Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η συντομότερη εννεασύλλαβη λέξη της ελληνικής γλώσσας

Posted by sarant στο 3 Σεπτεμβρίου, 2012


 

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε χτες, 2.9.2012, στην κυριακάτικη Αυγή, στην τακτική στήλη «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία». Στην εδώ συζήτηση προσθέτω μια παράγραφο, τη δεύτερη.

Το σημερινό σημείωμα είναι το πρώτο μετά τη θερινή ανάπαυλα. Πριν από δυο μήνες, όταν δημοσιεύτηκε το προηγούμενο, είχε μόλις σχηματιστεί η ημιτρικομματική κυβέρνηση συνεργασίας, και καθώς τα κόμματα που τη σχημάτισαν είχαν υιοθετήσει, και τα τρία, για προεκλογική τους παντιέρα την «επαναδιαπραγμάτευση» των όρων του Μνημονίου με τους δανειστές μας, θα περίμενε κανείς να έχει ξεκινήσει ήδη αυτή η διαδικασία, περιέργως όμως το μόνο που ακούμε πια είναι τα περίφημα επιπρόσθετα 11,5 δισεκατομμύρια που πρέπει να εξοικονομηθούν από το πετσί μας, που τον τελευταίο καιρό έχουν κι αυτά αρχίσει ν’ αβγατίζουν και να γίνονται 13, 15, 18 ή και 22. Μια λοιπόν που κανείς δεν προφέρει πια τη λέξη που είχε γίνει καραμέλα τους προηγούμενους μήνες, σκέφτομαι ν’ αφιερώσω το σημερινό σημείωμα στη… συντομότερη εννεασύλλαβη λέξη της ελληνικής γλώσσας, την «επαναδιαπραγμάτευση». Εντάξει, παραδέχομαι ότι η «επαναδιαπραγμάτευση» μπορεί να θεωρηθεί και οχτασύλλαβη, αν το «διά» το προφέρουμε μονοσύλλαβο· όμως δεν τη λέω γι’ αυτό συντομότερη, αλλά επειδή ούτε καν ακούστηκε κατά την πρόσφατη περιοδεία του πρωθυπουργού στην Ευρώπη, οπότε πρέπει να σκεφτούμε ότι θα την πρόφερε τόσο γρήγορα ο πρωθυπουργός που δεν θα προλάβαμε να την ακούσουμε — ή ότι την κατάπιε ώσπου ν’ ανοιγοκλείσουμε τα μάτια μας.

(Παρένθεση: Υπάρχει άραγε διαφορά ανάμεσα σε επαναδιαπραγμάτευση και αναδιαπραγμάτευση, πέρα από τη μια συλλαβή; Στη Λεξιλογία που το συζητήσαμε, ειπώθηκε ότι σε μερικές περιπτώσεις το «ανα-» δηλώνει ότι κάτι εμφανίζεται τροποποιημένο [αναδιατύπωση] ενώ το «επανα-» επαναλαμβάνεται ως έχει [επαναδιατύπωση]. Ωστόσο, τέτοιες διακρίσεις μάλλον εκ των υστέρων γίνονται και συνήθως καίγονται πολύ εύκολα, στην δε περίπτωση της -διαπραγμάτευσης ούτε καν φύτρωσαν, κι έτσι δεν μπορούμε να πούμε ότι επαναδιαπραγμάτευση σημαίνει, τάχα, νέα συμφωνία ενώ το «αναδιαπραγμάτευση» απλώς τροποποίηση της υπάρχουσας).

Η επαναδιαπραγμάτευση είναι από τις σχετικά λιγοστές ελληνικές σύνθετες λέξεις με τρεις προθέσεις, επί, ανά και διά. Πίσω της βρίσκουμε τη διαπραγμάτευση, από το «διαπραγματεύομαι», που είναι ήδη αρχαίο και σήμαινε στα ελληνιστικά χρόνια «βγάζω κέρδος από εμπορικές υποθέσεις», και βέβαια στο βάθος έχουμε το πράγμα, από την πολυμελέστατη οικογένεια λέξεων που έχουν γενάρχη τους το ρήμα «πράττω». Το πράγμα (και πρήγμα το έλεγαν οι Ίωνες) σήμαινε στα αρχαία όχι μόνο το κάθε αντικείμενο, υλικό ή νοητό, αλλά, ιδίως στον πληθυντικό, τις δημόσιες και ιδιωτικές υποθέσεις, τα σοβαρά ζητήματα, καμιά φορά και τις σκοτούρες (ένας ενοχλητικός «παρείχε πράγματα»), καθώς και τα κοινά, την πολιτική κατάσταση, σημασία που επιβιώνει και σήμερα, όταν λέμε ότι το τάδε κόμμα «ήρθε στα πράγματα».

Στη νεότερη γλώσσα το πράγμα εξελίχθηκε και σε πράμα, κυρίως σε λαϊκές χρήσεις, κι έτσι τα πράματα είναι τα ζώα που έβοσκε κάποιος, το πράμα είναι τα γεννητικά όργανα, ανεξαρτήτως φύλου, ενώ στα κρητικά χρησιμοποιείται σε αρνητικές προτάσεις, π.χ. δεν κατέχω πράμα = δεν ξέρω τίποτε. Υπάρχουν επίσης πάμπολλες εκφράσεις με το πράμα ή το πράγμα, από το «άλλο πράμα» που λέμε για να παινέψουμε την εξαιρετική ποιότητα («κάτι σταφύλια, άλλο πράμα») ή το «πράματα και θάματα» για γεγονότα που προκαλούν μεγάλη εντύπωση, έως το σχετικά πρόσφατο «ένα πράμα» που χρησιμοποιείται επιρρηματικά σε φράσεις σύγκρισης, ή το επίσης πρόσφατο και μάλλον αγγλοφερμένο «να κάνουμε πράγματα», που το βρίσκω αντιπαθέστατο.

Το «διαπραγματεύομαι» είναι ρήμα άβολο, γιατί είναι αποθετικό, δηλαδή ενώ έχει ενεργητική διάθεση στερείται ενεργητικό τύπο (δεν υπάρχει διαπραγματεύω, εργάζω, εκμεταλλεύω), που σημαίνει πως δεν μπορούμε να λέμε, σαν μια αφίσα της ΠΑΣΠ τον παλιό καλό καιρό, «η ανεξαρτησία δεν διαπραγματεύεται» με παθητική σημασία: ή θα πεις «δεν παζαρεύεται» αν το αντέχει το ύφος του κειμένου σου ή θα το πας με περίφραση, που πολλές φορές είναι άγαρμπη (δεν επιδέχεται διαπραγμάτευση;)· βέβαια, η λαθεμένη σύνταξη είναι πολύ συνηθισμένη, με ευθύνη και του χρηματιστηριακού πυρετού που μας είχε πιάσει πριν από καμιά δεκαπενταριά χρόνια (που φαίνονται τώρα σαν πενήντα), όταν έλεγαν τα δελτία πως από τις 123 μετοχές που «διαπραγματεύτηκαν» τόσες σημείωσαν άνοδο και τόσες πτώση. Κι επειδή το «υπέστησαν διαπραγμάτευση» είναι άβολο, μάλλον θα πούμε «κινήθηκαν» ή «ακούστηκαν» που έλεγαν οι παλιοί· αν και τώρα έτσι κι αλλιώς όλες οι μετοχές πέφτουν καθημερινώς εδώ και πέντε χρόνια, οπότε η φράση δεν έχει νόημα.

Μπορεί το ρήμα «διαπραγματεύομαι» να είναι αρχαίο, αλλά το ουσιαστικό «διαπραγμάτευση» είναι της λόγιας παραγωγής του 19ου αιώνα, απόδοση του γαλλικού négotiation, που ανάγεται στο λατινικό negotiatio, και αυτό από το negotium, που σήμαινε «επιχείρηση, ασχολία, δουλειά, υπόθεση», αλλά και «δυσκολία, έγνοια» και παράγεται από το στερητικό πρόθεμα neg- και το otium (σχόλη), σχηματισμός δηλαδή όμοιος με τη δική μας α-σχολία. Η λατινική λέξη έχει περάσει στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, όχι όπως και στα σημερινά ελληνικά· παλιότερα βέβαια οι εμπορευόμενοι ήξεραν το «νεγότσιο» (σήμερα θα λέγαμε επιχειρήσεις, μπίζνες) και ο πατινιώτης Σταμάτης Πέτρου, άνθρωπος της πιάτσας, σωστά είχε αποφανθεί για τον νεαρό Κοραή στο Άμστερνταμ πως «η αυθεντία του για νεγότσιο δεν είναι», αλλά σήμερα το νεγότσιο μόνο στα Επτάνησα σώζεται, και αν.

Για να γυρίσουμε στην επαναδιαπραγμάτευση, ίσως επειδή είναι λέξη τόσο πολυσύλλαβη που ακόμα κι ο κ. Κουβέλης κουράστηκε να τη λέει, τώρα τελευταία έχει αντικατασταθεί ως επωδός των κυβερνώντων από μιαν άλλη, συντομότερη κατά τέσσερις συλλαβές, την επιμήκυνση, που έχει αναχθεί σε νέο εθνικό στόχο. Βέβαια, όταν έχεις τη θηλιά στο λαιμό είναι αμφίβολο αν θα ωφελήσει το περισσότερο σκοινί – και, για τους προληπτικούς, το κακό είναι πως η χρεοκοπία έχει τον ίδιο αριθμό συλλαβών με την επιμήκυνση.

50 Σχόλια to “Η συντομότερη εννεασύλλαβη λέξη της ελληνικής γλώσσας”

  1. Πάντως, στα κυπριακά δελτία ειδήσεων οι μετοχές «τυγχάνουν διαπραγμάτευσης». Γενικότερα, το «τυγχάνω» δίνει και παίρνει στην ξύλινη δημοσιογραφική γλώσσα της νήσου. Ένα νομοσχέδιο, ας πούμε, δεν συζητήθηκε στη Βουλή, αλλά «έτυχε συζήτησης».

  2. Η καταληκτική παράγραφος είναι όλα τα λεφτά…

  3. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Συμφωνώ κι εγώ για την τελευταία παράγραφο.
    Απλώς, δεν μπορώ να δεχθώ ότι η καταστροφή μπορεί να είναι αποτέλεσμα πρόληψης.

  4. LandS said

    Να δεις που έχουν και ίδιο λεξάριθμο 🙂 🙂
    Δεν το έψαξα αλλά ΣΙΓΟΥΡΑ έτσι θα είναι. Όποιος τον υπολογίσει και δεν βρει ίδιο αποτέλεσμα ΣΙΓΟΥΡΑ κάτι κάνει λάθος.

  5. gpoint said

    Μπορεί η επαναδιαπραγμάτευση να έχει τρεις προθέσεις αλλά οι πολιτικοί που μας κυβερνούν έχουν μονάχα μία πρόθεση…

  6. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Ναι, φοριέται πολύ το «τυγχάνει». Όταν την χάνει βέβαια, ψάχνει και τη βρίσκει.

    5: Καλό!

    4: Κι αν δεν έχουν τον ίδιο λεξάριθμο, ασφαλώς σε προηγούμενη μορφή της γλώσσας τον είχαν. 🙂

  7. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  8. cronopiusa said

    Γιάννης Μηλιώκας Άντρα μου πάει http://www.youtube.com/watch?v=3HgDKuRaE88

  9. Για τους απλούς πολίτες επιβλήθηκε άλλη λέξη με τρεις προθέσεις : αναπαραδιά.

  10. spiral architect said

    Καλημέρα και καλή βδομάδα.
    Για να γίνει επ-ανα-διαπραγμάτευση, ή ανα-διαπραγμάτευση πρέπει πρώτα να είχε γίνει διαπραγμάτευση.
    Τότε (θαρρώ πως) έγινε παράδοση άνευ όρων!
    Οπότε μεταπίπτουμε στην ανα-παράδοση και στην επ-ανα-παράδοση.

    Για τον μπαρμπα-Φώτη άστο καλύτερα!

  11. Προσγολίτης said

    Καλή σας μέρα!

    «όταν έχεις τη θηλιά στο λαιμό είναι αμφίβολο αν θα ωφελήσει το περισσότερο σκοινί»
    Θα πω κι εγώ ό,τι ο /δήμος του πολίτη/ (στο σχ. 2), προσθέτοντας,
    Νικοκύρη, ότι σε μας (στα παιδιά μας) θα χρεωθεί και το σχοινί.

    (Δεν ξέρω τι φατσούλα να βάλω: να γελάει ή να κλαίει).

  12. LandS said

    #5. Αν μου επιτέπεις: Η επαναδιαπραγμάτευση έχει τρεις προθέσεις, αυτοί που μας κυβερνούν έχουν κακές προθέσεις…

  13. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    9: Ακριβώς!

    11: Κάτι σχετικό είχε γράψει ο Στάθης Σταυρόπουλος, ότι ενώ παλιά ο καπιταλιστής σου πουλούσε το σκοινί που θα τον κρεμούσε, τώρα σε βάζει και πληρώνεις για το σκοινί που θα σε κρεμάσει (ή κάτι τετοιο).

  14. Νέο Kid Στο Block said

    Aφού οι κυβερνώντες δεν επαναπροσδιορίζουν τις επαναδιαπραγματευτικές τους προθέσεις, μήπως να επαναπροσδιορίζαμε εμείς την αξιολόγηση τους;

    Κι ο τρόπος επαναπροσδιορισμού σε μια Δημοκρατία είναι ένας .Να τους κάνεις να ξεραποξυλωθούν! που έλεγε και ο Καββαδίας. (πολιτικά πάντα).

    Μπας και βρεθούμε τυγχάμενοι καμιάς καλύτερης μοίρας δηλαδή…(που θάλεγε κι ο Τιπού. 🙂

  15. Νικοκύρη εξαιρετικό το άρθρο σου, καθώς και τα προηγηθέντα σχόλια.

    Να συμβάλλω κι εγώ στη συζήτηση, αναφέροντας μερικές εκφράσεις: «Δεν πάνε καλά τα πράματα…» (Και πράγματι τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά…» / «Το πράγμα δεν πάει άλλο…» (Και πραγματικά η κατάσταση δεν αντέχεται άλλο) αλλά οι βουνίσιοι λέμε: «Τι μας περάσανε ρε αυτοί; Πράματα λένε πως είμαστε;»

    Πράττω = δρω. Η λέξη Δράμα θα μπορούσε (λένε ορισμένοι μελετητές του Θεάτρου) να λεγόταν Πράγμα. Έτσι σήμερα θα λέγαμε. «Μ’ αυτές τις μη διαπραγματεύσεις, επαναδιαπραγματεύσεις, επιμηκύνσεις, συνευθύνες κλπ, περνάμε ένα Πράμα, να!..(με το συμπάθιο).»

    Κι αφού δεν γίνεται τίποτα μοιρολατρικά ή με παρακάλια, απαιτείται λαϊκή πράξη για ν’ αλλάξουν τα πράματα.

  16. spiral architect said

    Πες τα ωρέ Ορεσίβιε! 😐

  17. Πραγματικά!

  18. Νέο Kid Στο Block said

    «περνάμε ένα Πράμα, να!..(με το συμπάθιο) »
    E ναι βρε σύ Βουνίσιε! Η επιμήκυνση κάνει -εξ ορισμού- ένα πράμα ,να! 🙂
    To κακό όμως είναι ότι και η επιμήκυνση πέους και η επιμήκυνση χρέους δεν ευνοούν την ..στύση! (απότι ακούγεται τουλάχιστον)

  19. satyrikon said

    Reblogged this on ΝΕΑ ΧΩΡΙΣ ΦΙΛΤΡΟ ΦΕΛΛΟΥ.

  20. eth said

    Να αναφέρουμε επίσης το χολιγουντιακό «έφερες το πράμα;», συνήθως μετάφραση του «did you bring the stuff?».

  21. Νέε μου, για να μην υπάρχουν προβλήματα τέτοιου είδους, θα πρέπει να τους τη … στήσουμε τη δουλειά. Αυτοί κάθε λίγο και λιγάκι μας λένε «στήσου» να σου περάσω ένα ένα νέο μέτρο. Που στύση με τέτοιο στήσιμο!

  22. Γς said

    20:
    >“έφερες το πράμα;”, συνήθως μετάφραση του “did you bring the stuff?”.

    Χε, χε! Τι μου θύμισες τώρα!
    Ανεβαίναμε τις στροφές της Πάρνηθας με μια δικιά μου, η οποία θέλησε να σταματήσουμε κάπου για να απολαύσουμε τη θέα. Σταματάω λοιπόν σε κάποιο «πανόραμα» της διαδρομής όπου ένα άλλο ζευγάρι ήταν ήδη εκεί. Για ένα δευτερόλεπτο διασταυρώσαμε τα βλέμματα μας με τον τύπο και αμέσως κατάλαβα ότι με έπαιρνε για μια πλακούλα. Ετσι το τόλμησα:
    -Το έφερα το πράμα!
    Κι ο δικός μου καπάκι με ύφος μαφιόζου, σοβαρός σοβαρός:
    -Μπορώ να το δω;
    Πάγωσαν κι οι δύο οι τύπισσες…
    -Και μ’ αυτές τι θα κάνουμε; Του λέω. Κι ο αθεόφοβος μου απαντά με την χαρακτηριστική χειρονομία «καπούτ» με το δάχτυλο στο λαιμό του!
    Εχασαν το χρώμα τους οι κοπελιές. Κα@@@ρήθηκαν από το φόβο τους, εκεί στην ερημιά.
    Δεν μπορούσα να κρατηθώ άλλο κι έσκασα στα γέλια, πρίν αρχίσουν να τρέχουν και να πέφτουν πάνω στα αυτοκίνητα που ανέβαιναν στην Πάρνηθα ζητώντας βοήθεια.

  23. Καλαχώρας Λεώνικος said

    @10 Αυτός ο αρχιτέκτονας όλο και πιο πολύ μ’ αρέσει.
    Γειά σου Μπερναρντίνα και Κορνοποιούσα. Πάλι Τ-ουμπάκι;

    Το ανα- στην αναδιαπραγμάτευση, όπως και σε πολλές άλλες λέξεις [αναδιατύπωση, αναδιάρθρωση, αναπαράγω], σημαίνει ‘λογίως’ επανάληψη. Εννοείται ότι για να το ξανακάνεις… κάτι διαφορετικό θα έχεις να πεις. Δεν έχει νόημα να πεις ‘επαναδιάρθρωση’. Το επαναδιαπραγμάτευση είναι ‘μετάφραση’ του αναδιαπραγμάτευση και τίποτε παραπάνω. Η λέξη είναι λόγια, κι επομένως εννεασύλλαβη υποχρεωτικά.

    Στην πραγματικότητα το ‘ανά’ είναι οργανική πτώση με τοπική ‘άνω’ (και το ίδιο συμβαίνει σε όλες τις προθέσεις σε -α καθώς και στην ‘από’ με τοπική ‘άπω’). Μετά από την κατάργησή τους, η οργανική λειτουργεί ως πρόθεση και η τοπική ως επίρρημα (πρβλ. οἴκοι = στο σπίτι). Εξ αυτού (αναφἐρομαι στο ‘ανά’ μόνο) έχει μια λανθάνουσα σημασία εμποδίου, σα να σηκώνει κάποιος το χέρι του, πρβλ ανακόπτω, αναβάλλω, αναφέρω (=θέτω ζήτημα) [πρβλ και τα αντίθετα ως προς την πρόθεση κατακόπτω, καταβάλλω, καταφέρω] και αυτήείναι η πρωτογενής σημασία της ‘ανα’. Η σημασία της επανάληψης είναι μεταφορική ή συνεκδοχική, διότι εφόσον κάτι ΔΕΝ το διαπραγματεύεσαι, είσαι υποχρεωμένος να το διαπραγματευθείς εξ αρχής.
    ΣΗΜ. Πιο πάνω δεν είπα ότι τα ανακόπτω, αναβάλλω, αναφέρω είναι αντίθετα σημασιολογικά των κατακόπτω, καταβάλλω, καταφέρω, αλλά μόνο κατά τη δόμησή τους ως προς την πρόθεση.

    Αλλά τα λάθη, που ό,τι και να πούμε, είναι αναγκαία κι εκείνα επάγουν την εξέλιξη της γλώσσας, είναι πάρα πολύ πιο συχνά από τα μεζεδάκια του Νοικοκύρη ή τα μαργαριτάρια των ἁλιέων μαργαριτῶν…. Και μια και ανέφερα το ‘οἴκοι’ κι ένα αστείο, για να δει κανείς πως λειτουργεί η γλώσσα. Ο οἰκουρός ὄφις ήταν στην αρχαία Ελλάδα μια σχεδόν μυθική οντότητα που φύλαγε το σπίτι (ὄφις + ὁρῶ). Επομένως ήταν ένα φίδι ἠ πνεύμα που δεν εγκατέλειπε ποτέ το σπίτι. Ο νεολογισμός οἰκουρεῖ = κάθεται σπίτι του και δε βγαίνει έξω, ΔΕΝ σημαίνει κατά κανένα τρόπο ότι κάποιος φρουρεί το σπίτι.

    Για τη μετατροπή των αποθετικών σε παθητικά, εκεί η κατάσταση είναι τραγική. Π.χ. Οι νεόνυμφοι αποφάσισαν ότι τα συγχαρητήρια ΘΑ ΔΕΧΤΟΥΝ στο προαύλιο της εκκλησίας. Ήμουν έτοιμος να καταπιώ τη μπουμπουνιέρα και να πνιγώ, αλλά θα γινόταν σαματάς και θα τους χάλαγα το γάμο. Η ανακοίνωση είχε γίνει πριν από το γάμο. Κατά τα λοιπά η νύφη ήταν όμορφη. Πιθανότατα κάποιος είπε ‘θα τα δεχτούν’ αλλά ο τύπος που το ανήγγειλε έφαγε το ‘τα’. Έτσι όμως διολισθαίνει η γλώσσα προς λύπη των γλωσσαμυντόρων και προς τέρψη των γλωσσολόγων.
    Θυμάστε το περίφημο ‘ή οπι βασιλιάδες να φιλοσοφούν ή οι φιλόσοφοι να βασιλεύουν;’ Εδώ πάει. Μακάρι οι γλωσσαμύντορες να ήσαν γλωσσολόγοι και οι γλωσσολόγοι γλωσσαμύντορες.

  24. spiral achitect said

    @23: […] Θυμάστε το περίφημο ‘ή οι βασιλιάδες να φιλοσοφούν ή οι φιλόσοφοι να βασιλεύουν;’ Εδώ πάει. Μακάρι οι γλωσσαμύντορες να ήσαν γλωσσολόγοι και οι γλωσσολόγοι γλωσσαμύντορες.

    Επί τη ευκαιρία, σήμερον εορτάζει ο γλωσσαμύντωρ Πολύδωρας.
    Ναι, μα τω θεώ σε λέω!

  25. nestanaios said

    Οι παλαιοί θεωρούσαν την εβδόμη συλλαβή πλεονασμό• εγώ θεωρώ ότι και η τρίτη συλλαβή είναι, σε πολλές περιπτώσεις, πλεονασμός.

  26. Γς said

    24:
    Κατά το εορτολόγιο του λίκνου στο τέλος, 1η Σεπτεμβρίου εορτάζει η Χάιδω. Ο Καράμπελας πότε; [εδώ γελάνε].

    Θυμάμαι πριν καμία σαρανταριά και βάλε χρόνια πίσω, τότε που ΤΑ ΝΕΑ ήταν στο Ζενίθ της κυκλοφορίας τους, ένας λινοτύπης για πλάκα έγραψε την γνωστή φράση του Καράμπελα και της Χάιδως. Ξέχασε όμως να τη σβήσει. Ετσι την επομένη ΤΑ ΝΕΑ κυκλοφόρησαν με το της Χάιδως και τα του Καράμπελα. Μέγα σκάνδαλο για την εποχή εκείνη.

  27. Αρκεσινεύς said

    23. Κύριε Λεώνικε, μου θυμίσατε τον Κτήσιον Δία, θεό προστάτη του σπιτιού, με την όψη φιδιού και έχει βρεθεί και ανάγλυφο με το όνομα του Δία χαραγμένο πάνω σε ένα μεγάλο φίδι. Υπάρχει βέβαια και ο Πάσιος Ζευς.
    Σήμερα επιβιώνει στην πρόληψη πως δεν πρέπει να σκοτώνουμε το φίδι του σπιτιού, το φίδι που βρίσκεται κοντά στο σπίτι, γιατί είναι προστάτης, είναι οικουρός όφις,που προστατεύει τα κελάρια από τους κλέφτες.

  28. Αρκεσινεύς said

    27. Και για να συνεχίσω:
    Όπως η γυναίκα στη «Λυσιστράτη» δεν μπορεί να κοιμηθεί στην πόλη από τότε που είδε τον όφιν τον οικουρόν, έτσι και ο χωριάτης, αν και γνωρίζει την πρόληψη που ανέφερα, θα σκοτώσει το φίδι που θα βρει στην αυλή του έστω κι αν αυτό δεν είναι ιοβόλο.

  29. Νέο Kid Στο Block said

    Κάτι γλωσσικό για το φίδι. «Φίδι» στην Κύπρο αποκαλούν το μη ιοβόλο ,το «άκακο».
    Το «κακό» δηλητηριώδες έχει διάφορα ονόματα ανάλογα με το είδος του. Η οχιά λέγεται «κουφή».

  30. Έλαβα το εκκαθαριστικό μου σήμερα. Και θυμήθηκα μια παροιμία που λένε στο χωριό μου: Και τα λαφριά στο γάιδαρο και τα βαριά στο γάιδαρο.

  31. «Χειμέρια τα πράγματα» (στους, κατά Σαββόπουλον, Αχαρνής)

  32. panavros said

    Καλησπέρα, άραγε Νίκο επωδός ή επωδή στο στόμα των πολιτικών η επιμήκυνση; 🙂

  33. Νέο Kid Στο Block said

    Διαβάζω στον ηλετύπο (εγχώριο αμα τε και βαρβαρικό) ότι το πενθήμερο τυγχάνει επαναδιαπραγμάτευσης μεταξύ τρόϊκας και κυβερνήσεως! Όλιβερ Τουίστ ζεις! Εσύ μας οδηγείς! (έχουμε και μια επέτειο σήμερις, ε;)

  34. Γς said

    33:
    >έχουμε και μια επέτειο σήμερις
    Ναι, έκλεισε 38 χρόνια (χώρια τα σπίτια, επιχειρήσεις κλπ)

  35. panavros said

    Γς σίγουρα βλέπαμε σκάι και οι δύο 🙂

  36. Αρκεσινεύς said

    30. Ορεσίβιε, σωστά τη σκέφτηκες. Υπάρχουν όμως αλαφριά;
    Για παρηγοριά μας θα γράψω μια άλλη γαδουρινή παροιμία:
    Όποιος χτυπά το γαδούρι του, ζημιώνει το σακούλι του.

  37. panavros said

    36.Καλό

  38. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    32: Και τα δύο 🙂

  39. cronopiusa said

    Mariza – The Stubborn Donkey (Aniboom animation) http://www.youtube.com/watch?v=Il9hY8a5Pj4

  40. panavros said

    Άσχετο, οι μεταφράσεις του Ντοστογιέφσκι της Σταυρούλας Αργυροπούλου θεωρούνται καλές; Στα έργα Ηλίθιος, Δαιμονισμένοι και Αδελφοί Καραμαζωφ ποιές μεταφράσεις θα προτείνατε; Όποιος θέλει, αν θέλει ας απαντήσει (σόρι για τα άσχετα μεταφράστικά ερωτήματα χτές και σήμερα αλλά έχω καταλάβει οτι ο Νίκος και κάποιοι φίλοι της σελίδας ασχολούνται γνωρίζοντας κάτι παραπάνω και γι’ αυτό ρωτάω)

  41. Και το επί και το ανά τα παίρνω για επαναληπτικά και τα διαβάζω με τη σειρά:
    αναδιαπραγμέτευση την πρώτη φορά που συζητάμε τα συμφωνηθέντα και τα αλλάζουμε
    επαναδιαπραγμάτευση τη δεύτερη φορά που συζητάμε τα αλλαγμένα και τα ξαναλλάζουμε
    Πώς θα λέγαμε ξαναματασυζητάμε ; 🙂

  42. Αρκεσινεύς said

    39. Σε αντίθεση με το φιλμάκι, ο γάιδαρος δεν τα πάει καλά με τον κατήφορο. Λένε μάλιστα χαρακτηριστικά:
    «Στον κατήφορο θέλει σπάσιμο το κεφάλι του αφεντικού, στον ανήφορο του γαδάρου».

    Τα στύλωσε σα το γάδαρο.

  43. sarant said

    42: Ωραίο αυτό με τον γάδαρο και τον κατήφορο! (Γάδαρο τον έλεγε κι η μυτιληνιά γιαγιά μου).

  44. Αφού έχει πλέον αποδειχθεί ότι μας αντιμετωπίζουν σα να είμαστε υπομονετικά γαϊδούρια, σας παρουσιάζω ένα μικρό μόνο μέρος των γαϊδουροπαροιμιών που έχει συλλέξει ο Ντ. Ψυχογιός στα Ηλειακά του [και μόνο στο τεύχος ΚΔ-ΚΕ(3-1), Οκτώβρης- Δεκέμβρης 1977, στη σελίδα 801) (Η επιλογή επιλεκτική, δική μου, όπως και η αρίθμηση)]: 1. Ο γάιδαρος άμα γεράσει σπάει τα σαμάρια (σε ζωηρούς υπερήλικες). 2. Άλλα λογαριάζει ο γάιδαρος κι άλλα ο γαϊδουριάρης (σε αποτυχία ή καλύτερα σε λάθος σχεδιασμό), 3. Αλόγου πλάτες φόρτωνε και μουλαριού καπούλια, κι αυτόν τον παληογάιδαρο στο σβέρκο φόρτωνέ τον. 4. Βόιδι μακρύ αγόραζε και γάιδαρο καμπούρη, γυναίκα κοντοκάπουλη και χοίρο μακρυνούρη. 5. Γάιδαρος είν’ ο γάιδαρος όταν φορεί και σέλλα κι η γριά αν φτιασιδώνεται δεν γίνεται κοπέλλα].
    Και τελειώνω με μια ευχή: » Νάμουν το Μάη γάιδαρος, τον Αύγουστο κριάρι, ούλο το χρόνο κόκκορας και γάτος το Γενάρη (για συνεχή στύση και οργασμό).
    Ή μάλλον, ας τελειώσω αλλιώς: » Όπου ακολουθάει το γάιδαρο, θάχει και τις πορδές του…».

  45. spiral architect said

    Achtung, achtung!
    Νέος κανονισμός στρατοπέδου:

    […] αύξηση των ημερών εργασίας στις 6, με ελάχιστο χρόνο ανάπαυσης τις 11 ώρες την ημέρα και κατάργηση των περιορισμών που υπάρχουν στην εναλλαγή μεταξύ της πρωινής και της απογευματινής βάρδιας. […]

    Πόσο θα αντέξει ο γά(ι)δαρος πλέον;

  46. Αρκεσινεύς said

    45.- Κι επειδή:

    Γάδαρος δεμένος, αναπαμένος νοικοκύρης

    δεν πρέπει να τους αφήσουμε σε χλωρό κλαρί, τα ξεσομάρωτα γαϊδούρια.

    – Νίκο, κάθε πράμα του νοικοκυρού του μοιάζει.

    Καλημέρα.

  47. sarant said

    44-46: Ευχαριστώ για τις γαδαροπαροιμίες, που κατά σύμπτωση αναφέρονται και στο σημερινό ποστ που θα ανέβει σε λίγο.

    45: Καμιά φορά σκέφτομαι πως το κάνουν επίτηδες, όταν εξαγγέλλουν τέτοια πράγματα.

  48. Σαλονικιός said

    μια τεχνική εξήγηση της διαφοράς όπως μου την είχε αναφέρει (συνταξιούχος πλέον)προϊστάμενος μεταφραστικής μονάδας:

    2. ΕΝΑΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ (ΣΕ ΠΟΛΛΟΥΣ) ΚΑΝΟΝΑΣ

    Ο σχηματισμός λέξης για την επανάληψη πράξης/ενέργειας γίνεται ως εξής:

    επαν + ουσιαστικό από φωνήεν

    ανα + ουσιαστικό από σύμφωνο

    Π.χ. επανεγκατάσταση, επανένταξη, επανορισμός, επανεξέταση, επαναιωρούνται, επανυπολογισμός, επαναποστολή

    Ενώ

    Ανασύνταξη, αναδιάταξη, ανασύσταση, αναπροσαρμογή, αναδιαπραγμάτευση, κτλ

  49. sarant said

    Σαλονικιέ, έχω ακούσει τον κανόνα που λες (και νομίζω ότι ξέρω και τον βετεράνο μεταφραστή που εννοείς).

    Αλλά υπάρχουν ζευγάρια που έχουν νομίμως και τα δύο σύνθετα με διαφορετική σημασία, ανάληψη/επανάληψη.

    Κι έπειτα, λέμε επανασύνδεση (από σύμφωνο) και όχι ανασύνδεση σύμφωνα με τον κανόνα του βετεράνου φίλου μας.

    Θέλω να πω, η γλώσσα είναι ποτάμι ορμητικό που ξεχύνεται, εμείς ερχόμαστε μετά και προσπαθούμε να χωρίσουμε τα χωράφια που πλημμύρισε.

  50. Γς said

    49:
    >η γλώσσα είναι ποτάμι ορμητικό που ξεχύνεται, εμείς ερχόμαστε μετά και προσπαθούμε να χωρίσουμε τα χωράφια που πλημμύρισε.

    ! 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: