Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Υπάρχει λέξη ‘διπόρος’;

Posted by sarant στο 18 Μαρτίου, 2009


Την παροιμιώδη φράση «ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει» την ξέρουμε όλοι μας. Εδώ και μερικά χρόνια κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο η άποψη ότι η φράση αυτή είναι παρεφθαρμένη ή χαλκευμένη, και ότι το σωστό είναι «ασθενής και διπόρος». Άλλοι έχουν προτείνει άλλες λέξεις αντί για τον οδοιπόρο: ωδιπόρος, ωδυπόρος. Υποτίθεται πως όλες αυτές οι λέξεις (διπόρος, ωδιπόρος κτλ.) σημαίνουν την εγκυμονούσα ή τη θηλάζουσα γυναίκα. Εγώ ισχυρίζομαι ότι όλες αυτές οι λέξεις είναι ανύπαρκτες και ότι βρισκόμαστε μπροστά σε έναν ακόμα μύθο.

Είχα γράψει μερικά πράγματα στις σελίδες μου, πριν αποκτήσω ιστολόγιο. Καθώς μπήκαμε και πάλι στη Σαρακοστή,  το θέμα ξαναήρθε στην επικαιρότητα και κρίνω σκόπιμο να επικαιροποιήσω κι εγώ το σημείωμά μου, να διορθώσω κάποιες ανακρίβειες και να το εστιάσω στην παραλλαγή του μύθου που ακούγεται συχνότερα: ότι δηλαδή, το «σωστό» είναι «ασθενής και διπόρος».

Η φήμη για την ανύπαρκτη λέξη «διπόρος» προϋπήρχε, αλλά εμφανίστηκε στις στήλες των εφημερίδων σχετικά πρόσφατα. Τον Μάρτιο του 2006, η υπουργός εξωτερικών κ. Μπακογιάννη βρισκόταν σε επίσκεψη στην Ουάσινγκτον· σε παραπολιτική στήλη εφημερίδας δημοσιεύτηκε ότι έφαγε φιλέτο σε κάποιο επίσημο γεύμα, αν και ήταν Σαρακοστή· ο σχολιογράφος πρόσθεσε τη γνωστή παροιμιώδη φράση «ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει».

Σε επόμενο φύλλο, ο σχολιογράφος της εφημερίδας πληροφόρησε τους αναγνώστες του ότι:

Η κυρία Λυδία Ιωαννίδου-Μουζάκα, δημοτική σύμβουλος Αθηναίων και επίκουρη καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής με πληροφορεί ότι η πραγματική φράση είναι «ασθενής και διπόρος αμαρτίαν ουκ έχει», όπου «διπόρος» είναι η θηλάζουσα γυνή. Η παραφθορά, γράφει, έχει γίνει από τους παλιούς αγωγιάτες, εμπόρους και ταξιδιώτες που ταξίδευαν ημέρες πολλές με τα καραβάνια και έψαχναν για δικαιολογίες.

Η κυρία Ιωαννίδου-Μουζάκα, αν και καθηγήτρια Ιατρικής, δεν έκρινε αναγκαίο να παραθέσει πηγές που θα τεκμηρίωναν την άποψή της. Άλλωστε, η άποψη δεν είναι δική της, κυκλοφορεί εδώ και πολλά χρόνια σε καφενειακό επίπεδο. Κάποιος τη θυμάται από έναν καθηγητή του στο γυμνάσιο, άλλος την έχει ακούσει από τον λοχαγό του στο στρατό, παράλλος από το κατηχητικό. Τώρα με το Διαδίκτυο, την έχω δει σε μερικά ιστολόγια, ενώ έμαθα ότι και ο Γιάννης Καλαμίτσης στον Real FΜ τις προάλλες, με το έμπα της Σαρακοστής, επανέλαβε ότι, τάχαμου, το σωστό είναι διπόρος.

Εγώ έχω σοβαρές ενστάσεις και πιστεύω πως πρόκειται για μύθο.

Καταρχήν (ή καταρχάς αν επιμένετε πολύ), λέξη «διπόρος» δεν υπάρχει. Όταν λέμε δεν υπάρχει, εννοούμε βέβαια ότι δεν τη βρίσκουμε στα λεξικά και στα σώματα της ελληνικής γραμματείας. Λέξη «διπόρος» λοιπόν δεν υπάρχει ούτε στα σύγχρονα λεξικά (Τριανταφυλλίδη, Μπαμπινιώτη), ούτε στου Δημητράκου που περιλαμβάνει και τις αρχαίες λέξεις, ούτε στο Λίντελ Σκοτ που είναι το λεξικό της αρχαίας, ούτε στο λεξικό του Λάμπε που έχει αποδελτιώσει πατριστικά κείμενα, ούτε στο TLG που έχει όλα τα σωζόμενα κείμενα της αρχαίας γραμματείας. Δεν υπάρχει, τελεία και παύλα. Διότι, αν μια λόγια λέξη δεν βρίσκεται στα λεξικά, ούτε στο σώμα της αρχαίας γραμματείας, ούτε μαρτυρείται έμμεσα από μεταγενέστερους τύπους, πώς μάθαμε την ύπαρξή της; Μας πήρε τηλέφωνο ο Πλάτωνας και μας την είπε;

Όχι μόνο αυτό, αλλά δεν μπορεί να υπάρξει λέξη διπόρος, διότι στην ελληνική τα σύνθετα με το δι- ανεβάζουν τον τόνο. Αυτός που έχει δύο πτυχές είναι δίπτυχος, αυτός που έχει δύο πόδια είναι δίποδος, αυτός που έχει δύο χώρους είναι δίχωρος και ούτω καθεξής. Αυτός λοιπόν που έχει δύο πόρους είναι δίπορος, όχι διπόρος. Λέξη «δίπορος» μπορεί να υπάρξει, και υπάρχει.

Μα καλά, δεν θα μπορούσε να κατεβεί ο τόνος χάριν του μέτρου; θα ρωτήσετε. Δεν το βρίσκω τόσο πιθανό, αλλά, έτσι για χάρη της συζήτησης ας υποθέσουμε ότι ο τόνος κατέβηκε για κάποιο λόγο. Όμως, τι σημαίνει δίπορος; Η λέξη «δίπορος» εμφανίζεται μία και μοναδική φορά στο σύνολο της αρχαίας γραμματείας, στις Τρωάδες του Ευριπίδη: δίπορον κορυφάν ίσθμιον (στίχος 1097) και σημαίνει, προφανέστατα, την περιοχή που έχει δυο περάσματα. Πουθενά δεν βρήκα, παρ’ όλο που έψαξα με μεγάλη επιμέλεια, κάποιο χωρίο που να συνδέει τη λέξη δίπορος με τις θηλάζουσες γυναίκες!

Επομένως, η δήθεν σωστή φράση «ασθενής και διπόρος» είναι κατασκευασμένη εκ των υστέρων και έγινε από την επιθυμία να διορθωθεί η γνωστή σε όλους μας παροιμιώδης φράση. Και αφού η φράση είναι παροιμιώδης, ας δούμε τι λέει γι’ αυτήν ο Νικόλαος Πολίτης στο μνημειώδες έργο του. Είμαστε τυχεροί, γιατί τη φράση την έχει καταλογογραφήσει στο λήμμα ‘αμαρτία’ κι έτσι υπάρχει στο εκδομένο τμήμα του έργου του, που φτάνει έως την αρχή του γράμματος Ε, ενώ το υπόλοιπο μένει να σκονίζεται σε κάποια υπόγεια προς δόξαν του ελληνικού κράτους που δεν μπορεί να διαθέσει για ένα έργο εθνικής σημασίας το ένα δέκατο απ’ όσα τρώει ένα μέσο γκόλντεν-μπόι σε ένα μήνα. Λοιπόν, ο Πολίτης (τον μεταφράζω σε νεότερα ελληνικά), αφού χαρακτηρίσει «κοινότατη» τη φράση, λέει:

Ότι επιτρέπεται να καταλύουν τη νηστεία, χωρίς να αμαρτήσουν, ο ασθενής, για θεραπεία της νόσου, και ο οδοιπόρος, λόγω της δυσχέρειας να προμηθευτεί τα αναγκαία. Και συνεχίζει: Από την αρχαΐζουσα γλώσσα φαίνεται να είναι εκκλησιαστικό ρητό, αγνοώ όμως πόθεν ελήφθη. Και προσθέτει: Η ορθόδοξη εκκλησία συγχωρεί την κατάλυση της νηστείας στους ασθενείς και στις λεχώνες: «Η νηστεία επενοήθη δια το σώμα ταπεινώσαι. Ει ουν το σώμα εν ταπεινώσει εστί και ασθενεία, οφείλει μεταλαβείν, καθώς βούλεται και δύναται βαστάσαι, τροφής και ποτού (Τιμόθεος Αλεξανδρείας). Τέλος, παραθέτει μια ρώσικη παροιμία: Τον οδοιπόρο ο Θεός συγχωρεί.

Πράγματι, η φράση «ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει» δεν είναι αυθεντικά εκκλησιαστική, δεν υπάρχει σε πατερικό ή άλλο κείμενο. Πρόκειται για μεταγενέστερη παροιμιώδη φράση, απόσταγμα λαϊκής σοφίας παρόμοιο με τη ρώσικη παροιμία που δίνει ο Πολίτης. Άλλη παροιμιώδης φράση με «διπόρο» δεν υπήρξε ποτέ. Η εξαίρεση του οδοιπόρου από την υποχρέωση της νηστείας μπορεί να μην κατοχυρώνεται από την εκκλησία, βρήκε όμως ισχυρότατη απήχηση στη ζωή, αφού μέχρι αρκετά πρόσφατα τα χερσαία ταξίδια ήταν μακρόχρονες και δύσκολες υποθέσεις. Παρεμπιπτόντως, στο Ισλάμ οι ταξιδιώτες εξαιρούνται από την υποχρέωση της νηστείας.

Πάντως, τα εκκλησιαστικά κείμενα που βρήκα για το θέμα της νηστείας εξαιρούν μόνο τους ασθενείς (εκτός ει μη δι’ ασθένειαν σωματικήν εμποδίζοιτο, λέει ο 69ος αποστολικός κανόνας) και δεν κάνουν λόγο για άλλες εξαιρέσιμες κατηγορίες. Μάλιστα, στην πρώτη ομιλία «Περί νηστείας», ο Μέγας Βασίλειος ούτε τους ασθενείς εξαιρεί από την υποχρέωση της νηστείας, την οποία θεωρεί ευεργετική για την υγεία, αφού, όπως λέει, τη διατάζουν και οι γιατροί:  Καὶ μὴν τοῖς ἀσθενοῦσιν οὐχὶ βρωμάτων ποικιλίαν, ἀλλ’ ἀσιτίαν καὶ ἔνδειαν οἶδα τοὺς ἰατροὺς ἐπιτάσσοντας. Αλλά αυτό είναι, ας πούμε, προσωπική του άποψη. Την ίδια εποχή ο Ιωάννης Χρυσόστομος έγραφε λέει ότι κανείς λογικός άνθρωπος δεν θα κατηγορήσει κάποιον που εξαιτίας σωματικής ασθένειας δεν μπορεί να νηστέψει. Δεν ισχυρίζομαι ότι έχω αναδιφήσει το σύνολο των εκκλησιαστικών κειμένων, κάθε άλλο. Πάντως, δεν μπόρεσα να βρω κάποιο χωρίο που να εξαιρεί ρητά τις θηλάζουσες από την υποχρέωση της νηστείας. Φαντάζομαι πως το θέμα θα ήταν ελαφρώς ταμπού για την εκκλησία και θα περνούσε στο ντούκου. Και το απόσπασμα που δίνει ο Νικόλαος Πολίτης δεν μου φαίνεται να κατονομάζει ρητά τις λεχώνες, εκτός κι αν η λοχεία θεωρείται ταπείνωση.

Το ενδιαφέρον μου δεν είναι θρησκευτικό, είναι φιλολογικό. Και φιλολογικά κρίνοντας, ανακεφαλαιώνω: Λέξη διπόρος δεν υπάρχει και η λέξη δίπορος είναι ένα άπαξ λεγόμενο που ποτέ δεν έχει χρησιμοποιηθεί για ανθρώπους. Η φράση ασθενής και οδοιπόρος είναι έκφραση λαϊκής σοφίας, όχι θρησκευτικός κανόνας.

Αν κάποιος από τους αγαπητούς επισκέπτες μπορεί να τεκμηριώσει ότι υπάρχει λέξη «διπόρος» ή κάποια παρεμφερής λέξης με τη σημασία της θηλάζουσας γυναίκας, τον παρακαλώ θερμά να με βγάλει από την πλάνη. Έως τότε όμως δικαιούμαι να θεωρώ μύθο τον διπόρο.

Advertisements

67 Σχόλια to “Υπάρχει λέξη ‘διπόρος’;”

  1. dytistonniptiron said

    Μάλλον λοιπόν ακόμα ένα «ραμόνι» ο διπόρος, για να παραπέμψω σε παλιότερο ποστ.
    (προς αποφυγή διπλοπροσωπίας: είμαι ο ίδιος που άλλοτε υπογράφω ως «Μαρίνος», τώρα έχω συνδεθεί μέσω του ιστολογίου που μόλις άνοιξα. Είστε όλοι ευπρόσδεκτοι!)

  2. sarant said

    Μαρίνο, φτιάξε το προφίλ σου για να μπορούμε να σε επισκεπτόμαστε με ένα κλικάρισμα.
    Καλορίζικος!

  3. Φοβάμαι ότι είμαι πολύ σκράπας στα ηλε-πράγματα! Όταν αποσυνδέομαι (όπως τώρα), το προφίλ μου παραπέμπει στο ιστολόγιο, ενώ όταν είμαι συνδεδεμένος όχι. Ελπίζω να βρω την άκρη…
    http://dytistonniptiron.wordpress.com

  4. ppan said

    δεν συμφωνώ! η γιαγιά μου το έλεγε έτσι, «ασθενής και διπόρος»! έλεγε, βέβαια, και «βρώμα και λυσσωδία»…..

  5. Μαρία said

    Η δικιά μου έλεγε οδοιπόρος και το είχε μάθει απ’ τον παπά της ενορίας, έναν ανταρτόπαπα, τον οποίο εκτιμούσε, επειδή δεν ήταν τυπολάτρης. Έλεγε όμως ιδιωματικά νειρεύτηκα, όπως όλοι λέμε λιγομίλητος.
    Εγώ νομίζω οτι αυτή η κυρία Μουζάκα, που στο σάιτ της δηλώνει και πολιτευτής, μπερδεύει ως γυναικολόγος τις γυναίκες με τις δίφορες γίδες και άλλα ζωντανά.

  6. Νίκο, νομίζω ότι (όπως συνήθως άλλωστε) έχεις απόλυτο δίκιο. Λέξη διπόρος δεν υπάρχει, ενώ η λέξη δίπορος ήταν, είναι και θα είναι μία και ελληνική. Πρόκειται μάλλον, όπως είπε και ο Μαρίνος, για άλλο ένα ραμόνι (οδοιπόρος > ο διπόρος > διπόρος), που προφανώς ήταν αρκετά διαδεδομένο για να δώσει λαβή σε ψευδολόγιες εξηγήσεις. Τώρα πώς η λέξη διπόρος κατέληξε, στο μυαλό της επικούρου καθηγητρίας, να σημαίνει τη θηλάζουσα γυναίκα, θα σας γελάσω.

    Μου φαίνεται επίσης ότι ο παμμέγιστος Πολίτης είχε δίκιο να υποψιάζεται εκκλησιαστική καταγωγή. Διότι μπορεί η φράση να μην απαντά αυτούσια στα εκκλησιαστικά κείμενα, φαίνεται όμως να είναι φτιαγμένη από εκκλησιαστικά συστατικά. Όσο μπορώ να δω, το σύνταγμα «αμαρτίαν ουκ εχ-» απαντά μία φορά στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη (15:22 αμαρτίαν ουκ είχοσαν) και μία φορά στην πρώτη επιστολή του Ιωάννη, τη λεγόμενη Καθολική (1:8 εάν είπωμεν ότι αμαρτίαν ουκ έχομεν). Καθώς πρόκειται για βασικά κείμενα της χριστιανικής λατρείας, είναι εύλογο ότι η φράση πέρασε, λίγο πολύ σαν παροιμία, στο στόμα του λαού, όπως συνέβη με τόσες και τόσες άλλες (έχουμε ξαναπεί, νομίζω, σ’ αυτό το μπλογκ για τη μελέτη του μακαρίτη Λουκάτου σχετικά με τις εκκλησιαστικές φράσεις που έγιναν παροιμιώδεις).

  7. Πάνος said

    Η εκδοχή που έχω ακούσει εγώ είναι «οιδιπόρος» = έγκυος.

  8. sarant said

    Πάνο, μόλις επέστρεψα από το φόρουμ Λεξιλογία, όπου παρατίθεται μια ακόμα εκδοχή, οιδοιπόρος = έγκυος!

    Φυσικά, ούτε διπόρος, ούτε οιδιπόρος, ούτε οιδοιπόρος, ούτε ωδιπόρος, ούτε ωδειπόρος υπάρχει.

  9. ηλε-φούφουτος said

    @ppan εμένα η μάνα μου όταν θύμωνε με φώναζε «διάβολε και τρίβολε» (παρετυμολογία αλλά τότε δεν είχα κατάρτιση να της το πω).

    Οικοδεσπότα μετά τη μεθοδική σου έρευνα θα σχολαστικίσω μίζερα, για να πω ότι ούτε λέξη «πατριστικός» υπάρχει (σε παράσυραν τα Αγγλικά). Τα σχετικά επίθετα είναι «πατερικός» και «πατρολογικός».

  10. Μαρία said

    Στο φόρουμ λεξιλογία! Δηλαδή αν αύριο αρχίσω να κυκλοφορώ οτι η έγκυος λέγεται και οιδιφόρος, μπλέκοντας την εγκυμοσύνη με οιδίποδες, οιδήματα κι ανεμογκάστρια, θα το συζητήσετε στο φόρουμ;

  11. sarant said

    Όχι, Μαρία. Συζητήθηκε η σωστή έκφραση με αφορμή το κείμενό μου, και κάποιος είπε ότι είχε ακούσει και το οιδιπόρος. Παρέμπ, η μετάφραση που προτείνεται στα αγγλικά είναι: The sick and the travellers have no sin.

    Ηλεφού, και λίγα μου λες. Προφανώς δεν υπάρχει λέξη πατριστικός, παρασύρθηκα μικρός και άπραγος καθώς είμαι.

  12. ηλε-φούφουτος said

    Ναι, σε βρήκαμε μικρό και σε κοροϊδεύουμε!

    Μακάρι πάντως όλα αυτά που λες να διαδοθούν και να καταλάβει ο κόσμος ότι δεν υπάρχουν σήμερα άγνωστες αρχαίες λέξεις. Και το παραμικρό κομματάκι ταινίας με αρχαίο κείμενο να έρθει στο φως, καταγράφεται πάραυτα και πέφτουν πάνω του ένα σωρό ερευνητές.

  13. Μαρία said

    Θα το καταλάβουν κι αυτοί που διαβάζουν Νεφελίμ;

  14. Υπάρχουν και τα αρχαία κείμενα στην υπόγεια ραβινικη βιβλιοθήκη του Βατικανού… (παραθέτω sarant, ελπίζω να μη μας πάρει κανείς στα σοβαρά!)

  15. sarant said

    Μαρίνο, μην παραπληροφορείς τον κόσμο: η υπόγεια ραβινική βιβλιοθήκη (που περιέχει όλα τα συγγράμματα που έκλεψαν οι εβραίοι από τη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας πριν την κάψουν) βρίσκεται στη Ζυρίχη!

  16. espectador said

    Σιγα μην σκοτιστηκε η εκκλησια για την λεχωνα αν θα φαει κατ εξαιρεση κοτοπουλακι την μ. Παρασκευη. Για κατι παπαδες που πηγαιναν με τα ποδια στα χωρια και στα ξωκκλησια για να «λειτουργησουν» νοιαζοτανε. Να ριξουν κανα κοψιδι και να στανιαρουν 🙂

  17. Μαρία said

    Δηλαδή τζάμπα τα έψαχνα εδώ;
    http://www.bibpal.unipr.it/

  18. Μπουκανιέρος said

    Νίκο θαυμάζω την εργατικότητά σου, φοβάμαι όμως ότι σε κάποιο επίπεδο η όλη σου προσπάθεια είναι μάταιη.
    Ο δίπορος δεν υπάρχει βέβαια, το πράγμα όμως εντάσσεται στο ίδιο project με τις καλένδες, τις Κασσάνδρες, τους ασκούς, τους αλέκτορες, το παν-μέτρον-άριστον και δε συμμαζεύεται. Ο στόχος είναι οι λόγιες εκφράσεις που τολμούν ξεδιάντροπα να περάσουν σε κοινή χρήση. Το φαινόμενο προξενεί υπαρξιακή κρίση στο λογιωτατισμό. Είναι λοιπόν απαραίτητο να τις βγάλουν λανθασμένες (το πώς δεν έχει καμία μα καμία σημασία). Ο λογιώτατος είναι υποχρεωμένος να ανακαλύψει κάποιο λάθος σε κάθε έκφραση με λόγια προέλευση που τη λένε και την καταλαβαίνουν όλοι. Αλλιώς, γιατί να είναι λογιώτατος;
    Υπάρχουν βέβαια κι οι βλάκες που τσιμπάνε – αλλά χωρίς βλάκες που τσιμπάνε θα μπορούσαν να υπάρχουν λογιώτατοι;
    Tout se tient λοιπόν, όλα βρίσκονται στη θέση τους κι εσύ αδίκως κοπιάζεις.
    (Απροπό, πώς του ξέφυγε ο διπόρος του Στάθη;)

  19. SophiaΟικ said

    Καμιά φορά σκέφτομαι τικαλά που είμαι μακρυά από την Ελλάδα και δεν ακούω πολλές ελληνικούρες και ελληνο-@#$%#$% κι γλυτώνουντα νεύρα μου.
    Κανονικά δεν θα έπρεπε να με εκκπλήσει που πηγή αυτής της ανοησίας είναι άλλος ένας απόγονος του Ιπποκράτη και παιδι του Ασκληπιού. Οι γιατροί άλλωστε αποφάσισαν και διατάξανε οτι ο ορθοπδικός γράφεται με -αι-. Και γενικώς τα ιατρικά καλάμια είναι μάλλον μεγέ0ους 747 και τους ενοχλεί που έχουν άδειες θεσεις και προσπαθούν να τις γεμίσουν μπαίνοντας σε ξενα χωράφια. Αν ακούγομαι λίγο αυστηρή με τους γιατρούς ίσως φταίει το ότι ξερω πολλούς (μιλάμε για τριψήφιο αριθμό) και οι περισσότεροι είναι φοβερά βαρετοί, χωρίς γνώσεις πέρα από τη δουλειά τους και φοβερά επιρρεπεις στο ραδιο- αρβύλα και και στο φιλοσοφείν επί παντός επιστητού χωρίς κοινή λογική. Κι ενώ θα περίμενε κανείς οι ακαδημαικοί γιατροί να είναι λίγο πιο πολύ τς έρευνας, είναι μια από τα ίδια. Αναρωτιέμαι πόσοι γιατροί έχουν ασχοληθεί με το δίσκο της Φαιστού, btw.

    Τελος πάντων, εγώ από τη γιαγιά μου ξέρω ασθενείς και οδοιπόροι εξαιρούνται. Προφανώς δεν εξαιρούνται οι λεχώνες σύμφωνα με τον Μέγα Βασίλειο, αφού η βιογραφία του λέει ότι σαν βρέφος αρνιόταν το γάλα Τετάρτη και Παρασκευή (προτιμούσε σκέτον φραππέ).

    Κυριε Μαρίνο, όχι και Βατικανό! Ζυρίχη βεβαίως, Ζυρίχη, κι άμα σας πέφτει κομματάκι μακρυα μέσω του μαγνητικού τούνελ της Νέας Μάκρης φτάνετε πιο γρήγορα

  20. Μαρία said

    Σοφία τον ορθοπεδικό όταν τον δανειστήκαμε απ’ τους Γάλλους, αντιγράψαμε και την ορθογραφία (orthopediste). Το ε ήταν πολύ βολικό, αφού οι ορθοπεδικοί δεν ασχολούνται μόνο με τα παιδιά, όπως αρχικά οι Γάλλοι. Πρόσφατα όμως ανακάλυψαν οτι αυτό το πεντίστ είναι απο το ελληνικό παις και άλλαξαν την ορθογραφία. Ανάλογη παλινόρθωση έχουμε και με το κτίριο. Δεν είναι όμως σίγουρο οτι ευθύνονται οι γιατροί. Μπαμπινιωτικής χειρός όζει.

    Για να παρηγοριέσαι για την αγραμματοσύνη των γιατρών, να σκέφτεσαι τον Αναγνωστάκη ή το Σινόπουλο, ακόμα και τον Καρκαβίτσα.

  21. SophiaΟικ said

    Το ορθοπεδικό πρόβλημα το έχει αναλύσει ο 40ακος επαρκώς και έχει αναφέρει ότι οι ορθοπεδικοί από μόνοι τους βγάλανε φιρμάνι ότι αλλάζουν την ορθογραφία τους, χωρίς να συμβουλευτούν κανέναν Μπαμπινιώτη (ή συναδερφό του). Συνιστώ ανάγωση των απάντων 40ακου για περισσότερες πληροφορίες.

    Ο Καρκαβίτσας ήταν της εποχής που οι γιατροί ήταν και μορφωμένοι, οχι μόνο γιατροί. Επιπλέον ήταν λογοτέχνης, οπότε ήξερε να χειρίζεται το λόγο,ενώ οι περισσότεροι που μπαίνουν σε ξένα χωράφια απλά νομίζουν οτι τα ξερουν όλα.

  22. Ελελεύφ said

    Καλημέρα.
    Η λέξη διπόρος υπάρχει. Αρχικά δίπορος ακολούθως διπόρος.
    Αναφέρεται στο διπλό στήθος της μητέρας που θηλάζει.
    Δύο πόροι οι δύο θηλές.
    Η μητέρα ειναι αυτή με τους διπλούς πόρους τς τροφής του μωρού της.
    Επρεπε να ψάξετε στα αρχαία και παλαιά λεξικά σας για την σχέση των πόρων με τις μητρικές θηλές.

  23. sarant said

    Αγαπητέ Ελελεύ, εγώ τα έψαξα τα λεξικά, μπορείτε να μου δείξετε μία καταγραφή της λέξης διπόρος; Να την σκανάρετε, βρε αδερφέ και να μου τη στείλετε.

    Σοφία και Μαρία: στο βιβλίο απέφυγα να γράψω για τους ορθοπαι/εδικούς διότι το κουτάκι περιέχει, όπως έχω γράψει με άλλη ευκαιρία, μαύρα σκουλήκια με νύχια γαμψά. Είναι θέμα που για άγνωστο λόγο προκαλεί οξυμένα πάθη, έχει διχάσει την Ελλάδα και σαν οπορτουνιστής που είμαι δεν ήθελα να χάσω το μισό αναγνωστικό κοινό μου, γιαυτό και δεν το έβαλα στο βιβλίο. Πάντως, θα αναφερθώ στο θέμα στις επόμενες μέρες με αφορμή κάτι άλλο. Δεν είναι μόνο μπαμπινιωτική χειρ, Μαρία. Ο σύλλογος ορθοπ*δικών ζήτησε γνωμοδότηση από τρεις: Μπαμπινιώτη, Χριστίδη, Πετρούνια, και οι δύο πρώτοι πρόκριναν το «αι». Εγώ, τιμώντας τη μνήμη του Χριστίδη, γράφω «αι» ή μάλλον θα έγραφα «αι» αν χρειαζόταν ποτέ να γράψω τη λέξη ουδέτερα. Όταν αναφέρομαι στη διαμάχη, μ’αρέσει να βάζω και αστερίσκο.

    Μπουκανιέρε, το ξέρω, αλλά δεν μου πάει ν’ αφήνω παπαριές να σέρνονται.

  24. Μπουκανιέρος said

    Α ωραία, σα μαθητής του Πετρούνια έχω πάρει σωστή γραμμή. 🙂

  25. To «διβάνιο» δεν είναι εξαίρεση στα περί τονισμού που αναφέρονται;
    Δεν διαφωνώ καθόλου με όσα γράφονται. Μια απορία μόνο έχω που δεν ξέρω κι αν μπορεί να λυθεί:
    Γιατί κάποιος να ξεκινήσει να αμφισβητήσει μια παροιμία; Ποιά τα κίνητρά του;
    Υ.Γ. Η απάντηση του «ελελεύφ» (άσχετα με την παροιμία) φαίνεται αληθοφανής.Μπορεί βέβαια να είναι και σύγχρονο ετυμολογικό κατασκεύασμα δίχως βάση αλλά μήπως χρειάζεται ψάξιμο;
    Αυτά κι ευχαριστώ.

  26. sarant said

    Αλέξανδρε, καλημέρα.
    Όχι, το διβάνιο δεν είναι εξαίρεση γιατί δεν είναι ελληνικής προέλευσης λέξη, δεν έχει καμιά σχέση με το «δύο», είναι από τα τούρκικα ή τα πέρσικα. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον το θέμα, έχω σκοπό να γράψω κάποτε, διότι πέρα από το ντιβάνι το δικό μας η λέξη έκανε μεγάλη καριέρα στην οθωμανία -και το ιταλικό dogana, γαλλικό douane που θα έχεις δει αν έχεις ταξιδέψει σ’ αυτά τα μέρη, το τελωνείο δηλαδή, ομόριζο με το ντιβάνι είναι.

    Κίνητρα για ν’ αμφισβητήσει κανείς μια παροιμία υπάρχονυ πολλά -και ανάφερε μερικά ο μπουκανιέρος πιο πάνω. Να φανερωθείς εσύ κάτοχος της αληθειας, πάνω από την πλέμπα. Και ειδικά στην προκειμένη περίπτωση: να κάνεις περισσότερους να αισθάνονται ένοχοι που δεν νηστεύουν.

    Ψάξιμο εγώ έκανα όσο μπορούσα και πουθενά δεν βρήκα λέξη «διπόρος». Ούτε λέξη «δίπορος» με σημασία τέτοια που θέλει ο Ελελεύ. Θαρρώ πως το καθήκον να ψάξει και να τεκμηριώσει το έχει τώρα εκείνος.

  27. Κι ολη αυτη η «ερευνα» κατεληξε στο φτου κι απ την αρχη?
    Η «λεξιλαγνεια», πρεπει να το πουμε, ειναι μια πολυ ενδιαφερουσα ενασχοληση.
    Αν δεν εχεις ετι σοβαροτερον προβλημα να λυσεις. Αυτο ειναι αληθεια.

  28. ηλε-φούφουτος said

    Εντάξει, να μην υπερβάλουμε κιόλας! Δεν χρειάζεται να κατεβάζουμε τόσο βαριά συνομωσιολογικά σενάρια!
    Όπως φαίνεται, κάποιος παπάς με λεξιπλαστική φαντασία σκαρφίστηκε το τέχνασμα με το «διπόρο» επειδή γινόταν κατάχρηση του «ασθενής και οδοιπόροι» και κάνανε όλοι κατάλυση της νηστείας επειδή δεν ήταν στο σπίτι τους την ώρα του φαγητού. «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα».
    Σε τέτοιες πονηρίες έχουμε κολυμπήσει όλοι μας από μικρά, όταν οι μεγάλοι σκάρωναν ένα «αθώο ψεματάκι» για να μας απαγορεύσουν κάτι. Απλώς στη σημερινή εποχή τα μικρά δεν τα κοροϊδεύεις τόσο εύκολα!

  29. Καλώς ήρθατε, Ένη, από τα μέρη μας. Δεν συμφωνώ ότι η έρευνα κατέληξε στο φτου κι απ’ την αρχή, αν αυτό συμπεράνατε τότε μάλλον δεν το διατύπωσα καλά. Θαρρώ πως όλοι μας έχουμε πολλά να κάνουμε, αλλά, μια και σας αρέσουν τα αρχαία, και τούτο ποιείν κακείνο μη αφιέναι, έλεγε κάποιος.

  30. Μπουκανιέρος said

    Εγώ στο είπα ότι ματαιοπονείς, να που ήρθαν και κάποιοι να σου το αποδείξουν επιστημονικά.
    Οπότε ας το ρίξω κι εγώ στην τρελή …ε, ας βοηθήσω την έρευνα ήθελα να πω.
    Σου έχει διαφύγει προφανώς το άσμα: «Ω, διπόρε, αδελφέ μου, γιε μου, γιε μου» κλπ. – μόνο που εδώ, κατά τα συμφραζόμενα, δε γίνεται λόγος για θηλάζουσα γυνή αλλά για κάποιον που τόχει δίπορ(τ)ο.
    Επίσης, δε φαίνεται να ξέρεις ότι διβάνιο λέγεται το ντιβάνι με δύο θέσεις, όπως ο διθέσιος καναπές. Όταν είναι τριθέσιο λέγεται τριβάνι(ο), πρβλ. το τρίκλινον. Κακώς λοιπόν μερικοί ανελλήνιστοι λέγουν «κοιμήθηκα στο ντιβάνι» (εκτός αν είναι πολύ κοντοί).
    …ετυμολογίες γκρικ μουζάκα.

  31. Φαντάζομαι από το «δύο-βάνει», «τρία-βάνει». Αλλά αναρωτιέμαι, Ελελεύφ: δηλαδή η γυναίκα που δεν θηλάζει λέγεται άπορη; Και συνεχίζω: «απορία ψάλτου βηξ» = ο ψάλτης που έχει βουλωμένο πόρο (: λαιμό) πρέπει να κάνει εντριβές με βιξ.

  32. Μαρία said

    Μπουκάν, Πετρούνιας και ξερό ψωμί.
    Πολύ μεθοδικοί οι ορθοπεδικοί πάντως.

