Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

  • Κλικάρετε εδώ για να γραφτείτε συνδρομητές και να έχετε ενημέρωση για νέα άρθρα με ηλεμηνύματα (ελληνιστί ημέιλ)

    Προστεθείτε στους 8.778 εγγεγραμμένους.
  • ΟΠΕΚΕΠΕ, η λέξη του 2025!

    Η λέξη της χρονιάς (2025)
  • ΤΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ (2021)

  • ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ (2018)

  • ΤΟ ΠΡΟΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ

  • ΕΝΑ ΑΚΟΜΑ ΒΙΒΛΙΟ

  • ΕΝΑ ΑΛΛΟ ΒΙΒΛΙΟ

  • ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Η συνάντηση του παλιού με τον νέο κόσμο (του Δημ. Σαραντάκου) – 11: Το πρώτο ταξίδι, συνέχεια και τέλος

Posted by sarant στο 15 Απριλίου, 2025


Από τον  Νοέμβριο του 2024 άρχισα να δημοσιεύω το ανέκδοτο έργο του πατέρα μου «Η συνάντηση του παλιού με τον νέο κόσμο», που το άφησε σχεδόν έτοιμο αλλά όχι εντελώς τελειωμένο όταν αναπάντεχα έφυγε από τη ζωή τον Δεκέμβρη του 2011. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Οι δημοσιεύσεις γίνονται, κατά τα ειωθότα του ιστολογίου, κάθε δεύτερη Τρίτη, εκτός αν τύχει κάτι.

Βρισκόμαστε στο Β’ Μέρος του βιβλίου, που έχει τίτλο «Η αναζήτηση διαφορετικού δρόμου» και που αφηγείται το εγχείρημα του Χριστόφορου Κολόμβου. Σήμερα ολοκληρώνουμε το 4ο Κεφάλαιο, «Το πρώτο ταξίδι» (επειδή ήταν μεγάλο σε έκταση, το χώρισα σε δύο μέρη).

Μια και το κείμενο δεν είναι τελειωμένο, διορθώσεις και επισημάνσεις είναι καλοδεχούμενες.

Το πρώτο ταξίδι – Συνέχεια και τέλος

            Στην Αϊτή-Ισπανιόλα­

Στις 21 Νοεμβρίου ο Μαρτίν Αλόνσο Πινθόν με την ταχύπλοη «Πίντα», απομακρύνεται αυθαίρετα από τον στολίσκο, αγνοώντας τα σήματα του Ναυάρχου. Θέλει να βρεί μόνος του το ποθητό χρυσάφι και να επιστρέψει πρώτος στην Ισπανία κλέβοντας τη δόξα από τον Κολόμβο. Ο τελευταίος σημειώνει τη λιποταξία αυτή στο ημερολόγιο  και προσθέτει: «Ενεργεί έτσι από απληστία και πλεονεξία. Πιστεύει  πως ο ινδός που έχει μαζί του θα τον οδηγήσει στο μέρος όπου υπάρχει χρυσός». Συνεχίζει με τα δύο πλοία που του απόμειναν και φτάνει στις 4 Δεκεμβρίου στην ανατολικότερη άκρη της Κούβας από όπου σε λίγες ώρες αντίκρυσαν τις ακτές ενός άλλου μέρους. Ήταν η Αϊτή.

Η ομοιότητα των ακτών του νέου αυτού μέρους με τις ακτές της Ισπανίας έκανε τον Κολόμβο να το ονομάσει Ισπανιόλα. Στις 6 Δεκεμβρίου αποβιβάστηκαν για πρώτη φορά στο νησί αλλά την επομένη συνέχισαν να πλέουν προς τα ανατολικά και αγκυροβόλησαν σε ένα  βαθύ και ασφαλές λιμάνι στις εκβολές ενός ποταμού, που ο Κολόμβος βάφτισε Πουέρτο ντε λα Κονθεπθιόν. Εκεί έμειναν ως τις 12 του μηνός γιατί φυσούσε αντίθετος άνεμος. Εξερευνώντας τη γύρω περιοχή έφτασαν σε ένα μεγάλο χωριό, οι κάτοικοι του οποίου στη θέα τους το εγκατέλειψαν και κρύφτηκαν στο δάσος και μόνο σαν εξακρίβωσαν πως δεν κινδυνεύουν επέστρεψαν. Από όσα κατάλαβαν οι Ισπανοί οι ιθαγενείς τους πήραν για «Κανίμπας». Το όνομα αυτό θύμισε και πάλι στον Κολόμβο τον φευγαλέο Χαν, ενώ όπως αποδείχτηκε αφορούσε κάποιους άγριους νησιώτες που τους άρεσε πολύ το ανθρώπινο κρέας κι έκαναν συχνές επιδρομές στην Αϊτή. Ο Κολόμβος σημειώνει πως  μεταξύ των χωριών των ιθαγενών υπήρχε επικοινωνία και πως οι ειδήσεις μεταφέρονταν με μεγάλη ταχύτητα σε μακρινές αποστάσεις με συνθηματικές φωτιές που τις άναβαν σε υψηλά σημεία.

Απέναντι από το μέρος όπου αγκυροβόλησαν υπήρχε ένα όμορφο νησάκι που από το σχήμα του, που θύμιζε χελώνα: το βάφτισαν  Τορτούγκα. Στις 12 του μηνός αποπλεύσανε και πλέοντας προς τα ανατολικά συνάντησαν στις 16 αρκετά μακριά από την ακτή έναν άνθρωπο μέσα σ’ ένα μονόξυλο που ταξίδευε μόνος του. Τα μονόξυλα αυτά οι ντόπιοι τα ονόμαζαν «κανόε» και τα χρησιμοποιούσαν πολύ. Ανέβασαν τον ατρόμητο θαλασσοπόρο στο πλοίο και του έδωσαν διάφορα δώρα, αυτός δε τους οδήγησε σ’ ένα κοντινό παραθαλάσσιο χωριό με τον αρχηγό του οποίου αντάλλαξαν δώρα και φιλοφρονήσεις.  Την επομένη ο αρχηγός ήρθε στη ναυαρχίδα μαζί με την ακολουθία του. Πληροφόρησε τον Κολόμβο πως ανατολικότερα υπήρχε κάποιο μέρος που το έλεγε Τσιμπάο, όπου θα έβρισκε «ολόκληρο βουνό από χρυσάφι». Ο Κολόμβος πείσθηκε πως πλησίαζε στο θρυλικό Τσιμπάνγκο.[1]

Στις 20 Δεκεμβρίου έριξαν άγκυρα σ’ ένα θαυμάσιο λιμάνι εξαιρετικής ομορφιάς, που θα μπορούσε να χωρέσει ολόκληρο τον ισπανικό στόλο. Καθώς είχαν πια αποχτήσει την εμπιστοσύνη των ιθαγενών, ήρθαν να τους υποδεχτούν από τα γύρω χωριά φέρνοντας άσπρο ψωμί φτιαγμένο από ρίζες του φυτού γιαμ. Ήταν άοπλοι και κυκλοφορούσαν τελείως γυμνοί. «Ο,τι ζητούσαμε μας το φέρνανε με μεγάλη προθυμία και ευγένεια που προκαλούσε το θαυμασμό. Σ’ αντίθεση με τα προηγούμενα νησιά όπου οι άντρες επιτηρούσαν ζηλότυπα τις γυναίκες τους εδώ δε συνέβαινε κάτι τέτοιο«.

Στις 22 του μηνός συνέχισαν το ταξίδι τους. Ο άνεμος όμως δεν ήταν ευνοϊκός και ξανάριξαν άγκυρα. Την ημέρα των Χριστουγέννων, που ο Κολόμβος είχε ονειρευτεί να γιορτάσει σαν τα  πιο ευτυχισμένα της ζωής του, συνέβη ένα σοβαρό ατύχημα. Στις 11 το βράδυ, έχοντας μείνει 36 ώρες άγρυπνος πήγε για ύπνο. Το ίδιο έκανε όμως και ο πλοηγός του αφήνοντας το τιμόνι σ’ ένα μούτσο. Τα μεσάνυχτα η «Σάντα Μαρία» κάθισε σ’ έναν αμμώδη ύφαλο τόσο μαλακά, που κανείς δεν το πήρε είδηση. Προσπάθησαν να το σηκώσουν από κει με τη βοήθεια της «Νίνιας» αλλά το σκάφος έκανε νερά κι αποφάσισαν να το εγκαταλείψουν. Το πρωί ήρθαν πλήθος ιθαγενείς με κανώ με επικεφαλής τον αρχηγό τους Γκουακαναγκάρι και μαζί με τα πληρώματα των δύο πλοίων έσωσαν ό,τι μπορούσε να σωθεί. Στον Κολόμβο έκανε εντύπωση η ειλικρινής συμπάθεια που έδειξαν οι ντόπιοι για το ατύχημα.

Ο ναύαρχος αντιμετώπιζε τώρα σοβαρό πρόβλημα. Η «Πίντα» είχε εξαφανιστεί, η «Σάντα Μαρία» είχε βουλιάξει και η «Νίνια» δε μπορούσε να χωρέσει και τα δύο πληρώματα. Αποφάσισε να χτίσει στο μέρος αυτό που το βάφτισε Λα Ναβιδάδ, προς τιμή των Χριστουγέννων, ένα ξύλινο οχυρό, εφοδιασμένο με κανόνια, όπου θα έμεναν οι 39 άντρες του πληρώματος της Σάντα Μαρία. Αρχηγoύς της πρώτης αυτής ισπανικής αποικίας όρισε τους Ντιέγκο ντε Αράνια, Πέρρο Γκουτιέρεθ και Ροδρίγο ντε Εσκοβέδο.

            Η χαμένη «Πίντα» βρίσκεται και ξαναχάνεται­

Στις 31 Δεκεμβρίου παρουσιάστηκε απροσδόκητα στη Ναβιδάδ ένας ναύτης της «Πίντας» και πληροφόρησε τον Κολόμβο πως το καράβι βρισκόταν αγκυροβολημένο σ’ένα λιμάνι ανατολικότερα. Έστειλαν αμέσως ένα κανώ αλλά μάταια, η «Πίντα» είχε σαλπάρει. Ο Κολόμβος αποφάσισε την επιστροφή. Την 1 Ιανουαρίου 1793 διοργάνωσε μια στρατιωτική τελετή όπου έγινε επίδειξη των κανονιών και των τουφεκιών της φρουράς της αποικίας, «ώστε ο ηγεμόνας των ιθαγενών να θεωρεί φίλους του τους Ισπανούς που θα έμεναν εκεί, αλλά να τους φοβάται και λίγο«. Ανταλλάχτηκαν και από τις δυο πλευρές δώρα και ευχές και στις 4 του μηνός η «Νίνια» ξεκίνησε.

Στις 9 Ιανουαρίου τους πλησίασε η «Πίντα» και ο Πινθόν με βάρκα έφτασε στη «Νίνια» και παρουσιάστηκε στο ναύαρχο. Ο Κολόμβος άκουσε τις μπερδεμένες εξηγήσεις που του ΄δωσε, ότι δήθεν έχασε το δρόμο του και από τότε έψαχνε να βρει τα υπόλοιπα πλοία του στολίσκου και πως σαν έμαθε για το ναυάγιο έκανε τα αδύνατα δυνατά για να φτάσει κοντά τους και να τους βοηθήσει, κι έκανε πως τις πίστεψε. Δεν ήθελε να γυρίσει στην Ισπανία με ένα πλοίο. Οι δυο καραβέλες φτάσανε στις 12 Ιανουαρίου στην ανατολικότερη άκρη της Αϊτής και έμειναν ως τις 15 κάνοντας αστρονομικές παρατηρήσεις. Στις 16 Ιανουαρίου, τρεις ώρες πριν από την ανατολή του ήλιου άφησαν το τελευταίο τους αγκυροβόλιο σε αμερικάνικό έδαφος και έβαλαν πλώρη για την Ισπανία.

Ήταν ένα μακρύ, άθλιο και κουραστικό ταξίδι. Όλον το Γενάρη είχαν αντίθετους ανέμους που ταλαιπώρησαν τα μικρά σκάφη και στις 12 Φεβρουαρίου έπεσαν σε μια θύελλα από την οποία κινδύνεψαν. Μέσα στη θαλασσοταραχή εξαφανίστηκε για δεύτερη φορά η «Πίντα».  Ο Μαρτίν Αλόνσο Πινθόν αποφάσισε να φτάσει πρώτος στην Ισπανία και να σφετεριστεί τη δόξα του Κολόμβου αναγγέλλοντας αυτός την ανακάλυψη του δυτικού δρόμου για την Ασία. Ο Κολόμβος, που δε θα ξανάβλεπε ποτέ πια ούτε τον Πινθόν ούτε την «Πίντα», θεώρησε το πλοίο χαμένο. Στις 14 Φεβρουαρίου επειδή φοβήθηκε μήπως και η «Νίνια» είχε την ίδια τύχη έγραψε το ιστορικό του ταξιδιού σε περγαμηνή, την τύλιξε σε κερωμένο χαρτί, την έβαλε σ’ένα μικρό βαρέλι, που το γέμισε κερί και το έριξε στη θάλασσα, κρατώντας ένα αντίγραφο, χάρη στο οποίο ξέρουμε τι έγραφε.

Την επομένη ευτυχώς η θάλασσα γαλήνεψε και την άλλη αυγή αντίκρισαν στον ορίζοντα βουνά, που οι ναύτες τα θεώρησαν ότι ήταν της Μαδέρας αλλά ο Κολόμβος υποστήριξε, και σωστά, πως ανήκαν στις Αζόρες. Στις 18 έφτασαν πραγματικά στη Σάντα Μαρία των Αζορών όπου το μισό πλήρωμα βγήκε στη στεριά για να προσκυνήσουν στο ναό της Παρθένου, εκτελώντας τάμα που είχαν κάνει τις ώρες της θύελλας. Ο Πορτογάλος διοικητής όμως τους θεώρησε ύποπτους για λαθραία μετάβαση στη Γουινέα και τους συνέλαβε. Ο Κολόμβος είδε κι έπαθε να τους απελευθερώσει.

            Οι δυσκολίες των τελευταίων ημερών­

Στις 24 Φεβρουαρίου έφυγαν από τις Αζόρες αλλά συνάντησαν και πάλι κακοκαιρία και κινδύνεψαν για δεύτερη φορά και οι ναύτες κάνανε νέα τάματα. Στο ημερολόγιο ο Κολόμβος σημειώνει:

«Τη νύχτα βρεθήκαμε σε φοβερή καταιγίδα. Οι αστραπές έσχιζαν απ’ άκρη σ’ άκρη τον ουρανό και η βροχή έπεφτε με το τουλούμι. Επιτέλους όμως ο θεός μας λυπήθηκε κι αντικρίσαμε στεριά«.

Την αυγή στις 4 Μαρτίου ο ναύαρχος αναγνώρισε πως βρισκόταν στα ανοιχτά των βράχων της Σίντα, κοντά στις εκβολές του Τάγου.  Αποφάσισε να ρίξει άγκυρα εκεί κοντά. Έγραψε γράμμα στο βασιλιά της Πορτογαλίας και του ζητούσε την άδεια να μπει στο λιμάνι της Λισσαβόνας, γιατί το μέρος όπου αγκυροβολήσανε δεν ήταν ασφαλές ούτε κατά των κυμάτων ούτε κατά των ληστών, που αφθονούσαν στα νερά εκείνα. Πληροφορούσε ακόμα το βασιλιά πως δεν είχε επισκεφθεί τη Γουινέα, αλλά πως γύριζε από τις Ινδίες.

Λίγο μετά την άφιξή του Κολόμβου παρουσιάστηκε στη «Νίνια» ένας υπασπιστής του Βαρθολομαίου Ντιάς που διοικούσε ένα πλοίο αγκυροβολημένο εκεί κοντά και τον κάλεσε να παρουσιαστεί μπροστά του και να του δείξει τα χαρτιά του. Ο ναύαρχος απάντησε πως δεν είχε καμιάν υποχρέωση να υποβάλει τα χαρτιά του στον Ντιάς, αλλά αν ο τελευταίος ήθελε να ερχόταν στη Νίνια, ο Κολόμβος θα έθετε στη διάθεση του με όλα τα στοιχεία που είχε. Το επεισόδιο δεν είχε συνέχεια και άλλωστε σε λίγο παρουσιάστηκε ο λιμενάρχης της Λισσαβόνας και το πλοίο του Κολόμβου έγινε δεκτό στο λιμάνι με μουσικές και με μεγάλες τιμές.

Τις επόμενες τέσσερες μέρες η είδηση της άφιξης του Κολόμβου από τις Ινδίες αλλά από άλλο δρόμο διαδόθηκε σ’ όλη την πόλη. Άπειρο πλήθος ανθρώπων μαζεύτηκε στην προκυμαία κι όλοι θέλανε να συγχαρούν την Ισπανία αλλά κι όλη τη χριστιανοσύνη για τη νέα ανακάλυψη.

Στις 8 Μαρτίου ο Κολόμβος έγινε δεκτός σε ακρόαση από το βασιλιά της Πορτογαλίας στο Βαλπαραϊσο, όπου η Αυλή είχε αποσυρθεί εξαιτίας της επιδημίας πανούκλας, που θέριζε τον κόσμο στη Λισσαβόνα. Στον Κολόμβο αποδόθηκαν όλες οι τιμές που επέβαλε το υψηλό του αξίωμα.  Του επετράπη να φορά το καπέλο του μπροστά στο μονάρχη και να κάθεται όσην ώρα μιλούσε μαζί του. Κατά την ακρόαση ο Ιωάννης αναφέρθηκε στις παπικές βούλες, υπαινισσόμενος το ενδεχόμενο να μπήκε ο Κολόμβος σε περιοχές κατακυρωμένες στην Πορτογαλία. Εκείνος απάντησε πως τέτοιες περιοχές του ήταν άγνωστες και πως σε όλο το ταξίδι του τήρησε τη διαταγή που του είχαν δώσει οι καθολικοί βασιλείς να μη πλησιάσει στις ακτές της Γουινέας.

            Η θριαμβευτική επιστροφή

Στις 14 η «Νίνια» έφυγε από τη Λισσαβόνα και το μεσημέρι της 15ης Μαρτίου αγκυροβόλησε στο λιμάνι του Πάλος και έγινε δεκτή από ένα πλήθος που παραληρούσε από τον ενθουσιασμό. Οι άνθρωποι εκεί είχαν πια χάσει κάθε ελπίδα πως θα ξανάβλεπαν τον Κολόμβο και τους ναύτες του και να που αυτοί γύριζαν τώρα δαφνοστεφανωμένοι. Στο ημερολόγιο του ταξιδιού ο Κολόμβος γράφει την τελευταία καταχώρηση, που τελειώνει με τα παρακάτω λόγια:

«Με το γεγονός αυτού του ταξιδιού ξέρω ότι ο θεός απέδειξε με θαυμαστό τρόπο αυτό που υποστηρίζω, όπως μπορεί να το διαπιστώσει κανείς σε τούτο το γραπτό. Το απέδειξε με πολλά και ξεχωριστά θαύματα, μέσα από τα οποία φανερώθηκε στο μάκρος του ταξιδιού μου, αλλά και σε μένα, που τόσο μεγάλο διάστημα έμεινα κοντά στις υψηλότητες Σας στόχος των αρνήσεων και των αντιρρήσεων όλων εκείνων των διακεκριμένων προσώπων του οίκου σας οι οποίοι μου εναντιώθηκαν σύσσωμοι κατηγορώντας το σχέδιο μου για γελοίο. Έχω όμως την ελπίδα μου στον Κύριο ότι αυτή η επιχείρηση θα προσδώσει την πιο μεγάλη τιμή στη χριστιανοσύνη, ενώ καμιά άλλη ως τώρα με τόσο λίγα έξοδα δεν οδηγήθηκε σε τόσο καλή έκβαση«.

Και ο Λας Κάσας, στο αντίγραφο του οποίου χρωστάμε αυτό το ημερολόγιο, γιατί το πρωτότυπο του έχει χαθεί, συμπληρώνει:

«Αυτά είναι τα τελευταία λόγια της αφήγησης του Ναυάρχου δον Κριστομπάλ Κολόν από το πρώτο του ταξίδι στις Ινδίες και την ανακάλυψή τους και είχε βέβαια μεγάλο δίκιο και μίλησε σαν σοφός άνθρωπος, σχεδόν σαν προφήτης, αν και οι ανόητοι άνθρωποι δεν κατάλαβαν τι πνευματικά και κοσμικά αγαθά πρόσφερε ο Θεός στην Ισπανία. Έτσι από τη φιλοδοξία και την απληστία της η Ισπανία δε στάθηκε ικανή να χαρεί τα πνευματικά αγαθά, εκτός από μερικούς δούλους του Θεού.

                                           Τω Θεώ δόξα».

Στο μεταξύ η «Πίντα» είχε φτάσει από τις  2 Μαρτίου στο λιμάνι Λα Κορούνια της Γαλικίας, στη βορειοδυτική Ισπανία και ο  Μαρτίν Αλόνσο Πινθόν έστειλε μήνυμα στο Φερδινάνδο και την Ισαβέλλα, ζητώντας να παρουσιαστεί και να εκθέσει τα της ανακάλυψης, εκείνοι όμως αρνήθηκαν να ακούσουν οτιδήποτε και έδιωξαν  τον απεσταλμένο του, διατάσσοντας τον λιποτάχτη να παρουσιαστεί μαζί με το Ναύαρχο του, όπως επέβαλλε και η τάξη. Ο Πινθόν έπλευσε τότε προς το Πάλος όπου έφτασε λίγες ώρες μετά τη θριαμβευτική υποδοχή της «Νίνιας», όταν πια ο Κολόμβος είχε φύγει από το λιμάνι. Ο Πινθόν βγήκε χωρίς να τον προσέξει κανείς και κλείστηκε σπίτι του, όπου ύστερα από λίγες μέρες πέθανε. Είπαν τότε πως πέθανε από τη στεναχώρια του, αλλά νεώτερες έρευνες πείθουν πως υπήρξε το πρώτο επί ευρωπαϊκού εδάφους θύμα μιας νέας, άγνωστης ως τότε στον Παλιό Κόσμο αρρώστιας, που ονομάστηκε σύφιλη.[2]  Αργότερα στην οικογένεια του απονεμήθηκε τίτλος ευγενείας.

            Η υποδοχή από τους βασιλείς­

Ο Κολόμβος μόλις αποβιβάστηκε έστειλε μέσω του προστάτη του Λουίς ντε Σαντανχελ την αφήγηση του ταξιδιού του, που είχε γράψει κατά τη διάρκεια της καταιγίδας της 14 Φεβρουαρίου. Ύστερα από δεκατέσσερες μέρες, μέσα σε εκδηλώσεις ενθουσιασμού που έφταναν στα όρια του πανζουρλισμού έμπαινε θριαμβευτικά στη Σεβίλλη, όπου τον περίμενε η διαταγή να παρουσιαστεί αμέσως στην Αυλή που βρισκόταν τότε στη Βαρκελώνη. Η διαδρομή του από την Ανδαλουσία στην Καταλωνία ήταν πραγματικά θριαμβευτική. Σε όλες τις πόλεις από τις οποίες πέρασε οι αρχές οργάνωναν γιορτές και τιμητικές εκδηλώσεις. Το αποκορύφωμα φυσικά ήταν η υποδοχή του από το βασιλικό ζεύγος. Ήταν η ωραιότερη στιγμή της ζωής του, που τον αποζημίωσε για όλες τις προηγούμενες πίκρες και ταλαιπωρίες.

Οι βασιλείς τον περίμεναν καθισμένοι στους θρόνους τους και περιστοιχισμένοι από ολόκληρη την Αυλή και πλήθος άλλων αξιωματούχων και ευγενών. Όταν εμφανίστηκε ο Κολόμβος με τη συνοδεία του σηκώθηκαν και του έτειναν τα χέρια, που αυτός τα φίλησε. Κατόπιν τον κάλεσαν να καθίσει δίπλα τους, τιμή που πολύ σπάνια παραχωρούσαν σε άλλους εκτός από τους πρίγκηπες με βασιλικό αίμα.

Ο Κολόμβος μπορεί να μην είχε σπουδαίο συγγραφικό τάλαντο, ήταν όμως χωρίς αμφιβολία θαυμάσιος αφηγητής.  Με συναρπαστικό τρόπο περιέγραψε τις ομορφιές του κόσμου που ανακάλυψε, τον  ειρηνικό χαρακτήρα των κατοίκων του, τις τεράστιες δυνατότητες που ανοίγονταν μπροστά στην Ισπανία, ενώ δεν παράλειψε να τονίσει τα βάσανα και τους κινδύνους που αντιμετώπισαν αυτός και τα πληρώματα των πλοίων του. Μιλώντας απευθυνόταν περισσότερο στην Ισαβέλλα και λιγότερο στο Φερδινάνδο, επισημαίνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο την αποφασιστική συμβολή της βασίλισσας στην πραγματοποίηση αυτού του ταξιδιού. Για να κάνει περισσότερο ζωντανή την αφήγησή του παρουσίασε τους έξι ιθαγενείς που είχε φέρει μαζί του, με όλα τους τα χρώματα και τα στολίδια, τους εκθαμβωτικούς παπαγάλους, ένα μικρό βαρελάκι με όλη τη χρυσόσκονη, που με κόπο συγκέντρωσαν από όλα τα νησιά, το βαμβακερά νήματα και τα δείγματα των δέντρων και φυτών που ήταν άγνωστα στους ευρωπαίους. Ο γλαφυρός και αρκετά θεατρικός αυτός τρόπος παρουσίασης ήταν ότι έπρεπε για τα ισπανικά γούστα και όταν τέλειωσε ξέσπασε σωστή θύελλα χειροκροτημάτων.

Όταν τέλειωσε η αφήγηση όλοι γονάτισαν κι έψαλαν ύμνους στο Θεό, κατόπιν δε οι βασιλείς επικύρωσαν όλα τα προνόμια και αξιώματα που ανέφερε το αρχικό συμβόλαιο, επί πλέον δε απένειμαν σ’ αυτόν, στους αδελφούς του και στους απογόνους του τον τίτλο του «δον». Ο Κολόμβος θα είχε το δικαίωμα να πηγαίνει έφιππος κοντά στους βασιλείς και να απολαμβάνει όλες τις τιμές των μεγιστάνων της Ισπανίας. Με διάταγμα της 20ης Μαϊου 1493 καθορίστηκε το οικόσημό του: μια ασπίδα χωρισμένη στα τέσσερα. Επάνω αριστερά το έμβλημα της Καστίλλης και δεξιά της Αραγόνας. Κάτω αριστερά η γαλάζια θάλασσα με σύμπλεγμα χρυσών νησιών και δεξιά πέντε χρυσές άγκυρες σε γαλάζιο φόντο.

Πιθανότατα σ’αυτήν την περίοδο της ζωής του Κολόμβου  αναφέρεται το πασίγνωστο ανέκδοτο για το αυγό. Κάποιοι ευγενείς, που μέσα τους ποτέ δε χώνεψαν το Ναύαρχο, εξαιτίας της ταπεινής καταγωγής του, έλεγαν παρουσία του πως δεν είναι δα και σπουδαίο κατόρθωμα να πλεύσει κανείς στις Ινδίες, πορευόμενος προς τη δύση. Ο Κολόμβος τότε ζήτησε και του φέρανε μερικά βρασμένα αυγά και παρακάλεσε τους ευγενείς να στηρίξουν ένα από αυτά όρθιο. Όταν όλοι απέτυχαν στις προσπάθειες τους, εκείνος στήριξε το αυγό όρθιο πιέζοντας το ελαφρά ώστε η άκρη στην οποία το στήριξε να σπάσει και να γίνει επίπεδη.

«Δεν είναι και τίποτα σπουδαίο αυτό» φώναξαν οι ευγενείς κι ο Κολόμβος τους είπε χαμογελώντας:

«Είναι το ίδιο απλό με το ταξίδι στις Ινδίες. Πρέπει κάποιος να το σκεφτεί».

Ανάμεσα στις τελετές που συνόδεψαν την υποδοχή ήταν και η βάφτιση των έξι ιθαγενών που έφερε μαζί του ο Κολόμβος. Ανάδοχοι ήταν οι ίδιοι οι βασιλείς, που τους έδωσαν τα ονόματα, Φερδινάνδο στον πρώτο, Χουάν, (το όνομα του διαδόχου) τον δεύτερο, Κριστομπάλ τον τρίτο.

[1] Στην πραγματικότητα τσιμπάο στη γλώσσα των Αραουάκων σημαίνει απλώς βράχος ή βραχώδες βουνό. Ο Κολόμβος ποτέ δεν ενδιαφέρθηκε να μάθει την αληθινή σημασία του. Αργότερα θα εμφανίσει στους Ισπανούς βασιλείς έναν αιχμάλωτό του ως «ηγεμόνα του Τσιμπάο»

[2] Αν ο Μαρτίν Αλόνθο Πινθόν ήταν το πρώτο θύμα της ωχράς σπειροχαίτης στην Ευρώπη, πολύ σύντομα τα θύματα θα έφταναν τις εκατοντάδες χιλιάδες. Το 1494 η σύφιλη είχε απλωθεί στην Ισπανία και Πορτογαλία, το 1495 στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελβετία και την Ιταλία, το 1496 στις Κάτω Χώρες, την Αυστρία, τη Βοημία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, το 1497 στην Αγγλία, το 1498 στην Ουγγαρία και τη Δανία, το 1499 στη Ρωσία, το 1502 τη βρίσκουμε στην Κίνα και το 1569 είχε πια φτάσει στην απόμακρη και απομονωμένη τότε Ιαπωνία. Στην Ιταλία μεταφέρθηκε από τους μισθοφόρους του Γάλλου βασιλιά κατά τους ιταλικούς πολέμους και  γι΄ αυτό ονομάστηκε «γαλλικό πάθος» (morbus gallicus ή maladia francese, από το οποίο προέρχεται η παλιά λαϊκή ονομασία «μαλαφράντζα»).

82 Σχόλια to “Η συνάντηση του παλιού με τον νέο κόσμο (του Δημ. Σαραντάκου) – 11: Το πρώτο ταξίδι, συνέχεια και τέλος”

  1. Αγγελος's avatar

    Αγγελος said

    Καλημέρα!

  2. sarant's avatar

    sarant said

    Καλημέρα κι από μένα, ευχαριστώ για το πρώτο σχόλιο!

  3. Πουλ-πουλ's avatar

    Πουλ-πουλ said

    κατά τη διάρκεια της καταιγίδας της 14 Φεβρουαρίου
    Αργούμε σήμερα να σχολιάσουμε γιατί, μετά τις περιπέτειες με κανίβαλους, κανό και την ωχρά σπειροχαίτη, έχουμε μείνει γοητευμένοι με την ευτυχή κατάληξη του αληθινού παραμυθιού.

  4. Jorge's avatar

    Jorge said

    … Λιποταξία.
    Ανταρσία δεν είναι αυτό ;
    Καλημέρα.

  5. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    «Διεθνές πιστοποιητικό μοναδικότητος της ελληνικής γλώσσης από την UNESCO», Εστία, 15.04.2025

  6. Theo's avatar

    Theo said

    Καλημέρα,

    Την 1 Ιανουαρίου 1793 -> 1493

  7. atheofobos's avatar

    atheofobos said

    Όταν ο Κολόμβος στο δεύτερο ταξίδι του από την Ισπανία, επέστρεψε  στις 27 Νοεμβρίου 1493 στην  La Navidad στην Ταϊτή,  την  βρήκε τελείως καμένη . Στα χωράφια βρήκε τα πτώματα 8 χριστιανών. Όταν έφυγε στο πρώτο ταξίδι του,  αμέσως μετά την αναχώρησή του, οι άντρες του άρχισαν να μαλώνουν μεταξύ τους, παίρνοντας ο καθένας όσες γυναίκες και όσο περισσότερο χρυσάφι μπορούσαν και μετά πήγαν και στα ορυχεία του χρυσού οπότε ο τοπικός  «άρχοντας των ορυχείων» τους σκότωσε όλους καίγοντας επίσης και την La Navidad η οποία έκτοτε ξεχάστηκε.

    Το 1977 κατόπιν πληροφορίας ενός αγρότη ένας Αμερικανός ιατρός και ιεραπόστολος, αλλά και ερασιτέχνης αρχαιολόγος πήρε άδεια από την κυβέρνηση της Αϊτής να ανασκάψει ένα τμήμα  βάλτου σε μέγεθος γηπέδου τένις. Εκεί βρήκε μερικά στοιχεία  της Navidad  χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει εντοπιστεί η ακριβής τοποθεσία της.

  8. Theo's avatar

    Theo said

    Θεός μια φορά με κεφαλαίο (έτσι μάλλον θα το έγραφε ο Κολόμβος) και δύο με πεζό!!

  9. Theo's avatar

    Theo said

    @7:

    Η Ταϊτή είναι κάποιες χιλιάδες μίλια δυτικότερα 🙂

  10. Theo's avatar

    Theo said

    @5:

    Μπαμπινιώτης:

    Σε κάθε συζήτηση για την ελληνική γλώσσα και την ιδιαίτερη σημασία της δεν πρέπει να ξεχνάμε πως όσο είναι ορθό ότι, σύµφωνα µε τα διδάγµατα τής γλωσσικής επιστήµης, όλες οι γλώσσες των λαών (οι «φυσικές» ή «εθνικές» λεγόµενες γλώσσες) ως συστήµατα επικοινωνίας είναι ισότιµες, άλλο τόσο είναι αληθές ότι ορισµένες γλώσσες που σήκωσαν το βάρος ανεπτυγµένων µορφών πολιτισµού του ανθρώπου γνώρισαν καλλιέργεια που τις ξεχωρίζει από τις άλλες. Kατεξοχήν καλλιεργηµένη γλώσσα είναι η Eλληνική, αφού σµιλεύτηκε επί 30 και πλέον αιώνες στην έκφραση βαθιών εννοιών της φιλοσοφίας και της επιστήµης, αδρών εννοιών του πολιτικού λόγου και των πολιτειακών θεσµών, λεπτών εννοιών του ευαγγελικού λόγου και της πατερικής θεολογίας, καθώς και σύνθετων στοχαστικών εννοιών του αρχαίου δράµατος, της πεζογραφίας και της ποίησης. Είναι ηθικά και πολιτισμικά ορθό, λοιπόν, αφού γλώσσες όπως η Αγγλική, η Γαλλική, η Γερμανική, η Ρωσική, η Κινεζική και μερικές άλλες όπως η αφρικανική Σουαχίλι αλλά και η Πορτογαλική έχουν καθιερωμένη ημέρα για τον παγκόσμιο εορτασμό τους, να μη λείπει από την χορεία τέτοιων διακεκριμένων γλωσσών και η «Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας» (“World Greek Language Day”). (https://www.protagon.gr/apopseis/tin-glwssa-mou-edwsan-elliniki-kai-pagkosmia-44343129061

  11. Α. Σέρτης's avatar

    Α. Σέρτης said

    5/10

    Ωχ, θα κλάψουν ανθελληνικές «μανούλες»…

    https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000393236

  12. spyridos's avatar

    spyridos said

    #5

    Βέβαια μοναδική. Ως γνωστό είναι νοιιιματοικεί γλώσσα.
    Κουνάμε τ αυτιά μας σαν κουνέλια οι προσεχτικοί ομιλητές.

    #11

    Μας πσεκάζουν εεε; Για πες.

  13. ΓιώργοςΜ's avatar

    ΓιώργοςΜ said

    Συνεχίζει να μας ταξιδεύει ωραία ο κυρ-Μίμης.

    11 Εντάξει, την πήραμε την Πόλη. Με τον παρά μας 😛 Τρίτοι (τουλάχιστον, βαριέμαι να ψάξω παραπάνω) και καταϊδρωμένοι μετά τους Άραβες και τους Πορτογάλους

    (Τζάμπα είναι, θα μας χρωστάνε και χάρη οι ιθαγενείς, ας εισηγηθούμε στη Γενική Συνέλευση…)

    Γέλιο που θα έχει να μην ψηφιστεί (που θα ψηφιστεί, δε λέω, αλλά οι πανηγυρισμοί ξεκίνησαν από τώρα), ή να ψηφιστεί ξερωγώ η Ιταλική ή η Τουρκική να εορτάζεται δυο μέρες νωρίτερα.

    (…)

    12. Also noting that the proclamation of a world Greek language day will have no financial impact on the regular budget of the Organization, and welcoming the commitment from Greece to provide voluntary contributions for celebrations of the day

    (…)

    14. Recommends that the General Conference, at its 43rd session, proclaim 9 February of each year world Greek language day.

  14. Pedis's avatar

    Pedis said

    # 8 – Όχι! Δύο φορές με μικρό, αλλά τρεις με κεφαλαίο, προς δόξαν του τριαδικού θεού. Ο κανών: των άλλων με πεζό θ, ο δικός μας με κεφαλαίο Θ, ως επέκταση της αρχής της σχετικότητας στα θρησκευτικά συστήματα αδράνειας.

    Νόαμ για τις γλώσσες. Στο 7:00 αναφέρεται στον Ντιντερό που υποστήριζε ότι η γαλλική (θα) είναι η γλώσσα της επιστήμης επειδή μόνο στη γαλλική οι λέξεις ακολουθούν τη σειρά των σκέψεων… (Στο τέλος της συνέντευξης λέει και τα δικά του για το ανθρώπινο μυαλό…)

  15. Θυμόμουν κάτι για την γλώσσα και βρήκα αυτό. Σαν να έχει ήδη οριστεί η παγ.μερα ελληνικης γλώσσας

    Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

    Εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας στα Σχολεία του Απόδημου Ελληνισμού (9η Φεβρουαρίου 2019). Ενδεικτικές προτάσεις προς τις σχολικές μονάδες της Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης στο εξωτερικό και τους εκπαιδευτικούς για την ανάπτυξη μαθησιακών πρωτοβουλιών και την κατάρτιση προγραμμάτων οργάνωσης εκδηλώσεων

    Σύμφωνα με την υπ. αριθ. 17889 κοινή απόφαση των υπουργών Εξωτερικών, Εσωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΦΕΚ Β?, 1384, 24-04-2017) καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού.

  16. atheofobos's avatar

    atheofobos said

    9-Έχεις δίκιο, lapsus calami, στην Αϊτή!

  17. DaPonte's avatar

    DaPonte said

    Είναι φαίνεται η μοίρα των θαλασσοπόρων να ξεκινάνε με στολίσκο και ν΄ απομένουν μ’ ένα σκάφος για να τα βγάλουν πέρα όπως όπως. Τα ίδια είχε αργότερα κι ο Μαγγελάνος.

    «Στον Κολόμβο αποδόθηκαν όλες οι τιμές που επέβαλε το υψηλό του αξίωμα.  Του επετράπη να φορά το καπέλο του μπροστά στο μονάρχη και να κάθεται όσην ώρα μιλούσε μαζί του.» Αυτό το μου έφερε στο νου δύο λογοτεχνικά αποσπάσματα: ένα από το Ο κόσμος κι ο Κοσμάς του Γρ. Ξενόπουλου, όπου αναφέρεται ότι ο κόντε Μαρής (Κοσμάς) Αλιμπράντες είχε το δικαίωμα να παρουσιάζεται στους Ισπανούς βασιλιάδες με το καπέλο φορεμένο, και ένα από το Πρίγκηψ & Φτωχός του Μαρκ Τουέιν όπου ο Μάιλς Χέντον αποκτά το δικαίωμα να κάθεται μπροστά στο βασιλιά και το εξασκεί στη στέψη του Εδουάρδου ΣΤ’.

  18. ΓιώργοςΜ's avatar

    ΓιώργοςΜ said

    17 Μαγγελάνος

    Παλιά, πριν καμιά τριαντατοσαριά χρόνια, φοιτητής, ανέφερα το Μαγγελάνο σε μια συζήτηση (στα Αγγλικά) με Ισπανούς ως Μαντζέλαν και κοιτάζονταν σα χάνοι για λίγο, μέχρι να καταλάβουν πως εννοούσα τον Μαγκαλιάες και να ξεσπάσουν σε γέλια…

  19. DaPonte's avatar

    DaPonte said

    18 Και γιατί, παρακαλώ; Αφού σωστά το είπες στα Αγγλικά. Στα Ισπανικά είναι Magallanes και στη μητρική του Magalhães.

  20. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    18 ΓιώργοςΜ

    Deportes Magallanes FC

  21. spyridos's avatar

    spyridos said

    14
    Μην πολυγυρίζουμε στα ίδια που είναι και επικίνδυνα.
    Στα γρήγορα.
    Έβλεπα το παλιό, το καλό, το Σογκούν.
    Και η Μαρίκο να εξηγεί στον Μπλάκθορν πόσο πιο εύκολη και λογική γλώσσα είναι τα Ιαπωνικά σε σχέση με τις ευρωπαϊκές.

  22. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

    ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    14# Ρε τι σχετικότητες και Αλβέρτους τσαμπουνάς εκεί χάμω? Πέστο απλά για μας που δε σκαμπάζουμε από αριθμοί: Ο δικός μας ο Γιαραμπής είναι ο εργοστασιακός ο γνήσιος, οι άλλοι είναι μαϊμούδες από τσάινα.

  23. sarant's avatar

    sarant said

    7 Koίτα να δεις!

    5-10-11 Οπότε, η έμπνευση του ιστολογίου για την 9η Φεβρουαρίου καθιερώνεται στην Ουνέσκο, μωρέ μπραβο μεγαλεία!

  24. Pedis's avatar

    Pedis said

    # 21 – Αυτά να τα ακούει ο Ντιντερό!

    # 22 – Πέστα! Οι ορίτζιναλ θεοί είναι μέιντ ιν ίζραελ στην ούγια.

  25. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

    ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    24β# Ε μα.

  26. spyridos's avatar

    spyridos said

    23
    Γιαυτό κι εμείς είμαστε περήφανοι Σαραντακιστές.

  27. Theo's avatar

    Theo said

    @14:

    Όταν στη μετάφραση τσιτάρεις τα λόγια κάποιου, οφείλεις να γράφεις τις λέξεις του όπως τις έγραψε ο συγγραφέας όχι όπως νομίζει η αφεντιά σου.

  28. Pedis's avatar

    Pedis said

    # 27 – Κούκου?! (Γουστάρεις ματσάκι μεγάλη βδομάδα; Εγώ νηστεύω.)

  29. Theo's avatar

    Theo said

    @28:

    Κι εγώ 🙂

  30. Michaeltz's avatar

    michaeltz said

    Όπως καταλαβαίνετε, η πρόβλεψή μου για το ένδοξο μέλλον του Ιστολογίου άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά! Γι’ αυτό ας προσέχουμε λίγο τους καβγάδες μας, να είναι, ακόμα κι αυτοί, κάπως ψηλού επιπέδου! Η δουλειά μου για τους χαρταετούς δεν ήταν γλωσσική, αλλά έκρινα πως στο Ιστολόγιο θα έπρεπε να υπάρχει, για το μέλλον!

    Άλλο θέμα είναι πως πρέπει να βρούμε έναν καλύτερο τρόπο να ανεβάζουμε συνδέσμους για κείμενα ή φωτογραφίες, να μη μένουν παραπομπές στο τίποτα. Προτείνω να κάνουμε κάποια συζήτηση γι’ αυτό το θέμα.

  31. aerosol's avatar

    aerosol said

    +CΑΡΑΝΤΑΚΙCΟΝ+

  32. sarant's avatar

    sarant said

    28-29 🙂

  33. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    Πύργος: πάρκαρε την αγροτικούμπα του πάνω στις ράγες και φρέναρε το μαγκλεβίτικο που ερχόταν απ’ το Κατάκολο.

  34. 30 Δυστυχώς, Μιχάλη, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Βάζεις ένα λινκ (σύνδεσμο). Όσο υπάρχει στο διαδίκτυο θα μπορείς να επισκεφθείς τον προορισμό. Αν λείψει (π.χ. κατέβει, αλλάξει θέση κλπ) δεν μπορεί να ξαναβρεθεί. Σκέψου το εξής παράδειγμα: έχεις έναν καλό γιατρό που είναι στην οδό τάδε αριθμός δείνα στην πόλη Χ. Και στέλνεις τους γνωστούς σου σ’ αυτόν. Κι αυτός μια μέρα κλείνει το μαγαζί κι εξαφανίζεται. Μπορείς να το βρεις; Αν ο ίδιος φροντίσει ν’ αφήσει στοιχεία πού πήγε, ναι. Αλλιώς δεν γίνεται τίποτα.

    Μια λύση θα ήταν να παίρνεις οθονιές ή να τυπώνεις εκεί που λινκάρεις. Μα και πάλι τα αρχεία αυτά θα βρίσκονταν κάπου στο διαδίκτυο. Πάλι θα έπρεπε να λινκάρεις στ’ αποθηκευμένα. Οπότε; Πάρ’ τ’ αυγό και κούρεφτο.

    Πες πως τα κρατάς όλα σε δικό σου σέρβερ. Κόσμος δυσβάσταχτο για μεμονωμένο άτομο αλλά και πάλι σίγουρος δεν μπορείς να είσαι αφού πάλι πρέπει να συνεργαστείς με τους υπόλοιπους του ίντερνετ.

  35. Costas X's avatar

    Costas X said

    Καλησπέρα, υπέροχο όπως και τα προηγούμενα !

  36. Michaeltz's avatar

    michaeltz said

    34. Γιάννης Μαλλιαρός

    Εντάξει, γνωστό ότι είναι δύσκολο. Από όσα αναφέρεις, τα 1-2 είναι ατελέσφορα. Το τρίτο, σκεφτόμουν, αν οργανωνόταν ένας σέρβερ δικός μας, που να τα έχει όλα μέσα, τα βασικά εννοώ, και τα νέα να προσθέτονταν, ως αντίγραφα, από τους σχολιαστές, με αναφορά στην πηγή! Για παράδειγμα τα άπαντα του Μποστ, άλλες γελοιογραφίες άλλων, Ιωάννου, Αρχέλαου, Μητρόπουλου, τραγούδια, κλπ. Πολλά δεν θα είναι κάν προστατευμένα από κόπιράιτ. Εντάξει, κόπος είναι, αλλά μια ιδέα ήταν, μην πυροβολείτε τον… πιανίστα! Βασικός παίκτης για όλα αυτά είναι, βέβαια, ο Νικοκύρης, εμείς μια κουβέντα λέμε που δεν κοστίζει τίποτα!

    Εγώ, πάντως, που είμαι νέος (στο ιστολόγιο), όποτε βρω καιρό μπαίνω στις παλιότερες αναρτήσεις και α. βλαστημώ τον εαυτό μου που δεν σας ανακάλυψα παλιότερα, και β. μένω έκπληκτος από τον πλούτο και την ποικιλία των αναρτήσεων! Αλλά, είναι γεμάτα με αναφορές ματαιωμένες…

  37. Jorge's avatar

    Jorge said

    Το φυτό γιαμ, είναι η ντόπια γλυκοπατάτα.
    https://el.wikipedia.org/wiki/Γιαμ

    Και προς το τέλος για φινίρισμα.
    … η βάφτιση των έξι ιθαγενών

  38. sarant's avatar

    sarant said

    34-36 Αν το ιστολόγιο ήταν… επαγγελματικό, θα είχε έναν υπάλληλο επιφορτισμένο με το εξής απλό: κάθε φορά που κάποιος (πχ ο Μπλογκ) λινκάρει εικόνα πχ από το imgur, θα παίρνει την εικόνα, θα την αποθηκεύει τοπικά και θα την ανεβάζει από το ιστολόγιο, αλλάζοντας τον σύνδεσμο στο σχόλιο.

  39. Λεύκιππος's avatar

    Λεύκιππος said

    Στο διάλογο μεταξύ Διογένη του Κυνικού και Μεγ. Αλεξάνδρου όπως τον περιγράφει ο Δίων ο Προυσαεύς από το τον 1ο αιώνα, αναφέρεται ότι όταν ο Αλέξανδρος του περιέγραφε που έχει σκοπό να φτάσει και να κατακτήσει την Βαβυλώνα και τα Σούσα, για να τον «προσγειώσει» του είπε, » Ουδ’ αν ετέραν προσλάβεις μείζω της Ασίας ήπειρον τον Ωκεανόν διανηξάμενος». Ήταν γνωστή μεγάλη άλλη ήπειρος πέραν των ήδη γνωστών από τότε;

  40. Jorge's avatar

    Jorge said

    Βλέπω και ένα τέταρτο ιθαγενή, τον Ντιέγκο Κολόμβο.
    Όμως το άρθρο είναι φτωχό σε αναφορές.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Diego_Columbus_%28Lucayan%29?utm_source=chatgpt.com

  41. Jorge's avatar

    Jorge said

    Συμπληρώμα στο σχ. 40.
    Η δεύτερη αναφορά παραπέμπει στον εκδοτικό οίκο, όπου επιτρέπεται δωρεάν ανάγνωση του βιβλίου «Lucayan Legacies»

  42. Costas Papathanasiou's avatar

    Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα!
    Για να κάνει περισσότερο ζωντανή την αφήγησή του παρουσίασε τους έξι ιθαγενείς που είχε φέρει μαζί του, με όλα τους τα χρώματα και τα στολίδια, τους εκθαμβωτικούς παπαγάλους, ένα μικρό βαρελάκι με όλη τη χρυσόσκονη, που με κόπο συγκέντρωσαν από όλα τα νησιά, το βαμβακερά νήματα και τα δείγματα των δέντρων και φυτών που ήταν άγνωστα στους ευρωπαίους.”
    Τεράστια παράλειψη να μην αναφερθεί η μεγαλύτερη ανακάλυψη του Δον Κολόμβου, η “αιώρα” , εφεύρεση Αραουάκων ( https://en.wiktionary.org/wiki/hammock ) εκ των οποίων έμαθαν και οι Ευρωπαίοι χριστιανοί καλοπερασάκηδες το τί εστί ξάπλα ξεγυρισμένη παρα θιν’ αλός.
    Σημειωτέον, ως γνωστόν επίσης, ότι η Αϊτή ”έγινε η πρώτη ανεξάρτητη δημοκρατία Αφροαμερικανών και το μόνο κράτος που γεννήθηκε έπειτα από επιτυχημένη επανάσταση των δούλων. Η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας έγινε την 1η Ιανουαρίου 1804./Το όνομα Αϊτή προέρχεται από τη γλώσσα των ιθαγενών Ταΐνο και σημαίνει «γη των ψηλών βουνών» […]
    Η Αϊτή ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που αναγνώρισε την Ελληνική Επανάσταση και την Ελλάδα ως ανεξάρτητο κράτος. Μόλις τελείωσε τον δικό της απελευθερωτικό πόλεμο εναντίον των Γάλλων αποικιοκρατών, κατεστραμμένη οικονομικά, έστειλε στο Παρίσι, στον Αδαμάντιο Κοραή, 25 τόνους καφέ να εκποιηθούν, για να αγορασθούν όπλα για τον ελληνικό αγώνα.” ( https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%8A%CF%84%CE%AE ).
    Λέγεται ότι ο Αδαμάντιος ήταν ο πρώτος που είπε την ιστορική φράση “Μπράβο! Αυτός είναι καφές!” (https://www.youtube.com/watch?v=_2kxVJUg2Z8 ).
    Εκτός αυτού,πάνω σε ψηλές ραχούλες της Αϊτής, πρωτοπόρες Βλαχοπούλες πολέμησαν για τα δικαιώματα των γυναικών, εκεί δε, εκπαιδεύτηκε πολλή Κλεφτουριά μετ’ ουκ ολίγων Κολίγων, καταπώς υπονοείται και στο ακόλουθο παραδοσιακό αϊτινό τραγούδι, όπως αυτό μεταφράστηκε από τον Κώστα Βίρβο :
    Στην Αϊτοράχη την ψηλή,/ στις φυλλωσιές κρυμμένο
    αντάμωσα ένα παιδί/ να λέει -πληγωμένο:
    -Να ‘βγαινα μάνα μ’ στο κλαρί!/ Είναι η σκλαβιά -πολύ πικρή(x2)
    Εκεί ο φόβος κι η ντροπή καρδιές δε λαχταράει
    εκεί βλασταίνουν οι ανθοί κι η γης μοσχοβολάει
    -Να ‘βγαινα…
    Εγώ δεν κάνω για ζευγάς, για σέμπρος για τσιράκι
    να με προστάζει ο κεχαγιάς απ’ τ’ αψηλό κονάκι
    -Να ‘βγαινα…
    https://www.youtube.com/watch?v=K4Wv6ZzPCHw “Να ‘βγαινα μάνα μ’ στο κλαρί”- Βίκυ Μοσχολιού (Μουσική/Στίχοι: Γιάννης Μαρκόπουλος/Κώστας Βίρβος Δίσκος Θεσσαλικός κύκλος – 1974)

  43. … ο Μαρτίν Αλόνσο Πινθόν … Θέλει να βρεί μόνος του το ποθητό χρυσάφι …
    … Πιστεύει  πως ο ινδός που έχει μαζί του θα τον οδηγήσει στο μέρος όπου υπάρχει χρυσός». …

    Απέβλεπε σε
    ίνδιον όφελος
    ο Πινθόν

  44. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

    ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    42# Δεν έφερε μόνο την αιώρα για (εμάς) τους κοπρίτες. Για τους αφισιονάδος των πούρων (και του κινηματογράφου) αυτό, σε έξοχη ως συνήθως μετάφραση Έφης Καλλιφατίδη.

    https://www.politeianet.gr/books/9789607009982-cabrera-infante-guillermo-libro-agios-o-kapnos-156614

  45. spyridos's avatar

    spyridos said

    37

    Η λέξη γιαμ είναι πιθανότατα δυτικοαφρικανική και έφτασε στην Αμερική με τους σκλάβους πολύ αργότερα.
    έτσι λένε οι Αφρικανοί. Στο παρακάτω κείμενο δεν συμφωνούν απόλυτα.
    Αν κατάλαβα καλά ο Κολόμβος έγραφε ajes.
    Στις αγγλικές μεταφράσεις του ημερολογίου χρησιμοποιείται ο όρος λανθασμένα και αναχρονιστικά.
    Το γιαμ είναι γλυκοπατάτα ή μια από τις ~, υπάρχουν διαφορετικά είδη. Ο Κολόμβος έφερε από το πρώτο ταξίδι του την γλυκοπατάτα στην Ευρώπη. Διαδόθηκε πολύ πριν την πατάτα.

    Amerindian words borrowed by Columbus

    It is hardly surprising that Columbus uses few amerindianisms, since his Journal is only intermittently concerned with description of the life and customs of the territories he discovered. He does make attempts at verbal communication with the islands’ inhabitants (usually in an effort to gain information on the availability of gold and other commodities), but it appears from his account that such attempts had only limited success. Novel concepts are therefore labelled, for the most part, with the Spanish vocabulary available to Columbus. Thus, the dug-out canoes of the islanders are generally (on 16 occasions) referred to as almadías, while the borrowing canoa appears only four times (all at 17.12). The only other amerindianisms used by Columbus are cacique `Indian chieftain’ (17.12), and the disputed ajes `yam’ (21.12), which is described by Corominas-Pascual as a `voz de origen antillano’, but which may be an arabism.31 The same plants are referred to as mames (4.11), a variant of (or perhaps a misreading of) niames, a form found in the non-verbatim part of Las Casas’s digest of the Journal, later ñames, a word which is possibly of W. African origin.

  46. spyridos's avatar

    spyridos said

    Estas tierras son muy fértiles,
    ellos las tienen llenas de mames, que son como çanahorias, que
    tienen sabor de castañas, y tienen faxones y favas muy diversas
    de las nuestras y mucho algodón, el cual no siembran y nace
    por los montes, árboles grandes y creo que en todo tiempo lo
    aya para coger, porque vi los cogujos abiertos y otros que se
    abrían y flores todo en un árbol, y otras mil maneras de frutas
    que me no es posible escrevir, y todo deve ser cosa provechosa.

    Όχι mames τα λέει ο Κολόμβος.
    Μοιάζουν με çanahorias (κασάβα, ρίζα από τη γιούκα), αλλά έχουν διαφορετική υφή και γεύση κάστανου.
    Τώρα μπερδεύτηκα γιατί νόμιζα ότι κι η κασάβα είχε νοτιοαμερικάνικη καταγωγή.

  47. Jorge's avatar

    Jorge said

    # 46 στο Αγγλικό άρθρο του σχ. 37 και στις συζητήσεις, γίνεται ακόμα χειρότερο.

    This article is about the large tuberous starchy root eaten as a staple food. For the North American yam, see Sweet potato.

  48. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    39 Λεύκιππος

    Θα περιμέναμε ούδ’ αν προσλάβοις.

  49. … θύμα της ωχράς σπειροχαίτης …

    Κατά μία εκδοχή επειδή είχε έρθει σε επαφή με
    σπείρες Αϊτιανών,
    γνωστών, μετέπειτα, και ως
    Spirohaitians

    Τέτοιες σπείρες
    αποδομινικανομημένων Αϊτιανών
    αποδεκατίστηκαν
    στην Σφαγή του Πετροσέλινου,
    όταν λέγανε, λέει, περσίλ
    αντί για περεχίλ
    (και δεν το ξαναείπαν)

  50. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    49 Προφ Λάου

    Μετά την αναγνώριση του ελληνικού κράτους από την Αϊτή, Σπειροχαϊτινοί ήρθαν να ζήσουν εδώ. Ξακουστός του κλάδου αυτού ο Σπειροχαΐτογλου, που τον Νοέμβριου του 1924 τον σκότωσε το γαμημένο το ωχροβάκτηρο. Έκτοτε είναι αλήθεια ότι ο χαλβάς πήρε την κάτω βόλτα, παρότι έφτασε στα ράφια της Άνω Βόλτα.

  51. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    50

    τον Νοέμβριο του 2024

  52. sarant's avatar

    sarant said

    49 Αυτή τη φοβερή ιστορία την αγνοούσα. Λέει ότι το σιμπολέτι μπορεί να είναι μύθος, αλλά και πάλι τέτοια σφαγή……

  53. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

    ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    49# Η σύφιλη είναι Αϊτιαστική ασθένεια, ντροπής πράματα.

  54. spyridos's avatar

    spyridos said

    47
    Μέγα μπέρδεμα.
    Αμέτρητα άρθρα και βιβλία.
    Δεν έχω χρόνο.
    Θυμάμαι ότι είναι επικίνδυνο να αρχίσεις συζήτηση με Αφρικανούς για την καταγωγή του γιάμ.
    Μεγάλα τα πάθη για την κλεμμένη πολιτιστική κληρονομιά.

    Βέβαια στο Πετροσέλινο οι σκλάβοι έσφαζαν άλλους σκλάβους γιατί οι αφεντάδες τους, τους έμαθαν άλλη γλώσσα.

  55. Jorge's avatar

    Jorge said

    Parsley

    BY RITA DOVE

    1. The Cane Fields

    There is a parrot imitating spring

    in the palace, its feathers parsley green.   

    Out of the swamp the cane appears

  56. spyridos's avatar

    spyridos said

    Μάθαμε καινούργιο όρο. Σιμπολέτι.
    Οι Γερμανοί στην κατοχή ρωτούσαν όσους υποπτεύονταν ότι είναι Εγγλέζοι κατάσκοποι, ή μεταμφιεσμένοι στρατιωτικοί να πουν Scheveningen. Οι Ολλανδοί το πιστεύουν απόλυτα αυτό το σιμπολέτι, αλλά δεν είμαι σίγουρος αν είναι αληθινό.
    Ούτε οι Γερμανοί το λένε σωστά. Και πως το ρωτούσαν; Το είχαν γραμμένο σε καρτέλα;
    Αυτές τις αμφιβολίες δεν τολμάμε βέβαια να τις εκφράσουμε δημόσια στις περιοχές από Χάγη ως Ρότερνταμ.
    Καλύτερα να κυκλοφορήσεις με μπλουζάκι Άγιαξ.

  57. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    56 Σπύρι

    Στο Κριτ. 5,6 το παιχνίδι με sin/shin στο shibboleth

  58. 52,

    Έχουν ιστορική βάση αυτοί οι θρύλοι, όπως φαίνεται, αλλά θρύλοι.

    Επ’ ευκαιρία, θυμάμαι πριν λίγα χρόνια «ιστορία» (σαφέστατα ηπιότερη) με οπαδούς απ΄ τον Ελληνικό Βορρά σε ντέρμπυ στην Αθήνα, όπου το τεστ από τους εντός έδρας στον συνωστισμό του ηλεκτρικού ήταν, λέει, «Πες ‘μπαλαλάικα'» για εξακρίβωση προέλευσης.

  59. To Shibboleth φαντάζομαι το έχουν δει οι περισσότεροι και σε κάποιο βήμα login, όπου γίνεται αυτόματη εξακρίβωση στοιχείων.

  60. Το Shibboleth το ξέρω γιατί έτσι ονομάζεται ένα σύστημα επαλήθευσης σε δεν θυμάμαι ποιο ακαδημαϊκό δίκτυο επικοινωνίας. Αλλά είχα ξεχάσει ότι είναι τέτοια λέξη που πρέπει να προφερθεί σωστά, στην Παλαιά Διαθήκη.

  61. 59/60 Α να, μπράβο. Και χρόνια πολλά!

  62. sarant's avatar

    sarant said

    56 Αν το προφέρουν με σκ- οι Ολλανδοί και με σ- παχύ οι Άγγλοι, είμαστε κοντά στο βιβλικό δίλημμα με το σιμπολέτι.

  63. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    57

    12,5-6

  64. spyridos's avatar

    spyridos said

    Μια φωτογραφία από καλαμάκι για να δούμε αν θα το πουν σουβλάκι.

    Ο Γερμανός του Ταραντίνο που κάνει λάθος το σήμα για τις τρεις μπύρες.

    Τη δεκαετία του 80 δεν καταλαβαίναμε ακόμα ότι ο τουρίστας ήθελε να πει όχι όταν κουνούσε το κεφαλάκι του δεξιά αριστερά και νομίζαμε ότι έπαθε εγκεφαλικό.

  65. spyridos's avatar

    spyridos said

    62
    Στο λινκ της Βίκι έχει ηχητικό κουμπί με τη σωστή προφορά.

    63
    Δεν το κατάλαβα. Σιμπολέτι.

  66. spyridos's avatar

    spyridos said

    Ο ενθουσιώδης Έλληνας εστιάτορας που όλος χαρά φωνάζει Άγιαξ-Άγιαξ στον Ροτερνταμιανό τουρίστα και δεν καταλαβαίνει το συννεφιασμένο βλέμμα. Αυτό κι αν είναι.

  67. Jorge's avatar

    Jorge said

    Αθάνατα Windows Aztec, ούτε αναφορά δεν χρειάζεται να συντάξουμε. 🙂

  68. Jorge's avatar

    Jorge said

    66.
    Άγιαξ-Πανάθα 0-1 Πάσχα 1996,
    Μας άκουσαν να μιλάμε ελληνικά στο Βλάαρντιγκεν και ακόμα τρέχουμε.

  69. 62,

    Θυμάμαι φίλο που όταν δεν τού άρεσε το πρόγραμμα σε κάποιο συνέδριο σχολίαζε

    «Δις σέτζιουλ ιζ φουλ οφ σκιτ»

  70. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

    ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    58# Έτσι που το κάνανε το αλκοτέστ άντε να το περάσεις.

  71. Costas Papathanasiou's avatar

    Costas Papathanasiou said

    Shibboleth: From Hebrew שִׁבֹּלֶת / שיבולת (šibbṓleṯ, “stream, torrent”), previously thought to derive from Hebrew שִׁבֹּלֶת / שיבולת (šibbōlet, “ear of wheat”) https://en.wiktionary.org/wiki/shibboleth , το νυν αναθεωρημένο ως Τόρεντ/ Χείμαρρος και πριν λεγόμενο ‘Στάχυς’ 12,5-6 http://www.imgap.gr/file1/AG-Pateres/AG%20KeimenoMetafrasi/PD/07.%20Krites.htm.
    Καρπερός ο Εφραίμ : Ελληνιστική κοινή Ἐφραίμ < εβραϊκή אפרים (Efráyim: διπλό φρούτο, γεμάτος φρούτα),
    Σχετικοί Έλεγχοι:-Πες ‘Στάχυς’. –Δε μασάω! -Πες ‘Χείμαρρος’. –Τζήμερος!
    Και κατ’ αυτόν τον τρόπο οι Εφραθίτες ή ξεσταχυάζονταν ή τους πνίγαν στον Ευφράτη (τους έπαιρνε δηλαδή το ποτάμι έτσι κι αλλιώς).

  72. 55,

    Α, μέρες του Πάσχα που ‘ναι, η Ρίτα Νταβ έχει και γλυκύτατο παιδικό ποίημα (που το έγραψε μικρή) για το Rabbit with the Droopy Ear (Το λαγουδάκι με το πεσμένο αυτάκι).

  73. 50,

    Με δυσκολίες πάντα
    η Ελληνική Χαλβουργία

  74. sarant's avatar

    sarant said

    64 Κι εγώ τη σκηνή του Ταραντίνο σκέφτηκα

    71 🙂

  75. 71,

    Γλίτωναν τον Ευφράτη
    μόνον οι
    εξόχως ευφραδείς.

  76. ΓΤ's avatar

    ΓΤ said

    Χαρακτηριστική η απουσία του Kid.

  77. Pedis's avatar

    Pedis said

    # 56 κλπ – Και το ανάλογο τεστ στα ελληνικά θα είναι να προφέρουν «ευθυμία» ή καλύτερα «ευχρηστία»; ‘Η όταν σκέφτονται τι να φάνε αν πουν «κάνα σάντουιτς» περνάνε το τεστ; 😋

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

    ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το ωραίο (σαν) παραμύθι συνεχίζεται, απολαυστικότατο!
    Ο μούτσος το κάρφωσε στην αμμούτσα του ύφαλου, και πάει το καράβι! Αναρωτιόμουν, όταν διάβασα αυτό το σημείο, πώς διάτανο θα διευθετούσαν τα υπάρχοντα και το πλήρωμα ενός ολόκληρου καραβιού, σε μέρη άγνωστα (και ξωτικά). Τα βόλεψε ο ναύαρχος!

    What Happened on CHRISTMAS 1492 Changed History Forever

  79. sarant's avatar

    sarant said

    76 To λέω κι εγώ στο σημερινό

  80. Λάμπας's avatar

    Λάμπας said

    Σήμερα το ΣΚΑταΙ δείχνει τον «Τελευταίο Πειρασμό» του Σκορτσέζε. Νομίζω πως δεν έχει ξαναπροβληθεί στην ελληνική τηλεόραση. Κάποιο κανάλι το είχε βάλει κάποτε στο πρόγραμμα, αλλά τελικά δεν το έδειξε. Για να δούμε σήμερα…

  81. Pedis's avatar

    Pedis said

    72 ->

  82. 😀

Σχολιάστε

 
Σχεδίασε έναν Ιστότοπο όπως αυτός με το WordPress.com
Ξεκινήστε