ήμουν συνιδιοκτήτης στην ίδια μου την πατρίδα και που, τελικά, με έδιωξαν στην ξενιτιά.  Αυτά και άλλα γύριζαν στο μυαλό μου δεν ξέρω πόσην ώρα, μέχρι που ένιωσα τον ήλιο να καίει το δεξί μου μάγουλο ενώ αρχικά έκαιγε το αριστερό μου. Τέλος άνοιξης, εκεί ο ήλιος γυρίζει όλη μέρα γύρω-γύρω πάνω από τον ορίζοντα, δεν ανατέλλει και δύει όπως κάνει στην Πατρίδα. Στεκόμουν, χωρίς να το καλοκαταλάβω,  περισσότερες από τέσσερις ώρες εκεί, έπρεπε να φύγω.

Δρασκέλισα το κράσπεδο του δρόμου, τον διέσχισα με βήματα αργά και έφτασα στην αυλόθυρα. Δεν είχα σκοπό να την ανοίξω. Είχα μόλις καταφέρει να στηρίξω την ανθοδέσμη επάνω της όταν, ακριβώς πριν γυρίσω να φύγω, άνοιξε η εξώπορτα του σπιτιού! Από το άνοιγμά της πρόβαλε, Χριστέ κι Απόστολε, η Ιππολύτη! Μου έκανε νόημα να μην φύγω, βγήκε και ήλθε να μου ανοίξει. Το σαγόνι μου είχε πέσει, με καλημέρισε και δεν μπορούσα να απαντήσω. Με οδήγησε στο σπίτι και με κάθισε σε ένα μικρό καναπέ στο χολ. Όλη αυτήν την ώρα δεν είχα μπορέσει να πω κουβέντα!

«Σε βλέπω όλες αυτές τις ώρες από το παράθυρο», μου είπε. «Από την έκπληξή σου καταλαβαίνω πως νομίζεις πως είμαι η Ιππολύτη», πρόσθεσε η άγνωστή μου κυρία, και η χροιά της φωνής της μου ήταν γνώριμη. «Με λένε Αντιγόνη», είπε η κυρία, «η Ιππολύτη ήταν δίδυμη αδελφή μου» μου έλυσε την απορία. Έκανε μια μακριά παύση. «Την αγαπούσες, ε;» με ρώτησε τολμηρά. Πήρα βαθιά ανάσα: «Πολύ!» της απάντησα, «αλλά όχι όπως νομίζεις! Την αγάπησα γιατί όταν την πρωτοείδα μου είχε θυμίσει τη βασίλισσα των Αμαζόνων, την Ιππολύτη, και μετά έμαθα πως αυτό ήταν το όνομά της! Εμείς οι Έλληνες αγαπάμε, και μισούμε, για τους πιο παράξενους λόγους!». Σειρά της τώρα να της πέσει το σαγόνι… «Θα πάρουμε το τσάι μας εδώ, στο σαλόνι ή την κουζίνα; Η κουζίνα είναι πολύ πιο φωτεινή», μου πρότεινε όταν συνήλθε και εκείνη από το σοκ.

Διασχίζοντας το σαλόνι το μάτι μου αθέλητα αναζήτησε τον καναπέ. Ήταν εκεί. Μεγαλειώδης, επιβλητικός, κόσμημα σωστό. Η Αντιγόνη πρόσεξε το βλέμμα μου αλλά με τράβηξε στην κουζίνα, ήταν φανερό πως δεν ένιωθε καλά στο σαλόνι. Όταν σερβιριστήκαμε «Δε γνώριζα πως η Ιππολύτη είχε δίδυμη αδελφή» της είπα, «και όταν σε είδα έλπισα πως τα θλιβερά νέα ήταν ψεύτικα». Κούνησε θλιμμένα το κεφάλι της, η ομοιότητα με την αδελφή της ήταν εκπληκτική, αφού και στα ηχοχρώματα της φωνής δεν τις ξεχώριζες!

Ήπιαμε τον καφέ μας και έμαθα όλα τα καθέκαστα. Ήμουν ξένος, ειδικής κατηγορίας, αλλά ξένος, οπότε η Αντιγόνη μπορούσε να μου εκμυστηρευτεί πράγματα χωρίς να φοβάται πως θα κοινολογηθούν. Το κατάλαβα και κράτησα τις πληροφορίες που μου έδοσε μυστικές για περίπου σαράντα χρόνια. Ένας άλλος λόγος που με εμπιστεύτηκε ήταν που η αδελφή της τής είχε μιλήσει για μένα και για την φιλική συμπάθεια που είχε αναπτυχθεί ανάμεσά μας, «ο φίλος μου ο Έλληνας» ήταν ο τρόπος που αναφερόταν σε μένα. Της μίλησα κι εγώ για τις δύο όλες κι’ όλες συναντήσεις μας, για το πώς εξέπεμπε έναν αέρα αρχοντιάς, κάτι που ήταν αλήθεια, εξάλλου, και για την ίδια την Αντιγόνη, και της το είπα. Δεν έκανα ερωτήσεις, δεν εκβίασα απαντήσεις, μ’ όλο που καιγόμουν από την περιέργεια για το λόγο και τις συνθήκες του θανάτου της.

Η Αντιγόνη, όμως, ήθελε κι αυτή να μιλήσει. Ο θάνατος της αδελφής της είχε πέσει σαν κεραυνός και είχε ρημάξει και τη δική της ζωή. Το γεγονός πως μιλούσε μόνο για το θάνατο της Ιππολύτης, λες κι ο Όλιβερ δεν είχε πεθάνει κι αυτός, με έκανε να νιώθω άβολα, αλλά της έδοσα το χρόνο που χρειαζόταν για να μπορέσει να μου εξηγήσει.

Και μου εξήγησε. Η Ιππολύτη δεν είχε πεθάνει από κάποιο παθολογικό αίτιο, είχε αυτοκτονήσει! Και αιτία για την αυτοκτονία της ήταν τα καμώματα του άντρα της! Ήταν πολύ μεγάλη ιστορία, σκοτεινή και παράξενη, που δίσταζε να μου την αποκαλύψει μήπως και δεν καταλάβω, μήπως και η μνήμη της Ιππολύτης πληγωθεί. Τη διαβεβαίωσα πως θα κρατούσα το στόμα μου κλειστό όσο η ίδια θα ήταν ζωντανή, και πως μετά μπορεί να έκανα την ιστορία τους λογοτεχνία. Συγχρόνως απορούσα τι να ήταν εκείνο το τελείως ασυνήθιστο και ξεχωριστό που δίσταζε να μου αποκαλύψει.

Το βασανιστήριο της αδελφής της είχε κρατήσει πολύ και ήταν μυστικό. Η Ιππολύτη, είπε η Αντιγόνη, είχε μιαν εκπληκτική ικανότητα, απίστευτη για πολλούς, ανάμεσα σε αυτούς και σε εμένα, που δεν πολυπιστεύω στα παραψυχολογικά φαινόμενα:  Ήταν χρωματικό μέντιουμ! Δεν μπόρεσα να κρύψω κάποιον μορφασμό, και η Αντιγόνη τον είδε και με βεβαίωσε πως αυτή ήταν η αλήθεια. Το έμαθε την πρώτη, και μοναδική, φορά που είχε πει κάποιο ψέμα στην αδελφή της. Η Ιππολύτη το είχε καταλάβει! Της εξήγησε πως όταν είπε το ψέμα είχε αποκτήσει, στα μάτια της, μια καφέ αύρα γύρω από το κεφάλι της! Εγώ, τι να πω; Ο Αλεξόπουλος[1] στο Καποδιστριακό με είχε διδάξει άλλα πράγματα, αλλά οι Αναστενάρηδες του χωριού της Αγίας Ελένης στη Θράκη με είχαν πείσει να μην απορρίπτω τίποτα που δεν είχε αποδειχτεί ότι ισχύει εκτός και είχε αποδειχτεί ότι δεν ισχύει! Κανείς δεν μπορούσε να με πείσει ότι εκείνο που έβλεπα δεν υπήρχε. Απλώς, έπρεπε να περιμένω οι επιστήμονες να μελετήσουν και να βρούν την εξήγηση του φαινομένου της Ακαΐας. Φαίνεται πως η εκπληκτική αίσθηση του χρώματος που είχε η Ιππολύτη, η έφεση στα χρώματα, το ταλέντο της με αυτά, ξεπερνούσε τα φυσιολογικά πλαίσια, ήταν στα όρια του παραφυσιολογικού. Κάθε φορά που ο Όλιβερ ερχόταν στο σπίτι έχοντας κάνει σεξ με άλλη γυναίκα, εκείνη το γνώριζε γιατί το πρόσωπό του, ολόκληρο το κεφάλι του, εξέπεμπε μια καφέ αύρα!!! Αν ερχόταν «καθαρός» από την εργασία του, το πρόσωπό του ήταν πεντακάθαρο!!!

«Καταλαβαίνεις, Έλληνα, η ζωή της ήταν μαρτύριο, και μαζί της και η δική μου. Κάθε μέρα στο τηλέφωνο, κάθε μέρα συναντήσεις στο σπίτι μου ή το δικό της αποκλειστικά με αυτό το θέμα! Κλάματα, κρίσεις κατάθλιψης, χάπια, μαυρίλα, μελαγχολία. Και το βράδυ, όταν ερχόταν ο άντρας της, δεν έτρεχε τίποτα! Γιατί δεν του το λες, τη ρωτούσα, γιατί δεν του κάνεις σκηνή, γιατί δεν του ανοίγεις μ’ έναν μπαλντά το κεφάλι; Δεν είναι δύσκολο να τον βγάλεις από την πλάνη ότι σε κοροϊδεύει. Πρέπει να ξέρει πως  τ ο  ξ έ ρ ε ι ς  κάθε φορά που πηγαίνει με άλλες και, αν αμφιβάλλει, μπορείς να του το αποδείχνεις κάθε φορά που τον βλέπεις καφέ, μία, δύο, τρεις, θα το καταλάβει πως δεν μπορεί να σε κοροϊδεύει. Δώσε του τα παπούτσια στο χέρι τού ηλίθιου! Με το να είσαι ψυχρή και να μην τον αφήνεις να σ’ αγγίζει του δίνεις και άλλοθι και αιτία να το ξανακάνει! Εσύ, πότε θα γίνεις μητέρα; Δεν άκουγε τίποτα. «Αν δεν είναι ο ίδιος κύριος και αξιόπιστος, αν δεν σέβεται την γυναίκα του και την οικογένειά του, εγώ δεν θέλω να έχω καμία σχέση μαζί του. Πάνω από δέκα χρόνια ζω και αντέχω την αγωνία πώς θα είναι η αύρα του κάθε βράδυ που γυρίζει από τη δουλειά. Δεν αντέχω άλλο… μου έλεγε. Αλλά δεν αντέχω να διεκδικώ και τα αυτονόητα!»

Ένα βράδυ με πήρε τηλέφωνο., συνέχισε η Αντιγόνη. Θα πήγαινε την επομένη ένα ταξίδι στο Παρίσι, μου είπε, να φτιάξει λίγο το κέφι της. Είχε βαρεθεί τα αντικαταθλιπτικά, καιρός να εγκαταλείψει την καταθλιπτική καθημερινότητά της, μου είπε και με αποχαιρέτησε. Χάρηκα που είχε αρχίσει να το πολεμάει το πρόβλημα, χάρηκα που είχε αποφασίσει να το πολεμήσει θετικά.

Το επόμενο βράδυ με πήρε τηλέφωνο ένας μισότρελος Όλιβερ. Έκλαιγε και χτυπιόταν, δεν καταλάβαινα τι μου έλεγε… Με τα πολλά, κατάλαβα. Είχε βρει την Ιππολύτη νεκρή. Ο θρήνος του δεν κατάφερε να τον αποκαθάρει πριν το εγκεφαλικό του! Έτρεξα όσο πιο γρήγορα γινόταν στο σπίτι.

Η αδελφή μου ήταν καθισμένη στον καναπέ του σαλονιού. Είχε στρωμένα με μαεστρία τα μακρυά της φορέματα, σε χρώματα συμπληρωματικά του καναπέ, ίσιο το κορμί της, το χέρι της ακουμπισμένο στη ράχη του ύβου, το κεφάλι ακουμπισμένο σε κάποιες μαξιλάρες, σαν να αναπαυόταν, και δίπλα της, στο τραπεζάκι, ένα φλιτζάνι με μισοτελειωμένο καφέ και ένα ποτήρι με νερό με το οποίο είχε πιει όλα τα ηρεμιστικά της.  Το σύνολο, ο καναπές και η ίδια επάνω του, ήταν σαν κάποιος αναγεννησιακός πίνακας, μου είπε η Αντιγόνη… Και, τότε, πρόσθεσα κάτι που τη σημασία του έπρεπε να την είχα καταλάβει πολύ νωρίτερα:

«Ναι, ξέρω, κάτι σαν Νεκρή Φύση», είπα, χρησιμοποιώντας τον όρο στα Γαλλικά, «Κάτι σαν Nature Morte», ψιθύρισα.

Τέλος

[1]Καίσαρ Αλεξόπουλος, φυσικός,, από το 1939 μέχρι το 1974 κάτοχος της Έδρας της Πειραματικής Φυσικής στο ΕΚΠΑ