  33. Ναι, Νικο Σαραντακο ετσι καταλαβα η ας πουμε «αντεληφθην την ολη προσπαθεια!! Οτι εν τελει δεν εξευρεθη λυσις τελειωτικη, εξεδηλωθησαν διαφορες ερμηνειες ομως «τιποτις» εν προκειμενω.

    Θα τολμουσα ομως να προτεινω για το αλλο «μεγιστο» προβλημα του ορθο/πε/παιδικου. Γιατι βρε αδερφε να μην ειναι ορθο/οστικος (εκ του οστου). Θα μου πειτε οτι μεσα στη δικαιοδοσια του ειναι και οι τενοντες, τα νευρα κλπ. Σωστα, ας βοηθησουν ομως και αλλοι «λεξιπλαστες».

  34. sarant said

    Τότε, αγαπητή Ένη, δεν μπόρεσα να το εξηγήσω καλά, λυπάμαι. Η κεντρική ιδέα ήταν ότι λέξη διπόρος δεν υπάρχει.

    Κατά τα άλλα όμως, είσαι πολύ τυχερή διότι το δεύτερό σου σχόλιο στις Λέξεις ήταν και το χιλιοστό σχόλιο από καταβολής ιστολογίου. Συγχαρητήρια!

  35. Φαινεται μαλλον οτι το λαθος ειναι δικο μου. Να εξομολογηθω την αμαρτια μου. Αντικρυζοντας καπως μακροσκελη κειμενα και πολλα σχολια, τα περναω ολιγον «διαγωνιως» και εκει ακριβως χανω ισως και το «ακριβες» νοημα.Λυπαμαι ειλικρινα.

    Με το χιλιοστο σχολιο που πετυχα τι κερδιζω? Δεν εχει καθιερωθει «βραβειο»?

  36. ηλε-φούφουτος said

    @Ενη Καπαζογλου όταν είχα κάνει στον οικοδεσπότη την ίδια ερώτηση τότε που μου είχε αναγγείλει ότι ήμουν το 500 ξέρεις τι μου απάντησε; «Μα ήδη σου ανέθεσα ένα κείμενο»!!

  37. sarant said

    Ένη, δυστυχώς με πρόλαβε ο Ηλεφούφουτος και σου φανέρωσε το μυστικό του βραβείου -οπότε δεν ξέρω αν θα το αποδεχτείς!

  38. Ροσινάντης said

    Υπάρχει και η HotforWords!

  39. SophiaΟικ said

    Όλα αυτά μου θυμίζοθν φ΄ραση φίλου μου παλιότερα:
    Άνοιξε το Τριώδιο.
    Πριν από αυτό ήταν το Διόδιο και μετά θα έρθει το Τετράδιο.

  40. @ηλε-φουφουτο (προλαμβανοντα)

    Για πες μου εσυ, ως βραβευθεις, τι κειμενο προτεινες? Ετσι για να παρω μια ιδεα της διαδικασιας.Μια λεξη, μια ιδεα η «ελευθερο θεμα» προς αναπτυξη?????

  41. ηλε-φούφουτος said

    @Ενη Καπαζογλου, εγώ να πρότεινα;! Τι το κάναμε δω;! Τέτοιες ελευθερίες;! Μου ανέθεσε, είπα. Και το κείμενο και το θέμα και το ηθικόν δίδαγμα.

  42. ηλε-φουφουτε

    Σου ανεθεσε ειπες. (οχι σου αφιερωσε). Λοιπον τι σου ανεθεσε? ποιο κειμενο- ποιο θεμα εξ ου καιτο ηθικον διδαγμα. Για γινε «συγκεκριμενοτερος».(πως λεμε ο καταλληλοτερος).

  43. Ζωή Πανταζή said

    οιδιπόρος είναι η εγκυμονούσα, η έγκυος γυναίκα, γιατί έχει φουσκωμένη κοιλιά και πρησμένα πόδια, οίδημα (από το συνηθισμένο λεύκωμα που παρουσιάζουν πολλές έγκυες και πολλές παλιά πέθαιναν από αυτό, γιατί κατά τη γέννα, ειδικά, πάθαιναν εκλαμψία). Ο Οιδίπους π.χ. ονομάστηκε έτσι για τα πρησμένα πόδια του. Η θρησκεία, από ό,τι ξέρω αναφέρεται στους ασθενείς και στις έγκυες που έχουν και χαμηλό αιματοκρίτη και γι’αυτό κρίνει σκόπιμο να μην τις υποχρεώσει σε νηστεία. Το «οδοιπόροι» είναι παράφραση για να βολεύονται όλοι όσοι ταξιδεύουν τις μέρες της νηστείας.

  44. Μαρία said

    Και αεροπόρος είναι ένας άνδρας που πάσχει απο αεροφαγία, θαλασσοπόρος δε αυτός που έχει καταπιεί θαλασσινό νερό και του ανέβηκε η πίεση.
    Ενώ ο αρχαίος ημών πρόγονος νυκτοπόρος γούσταρε απλώς τα νυχτοπερπατήματα.

  45. P.Konidaris said

    Απορία (ψάλτου βηξ) :Και πως ακριβώς μετρούσε τότε η θρησκεία τον αιματοκρίτη;

  46. Μαρία said

    Π. Κονιδάρη, επιτρέπεται η λογιότης σου να αγνοεί το οιδιπορόμετρο; Όταν επιστρέψει ο οικοδεσπότης, θα αναρτήσει τη γκραβούρα.

  47. Ζωή said

    P.Konidaris, έχουνε γνώση οι φύλακες! Εσύ πάντως αν δεις γυναίκα να γίνεται κάτωχρη, να ζαλίζεται, να ψιλολιποθυμάει, μην την στείλεις για εξέταση αιματοκρίτη. Πετάξου στο φαρμακείο να της πάρεις ένα τεστ, πριν αρχίσει να ξερνοβολάει επάνω σου.
    Μαρία, καλό κι εσένα το χιούμορ σου, λες για κάνα ταξιδάκι στον Πόρο τώρα το Πάσχα ή για το Δίπορο στα Γρεβενά, γιατί αυτά τουλάχιστον θα τα βρεις εύκολα.
    Τα πορίσματα δικά σας.Καλά να περάσετε!

  48. sarant said

    Ζωή συγνώμη, μέσα στα πολλά σχόλια λησμόνησα το δικό σου, ήταν βλέπεις και σε παλιότερο σημείωμα. Καταρχάς, καλωσόρισες.

    Δεύτερο, το μεγάλο πρόβλημα με την πρότασή σου, για τη λέξη «οιδιπόρος» είναι ότι η λέξη αυτή δεν υπάρχει ούτε σε λεξικό, ούτε σε κείμενο της ελληνικής γραμματείας. Οπότε; Πώς μάθαμε ότι υπάρχει; Μας την είπε ο θεός στ’ αυτί; Ρωτάω ειλικρινά, από πού ξέρουμε ότι υπάρχει η λέξη;

  49. Ζωή said

    Να ‘μαστε καλά να ψαχνόμαστε. Εγώ τη λέξη αυτή την έμαθα πριν 40 χρόνια, στο σχολείο από την καθηγήτρια … της «Υγιεινής». Τη θυμάμαι κάθε φορά που ακούω για τους «ασθενείς και οδοιπόρους». Κι όλα τα λεξικά να ψάξουμε μπορεί να μην τη βρούμε αλλά αυτό δε λέει τίποτα και οι λεξικογράφοι, τι νομίζεις, λεξικά αντιγράφουν και κάτι προσθέτουν, κάτι αφαιρούν, κάτι αναλύουν παραπάνω. Έτυχε και ίσως αυτή δεν υπάρχει. Αλλά στη γλώσσα μας υπάρχει σίγουρα. Aπό πότε δεν ξέρω. Και ετυμολογικά αν το δούμε, από τον Οιδίποδα μας κάθεται μια χαρά. Και από την άλλη δεν μπορώ να δικαιολογήσω τη φράση για «οδοιπόρους» γιατί τότε όλοι οδοιπόροι ήτανε, πιστεύεις θα τους εξαιρούσε η θρησκεία;Χαιρετίσματα.

  50. Μαρία said

    Νίκο, μα πώς να υπάρξει η λέξη; Υπάρχει περίπτωση κάποιος να διαβεί, να περπατήσει, ή ό,τι άλλο συνώνυμο, το οίδημα. Κανάς ιός, λες;

    Ζωή, σου έδωσα 3 λέξεις σε -πόρος μήπως και καταλάβεις τι συμβαίνει, αλλά αφού το είπε η καθηγήτρια της υγιεινής, εγώ πάω πάσο καθότι ταπί και ψύχραιμη.

  51. SophiaΟικ said

    Μαρία ξέχασες τον συνοδοιπόρο, που είναι αυτός που τον πρήζουμε με συνοδεία.

  52. Μαρία said

    Πλάκα, πλάκα κάτι συνοδοιπόρους παλιά τους πρήζανε απ’ το ξύλο.

  53. Μα δεν μπορώ να καταλάβω τι μανία είναι αυτή να βάλουν τους οδοιπόρους ντε και καλά σε νηστεία… Ή είναι δάκτυλος των εγκύων γιατί θεωρούν ότι δεν τις καλύπτει το «ασθενείς»; Οδοιπόροι όλων των χωρών ενωθείτε!

  54. Ζωή said

    Μαρία, μην ανησυχείς, κατάλαβα καλά τα υπονοούμενά σου. Δεν είμαι γλωσσολόγος ούτε λεξικογράφος και δεν κόπτομαι για τη λέξη.

    Εντελώς τυχαία, σερφάροντας για κάτι άλλο που έψαχνα, μπήκα εδώ και βλέποντας μέρος της συζήτησης κατέθεσα τη δική μου γνώση. Την πηγή μου την έδωσα. Βέβαια, την υποτιμάς γιατί δεν ξέρεις για ποια καθηγήτρια μιλάω και πόσες χιλιάδες γυναίκες δίδαξε αποκλειστικά υγιεινή στη μακροβιότητά της. Το ότι τη διδάχτηκα έτσι τη λέξη πριν 40 χρόνια είναι πιθανόν αξιολογήσιμο.

    Την καρυγή απελπισίας σου προς το Νίκο δεν καταλαβαίνω. Δες το πιο απλά, το ότι στην πορεία, το πέρασμα, της εγκυμοσύνης της (γιατί μιλάμε για μεταβατική κατάσταση) η γυναίκα όλο φουσκώνει και προς το τέλος «πορεύεται» με τα πόδια όλο και περισσότερο να πρήζονται δε σου βγάζει τίποτα; Δεν είπε κανείς να περπατήσει το οίδημα αλλά με το οίδημα. Όπως και να ‘χει δεν είμαι εγώ που προτίθεμαι να στοιχειοθετήσω κάτι. Τα χαιρετίσματά μου.

  55. ηλε-φούφουτος said

    Ζωή, το «»και οι λεξικογράφοι, τι νομίζεις, λεξικά αντιγράφουν και κάτι προσθέτουν, κάτι αφαιρούν, κάτι αναλύουν παραπάνω» έχει δόση αλήθειας, με όλη την ισοπεδωτική του διάθεση (αλήθεια, εσένα πώς θα σου φαινόταν αν, με όλα αυτά που ακούμε και βλέπουμε γύρω μας, έλεγε κανείς «Η Εκκλησία; Έλα μωρέ! Μες στην απάτη και τη διαφθορά είναι όλοι τους!»;). Έχει λοιπόν ένα μέρος αλήθειας που μπορεί να ισχύσει για την έρευνα ορισμένων δεκαετιών, όχι για μια λέξη που αν υπήρχε θα υπήρχε από τα αρχαία χρόνια. Άλλη περίπτωση λέξης που να υπάρχει από αρχαιοτάτων χρόνων και να μην έπεσε ποτέ επάνω της κανένας λεξικογράφος ούτε ειδικός δεν ξέρω και δεν φαίνεται και λογικό να συμβαίνει κάτι τέτοιο.
    Να είναι τότε λέξη νεότερων χρόνων; Και ποιος την έπλασε; Ο λαός μήπως; Οι λέξεις που φτιάχνει όμως ο λαός γίνονται από άλλες λέξεις που ο λαός ξέρει και καταλαβαίνει. Το συνθετικό «οιδι-» δεν είναι τέτοια περίπτωση. Αλλιώς γιατί να το μπερδέψει ο λαός με το «οδοιπόρος»;
    Να την έπλασαν λόγιοι και γιατροί; Ε μα τότε είναι που σίγουρα θα είχε καταγραφεί κάπου. Οι επιστημονικοί όροι διαδίδονται μέσω του γραπτού λόγου και συνήθως μπορούμε να ξέρουμε ακόμα και ποιος την πρωτοέφτιαξε και πότε.

    Από ‘κει και πέρα, δεν χρειάζεται να είναι γλωσσολόγος κανείς ή λεξικογράφος. Με λίγη παρατηρητικότητα διαπιστώνει κανείς ότι οι σύνθετες λέξεις δεν φτιάχνονται όπως να ‘ναι. Ακολουθούν κάποιους μηχανισμούς αναλογίας. Τα παραδείγματα «θαλασσοπόρος, οδοιπόρος, αεροπόρος» δείχνουν ότι οι σύνθετες λέξεις με το «-πόρος» σημαίνουν «αυτός που κινείται σε αυτό που δηλώνει το πρώτο συνθετικό», όχι «με αυτό που δηλώνει το πρώτο συνθετικό». Ούτως ή άλλως μια λέξη οιδιπόρος με τη σημασία που της δίνεις θα ήταν τόσο αδιαφανής που δεν θα μπορούσε ποτέ να χρησιμοποιηθεί σε παροιμία.

    Από ‘κει και πέρα, κανείς δεν αμφισβητεί την ικανότητα της καθηγήτριάς σου στη διδασκαλία Υγιεινής, αυτό όμως δεν αποκλείει να πίστεψε εσφαλμένα μια φήμη για μια λέξη που δεν υπήρχε. Κανείς δεν μπορεί να είναι σωστός σε όλα!

  56. Ζωή said

    Ηλε-Φούφουτε,παραδέχομαι ότι έκανα λάθος. Πήρα μέρος σ’ ένα blog χωρίς να κάτσω να διαβάσω πρώτα τα χίλια τόσα ενδιάμεσα που είχαν αναρτηθεί. Πίστεψα ότι ανεβάζοντας επώνυμα αυτό που γνώριζα το έκανα «εκ του ασφαλούς», στηριζόμενη στην εκτίμηση που έχω στον ιδιοκτήτη του, μέσα από την καλή γνώση μου όσον αφορά την προσωπικότητά του.΄Ετσι, θεώρησα αυτονόητο ότι τα γραφόμενά μου θα αποτελούσαν μια απλή συμπληρωματική πληροφόρηση προς συναξιολόγηση.

    Από ‘κεί κι ύστερα, η ειρωνική και απαξιωτική επίθεση που δέχτηκα από τους blogger μού φάνηκε παράλογη -αν και είναι αλήθεια ότι έχει αρχίσει να επικρατεί μια τέτοια τάση εριστικής διάθεσης και ειρωνικής επιθετικότητας σε πολλά blog.

    Παράλληλα, αν δεν εκφράστηκα σωστά, λόγω προχειρότητας, σου γνωρίζω ότι είμαι δια βίου φανατική αναγνώστρια λεξικών και εγκυκλοπαιδειών (κάτι σαν τον τρελό που διαβάζει τον τηλεφωνικό κατάλογο, ας πούμε) και η αλήθεια είναι ότι θαυμάζω παρά υποτιμώ τους γλωσσολόγους και τους λεξικογράφους. Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί την άποψή μου για τα λεξικά.

    Όσο για την εικόνα που -όπως φαίνεται- όλοι εισπράξατε περί θρησκοληπτικής μου εμμονής, σε διαβεβαιώνω πως είναι λανθασμένη και πως ούτε καν προς τα ‘κεί πήγε το μυαλό μου.

    Πιστεύω στο «γηράσκω αεί διδασκόμενος», γι’αυτό με την πρώτη ευκαιρία θα διαβάσω το περιεχόμενο του blog και την ειδική θεματολογία του. Γιατί, για μένα, «δε λέει» να γράφονται κατεβατά σε μορφή αντιλογίας και όχι στο πνεύμα του διαλόγου, σ’ ένα blog επιστημονικής διερεύνησης, όπως με μια ματιά δείχνει τούτο εδώ να είναι.

    Ευχαριστώ για την απάντησή σου, που μαζί με τούτη, τη δική μου, λήγει το θέμα και κλείνει την όλη περί της λέξης συζήτηση μεταξύ εμένα και blogger. Πολλά χαιρετίσματα.

  57. […] Νίκος Σαραντάκος Ασθενής και οδοιπόρος… είναι άραγε λάθος; Υπάρχει λέξη «διπόρος»; […]

  58. […] Μετά από τρία χρόνια, η συζήτηση καλά κρατεί. Παραθέτω δύο ξεκάθαρα άρθρα του Νίκου Σαραντάκου για το θέμα:  Ασθενής και οδοιπόρος… είναι άραγε λάθος; Υπάρχει λέξη «διπόρος»; […]

  59. […] Μετά από τρία χρόνια, η συζήτηση καλά κρατεί. Παραθέτω δύο ξεκάθαρα άρθρα του Νίκου Σαραντάκου για το θέμα: Ασθενής και οδοιπόρος… είναι άραγε λάθος; Υπάρχει λέξη «διπόρος»; […]

  60. φανης said

    Μάλλον κάποια σύγχυση έχει προκαλέσει η ωδίν, ωδις και λοιπές λέξεις που αφορούν στον τοκετό και την γέννα. Όσο και να έψαξα, και σε διευρυμένο φάσμα μάλιστα σύνδεση με παρόμοια ηχητικά, οπτικά και εννοιολογικά σχήματα με το πόρος (πόνος, πόλος, πορρος, πωρρρωςςσ τα πάντα σας λέω) δεν βρέθηκε πουθενά σύνδεση.

    Είμαι 100% με τον κ. Σαραντάκο (κατάρα) θα διαφωνώ μαζί του αιωνίως ωστόσο στο θέμα του Μέτρον Άριστον, γιατί προς χάριν της λεκτικής παράδοσης, παραγκωνίζει εις γνώσιν του το νοηματικό ζήτημα του «παν μέτρον άριστον» που τελικά μπορεί όντως να χρησιμοποιείται αλλά τελικά δεν σημαίνει αυτό που θέλει να πει ο «χρήστης» της παροιμίας στην πλειοψηφία των περιπτώσεων… 😉

  61. sarant said

    Αγαπητέ, σ’ ευχαριστώ. Για το Παν μέτρον άριστον ελπίζω να δοθεί η ευκαιρία να αναδημοσιέψω το παλιό μου άρθρο οπότε είσαι ευπρόσδεκτος να διατυπώσεις παρατηρήσεις και αντιρρήσεις!

  62. ΤΗΕ said

    http://sites.google.com/site/orthodoxy1054/-asthenes-kai-odiporos-amartian-ouk-echei-e-pio-parexegemene-iere-paroimia

  63. sarant said

    Αγαπητέ THE, καλώς ήρθατε. Την άποψη του αρχιμανδρίτη Γεωργίου Χρυσοστόμου για το «ωδιπόρος» την είχα δει (σε άλλο σάιτ) και είμαι βέβαιος ότι δεν ευσταθεί. Είχα γράψει σχετικά:
    http://www.sarantakos.com/language/odoiporos.html

  64. Χωρίς ΟΝΟΜΑ said

    Άλλο πράγμα το «καταρχήν» και άλλο το «καταρχάς». Και όχι, ΔΕΝ επιμένουμε πολύ, αλλά ένα τέτοιο λάθος από εσένα δεν το περιμέναμε. Πάντως το «διπόρος» είναι ανύπαρκτο, εκεί έχεις δίκιο. Καλημέρα και πάμε παρακάτω!

  65. sarant said

    64: Σύμφωνα με το ΛΚΝ και με άλλους δεν υπάρχει διαφορά σημασίας. Σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη και με άλλους, υπάρχει. Οπότε δεν μπορείς να μιλάς για λάθος, αλλά για επιλογή. Πολύ περισσότερο που από τη διατύπωσή μου γίνεται φανερό ότι ξέρω τις απόψεις των δύο πλευρών.

  66. […] Μετά από τρία χρόνια, η συζήτηση καλά κρατεί. Παραθέτω δύο ξεκάθαρα άρθρα του Νίκου Σαραντάκου για το θέμα: Ασθενής και οδοιπόρος… είναι άραγε λάθος; Υπάρχει λέξη «διπόρος»; […]

  67. […] και ο Νίκος Σαραντάκος σε απάντηση στο ιστολόγιό του, Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία, είναι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα μιας λέξης που […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: