Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ευτυχισμένο το νέο έτος 2022!

Posted by sarant στο 1 Ιανουαρίου, 2012


Λέω το 2022 (και βλέπουμε) γιατί το 2012 είναι λίγο δύσκολο να βγει ευτυχισμένο· αν όμως σφίξουμε όλοι τα δόντια, το ζωνάρι και ό,τι άλλο παίρνει σφίξιμο, ίσως μπορέσουμε γύρω στο 2020 να ρίξουμε το χρέος της χώρας στο επίπεδο που ήταν το 2009, κι έτσι ανοίγονται προοπτικές να μπορούμε να ευχηθούμε «ευτυχές το νέον έτος» εκεί γύρω στα 2022 ή 2032 ή τέλος πάντων σε τρία τέρμινα, διότι τι είναι μια δεκαετία μπροστά στο όραμα της δημοσιονομικής εξυγίανσης;

Η γελοιογραφία βέβαια που βλέπετε παραπάνω είναι πειραγμένη, έχει αλλάξει η χρονολογία πάνω στον ήλιο που ανατέλλει· δεν την άλλαξα εγώ, δεν είμαι καθόλου επιδέξιος στην… ηλεκοπτοραπτική, καλός φίλος το έκανε. Η κανονική χρονολογία, όπως θα είδατε αν διαβάσατε τους στίχους, είναι 1966.

Πράγματι, το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Αυγή την Πρωτοχρονιά του 1966. Ενώ ανατέλλει η καινούργια χρονιά, η μαμά-Ελλάς ξυπνάει τον άγιο Βασίλη για να ξεκινήσει τη διανομή των δώρων και του ζητάει να μην της φέρει κώνους (δηλαδή πυρηνικούς πυραύλους· έτσι τους λέγαν τότε) αλλά μια κάλπη, γιατί φαίνεται πως στην Αυλή έχουν ξεχάσει το σχήμα της και γι’ αυτό δεν προκηρύσσονται εκλογές.

Μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης «αποστατών» του Στεφανόπουλου, τον Σεπτέμβριο του 1965, και την οριακή της πλειοψηφία, πάγιο αίτημα του Κέντρου και της Αριστεράς ήταν να γίνουν εκλογές, στις οποίες ήταν βέβαιο ότι θα επικρατούσε η Ένωση Κέντρου. Η κυβέρνηση και η ΕΡΕ που τη στήριζε ήθελαν να αποφύγουν πάση θυσία τις εκλογές, οπότε, σύμφωνα με το σκίτσο, ο μόνος τρόπος να μεταπεισθούν ήταν να ανατείλει ο ήλιος από τη δύση.

Κατά σύμπτωση, και σήμερα έχουμε πρωθυπουργό που δεν τον έχουν ψηφίσει οι πολίτες στην κάλπη, όπως και τότε· μια άλλη ομοιότητα ήταν ότι, και τότε, υπήρχε το αίτημα για εκλογές -όπως είδαμε και στο σκίτσο. Θαρρώ όμως πως οι ομοιότητες σταματούν εδώ και δεν διάλεξα το σκίτσο για τις όποιες ομοιότητες αλλά επειδή συνηθίζω στο ιστολόγιο να υποδέχομαι την πρωτοχρονιά με γελοιογραφία (εδώ μπορείτε να δείτε το πρωτοχρονιάτικο άρθρο του 2011 και εδώ το αντίστοιχο του 2010). Και επανέρχομαι στον σχολιασμό του σκίτσου του Μποστ.

Το στιχούργημα θυμίζει κάλαντα, και έχει μερικές χαρακτηριστικές λέξεις όπως το κεκμηκώς, μετοχή παρακειμένου του ρήματος κάμνω, με τη σημασία «κουράζομαι». Ωστόσο, δεν ξέρω αν υπάρχουν όντως κάλαντα με τη σπάνια αυτή λέξη. Πάντως, το «κεκμηκώς» το βρίσκουμε στον Καβάφη, σε ένα αποκηρυγμένο ποίημα: «Aπό του κόσμου κεκμηκώς την πλάνον αστασίαν, εντός του ποτηρίου μου εύρον την ησυχίαν…» Το βρίσκουμε επίσης στον Παπαδιαμάντη, αλλά και στα βαρναλικά «Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη», ένα διήγημα «εις ύφος παπαδιαμαντικό» που το είχα παρουσιάσει κι εδώ πρόπερσι.

Όσο για τον τίτλο του σκίτσου, κάθε άλλο παρά τυχαίος είναι. Έτσι λεγόταν η κωμωδία του Δημήτρη Ψαθά που είχε πρόσφατα ανεβεί και που είχε ήρωα έναν αριστερό που μόλις κερδίζει τον πρώτο αριθμό στο λαχείο αλλάζει την ιδεολογία του. Το έργο είχε δεχτεί στις αρχές Δεκεμβρίου 1965 έντονη αρνητική κριτική από τον Στάθη Δρομάζο στην Αυγή και ο Ψαθάς δεν είχε παραλείψει να απαντήσει από τη στήλη του στα Νέα. Το 1969 έγινε και κινηματογραφική ταινία από τον Δαλιανίδη, με τους Κωνσταντίνου και Αλεξανδράκη και από εκεί είναι η γνωστή σκηνή με τον ποιητή Φανφάρα και το κικιρίκου που είναι πολύ δημοφιλής στον Γιουτούμπη (νεολογισμός που ακούστηκε προχτές στη Λεξιλογία).

Βέβαια, αν πράγματι ξυπνήσει ο Βασίλης (και ο Μάκης, και ο Βαγγέλης, και η Κατερίνα, κι η Μαρία, κι η Ρένα), τότε δεν αποκλείεται το 2012 να εξελιχτεί σε πολύ ευτυχισμένη χρονιά. Με αυτό το ενδεχόμενο κατά νου, παράγγειλα στον φίλο μου να μου σκαρώσει και μιαν άλλη εκδοχή του σκίτσου. Σε κάθε περίπτωση, εύχομαι ευτυχισμένο το 2012, με κουράγιο και αλληλεγγύη!

About these ads

36 Σχόλια to “Ευτυχισμένο το νέο έτος 2022!”

  1. secondlight said

    Καλύτερη χρονιά, λοιπόν, έστω κι’ αν είναι δυσκολότερη :)

  2. Καλή χρονιά, με συγκρατημένη… απαισιοδοξία! Ο Μποστ ιδιαίτερα εύστοχος, και επίκαιρος.

  3. nickel said

    Πολύχρονοι και πολύχρονες, με τη ζωή σας ένα πλούσιο μωσαϊκό, όπου οι δύσκολες στιγμές και οι δύσκολες χρονιές θα είναι η αντίστιξη που θα αναδεικνύει τις ομορφιές.

  4. Νέο Kid Στο Block said

    Μπαίνω με το δεξί (όπως με κοιτάτε) και…ΞΥΠΝΑ ΒΑΣΙΛΗ!! Σήμερα γιορτάζεις! :-)

  5. Χρόνια πολλά. Και αισιόδοξα.

  6. ΜΑΡΘΑ ΜΥΛΩΝΑ said

    ΕΥΧΟΜΑΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΓΑΛΗΝΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΧΡΟΝΟ 2012.

  7. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια! Εύχομαι τα καλύτερα για τον καινούργιο χρόνο.

  8. καλὴ χρονιά! τὸ “Ξύπνα Βασίλη” εἶναι καταπληκτικὴ ταινία.

  9. Σαράντης Δόντης said

    Καλή χρονιά!!!

  10. ππαν said

    Καλή χρονιά!
    Και μια ευχή, ρεαλιστικότερη ενδεχομένως από το ξύπνημα του Βασίλη: πόσο θα ήθελα να βγαίνανε τα σκίτσα του Μποστ σε σχολιασμένη έκδοση, με τα πολιτικοκοινωνικά συμφραζόμενα που κάθε φορά είναι τόσο πυκνά! Είναι πολύ ωραία και πολύτιμα τα αλμπουμ που κυκλοφορησαν πριν χρόνια, αλλά τους λείπει ένας έστω στοιχειώδης σχολιασμός.

  11. christos said

    Καλή χρονιά με τύχη και υγεία για όλους. Νίκο να έχεις ένα δημιουργικό 2012 και να είσαι καλά που έφτιαξες ένα χώρο, για να μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να γράφουν όσα σκέπτονται και πιστεύουν για τη γλώσσα- και οχι μόνο.

  12. #10:
    Από το τίποτα:

    http://www.sarantakos.com/asteia/mpost.html

    Οι Σελίδες ΜΠΟΣΤ, του Νίκου,
    στη περίπτωση πο δεν τις έχετε επισκευτεί (λέμε τώρα)

    Καλή Χρονιά!

  13. Χρόνια πολλά, υγεία, κέφι, κουράγιο σε όλες και όλους!

  14. oikodomos said

    Καλή χρονιά, γεροί και δυνατοί, όρθιοι στα πόδια μας, κόντρα στους δύσκολους καιρούς!
    Χρόνια πολλά, αγωνιστικά, νικηφόρα. Καλή δύναμη σε όλους!

  15. sarant said

    Ευχαριστώ και πάλι για τα σχόλια και τις ευχές!

    10: Κάτι μπορεί να γίνει!

  16. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Έμεινε διαχρονικός ο ανυπέρβλητος Μποστ. Τον φαντάζομαι, αν ζούσε σήμερα, να σχολιάζει το νέο έτος με τη μαμά Ελλάδα, τον Πειναλέοντα, την Ανεργίτσα και τους Έλληνες να διαβουλεύονται μαζωμένοι στην Εκκλησία του… (Παπα) Δήμου!

    Στέλνω κι εγώ τις καλύτερες ευχές για το 2012-2022!… Κάποτε πρέπει να βρούμε το μεγάλο μυστικό που θα επιτρέπει να μην παραμένουν στο επίπεδο των απλών ευχών ή (ευσεβών) πόθων… Ως τότε, μια ευτυχή χρονιά!

  17. Λουίζα Μητσάκου said

    Τι μου θυμίσατε τώρα… Μαζί με τα Χρόνια Πολλά και όλες τις ευχές για τον Καινούργιο Χρόνο, στέλνω μια ανάμνηση… Ο Στάθης ο Δρομάζος που αναφέρατε – φίλος παλιός – είχε στο σπίτι του μια τεράστια φωτογραφία του Πλουμπίδη. Και το κρεβάτι του ακουμπούσε στο καλοριφέρ. “Δεν σε καίει;” είχα ρωτήσει εγώ, η αφελής νέα… “Μού έχει μείνει από την εξορία, που δεν μπορούσα να κοιμηθώ από το κρύο και τα νερά” μου είχε απαντήσει….

  18. Λουίζα Μητσάκου said

    Όσο για τους αριστερούς που άλλαξαν ιδεολογία κερδίζοντας ένα λαχείο – οποιασδήποτε μορφής – καλύτερα να μην το συζητήσουμε, γιατί θα λυπηθούμε πολύ, χρονιάρα μέρα…

  19. Καλὴ Χρονιὰ κι ἀπὸ δῶ.

    Τὸ ἀποκηρυγμένο εἶναι βεβαίως τὸ Βακχικόν, τὸ πρῶτο ποίημα ποὺ δημοσίευσε ὁ Καβάφης (στὸν Ἕσπερο τῆς Λειψίας, τὸ 1886).

  20. Καλή χρονιά, δημιουργική κι ευτυχισμένη.

  21. spiral architect said

    Καλή μας χρονιά! :)
    (η κόρη μου τον γιουτούμπη τον λέει … συσιφόνη)

  22. Ξύπνα Βασίλη μπήκαμε ως το εικοσιδύο
    ο ήλιος βγήκε προ πολλού, μ’ ακόμα κάνει κρύο…

    (πρέπει να αλλάξουμε και το κείμενο λιγάκι ε; )

    Καλή Χρονιά!

  23. Εγώ δεν έχω καταφέρει ακόμα να δω την ταινία (με υποτίτλους) αλλά ελπίζω να τη δω σύντομα. Αν ξέρετε κι άλλες ελληνικές ταινίες με υποτίτλους ή αν πέσει το μάτι σας να μας τις υποδείξετε εδώ και θα σας ευχαριστούμε πολύ όσοι έχουμε πρόβλημα ακοής. Να ευχαριστήσω κι εδώ τον Σταζίμπο που μου έστειλε τις πρώτες 3 ταινίες. Στον Γιουτούμπη, βεβαίως!

    http://www.facebook.com/profile.php?id=570038167&ref=tn_tnmn#!/pages/%CE%9A%CE%BF%CF%85%CF%86%CE%BF%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%AF%CE%B5%CF%82/282862398429043

  24. sarant said

    Ευχαριστώ και για τις νεότερες ευχές! Να είστε καλά!

    22: Και πιο δύσκολες οι ρίμες του “δώδεκα…”

  25. Καλή Χρονιά!

  26. 2011-06-29. Αστυνομικοί της Ομάδας Δ τοποθετούν μπουκάλια στην τσάντα συλληφθέντος διαδηλωτή:

    Πηγή: http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=63597810

  27. physicist said

    #25. Μετά το θαυμάσιο μουσικό καλοσώρισμα της νέας χρονιάς από τον Στέππενβολφ, άλλο ένα θέμα για μουσική — και για μύθους. Ήρωες της ιστορίας οι μύθοι Στραντιβάρι και Γκουαρνέρι, εδώ.

  28. # 24 Δεν έχει ρίμες, έχει; Μόνο τα εξώδικα και τον κώδικα μπορώ να σκεφτώ αλλά είναι ατελείς ρίμες.

  29. sarant said

    28: Θα έχουμε ίσως μιαν ευκαιρία για εξάσκηση μεθαύριο…

  30. voulagx said

    Αισιόδοξος με την καρδια, απαισιόδοξος με το μυαλο, που λεει ο Τσουκαλάς.
    Εν τουτοις, ευχομαι η αφηγηση το 2012 να ειναι τετοια που…
    “Και πως να γράψω την αρχήν, πως να την τελειώσω, αφήγησιν πανέμορφην, ερωτικήν, μεγάλην”!!

  31. 27: Πώς η κώφωση επέδρασε στη μουσική του Μπετόβεν· Beethoven’s deafness and his three styles.

  32. Μια επιχρωμάτιση του 2022 του Μποστ.
    Γιάννης

  33. Αντί ευχών μια επιχρωμάτιση του 2022 του Μποστ.
    Γιάννης

  34. sarant said

    Γιάννη, ευχαριστούμε πολύ!

  35. [...] Μεταξᾶς, Μίκα, μπαλένα, Μπάτε χίλιοι αλέστε, Μποστ, Μπουθ-Λιους, Μπουθ-Λιους, Μυτιλήνη, νεότεροι [...]

  36. Agapet Edward GINZBURG said

    Να είσαι πάντα καλά εσύ και οι αγαπημένοι σου!!!

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 7,884 other followers

%d bloggers like this: