Μεζεδάκια κυριακάτικα

Κυριακάτικα, διοτι χτες Σάββατο ήταν πρώτη του μηνός και πήρε προτεραιότητα το Μηνολόγιο. Κι  άλλες φορές έχει γίνει αυτό,  κι άλλες φορές το πολυσυλλεκτικό μας άρθρο τιτλοφορήθηκε «Κυριακάτικα μεζεδάκια». Αλλά με την αντιστροφή των όρων της πρότασης προβάλλεται περισσότερο η πιθανότητα να είναι επίρρημα το «κυριακάτικα».

Και επειδή η βδομάδα που πέρασε σημαδεύτηκε από τη συζήτηση για τον θάνατο του Διονύση Σαββόπουλου, ταιριάζ\ει να αρχίσουμε  με  ένα σαββοπουλικό μεζεδάκι -όχι του ίδιου του μακαρίτη, προς Θεού, αλλά σχετικό με  την  κηδεία του.

Εξώδιος ακολουθία, γράφει ο τίτλος,  ίσως με έλξη από το «έξω». Εξόδιος βέβαια. Θα έγραφε και «έξωδος» άραγε; Μάλλον όχι. Ή επηρεάζει  (και) το τριώδιο;

* Δείτε τώρα αυτόν τον  τίτλο του in.gr:

Ο  πενηντάχρονος λοιπόν  είδε έναν αστυνομικό να προκαλεί φθορές, του είπε να  σταματήσει, αυτός αρνήθηκε,  οπότε επιτέθηκε εναντίον του με μαχαίρι (δεν ήταν εκεί,  χτύπαε τον αέρα, για να τιμήσουμε τον εκλιπόντα). Εδώ που τα λέμε, αν  ήταν οι φθορές διακεκριμένες καλά του έκανε.

Έτσι δεν έγινε;

Αν βέβαια κλικάρετε  και διαβάσετε το άρθρο θα δείτε πως τις φθορές τις προκαλούσε  ο 50χρονος.

Αμφισημία ασφαλώς υπάρχει -μπορεί άραγε να  αποφευχθεί με οικονομικό τρόπο; Ίσως  «που προκαλούσε φθορές και επιτέθηκε κτλ.»  αλλά έτσι το βαρύ στοιχείο,  η επίθεση με  μαχαίρι, περνάει  δεύτερο.

* Κι άλλος τιτλος, αυτή τη φορά από την ΕφΣυν

Xειροπέδες (αλλά γιατί σε εισαγωγικά;  )  σε 54χρονο για «διακεκριμές» κλοπές.

Είναι εύκολο να ξεφύγει συλλαβή από πολυσύλλαβη  λέξη, είδος αθέλητης απλολογίας. Το λέει αυτό  κάποιος που έγραψε  βιβλίο και στον πρόλογο έβαλε τη λέξη  «απομνηνευματογράφος».

* Και μια λέξη που έμαθα, σε άρθρο για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Στερεάς Ελλάδας.

Προτείνεται να ιδρυθεί Τμήμα Πολιτισμών της Διασποράς και πολιτισμικών Γεωμπλόκων.

Και γεννάται το  ερώτημα, το γεωμπλόκο ή ο γεωμπλόκος; Μάλλον το πρώτο. Τίποτα geobloc θα είναι.

* Συνεχίζουμε με τίτλους

Παραδόθηκε ο δράστης της δολοφονίας,  χθες Κυριακή, στην Κίσσαμο

Χθες παραδόθηκε; Χθες έγινε η δολοφονία; Στην Κίσσαμο παραδόθηκε ή στην Κίσσαμο έγινε  η δολοφονία; Αγνωστο.

Προσέξτε και το άρθρο του ΑΠΕ:

Στις αστυνομικές αρχές παραδόθηκε ο δράστης της δολοφονίας, χθες Κυριακή αργά το απόγευμα, κατά την διάρκεια της γιορτής Καστάνου στο χωριό Έλος, του Δήμου Κισσάμου Χανίων.

Κατά τη διάρκεια της γιορτής παραδόθηκε ή κατά τη  διάρκεια της γιορτής δολοφόνησε; Η λογική λέει  το δεύτερο, η  σύνταξη της πρότασης λέει  το πρώτο.

* Κι ένα  αστείο σαρδάμ -εντάξει, τα σαρδάμ είναι προφορικά, αυτό είναι γραπτό,  αλλά και πάλι…

Βίντεο από τη  στιγμή που ο εγκέφαλος «χτυπά», είναι ο τίτλος. Ο καημένος ο συντάκτης, μέρα αργίας κιόλας, έκανε το σαρδαμάκι αντί για «εγκέλαδος».

Υπό συζήτηση είναι και τα εισαγωγικά στο «χτυπά». Γιατί βρε παιδιά; Και τότε γιατί δεν  βάζετε εισαγωγικά και στον  εγκέφαλο  ή στον Εγκέλαδο;

Και μια παρωνυχίδα -η σειρά των όρων της πρότασης: «τη στιγμή που ο Εγκέλαδος χτυπά» είναι αγγλισμός, λέω. Στα  ελληνικά, λέω, είναι (ή ήταν; ) συχνότερη  η σειρά «τη στιγμή που χτυπά ο Εγκέλαδος».

* Σε πολύ ενδιαφέρον άρθρο, επετειακό λόγω της 28ης Οκτωβρίου, διαβάζουμε για τα υπόγεια κρατητήρια της γερμανικής Κομαντατούρ στην οδό Κοραή.

Ο τίτλος του άρθρου είναι:

Κοραή 4: Tα κρατητήρια της περιβόητης Kommandatur στο κέντρο της Αθήνας – Εκεί όπου οι τοίχοι μιλούν ακόμα

Προσέξτε όμως. Η ονομασία της απαίσιας αρχής στα γερμανικά ήταν Stadtkommandantur, και σύντομα Kommandantur. Είχε και ένα n. Στα  ελληνικά το είπαμε Κομαντατούρ,  το γράψαμε Κομαντατούρ (ή Κομμαντατούρ). Καλά κάναμε, ταιριάζει με τους κανόνες  ευφωνίας της γλώσσας μας,  που δεν έχει το ν-τ, έχει d και nd, εκτός από δάνειες λέξεις όπως αντάντε (που λίγοι την προφέρουν «ιταλοσωστά», andante) ή παλιά την Αντάντ, που κανείς δεν την πρόφερνε γαλλοσωστά.

Αλλά αν θες κύριε συντάκτη να γράψεις τον  τίτλο στα ξένα, για να δείξεις ότι ξέρεις, δείξε ότι ξέρεις και γράψε το Kommandantur

Στο ίδιο άρθρο υπάρχει η συγκλονιστική φωτογραφία:

Στο άρθρο γράφεται: 20/7/44. Μας έπιασαν οι Γερμανοί, διότι είμεθα αναρριχώμενοι επί των θυρών των τραμ της ΗΕΜ (σσ Ηλεκτρική Εταιρεία Μεταφορών). Εδώ είμεθα 80 κρατηθένετες επί 24ωρο», γράφει ο Κωνσταντίνος Κομπενάς. 

Η αβλεψία «κρατηθένετες» δεν πειράζει,  αλλά το όνομα γράφεται λάθος, το σωστό είναι Κουμπενάς. Ο συντάκτης θα είναι νεότερος και δεν θα έχει συναντήσει τον παλιό αυτό τρόπο για να γράφεις το ΟΥ,  σαν όμικρον με αυτάκια. Εγώ τον πρόλαβα, τον καιρό που γράφαμε με το χέρι.

Και θυμάμαι τον  Μπουκανιέρο, τον αξέχαστο, να παραπονιέται ότι τον καιρό που γράφαμε  με το χερι μπορούσες να γράψεις ένα  σωρό περίεργους συνδυασμούς γραμμάτων,  και να τους τυπώσεις ενίοτε -ενώ τώρα πρέπει να ψάχνεις αν υπάρχει Unicode για τη λιγατούρα του ΟΥ. Υπάρχει, αλλά για το λατινικό αλφάβητο. Για να είμαστε δίκαιοι, οι περισσότερες καθιερωμένες λιγατούρες υπάρχουν.

* Αυτό το στέλνει ο σινεφίλος μας αν και δεν έχει σχέση  με το σινεμά καθαυτό, μάλλον με  τη σόου μπίζνες.

Δεν ξέρω πού το βρήκε, ούτε αν είναι φωτοσοπιά ή τρολιά.

Πάντως ανάμεσα στον Χιώτη και  στον Καζαντζίδη, στη  φωτογραφία, είναι η Μαρινέλλα.

* Γράφει φίλος, καθηγητής μέσης εκπαίδευσης, κι  εγώ κοπιπαστώνω:

Κοίταζα πριν λίγο ένα τεστ που έβαλε συνάδελφος στη γλώσσα της Α Λυκείου. Το θέμα είναι από την τράπεζα θεμάτων του ΙΕΠ με αριθμό 38732 και παραθέτει άρθρο της lifo του 2021. Μου άρεσε ο τίτλος και άρχισα να το διαβάζω, μέχρι που έπεσα στο Μπουμπάι. Σκέφτηκα μήπως είναι κάποιο μέρος που αγνοώ, αλλά ψάχνοντάς το, βρέθηκα στο Μουμπάι. Πόλη της Νομανσλάνδης με υπαίθριο βιβλιοπωλείο δεν είχα ξαναδεί…

Αλλά αν θέλουμε να είμαστε αυστηροί σε θέματα ορολογίας το Μπουμπάι  δεν ανήκει στη  Νομανσλάνδη αλλά  στη Χώρα των Αγνώριστων, αφού είναι υπαρκτό όνομα πόλης αλλά παραλλαγμένο. Βέβαια,  η Απωνία (η Χώρα των  Αγνώριστων) συνορεύει με τη Νομανσλάνδη!

* Γράφει άλλος φίλος:

Οι ξενισμοί, γαλλισμοί, αγγλισμοί κ.λ.π., δεν με ενοχλούν όταν έχουν ενταχθεί ομαλά στην ελληνική γλώσσα, και μάλιστα όταν εξυπηρετούν την έκφραση.

Η φράση «σαν να μην υπάρχει αύριο» που ακούγεται τα τελευταία χρόνια, από την αγγλική «like there is no tomorrow», τονίζει γλαφυρά, ακόμη και ποιητικά κάποιες φορές, την υπερβολή κάποιας ενέργειας, όπως π.χ. «Γλεντούσαμε κάθε μέρα σαν να μην υπήρχε αύριο», ή έστω «…κάναμε γλέντια δίχως αύριο».
Όμως αυτό το «δίχως αύριο» του τίτλου, το θεωρώ τελείως άσχετο και αδικαιολόγητο.

Eσείς τι λέτε;

* Και μια απορία φίλου. Εγώ δεν ξέρω να απαντήσω, οπότε την παραπέμπω στη συλλογική σας σοφία.

«Πέτυχα τη λέξη «νταγιασλίκι» σε ένα τραγούδι του Μηλιώκα. Την αναζητώ μα δεν την βρίσκω πουθένα πέρα από την παράθεση των ίδιων στίχων.

Τις άλλες μου την έδωσε και κοίταγα τα άστρα
μονάχος νταγιασλίκι, σκέψη βαριά με πλάκωσε

Γνωρίζεις τη σημασία της; Από το νταγιαντώ ίσως;»

Εγώ, είπα, δεν ξέρω. Να ρωτήσουμε τον  Μηλιώκα ή ξέρει κάποιος άλλος;

* Σε άρθρο της ΕφΣυν διαβάζω για «τον πόλεμο της ταρίφας» και πιο κάτω «πίσω από τις ταρίφες κρύβεται».

Στα αγγλικά  είναι tariff αλλά στα ελληνικά  λέμε «δασμός, δασμοί». Οι ταρίφες είναι άλλο πράγμα,  εκτός αν κάνουν  ταξιτζήδες τις διαπραγματεύσεις.

* Σε άρθρο για τον  Τζέιμς Ντιν διαβάζουμε για «τα αντιπολιτισμικά κινήματα». Ο φίλος που το έστειλε υπέθεσε ότι είναι αβλεψία αντί για «αντιπολεμικά», εγώ όμως είμαι βέβαιος ότι πρόκειται για κακή απόδοση του «counter culture». Κινήματα αντικουλτούρας ή κάτι τέτοιο, δηλαδή.

Εχει κι άλλα το άρθρο, φωνάζει  από μακριά ότι είναι  κακή μετάφραση.

* Κλείνω με μια νέα εθνική γιορτή και αργία:

Εορτασμός επετείου 28ης Μαρτίου λέει η ανακοίνωση του δήμου Ελληνικού-Αργυρούπολης.

Στις 28 Μαρτίου ξεκίνησε η Κομμούνα του Παρισιού, πολύ προχώ να το γιορτάζουν.

Ή πρόκειται για διασταύρωση της 25ης Μαρτίου με την  28η Οκτωβρίου!

Καλή φάση, συνδυάζεται και με  την 25/3, παίρνεις και καμιά άδεια και λείπεις όλη τη βδομάδα!

Καλό Κύριακο! Και χρόνια  πολλά στον Ακίνδυνο, στον Αφθόνιο, στον Πηγάσιο, στον Ελπιδοφόρο και τον Ανεμπόδιστο -και σε όποιους έχουν γενέθλια σήμερα!