Τριανταυγουστιάτικα μεζεδάκια

Τον δεκαπενταύγουστο έχουμε δεκαπενταυγουστιάτικα, αλλά σήμερα έχουμε τριανταύγουστο, οπότε θα ονοματίσουμε αναλόγως τα μεζεδάκια τούτης της εβδομάδας.

Και ξεκινάμε με  ένα απλό ορθογραφικό, που έχει όμως γούστο.’

Έκλεψε ο άλλος σε μια νύχτα 4 ακριβά αυτοκίνητα. Δείτε πια, γιατί επιμένετε να μην τα βλέπετε; Όλα εγώ πια;

* Και η γνωστή γκρίνια για την προστακτική, από σελίδα της Κοσμοτέ.

«Εισήγαγε τον 10ψήφιο τηλεφωνικό αριθμό….»

Θα πείτε, μπορεί άνθρωπος να  ανεχθεί το σωστό «Εισάγαγε»;

Θα πω, όντως το ‘εισάγαγε’ ακούγεται αφύσικο, διότι το ‘εισήγαγε’ το  έχει πάρει το αυτί μας μερικές φορές όπου είναι αόριστος (και όπου βέβαια χρησιμοποιείται  με άλλη σημασία π.χ. ο Βενιζέλος εισήγαγε μεταρρυθμίσεις).

Αλλά, καταρχάς, γιατί ο ενικός; Πηγαίναμε  μαζί σχολείο, αγαπητή Κοσμοτέ;  Στον πληθυντικό, η προστακτική είναι κάπως πιο ανεκτή παρά τον… αμαληκιτικό τύπο, εισαγάγετε.

Κατά  δεύτερο, έστω ότι ο εικονοφτιάχτης σας σάς είπε να χρησιμοποιείτε ενικό για να πιάσετε τα νεανικά κοινά (σε πληθυντικό πάντα). Χάθηκε ο κόσμος να βάλετε ένα ρήμα από του μπαμπά σας  τη γλώσσα, ξερωγώ «γράψε», «δώσε», «βάλε»; Πώς; Θέλετε πολυσύλλαβο; Πληρώνεστε με τη συλλαβή, ε; Τότε, «Πληκτρολόγησε τον 10ψήφιο…»

Δεν προτείνω τον αναλογικό τύπο, που μου αρέσει εμένα, «είσαξε τον 10ψήφιο», διότι θα λυσσάξετε από το κακό σας.

* Πολλές φορές έχω γράψει για την (κατά τη γνώμη μου) αφύσικη έως λάθος χρήση του «ελέω», όταν χρησιμοποιείται όχι για κάτι ευνοϊκό (πχ ελέω Θεού βασιλιάς, έγινε καθηγητής ελέω των γνωριμιών του) αλλά και για αρνητικά, όπως εδώ, από αθλητικό σάιτ, όπου o προπονητής τάδε δεν θα βρίσκεται στον πάγκο του «ελέω τιμωρίας», λες και η τιμωρία του έκανε καλό (που θα μπορούσε βέβαια να συμβαίνει,  αν ο προπονητής  ήθελε να απουσιάσει από τον πάγκο π.χ. για να αποφύγει την ταπείνωση μιας συντριπτικής ήττας).

Την οθονιά την έστειλε φίλος, αλλά διαβάζοντας λίγο πιο κάτω στο άρθρο βλέπω το εξής:

(ο Πανσερραϊκός με την ΑΕΚ) στα τελευταία τέσσερα μεταξύ τους παιχνίδια μετρά μία νίκη, ισάριθμη ήττα και δύο ισοπαλίες.

Αυτό το «ισάριθμη ήττα» με ξενίζει  πολύ, ομολογώ. Στον πληθυντικό,  ισάριθμες ήττες, όχι. Τι λέτε;

* Και κάτι ιατρικό,  στο οποίο περιμένω  άποψη από τους γιατρούς του ιστολογίου.

Ο Άδωνης ανακοινώνει ότι θα μπουν απινιδωτές σε ταξί. Και το αιτιολογεί: επειδή τα ταξί κινούνται συνεχώς, είναι πιο πιθανό να βρεθεί ταξί με  απινιδωτή «κοντά σε έναν εμφραγματία».

Ο γιατρός φίλος που το στέλνει, υποστηρίζει ότι (κοπιπάστε και βαριέμαι να συμπληρώσω τους τόνους που παραλείπει ο φίλος):

…δεν γίνεται απινίδωση στο εμφραγμα παρα μόνο αν ο ασθενης υποστει ανακοπή…. προσοχη αμα μπειτε σε ταξί μην πείτε «έχω ενα πονο…», ακόμα κι αν αφορά αρθριτικό σε γόνατο γιατι βλέπω να βγαινετε με καμενο πουκάμισο και στηθος…στην καλυτερη περίσταση….

Κι  άλλος φίλος γιατρός, που μας διαβάζει αλλά δεν σχολιάζει εδώ, λέει περίπου τα ίδια. Βάζει όμως κι ένα  άλλο ζήτημα, που νόμιζα πως το έχουμε συζητήσει ξανά,  αλλά ή δεν το βρίσκω ή λάθος νόμιζα.

Λέει, «απινιδωτής» ή «απινιδιστής»; Διότι,  λέει, υπάρχει στην ιατρική ορολογία «ινιδισμός».

Από την  άλλη, κάνουμε απινίδωση.

Εγώ γιατρός δεν είμαι, βλέπω όμως ότι ο καθιερωμένος όρος είναι -δωτής. Εσείς τι λέτε;

* Και πάλι από το Τουίτερ, ένα πολύ αστείο.

Γνωστός νεοδημοκράτης του Τουίτερ, που το όνομά του  είχε ακουστεί σε συνάρτηση με το λεγόμενο «Ασημακοπούλου γκέιτ»(ήταν κάποτε Head of Diaspora ή κάτι τέτοιο στο κόμμα της ΝΔ), συζητάει στα αγγλικά, αφού στην κουβέντα,  που έχει θέμα την κριτική που άσκησε η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ στις δηλώσεις Πλεύρη, συμμετέχουν και ξένοι.

Κάποιος  τον κατηγορεί  ότι είναι sycophant, δηλαδή, στα αγγλικά, κόλακας (του Μητσοτακη, προφανώς), και ο δικός μας εξανίσταται: Γιατί με λέτε sycophant; Ποιο ψέμα είπα;

Eντάξει, χαρακτηριστική περίπτωση ψευδόφιλης λέξης -αλλά έχει πλάκα.

* Ανησυχούν οι Αμερικανοί για κάποιο παράσιτο, ένα είδος μύγας, και διαβάζω ότι:

Η υπουργός Γεωργίας Μπρουκ Ρόλινς ανακοίνωσε πρόσφατα σχέδια για την κατασκευή μονάδας παραγωγής αποστειρωμένων μυγών στο Τέξας, μέτρο που θα χρειαστεί 2–3 χρόνια για να τεθεί σε λειτουργία.

Αποστειρωμένες μύγες; Και πώς  θα τις αποστειρώνουν; Όπως στον Καραγκιόζη, που για να λειτουργήσει το φάρμακο που πουλούσε έπρεπε να πιάνεις μία-μία τις  μύγες, να τους ανοίγεις το στόμα και να τους δίνεις το φάρμακο;

Όχι,  στειρωμένες είναι,  διότι στη συνέχεια λέει:

Στόχος είναι η μαζική απελευθέρωση αρσενικών αποστειρωμένων εντόμων που, ζευγαρώνοντας με τα θηλυκά, θα παράγουν μη γόνιμα αυγά, περιορίζοντας έτσι τον πληθυσμό.

* Και μια ακλισιά, που δεν την  περίμενα.  Τη γυναικεία σορός, λέει.

Ας ελπίσουμε ότι είναι λάθος της πληκτρολόγησης.

* Διαβάζω ιατρικού περιεχομένου άρθρο οδηγίες για την υπέρταση:

Όταν μαγειρεύετε στο σπίτι, δοκιμάστε υποκατάστατα αλατιού με κάλιο και προσθέστε περισσότερα τρόφιμα πλούσια σε κάλιο, όπως μπανάνες, σπανάκι, μανιτάρια και πεπόνι μελιτζάνας.

Εντάξει, να προσθέσω μπανάνες στα τηγανητά μου ψάρια, θα γίνει και γκουρμεδιά, αλλά το «πεπόνι μελιτζάνας» τι είναι;

* Tίτλος στην Καθημερινή:

Στη Σίκινο,  λέει, έχουν το έθιμο, αμέσως μετά που φεύγει το πλοίο, να ρίχνουν βουτιά από το λιμάνι μέσα στα απόνερά του. Φαίνεται ότι όσοι το κάνουν  λέγονται έτσι που λέει ο τίτλος, ή κάποιοι άλλοι  τους λένε έτσι.

Γιατί όμως το γράφει στα λατινικά; Είναι ξένη λέξη; Γίνεται  μήπως ξένη επειδή παράγεται από μια ελληνικότατη  (απόνερα) από ένα επίθημα που παρόμοιο υπάρχει στα ελληνικά; Αν τους λέγαμε  «απονερίστες» (ή «απονεριστές») θα τους γράφαμε ελληνικά και τώρα επειδή  είναι «-ίστας» πρέπει να τους λατινογράψουμε;

Τι ηλίθια μόδα είναι αυτή; (λέω εγώ ο μπούμερ)

* Κι ένα αρχαιολογικό.

Φοιτητής αρχαιολογίας,  λέει ο τίτλος του άρθρου, βρήκε αυτό το χρυσό αντικείμενο, και μάλιστα στην  πρώτη  ανασκαφή που έκανε.

Αν  όμως διαβάσετε το άρθρο, αποφάσισε να αυτοπροσδιοριστεί ως φοιτήτρια:

Μια φοιτήτρια αρχαιολογίας από την αμερικανική πολιτεία της Φλόριντα ανακάλυψε ένα σπάνιο χρυσό αντικείμενο του 9ου αιώνα στην πρώτη της ανασκαφή στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Και  καλά, αυτό είναι συνηθισμένο λάθος αφού στα  αγγλικά δεν προσδιορίζεται συνήθως το γένος. Βλέπει ο άλλος student, λέει φοιτητής, οι φοιτήτριες ως  γνωστόν ασχολούνται μόνο με το να βάφουν τα νύχια τους.

Σε άλλο σημείο στο άρθρο διαβάζω επίσης  ότι:

Σύμφωνα με το πανεπιστήμιο, το αντικείμενο, το οποίο χρονολογείται στη δεκαετία του 800, έχει μήκος περίπου 4 εκατοστά και έχει ένα διακοσμητικό στολίδι στο ένα άκρο. Το κομμάτι βρέθηκε κοντά στη διαδρομή της οδού Dere Street, ενός σημαντικού δρόμου που συνέδεε το Γιορκ με το Εδιμβούργο κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

H «δεκαετία του 800» με παραξενεύει. Εννοεί τη δεκαετία 801-810; Εννοεί την 791-800; Εννοεί  αιώνα; Όσο για τη Dere Street, είναι σωστό,  είναι η μεταγενέστερη ονομασία ενός ρωμαϊκού δρόμου. («Εκτός από δρόμους τι άλλο έφτιαξαν οι Ρωμαίοι;»)

* Eξ οικείων τα βέλη ή έστω τα μαργαριτάρια. Σε άρθρο της ΕφΣυν ο late-baroque painter αποδίδεται «καθυστερημένος μπαρόκ ζωγράφος». Ε, όχι κι έτσι! (Έστω κι αν είναι δύσκολη η μονολεκτική απόδοση).

* Κι αμέσως μετά και δεύτερο. Σε άρθρο για τη Μελόνι, ο τίτλος είναι:

Ευθεία πυρά από τη Μελόνι κατά της Ε.Ε.

Όχι. Ευθεία είναι το θηλυκό,  οπότε «ευθεία πυρά» μπορεί να είναι μια πυρά που βρίσκεται σε ευθεία. Επειδή όμως ο υλατζής ασφαλώς εννοούσε όχι την πυρά αλλά τα πυρά, το γραμματικώς σωστό είναι «ευθέα πυρά».

Θα πείτε ότι τα ευθέα πυρά και τα δριμέα κλίματα είναι σπάνιοι τύποι, άτριφτοι, και ακούγονται αφύσικοι (λιγότερο τα κάπως τριμμένα «οξέα συμπτώματα»). Αν όμως δεν μας αρέσει ο τύπος αυτός, μπορούμε να αλλάξουμε λέξη, ή άλλο επίθετο ή κάτι με επίρρημα  πχ «Βάλλει ευθέως η Μελόνι κατά της ΕΕ»

* Σύμφωνα  με το ΑΠΕ, ο υπουργός κ. Κυρανάκης δήλωσε ότι «Ο ΟΣΕ είναι ο πρώτος οργανισμός που άρει τη μονιμότητα στο δημόσιο»

Λάθος βέβαια.

Αυτός αίρει. Αυτός αποφάσισε να άρει. Το «αυτός άρει» είναι λάθος. Το έχει κάνει και ο Καμμένος.

Αναρωτήθηκα αν το λάθος είναι του υπουργού ή του ΑΠΕ και ο Στάζιμπος  μού έλυσε την απορία. Ο υπουργός το λέει, στο 7.59 αυτού του βίντεο.

* Ο σινεφίλος μας είχε τη φαεινή ιδέα να ρωτήσει το τσατ το τζιπιτί για ελληνικές κωμωδίες όπου να υπάρχει σκηνή-παρωδία γουέστερν. Ιδού τα αποτελέσματα που πήρε:

Όπως μου λέει,  οι σκηνές που του έδωσε το μηχανάκι είναι ανύπαρκτες. Άλλωστε ούτε ο Χατζηχρήστος έπαιζε στην πρώτη ταινία ούτε ο Βουτσάς στην τελευταία!

Και βέβαια ο Τρελός Πιερό δεν είναι του Δαλιανίδη αλλά του… Τζον Λιουκ Γκόνταρντ (έτσι είχαν μασκαρέψει το όνομα του Γκοντάρ επί χούντας για να περάσει τη λογοκρισία).

* Αλλά βέβαια άλλοι χρησιμοποιούν το ΤσατΤζιπιτί για να τους γράφει ειδήσεις. Καμιά φορά ξεχνάνε  να σβήσουν την τελευταία παράγραφο, όπου το ευγενέστατο μποτάκι ρωτάει αν  θα ήθελε και κάτι άλλο ο κύριος πελάτης. Έτσι, τις προάλλες δημοσιεύτηκε στην iefimerida το εξής,  που εσείς το βλέπετε σε αναδημοσίευση στο inews:

Αφού έδωσε το της είδησης, το ChatGPT δήλωσε διατεθειμένο να προσαρμόσει το ύφος σε άλλη περίσταση -και ο τεμπέλης συντάκτης απλώς το πήρε με κόπι-πάστε! Βέβαια, γρήγορα το πήραν είδηση και το κατέβασαν. Ελπίζω να του έριξαν καμιά φάπα.

* Έχω κι άλλα, αλλά μάλλον γέμισε η πιατέλα και δεν είναι για χόρταση. Τα αφήνω  λοιπόν για την  άλλη φορά, αν αντέχουν.

Κλείνω με αυτή την κωμικοτραγική είδηση για τον 700χρονο που προσπάθησε να σκοτώσε τον αδερφό του.

Όπως  έλεγε κι εκείνο το ανέκδοτο, τσακώθηκαν επειδή το θύμα πήγε στον πατέρα τους και του μαρτύρησε ότι ο δράστης είχε μιλήσει άσχημα στον παππού τους.