Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Άμεσα ή αμέσως; (Για τις «Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες» της Άννας Ιορδανίδου)

Posted by sarant στο 29 Ιουνίου, 2009


CoverApories_bΟ πρώτος τίτλος του σημειώματος ίσως είναι παραπλανητικός· δεν έχω σκοπό να σας μιλήσω μόνο ή κυρίως για την «χιλιοτραγουδισμένη διάκριση» ανάμεσα στο «άμεσα» και στο «αμέσως», η οποία, σαν όμορφη που είναι, όμορφα καίγεται, αλλά να σας παρουσιάσω το βιβλίο «Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες» της καθηγήτριας Άννας Ιορδανίδου, που πολύ πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άσπρη Λέξη.

Δεν είναι το πρώτο βιβλίο που προσπαθεί να λύσει γλωσσικές απορίες ή να χωρίσει το σωστό από το λάθος στη χρήση της γλώσσας. Στα ράφια των βιβλιοπωλείων θα βρείτε πεντέξι ακόμα, μπορεί και περισσότερα, που όλα τους έχουν εκδοθεί την τελευταία δεκαετία. Όμως, έχει τουλάχιστον δυο διαφορές από τα περισσότερα άλλα ανάλογα βιβλία.

Πρώτη διαφορά είναι στον τρόπο οργάνωσης της ύλης. Το βιβλίο είναι δομημένο σε ζευγάρια, που παρουσιάζονται σε αλφαβητική σειρά, όπως στα λεξικά. Κάθε ζευγάρι θέτει ένα ερώτημα, το δε ερώτημα αφορά είτε μία λέξη που γράφεται ή συντάσσεται με δύο τρόπους (π.χ. αλιτήριος ή αλητήριος;) είτε δύο λέξεις που οι σημασίες τους συγχέονται (ακαμάτης ή ακάματος;) Στην πρώτη περίπτωση, η προτιμητέα εκδοχή αναφέρεται πρώτη στη σειρά, ενώ στη δεύτερη η σειρά παράθεσης είναι η αλφαβητική. (Φυσικά στη δεύτερη περίπτωση δεν μπαίνει ζήτημα σωστού ή λάθους· μόνο ο σγουρομάλλης του ανεκδότου ρωτούσε αν το σωστό είναι Ιράν ή Ιράκ).

Μ’ αυτό τον έξυπνο τρόπο εξοικονομείται πολύς χώρος και το υλικό, συνολικά 740 «απορίες», παρουσιάζεται πολύ πιο εύληπτα. Εδώ μπορεί να προβληθεί μια αντίρρηση: ότι με αυτό τον τρόπο οργάνωσης ναι μεν στις περισσότερες περιπτώσεις ο χρήστης θα αναζητήσει και θα βρει εύκολα τη λέξη για την ορθογραφία, τη σύνταξη ή τη σημασία της οποίας προβληματίζεται, αλλά όταν δεν δίνονται γενικοί κανόνες (αλλά συνάγονται από την περιπτωσιολογία) υπάρχει μια κατηγορία προβλημάτων που δεν καλύπτεται καλά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η πολύπαθη προστακτική σε –ήστε που πάρα πολλοί τη γράφουν –είστε (π.χ. *Τηλεφωνείστε στο 987654321) ή η εξίσου βασανισμένη ξαδερφούλα της των σύνθετων ρημάτων, π.χ. «*Επέτρεψέ μου να διαφωνήσω». Οι απορίες της κατηγορίας αυτής δεν προσφέρονται για παρουσίαση με τη λημματογραφική μέθοδο που επέλεξε η Α.Ι., όμως η συγγραφέας κατορθώνει να μετριάζει (έως εξαφανίζει) το πρόβλημα παραθέτοντας όχι ένα αλλά αρκετά παραδείγματα για κάθε τέτοια κατηγορία αποριών. Στην πρώτη αλφαβητικά περίπτωση (για την προστακτική β’ προσώπου είναι το «ακολουθήστε ή ακολουθείστε;» γίνεται αναλυτική παρουσίαση του κανόνα, στις επόμενες απλή παραπομπή στην πρώτη. Βέβαια, είναι και αδύνατο και άσκοπο να λημματογραφηθούν όλες οι δυνάμει προβληματικές περιπτώσεις, ή έστω οι συχνές. Πάντως, μερικά ακόμα λήμματα (π.χ. *Ζητείστε, *Υπέγραψέ μου εδώ) δεν θα έβλαφταν.

Η δεύτερη διαφορά από άλλα βιβλία του είδους αυτού, που εγώ τα αποκαλώ, όχι επαινετικά, «Λαθολόγια», είναι ότι η συγγραφέας αποφεύγει όσο μπορεί να μιλήσει για σωστό και λάθος, κι αυτή η στάση ξεκινάει από τον τίτλο, όπου γίνεται λόγος για «συνηθισμένες απορίες» και όχι –όπως στους τίτλους άλλων βιβλίων– για την αγωνία αν «το λέμε σωστά;» ή για οδηγίες «πώς να μιλάτε σωστά ελληνικά», για «τα λάθη στη χρήση της γλώσσας» ή και (μη χειρότερα) πότε ο λόγος είναι «λόγος ελληνικός». Πολύ συχνά αντί για λάθος η συγγρ. μιλάει για αποκλίνοντα τύπο, αντί για σωστό τύπο μιλάει για τύπο που επικρατεί, ή αντί να ξοδέψει λέξεις για να χαρακτηρίσει λανθασμένο έναν τύπο προτιμάει να εξηγήσει για ποιο λόγο γίνεται η σύγχυση. Όπως λέει και η παρουσίαση του βιβλίου στον ιστότοπο του εκδοτικού οίκου: Βασικός στόχος είναι η ερμηνεία των φαινομένων και όχι η χάραξη διαχωριστικής γραμμής μεταξύ «σωστού» και «λάθους».

Επίσης, κάποτε η συγγρ. δέχεται και τους δύο τύπους (π.χ. και ασκό αλλά και ασκούς του Αιόλου), άλλοτε σημειώνει ότι ένας τύπος επικρατεί «προς το παρόν», ενώ σε κάποιες περιπτώσεις δηλώνει ευθαρσώς ότι δεν υπάρχει κανόνας και ότι αυτά τα καθορίζει η χρήση –γι’ αυτό «του Μεξικού» αλλά «του Μονακό». Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις η συγγραφέας αναγνωρίζει ότι έχει επικρατήσει ο μη προτιμητέος τύπος (καταχώρηση αντί του καταχώριση) ή ότι κάποια διάκριση, αν υπήρχε ποτέ, δεν λειτουργεί πλέον και οι δυο τύποι χρησιμοποιούνται ισοδύναμα (άδικα και αδίκως κ.ά.)

Μ’ άλλα λόγια, η συγγρ. παίρνει υπόψη της και τη χρήση, αντί να προσπαθεί να επιβάλει κανόνες πέρα κι έξω από τη γλωσσική πραγματικότητα. Και φαίνεται από μακριά ότι το έργο είναι στηριγμένο σε σώματα κειμένων, στοιχείο που δίνει στο βιβλίο ξεχωριστό κύρος. Υποθέτω πως και τα λήμματα του βιβλίου έχουν επιλεγεί με βάση τη συχνότητα εμφάνισης των αντίστοιχων διλημμάτων σε κείμενα. Και πράγματι το έργο καλύπτει σχεδόν όλες τις προβληματικές περιπτώσεις. Για να κολακευτούμε εμείς οι ιστολόγοι, έχει αντληθεί και υλικό από ιστολόγια που ασχολούνται με τη γλώσσα, τα οποία και περιλαμβάνονται στη βιβλιογραφία.

Τα πιάνει όλα το βιβλίο; Όχι βέβαια, και αν το φυλλομετρήσετε μπορεί να βρείτε κάποια απορία σας που μένει αναπάντητη ή ένα θέμα που θα θέλατε να καλυφθεί. Εγώ, για παράδειγμα, πρόσεξα ότι δεν θίγεται το θέμα της μεταγραφής των ξένων κυρίων ονομάτων, ανθρωπωνυμίων και τοπωνυμίων. Ίσως η παράλειψη να είναι συνειδητή, να θεώρησε η συγγρ. ότι ξεφεύγει από το πεδίο του βιβλίου –πάντως το θέμα το έχει θίξει αναλυτικά στον παλιότερο Οδηγό της (εκδόσεις Πατάκη), οπότε δεν είναι από αμηχανία που το παρέλειψε.

Επίσης, θα ήθελα να αναφέρονται τα παραθετικά των επιθέτων, που κανονικά γράφονται σε –ότερος αλλά πολλοί τα επαναφέρουν νοσταλγικά σε –ώτερος, ιδίως σε ορισμένες χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπως το νεότερος. Υπάρχει βέβαια το λήμμα «νεοτερικός/νεωτερικός» αλλά η συγγρ. δέχεται εκεί και τις δύο γραφές κι έτσι ίσως μπερδεύει τα πράγματα, παρ’ όλο που αναφέρει τον κανόνα. Καλύτερο θα ήταν να υπάρχει και χωριστό λήμμα «νεότερος/νεώτερος». Περιέργεια επίσης έχω να δω ποια είναι η θέση της συγγρ. για το «αυτός καθαυτόν».

Διαφωνώ με τη συγγρ. στο χειρισμό μερικών στερεότυπων φράσεων. Αφενός στη λημματογράφησή τους: αν είχα απορία για το τι τέξεται η επιούσα δεν θα μου περνούσε από του νου να το αναζητήσω στο «ου», όπου το βάζει η συγγρ. επειδή η βιβλική φράση υποτίθεται ότι είναι «ου γαρ γιγνώσκεις τι τέξεται η επιούσα». Η φράση απαντά στη Βίβλο σε δύο παραλλαγές (με οίδας και με γινώσκεις) και, έτσι κι αλλιώς, στον σημερινό λόγο δεν λέμε το πρώτο μισό, άρα έπρεπε να λημματογραφηθεί στο «τι». Αφετέρου, έχω διαφωνία ως προς το αν στη σημερινή χρήση των φράσεων αυτών πρέπει να διατηρείται απαρέγκλιτα η αρχική μορφή τους, που σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται αταίριαστη σήμερα (πού την κεφαλήν κλίνη αντί του ομαλότερου αλλά ανακριβούς «κλίναι», περί πολλά τυρβάζη αντί του ομαλότερου σήμερα «τυρβάζεις»).

Συνεχίζω τη γκρίνια: πολλές παραδειγματικές φράσεις μου φαίνονται άσκημα διαλεγμένες, ή πολύ φλύαρες ή όχι διαφωτιστικές. Για παράδειγμα, στο λήμμα «ανία/άνοια» βρίσκω ότι η φράση «Συνέχισαν να συμπεριφέρονται με την ιδιάζουσα βαρβαρότητα που πηγάζει από την πολιτική άνοια» δεν βοηθάει τον αναγνώστη.

Υπάρχουν και μερικές αβλεψίες (η Ατλάντα δεν είναι χώρα, είναι πόλη) και δυο-τρία πολύ ενοχλητικά τυπογραφικά λαθάκια που συμβαίνουν δυστυχώς σε τέτοιο σημείο που να μπερδεύουν τον αναγνώστη ως προς το σωστό/λάθος (λήμματα μεικτός, σορός, φιλοθεάμον).

Σταματάω εδώ, επειδή εξάντλησα τις αιτίες γκρίνιας. Και μάλλον αδικώ το βιβλίο γιατί στάθηκα (αναλογικά μιλώντας) πολύ περισσότερο στα ελάχιστα ψεγάδια απ’ ό,τι στα πολλά καλά του. Είναι πολύ χρήσιμο βιβλίο, όχι μόνο για τις πληροφορίες που δίνει αλλά και για τη στάση που διδάσκει απέναντι στη γλώσσα. Το συστήνω σε όλους θερμά.

Πριν κλείσω όμως, χρωστάω να αναφερθώ και στο δίλημμα του τίτλου, άμεσα ή αμέσως. Σύμφωνα με τα λαθολόγια, η χρήση του «άμεσα» αντί του «αμέσως» είναι εσφαλμένη, διότι το άμεσα είναι το αντίθετο του έμμεσα και σημαίνει «απευθείας, χωρίς τη μεσολάβηση κανενός», ενώ το αμέσως σημαίνει «χωρίς καθυστέρηση, τώρα» (αντιγράφω από το Λεξικό Μπαμπινιώτη, αλλά και σε άλλα λαθολόγια το πνεύμα είναι το ίδιο). Αυτή είναι η χιλιοτραγουδισμένη διάκριση, η οποία, αν κάνετε τον κόπο να κοιτάξετε σώματα κειμένων θα  δείτε ότι δεν ισχύει πια και ότι το άμεσα έχει «καταπατήσει» ένα κομμάτι από το χωράφι του αμέσως. Αντίθετα, η Ιορδανίδου καταφέρνει και την πραγματικότητα να αναγνωρίσει και τη διάκριση να κρατήσει, αλλά μετατοπισμένη. Λέει, και πολύ σωστά, ότι το άμεσα δεν σημαίνει μόνο «όχι έμμεσα, με άμεσο τρόπο» αλλά και «στο άμεσο μέλλον», π.χ. ο παιδικός σταθμός πρέπει να λειτουργήσει άμεσα, ενώ το αμέσως σημαίνει «πολύ γρήγορα, την επόμενη στιγμή», π.χ. Αμέσως μετά το Πάσχα, θα εκδοθεί το πόρισμα της επιτροπής. Έτσι μετατοπισμένη, η διάκριση κρατάει ακόμα γερά, διότι καμιά μαμά δεν διανοήθηκε να φωνάξει το βλαστάρι της «Γιαννάκη, έλα άμεσα να φας!»

Υστερόγραφο: Προσθέτω την ηλεδιεύθυνση της σελίδας όπου διατίθεται το βιβλίο

http://asprilexi.com/product.aspx?id=76

Advertisements

21 Σχόλια to “Άμεσα ή αμέσως; (Για τις «Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες» της Άννας Ιορδανίδου)”

  1. kostis57 said

    Όταν λέω (και συμβαίνει συχνά στη δουλιά μου) «άμεση παράδοση της παραγγελίας» είναι σαφές ότι εννοώ «χωρίς χρονική καθυστέρηση» και όχι «χωρίς μεσολάβηση»; Ή διαφορετικά, με συμπλήρωση του αντίστοιχου πεδίου:
    1. Παράδοση: Άμεση
    2. Παράδοση: Άμεσα
    3. Παράδοση: Αμέσως
    Ποιό θεωρείτε πιο σωστό;

  2. sapere aude said

    > άμεσα […] «στο άμεσο μέλλον»
    > αμέσως […] «πολύ γρήγορα, την επόμενη στιγμή»

    Πολύ εύστοχη διάκριση.
    (Σχετικά) άσχετο: Έχετε ακούσει την ιστορία με τους δυο Μεξικάνους στην Αθήνα;
    — Μα τι σημαίνει αυτό το «αύριο», «αύριο», «αύριο» που επαναλαμβάνουν όλοι κάθε λίγο και λιγάκι;
    — Θαρρώ πως είναι κάτι σαν το μανιάνα – αλλά όχι τόσο επείγον.

  3. καὶ τὸ ἁπλῶς μὲ τὸ ἁπλᾶ μεγάλη σύγχυσι!

    θέλω ἁπλῶς νὰ πῶ αὐτὸ=θέλω μόνο νὰ πῶ αὐτὸ
    θέλω νὰ πῶ αὐτὸ ἁπλᾶ=θέλω νὰ τὸ πῶ μὲ ἁπλᾶ λόγια

    θὰ τὸ πάρω τὸ βιβλίο καὶ θὰ τὸ δῶ.

  4. sarant said

    Κωστή, σωστά λες, στην περίπτωσή σου είναι και τα δύο, χρονικό και τροπικό. Κι επειδή συχνά συμβαίνει αυτό, γι’ αυτό και το άμεσα έφαγε το μισό χωράφι του αμέσως.

  5. Μαρία said

    Kostis57, έγκαιρη παράδοση. Αλλά λες οτι είναι σαφές τι εννοείς, οπότε;

    > καμιά μαμά δεν διανοήθηκε να φωνάξει το βλαστάρι της «Γιαννάκη, έλα άμεσα να φας!»
    Κι εγώ έτσι νόμιζα έχοντας στο νου μου όχι μαμάδες αλλά σερβιτόρους μέχρι που το άκουσα απο ταξιτζή.

  6. Δέσποτα,
    τὴν 1η τοῦ μηνὸς Ἰουλίου θὰ ἐφαρμοστῇ(;) ἐπιτέλους στὴν Ἑλλάδα ὁ ἀντικαπνιστικὸς νόμος. Θὰ ὑπάρξῃ κανένα ἐτυμολογικὸ ἀφιερωματάκι γιὰ τὸ τσιγάρο καὶ τὰ συναφῆ;

  7. Μαρία said

    Κάτω τα χέρια απο το Ζαν Νικό.

  8. Papias said

    Άσχετο, αλλά έτσι όπως θα εφαρμοστεί, καλύτερα όχι. Σύμφωνα με το ΒΗΜΑ ο υπουργάρας αφού τα συζήτησε με τους μαγαζάτορες αποφάσισε να υπάρχει χώρος καπνιζόντων έκτασης έως και 40% της συνολικής, για τα καζίνα θα αποφασίσει το υπουργείο τουρισμού και γενικά μετά από συμφωνία με τους υπαλλήλους θα μπορούν να υπάρχουν χώροι για καπνιστές.

    Όλα αυτά ενώ οι κουτόφραγκοι δεν είχαν κανένα πρόβλημα να εφαρμόσουν σκληρές διατάξεις.

  9. SophiaΟικ said

    Παρεκτρέπεται το θεμα, αλλα ναι, οι κουτόφραγκοί είπαν κομένο το καπνισμα και κόπηκε παντου, στην ελλλάδ αέχιε τόσες πολλές εξαιρέσεις ο νόμος που απλά είναι μια τρύπα στο νερό. για τα σιγαρέττα συμφωνώ υπέρ σημειώματος.

  10. Ὁ παιδικὸς σταθμὸς πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἀμέσως, ἢ ἔστω τὸ συντομότερον. Τὸ «ἄμεσα» ἐδῶ εἶναι, μᾶλλον, κακὰ ἑλληνικά. (Ἴσως, τὰ μέτρα ποὺ θὰ ληφθοῦν καὶ οἱ διαδικασίες ποὺ θὰ ἀκολουθηθοῦν, προκειμένου ὁ σταθμὸς νὰ λειτουργήσῃ, πρέπει νὰ εἶναι ἄμεσα.)

    Σύμφωνοι, δίκιο ἔχεις ὅτι ἡ διάκρισις (βλέπε ἐδῶ τὰ χαρακτηριστικότερα παραδείγματα) εἶναι λεπτή, καὶ ἐνίοτε ἀσαφής. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἔχει ἀξία.

    Γενικῶς, ὁλόκληρος ὁ πολιτισμός, ἡ μάθησις, ἡ γνώσις καὶ ἡ ἀγωγή εἶναι δύσκολη. Δὲν ὑπάρχει βασιλικὴ ὁδὸς στὴν γλῶσσα. Ὑπάρχει δύσβατη καὶ κακοτράχαλη ὁδός, σπαρμένη λάθη, στὰ ὁποῖα σκοντάφτεις καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα διδάσκεσαι. Εἰς τὴν ἄρνησιν πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ λάθους, ἀντιτίθεμαι φιλοσοφικῶς.

  11. ἄμεσα – ἀμέσως
    ἁπλά – ἁπλῶς
    τέλεια – τελείως
    εὐχάριστα – εὐχαρίστως
    ἀδιάκριτα – ἀδιακρίτως
    ἔκτακτα – ἐκτάκτως
    ἀκριβά – ἀκριβῶς

  12. «ἄμεση παράδοσις»· δὲν χρειάζεται νὰ περάσῃς πρῶτα ἀπὸ τὸ τελωνεῖο, νὰ φέρῃς φορολογικὴ ἐνημερώτητα καὶ ὑπεύθυνη δήλωσι, δεν χρειάζεται καμμιὰ ἐπιπλέον διαδικασία. Φυσικά, οἱ ἐπιπλέον διαδικασίες θέλουν χρόνο, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπακόλουθο. (Βεβαίως, ὅπως συμβαίνει καὶ μὲ πολλὲς ἀρχαῖες λέξεις, ἡ ἐπακόλουθη ἔννοια τελικῶς, στὴν νέα ἑλληνική, ὑπερισχύει τῆς ἀρχικῆς. (Ἀλλὰ ὄχι ἐδῶ, νομίζω.))

  13. Μαρία said

    Νίκο, κάτι που ξέχασα απο νωρίς και που αν είσαι ακόμα στην Αθήνα πρέπει να αγοράσεις:
    http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_24/06/2009_285632

    Η πλάκα είναι οτι απο τη βιβλιοπαρουσίαση, το δελτίο του μέγκα διάλεξε, για ευνόητους λόγους, να προβάλει το στιγμιότυπο όπου ακουγόταν να λέει οτι υπάρχουν αγράμματοι δημοσιογράφοι ποιος; Ο Καμπουράκης.

  14. sarant said

    Φειδία (11), όσο πιο πολύ τρίβονται στη γλώσσα αυτές οι λέξεις, τόσο πιο λίγο κρατιούνται οι διακρίσεις. Έτσι, ενώ το έκτακτα-εκτάκτως αντέχει διότι δεν έχει τριφτεί πολύ, το απλά-απλώς μόνο στο μυαλό μερικών κρατάει ακόμη. Έχω και στη «Γλώσσα μετ’ εμποδίων» απόσπασμα από γερό φιλόλογο, που μάλιστα αρέσκεται να βρίσκει λάθη σε άλλους, και που χρησιμοποιεί το «απλά» αντί για «απλώς».

    Μαρία (13) το έχω δει. Δεν είναι κακό βιβλίο, αλλά νομίζω πως της Ιορδανίδου ο οδηγός (εκδ. Πατάκη) είναι καλύτερος. Και έχει και μερικά που με ενοχλούν, όπως ότι τα ονόματα των συγγραφέων αναφέρονται μόνο μια φορά, στη σελίδα του κοπιράιτ, μαζί με τους διορθωτές, ότι δεν έχει βιβλιογραφία, ότι αναπαράγει το άθλιο πολυτονιάτικο ψέμα για τροπολογία τα μεσάνυχτα κατά την ψήφιση του μονοτονικού από τη Βουλή.

  15. Πάπιας said

    Πάντως το ακριβά-ακριβώς και τρίβεται και διακρίνεται.

  16. Reblogged this on sholio and commented:
    omileite ellhnika? χρήσεις της γλώσσας

  17. Spyros said

    Ενδιαφέρον θα είχε να μάθουμε πως προέκυψε η φράση «στο άμεσο μέλλον». Γιατί δε μου ακούγεται λογικό το μέλλον χωρίς τη μεσολάβηση κάποιου. Μήπως τελικά είναι λάθος;

  18. sarant said

    Γιατί να είναι λάθος; Ποιος πρέπει να μεσολαβήσει; Ο χρόνος κυλάει αδυσώπητα: τακ-τακ-τακ.

  19. Μαρία said

    17
    Δεν χρειάζεται βύσμα ούτε το άμεσο ούτε το απώτερο μέλλον. Έμμεσο μέλλον δεν υπάρχει.

  20. spyroszer said

    Μα νομίζω το επίθετο άμεσος δεν έχει πρόβλημα, χρησιμοποιείται και χρονικά και τροπικά, στο επίρρημα είναι το πρόβλημα που υπάρχει (ή υπήρχε) η διαφοροποίηση.

  21. Spyros said

    Μαρία και sarant νομίζω λέμε το ίδιο. Συμφωνώ οτι έμμεσο μέλλον δεν υπάρχει, άρα δεν υπάρχει και άμεσο. Εννοείται οτι στο «μέλλον» δε χρειάζεται να μεσολαβήσει κάποιος, οπότε η φράση «άμεσο μέλλον» λειτουργεί ως πλεονασμός.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: