Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο φιλόσοφος και ο λύκος

Posted by sarant στο 11 Δεκεμβρίου, 2010


Έτσι λέγεται το βιβλίο του φιλόσοφου Mark Rowlands, που κυκλοφόρησε σχετικά πρόσφατα από τις Εκδόσεις του Εικοστού πρώτου. Όταν πρωτοάκουσα τον τίτλο σκέφτηκα ότι η λέξη «λύκος» χρησιμοποιείται μεταφορικά (θα πούμε περισσότερα γι’ αυτό παρακάτω), αλλά έκανα λάθος, πρόκειται για απόλυτη κυριολεξία: στα 27 του χρόνια,  νεαρός λέκτορας της φιλοσοφίας, ο Μαρκ Ρόουλαντς αγόρασε ένα κουτάβι λύκου (πώς αλλιώς να το πούμε -λυκιδέα; ), που τον βάφτισε Μπρένιν, κάτι που επρόκειτο να αλλάξει ολότελα τη ζωή του. Αλλά ας τον αφήσουμε να μας το πει ο ίδιος -αντιγράφω εδώ την πρώτη σελίδα από το βιβλίο:

Αυτό το βιβλίο είναι για έναν λύκο, τον Μπρένιν. Για περισσότερα από δέκα χρόνια -το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1990 και ένα μέρος της δεκαετίας του 2000- ο Μπρένιν έζησε μαζί μου. Κι επειδή μοιράστηκε τη ζωή του με έναν διανοούμενο χωρίς ρί­ζες και σταθερό τόπο διαμονής, έγινε ένας εξαιρετικά πολυταξι­δεμένος λύκος. Έζησε στις ΗΠΑ, την Ιρλανδία, την Αγγλία και τέλος στη Γαλλία. Μια επιπλέον συνέπεια αυτής της κοινής ζωής ήταν ότι έτυχε της λαμπρότερης πανεπιστημιακής εκπαίδευσης από οποιονδήποτε άλλο λύκο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Άθελά του μεν, αλλά δωρεάν. Αν τον άφηνα ανεπιτήρητο, οι συνέπειες για το σπίτι μου και τα υπάρχοντά μου θα ήταν ολέ­θριες, όπως θα δείτε παρακάτω. Ήμουν λοιπόν αναγκασμένος να τον παίρνω μαζί μου στη δουλειά – κι επειδή είμαι Καθηγητής της Φιλοσοφίας τον έπαιρνα μαζί μου στο Πανεπιστήμιο. Τις ατέλειωτες ώρες που εγώ ανέπτυσσα διάφορες φιλοσοφικές θεωρίες, εκείνος μισοκοιμόταν -όπως και οι μαθητές μου άλλω­στε- ξαπλωμένος σε μια γωνιά του αμφιθεάτρου. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, όταν η διάλεξη γινόταν απελπιστικά βαρε­τή, έβγαινε απ’ το λήθαργο κι άρχιζε να ουρλιάζει. Εννοείται ότι αυτό τον έκανε εξαιρετικά δημοφιλή μεταξύ των φοιτητών, που προφανώς θα ήθελαν να μπορούσαν να κάνουν το ίδιο.

Ο Ρόουλαντς περιγράφει αναλυτικά τη ζωή του με τον Μπρένιν, τον οποίο θεωρούσε αδελφό του, και αν έχετε κατά νου να αποκτήσετε λύκο θα βρείτε κάμποσες πρακτικές συμβουλές, που ίσως ισχύουν και για τα μεγαλύτερα λυκόσκυλα (για παράδειγμα, αν το ζώο έχει μπλέξει σε αιματηρό καβγά  και θέλετε να το ξεμπλέξετε, ο μόνος τρόπος είναι να του προκαλέσετε μια ενστικτώδη αντίδραση, ας πούμε καταβρέχοντάς το στο πρόσωπο),  ωστόσο επανειλημμένα συμβουλεύει τους αναγνώστες να βγάλουν από το μυαλό τους την ιδέα να τον μιμηθούν. 

Ενδιαφέρον έχει η αντιδιαστολή των συνηθειών του λύκου με τους σκύλους -για παράδειγμα, ενώ οι σκύλοι τρελαίνονται να φέρνουν πίσω το ξύλο ή άλλο παρόμοιο αντικείμενο που θα πετάξει μακριά ο αφέντης τους, όταν ο Ρόουλαντς έκανε το ίδιο με τον λύκο του, ο Μπρένιν τον κοίταζε με απορημένο βλέμμα, σαν να του λέει «Αν το θέλεις τόσο πολύ, γιατί το πέταξες; Και εν πάση περιπτώσει γιατί δεν πας να το φέρεις εσύ;» Ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει η αντιδιαστολή του λύκου με τους πιθήκους, δηλαδή τους ανθρώπους.

Διότι, πέρα από την εξιστόρηση της ζωής του με τον λύκο, ο Ρόουλαντς επιδίδεται σε πολύ αξιόλογους φιλοσοφικούς στοχασμούς για τη ζωή, τη φιλία και την αγάπη, τον θάνατο, την ευτυχία. Επιπλέον γράφει πολύ καλά, με διαύγεια και χιούμορ και κάθε σελίδα του βιβλίου δίνει πολλές αφορμές για σκέψη στον αναγνώστη, δηλαδή ό,τι καλύτερο θα περίμενε κανείς από ένα βιβλίο εκλαϊκευμένης φιλοσοφίας. Το βιβλίο λοιπόν, το συνιστώ θερμά.

Σε ένα σημείο δεν έμεινα ικανοποιημένος, αλλά δεν το καταλογίζω στα αρνητικά του βιβλίου -ο Ρόουλαντς κάνει φιλοσοφία, δεν κάνει γλωσσολογία κι έτσι δεν αναφέρεται παρά ελάχιστα στα γλωσσικά και φρασεολογικά του λύκου, που θα μπορούσαν να γεμίσουν έναν ακόμα τόμο, γιατί ο λύκος είναι από την απώτατη αρχαιότητα έντονα παρών στους θρύλους, στα ονόματα (Λυκούργος, Βόλφκανγκ), στην φρασεολογία μας. Η μόνη γλωσσική πληροφορία που αναφέρει το βιβλίο εμφανίζεται παρεμπιπτόντως στο σημείο που ο συγγραφέας λέει ότι κατά παράδοση ο λύκος είναι ο χαρακτηριστικός εκπρόσωπος αυτού που ονομάζουμε «σκοτεινή πλευρά» της ανθρώπινης φύσης, κάτι που το θεωρεί οξύμωρο μεταξύ άλλων επειδή η (ελληνική) λέξη λύκος συνδέεται τόσο στενά με τη λέξη λευκός (που σήμαινε φωτεινός) ώστε σε κάποια κείμενα οι δυο λέξεις να συγχέονται -και ο Απόλλων ήταν ο θεός τόσο του ήλιου όσο και των λύκων.

Ωστόσο, ετυμολογική σχέση του λύκου με τη λ. λευκός δεν φαίνεται να υπάρχει, ενώ σύμφωνα με τα λεξικά η αμάρτυρη λέξη *λύκη, που εμφανίζεται στο λυκόφως και στο λυκαυγές αλλά και στην αμφιλύκη δεν φαίνεται να έχει σχέση με τον λύκο. Ο Απόλλων πράγματι ονομαζόταν «λύκειος» (απ’ όπου προέρχεται και το λύκειο του Αριστοτέλη και μετά το δικό μας) αλλά και λυκοκτόνος, οπότε ίσως και το λύκειος να σημαίνει ότι προστάτευε τα κοπάδια από τους λύκους. Από την άλλη, η λέξη «λύσσα» συνδέεται πράγματι με τον λύκο ετυμολογικά -χωρίς να σημαίνει το θηλυκό του λύκου (που είναι λύκαινα), πιθανόν αρχικά να σήμαινε έναν θηλυκό λυκόμορφο δαίμονα που μεταμόρφωνε τους σκύλους σε λύκους.

Αν σκεφτούμε τους αιώνες αιώνων που ο άνθρωπος φοβόταν και πολεμούσε το λύκο, δεν είναι παράξενο που υπάρχουν τόσο πολλές παροιμίες και εκφράσεις που παρουσιάζουν τον λύκο αρνητικά. (Σκεφτείτε και τους λυκάνθρωπους). Για να μείνουμε στα ελληνικά, έχουμε, πολύ πρόχειρα, εκφράσεις και παροιμίες όπως: πεινάω σαν λύκος, γλύτωσε από του λύκου το στόμα (ή: μπήκε, ή τον έστειλαν…), ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται, έβαλαν τον λύκο να φυλάει τα πρόβατα, ο λύκος κι αν εγέρασε κι άλλαξε το μαλλί του μηδέ τη γνώμη άλλαξε μηδέ την κεφαλή του, θρέψε λύκο το χειμώνα να σε φάει το καλοκαίρι. Υπάρχει ακόμα η έκφραση οργής «που να σε φάει ο λύκος» ή «άει στο λύκο» (την έλεγε η γιαγιά μου, θέλοντας ν’ αποφύγει να μνημονέψει τον διάβολο, ενώ επίσης έλεγε «πού στον λύκο πήγε;» όταν έψαχνε μάταια κάτι). Οι αρχαίοι είχαν και τη φράση «ει λύκου εμνήσθης, πάρεστιν ούτος», που είναι ανάλογη με τη δική μας «κατά φωνή κι ο γάιδαρος» και που ανάλογη υπάρχει και στα γαλλικά (quand on parle du loup, on en voit la queue, αν μιλήσεις για τον λύκο, βλέπεις την ουρά του).

Στα κιτάπια μου έχω και πολλές σπανιότερες και ξεχασμένες φράσεις, όπως «βαστάει τον λύκο απ’ την ουρά» που λέγεται για κακό που είναι δύσκολο να το ξεφορτωθείς, επειδή όποιος κρατάει τον λύκο από την ουρά αποφεύγει μεν προσωρινά τον κίνδυνο, αλλά δεν τολμάει και να τον αφήσει. Υπάρχει επίσης, σε κάμποσες παραλλαγές, η παροιμία για τον λύκο που έχει χοντρό λαιμό επειδή κάνει τις δουλειές του μοναχός, που εκμεταλλεύεται μια παρατήρηση όχι πάντα σωστή (ο λύκος μερικές φορές μόνο κινείται εκτός αγέλης, όχι πάντα) για να εκφράσει την έμφυτη δυσπιστία της λαϊκής σοφίας απέναντι στους συνεταιρισμούς και στις συνεργασίες, ενώ ανάμεσα στους πολλούς παροιμιόμυθους για λύκους που βρίσκουμε στο βιβλίο του Λουκάτου διαλέγω αυτόν που λέει ότι ο λύκος σαν γεράσει γίνεται μπαίγνιο των σκυλιών.

Δεν θα επεκταθώ στις παροιμίες και εκφράσεις άλλων γλωσσών, που είναι επίσης πάρα πολλές -είπαμε, μπορεί κανείς να γράψει βιβλίο για το θέμα. Ωστόσο, μου έρχεται μια σκέψη που δεν ξέρω αν είναι σωστή: στα ελληνικά έχουμε τη  λέξη λυκοφιλία, που σημαίνει την ανειλικρινή φιλία ανάμεσα σε ανθρώπους που μισιούνται και κοιτάζει ο καθένας πώς θα ρίξει τον άλλον. Η λέξη είναι αρχαία και αναρωτιέμαι αν υπάρχει ανάλογο σε άλλες γλώσσες (λίγο που σκέφτηκα, δεν βρήκα) ή αν μόνο οι αρχαίοι Έλληνες θεώρησαν τον λύκο ύπουλο φίλο, πέρα από τα άλλα του παραδοσιακά ελαττώματα. Αν έχετε κάποια ιδέα, ευχαρίστως να την ακούσω.

Παρόλο που δεν ασχολείται με τη γλωσσική πλευρά (αν και έχει αρκετές λαογραφικές αναφορές), το βιβλίο του Μαρκ Ρόουλαντς είναι πολύ αξιόλογο και θεωρώ πως αξίζει να διαβαστεί. Και για να κλείσω με ένα εντελώς άσχετο θέμα, αυτό που αξίζει να μην αγοραστεί αύριο, είναι το κυριακάτικο Βήμα, μετά την απόλυση των 20 δημοσιογράφων, που έγινε μόλις έκλεισε η ύλη για το φύλλο της Κυριακής. Θα πείτε, γιατί να νοιαστούμε για τους δημοσιογράφους. Μια απάντηση βρήκα εδώ.

192 Σχόλια to “Ο φιλόσοφος και ο λύκος”

  1. Λυκοπουλάκι;

    Καλά τα λένε οι δημοσιογράφοι για το ότι οι απολυμένοι είναι οι φτωχοί και όχι τα μεγάλα ονοματα, αλλά όσον αφορά το μποϊκοτάζ, προγενέστερη συζήτηση σε αυτό το ιστολόγιο ανέδειξε ότι δεκάδες μορφωμένοι άνθρωποι δεν θα έδιναν ούτε δεκάρα για το Βήμα (για συνδρομή είχε γίνει λόγος, αλλά δεν νομίζω πως έτσι κι αλλιώς…). Οπότε οι απολύσεις μπορεί να είναι και ιδεολογία αλλά η ανακοίνωσή τους δεν με έπεισε ότι δεν είναι και οικονομία, μιλώντας για το χώρο των έντυπων εφημερίδων.

  2. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα. Υπάρχει το λυκάκι και το λυκόπουλο, αλλά το τελευταίο παραπέμπει σε προσκόπους. (Αυτό το «λυκιδέας» μου θυμίζει τους «αετιδείς» που ήταν οι πρόσκοποι που είχε φτιάξει η χούντα…).
    Να συνεισφέρω και το επίθετο «λυκοσκισμένος», που χρησιμοποιείται για αγελαία ζώα (πρόβατα, γίδια) στην Ήπειρο. Το επίθετο οφείλεται στο γεγονός ότι όταν ο λύκος «πέσει» σε κοπάδι σκίζει στο λαιμό όσα ζώα μπορέσει, πίνοντας φρέσκο αίμα κάθε φορά, ενώ από το τελευταίο ζώο θα φάει κρέας και ίσως πάρει μαζί του και κάποιο κομμάτι. Σε αυτή τη συνήθεια οφείλεται η σύνδεση του λύκου με τους βρυκόλακες. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι η λέξη «βρυκόλακας» συνδέεται με το σλαβικό vukodlak(=λυκάνθρωπος), όπου vuk=λύκος και dlak=μαλλιά, τριχωτό.

  3. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Τώρα που το σκέφτομαι οι «αετιδείς» της χούντας είναι η ευθεία αναφορά του Καρατζαφέρη όταν μιλάει στους νεολαίους του και του αποκαλεί «γενιά των αετών». Κοίτα να δεις…

  4. sarant said

    Γρηγόρη, πολύ σωστό αυτό που επισημαίνεις για τον λύκο και το κοπάδι, το έχω κι εγώ διαβάσει. Μου θύμισε και την παροιμία «Ο λύκος από τα μετρημένα τρώει». Και στα ονόματα, πλάι στον Λυκούργο και τον Βόλφγκανγκ, να προστεθεί και το σλάβικο Βουκ.

  5. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Ο λύκος έπαιζε τεράστιο ρόλο στη θρησκεία και τα έθιμα των σλάβων πριν τον εκχριστιανισμό. Η παράδοση ήταν τόσο δυνατή που τα ονόματα (και τα επώνυμα σήμερα) με βάση το λύκο-vuk είναι αμέτρητα! Vukasin, Vukomir, Vukman, Vukoje κλπ. Γενικά, το σλαβικό ονομαστικό διατήρησε πολύ έντονα τις «παγανιστικές» του ρίζες παρά τις προσπάθειες των χριστιανών και τον υπέρμετρο ευσεβισμό των σλάβων ακομά και σήμερα.

  6. mindkaiser said

    Και με αφορμή τη συμπεριφορά της διοίκησης του Βήματος στους 20 δημοσιογράφους, να προσθέσουμε και το homo homini lupus.

    Καλημέρα!

  7. bernardina said

    Πολύ ενδιαφέρον φαίνεται -το έβαλα ήδη στα «προσεχώς».
    Επίσης πριν από χρόνια είχα διαβάσει το πολύ ενδιαφέρον και συγκινητικό Never Cry Wolf (στα ελληνικά είχε τον άσχετο τίτλο «Λύκοι σας παρακαλώ μην κλαίτε»!) του Φάρλεϋ Μόουατ που, αν δεν απατώμαι, γυρίστηκε και ταινία.
    Χρησιμοποιώ συχνά τη λέξη «λυκόπιασμα» όταν… μαγκώνει ο αυχένας μου από την πολύωρη παραμονή μπροστά στον υπολογιστή! Την είχα ακούσει από μια επαρχιώτισσα συμφοιτήτριά μου και μου άρεσε.

    υγ. Το Βούκοβαρ έχει κάποια σχέση με τον λύκο;
    Την καλημέρα μου

  8. Raniouska said

    «Άμα έχει ένας λύκος, έχουν εκατό κοράκια. Άμα έχουν εκατό κοράκια, δεν έχει ένας λύκος»: για τον τρόπο που επιτίθεται ο λύκος στο κοπάδι. Κι εμένα μου το θύμισε η αναφορά του Γρηγόρη.

    Στις λέξεις με αρνητική έννοια, συμπεριλαμβάνεται και η λυκοφωλιά.

    Επίσης, διάφορες παθήσεις αποδίδονται με λέξεις σχετικές με το λύκο – «λύκος», «λυκόστομα», αυτά τώρα στα πρόχειρα.

    Το βιβλίο φαίνεται όντως πολύ ενδιαφέρον.

  9. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Το Vukovar πήρε το όνομα από τον ποταμό Vuka που περνάει μέσα από την πόλη. Βέβαια από που πήρα το όνομα το ποτάμι είναι άλλο πράμα…
    Όπως μου λέει η (σέρβα) γυναίκα μου, τα ονόματα με το -vuk- ως πρώτο ή δεύτερο συνθετικό δίνονται για να διώξουν το κακό από την οικογένεια. Κάτι σαν τα δικά μας Βρετός, Πουλημένος που συζητούσαμε κάποτε. Αυτό γίνεται γιατί στη σλαβική παράδοση ο λύκος είναι ο αρχετυπικός φύλακας (όχι εχθρός) των προβάτων!

  10. bernardina said

    #9 Ευχαριστώ!

  11. Όντως, το μικρό λυκάκι λέγεται λυκόπουλο.
    Το Βούκοβαρ σημαίνει πόλη πάνω στο ποτάμι Βουκ (το οποίο ποτάμι ονομάστηκε από τους λύκους)
    Και ο πατέρας μου ακόμη λέει
    «Γιατί, λύκε, είναι χοντρός ο σβέρκος σου; Γιατί κάνω μόνος μου τις δουλειές μου!»

  12. Νατάσσα said

    Για την καταπληκτική ταινία του Carol Ballard, Never Cry Wolf, εδώ

    Πριν από ένα δυο χρόνια έκανε αίσθηση το βιβλίο «Το τοτέμ του λύκου», με την ιστορία ενός κινέζου πρωτευουσιάνου διανοούμενου που εθελοντικά πηγαίνει να ζήσει με τους νομάδες των πεδιάδων της Μογγολίας. Κι αυτός προσπαθεί να αναθρέψει ένα λυκοκουτάβι. Θα έχει ενδιαφέρον, νομίζω, η σύγκριση των εμπειριών.

  13. Νατάσσα said

    Παράλειψη – το όνομα του συγγραφέα του «Τοτέμ» με λατινικούς χαρακτήρες είναι Jiang Rong. Δεν αποτολμώ τη μεταγραφή στα ελληνικά…

  14. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Με το σημερινό χιονιά, το άρθρο γίνεται ακόμα πιο (υπερ)ρεαλιστικό! Η περιγραφή που κάνεις του βιβλίου, Νίκο, μας βάζει πραγματικά στα αίματα να το διαβάσουμε. Θα πρότεινα μάλιστα ένα νέο ρητό: «Ο άνθρωπος για το λύκο είναι άνθρωπος» 🙂 Είχα κι εγώ πριν από χρόνια γνωρίσει κάποιον που ζούσε μ’ένα λυκόπουλο και είχα εντυπωσιαστεί από την ευφυία και την επιβλητικότητα του μκρού ζώου. Δεν ξέρω τι απόγινε εκείνη η σχέση. Φαίνεται πάντως πως το φαινόμενο δεν είναι σπάνιο. Κοιτάξτε κι αυτό από το National Geographic http://www.gpeppas.gr/a-fisi/wolfman.html.

    Έγινα λυκόπουλο, σαν ήμουν παιδόπουλο, αλλά θυμάμαι πως μονάχα ένα αστεράκι κατάφερα να πάρω στο καπέλο κι έτσι δεν αξιώθηκα να περάσω αργότερα στην προσκοπική ζωή…

    Θα επανέλθω το βράδυ με όσες εκφράσεις ή γνωμικά ξέρω για τους λύκους, εάν δεν έχουν καταγραφεί ως τότε.

  15. nikiplos said

    καλημέρα… Να προσθέσω μόνο το «Ο Πέτρος κι ο λύκος» του Προκόπιεφ 1936.

    Επίσης να θυμίσω ότι τον λύκο τον έχω ακούσει σαν προσφώνηση το «λιοντάρι της Ευρώπης» αν και κατά κάποιους ίσως να ενοείτο ο λύγκας, που όμως εξαφανίστηκε νωρίς.

    Ο παππούς μου από το αντάρτικο, μου είχε διηγηθεί μια ιστορία. Ένα βράδυ ένα κοπάδι από λύκους έγδαραν τον μισό κορμό δέντρου καθώς κυνηγούσαν δυό αντάρτες που κρύβονταν στα άγρια χρόνια του ανελέητου κυνηγητού πάνω στο δέντρο. Δεν γνωρίζω αν η ιστορία είναι αληθινή, ή αν λεγόταν περισσότρο μεταξύ τους σαν μια ενδιαφέρουσα ιστορία…

    Αυτά, καλό ΣΚ

  16. babis said

    Η λυκοφιλία από που προέρχεται;

  17. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα άλλα σχόλια -πρέπει να πω ότι οι αναφορές στα φρασεολογικά, λαογραφικά κτλ. του λύκου ελάχιστα καλύπτουν από το θέμα, που είναι τεράστιο και είναι αδύνατον να καλυφθεί μέσα σε ένα σημείωμα.

    Είχα κατά νου να γράψω το homo hominis lupus, αλλά τελικά μου διέφυγε, ευτυχώς το πρόσθεσε ο Mindkaiser. Να προσθέσουμε εδώ το ποίημα του Καρυωτάκη:

    Όταν οι άνθρωποι θέλουν να πονείς,
    μπορούνε με χίλιους τρόπους.
    Ρίξε το όπλο και σωριάσου πρηνής,
    όταν ακούσεις ανθρώπους.

    Όταν ακούσεις ποδοβολητά
    λύκων, ο Θεός μαζί σου!
    Ξαπλώσου χάμου με μάτια κλειστά
    και κράτησε την πνοή σου.

    Επίσης, το ποίημα του Παλαμά για τους μπολσεβίκους και τους λύκους, γραμμένο μετά τη μικρασιατική καταστροφή:

    Βοσκοί, στη μάντρα της Πολιτείας οι λύκοι! Οι λύκοι!
    Στα όπλα, Ακρίτες! Μακριά και οι φαύλοι και οι περιττοί,
    καλαμαράδες και δημοκόποι και μπολσεβίκοι,
    για λόγους άδειους ή για του ολέθρου τα έργα βαλτοί.

    στο οποίο απάντησε ο Βάρναλης στο ποίημα Λευτεριά, στο περιοδικό Μούσα, όπου το τελευταίο τετράστιχο γράφει (στην έκδοση σε βιβλίο, το τετράστιχο απαλείφθηκε):

    Μέσα σε φλόγες και καπνούς ανάμαλλ’ είδα να ξετρέχει
    Τους Άνομους γιγάντια η Δίκη
    Ξάφνου του σάλαγου κοπή’ Γέλια με φτάσανε στριγγά:
    Σπαράζαν τους μωρούς ποιητές οι λύκοι.

  18. babis said

    Μόλις τώρα διάβασα την προτελευταία παράγραφο.

  19. Γρηγόρη, «αετόπουλα» (φυσικά όχι «αετιδείς») έλεγε και το ΕΑΜ τα παιδιά του.

  20. Κατάφερε και πήγε ξένο λύκο στην Αγγλία ο αθεόφοβος; Εδώ ούτε πεκινουά δεν σ’αφήνουν να μπάσεις μέσα (αν και από το 1992 που δεν γίνονται συστηματικοί έλεγχοι αποσκευών, και μάλιστα τώρα με το τούνελ της Μάγχης, δεν πρέπει να είναι ακατόρθωτο).

  21. nikosl said

    Υπάρχει και ο λύκος με προβιά προβάτου, το οποίο μάλλον προέρχεται από εδώ:
    Προσέχετε ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασιν προβάτων, ἔσωθεν δέ εἰσιν λύκοι ἅρπαγες. (Κατά Ματθαίον ζ’ 15)

    το οποίο λογικά εμφανίζεται σε όλες τις γλώσσες. Βλέπω πχ στον Ενγκελς (στον αμερικάνικο πρόλογο για την Κατάσταση της Εργατικής Τάξης στην Αγγλία):
    diese Leute sind entweder Neulinge, die noch massenhaft zu lernen haben, oder aber die schlimmsten Feinde der Arbeiter, Wölfe im Schafspelz.

  22. Μπουκανιέρος said

    2-3
    Η οργάνωση της νεολαίας που έφτιαξε η χούντα ήταν οι «Άλκιμοι». Η στολή τους, ιδιαίτερα το δίκωχο, ήταν εμπνευσμένη απ’ την ΕΟΝ του Μεταξά (για να τονιστεί η περίφημη συνέχεια του ελληνισμού).
    Νομίζω ότι οι Άλκιμοι είχαν φτιαχτεί σαν αντίπραξη στους Προσκόπους, στην ηγεσία των οποίων επικρατούσαν (τότε) οι πούροι φιλοβασιλικοί, που ήταν χολωμένοι μετά την αποτυχία του αντιπραξικοπήματος του Κοκού κι ακόμα περισσότερο μετά την ανακήρυξη της (παπαδοπουλικής) «Δημοκρατίας».
    Νομίζω ότι Άλκιμοι μόνο στην επαρχία (ή, σε μερικά μέρη) πρόφτασαν ουσιαστικά να οργανωθούν. Ήταν να επεκταθούν, ακολούθησαν όμως κάποια γεγονότα και δεν προλάβανε οι καημένοι…

  23. Μπουκανιέρος said

    Νίκο, λυκάκι και λυκόπουλο βέβαια (άκου «λυκιδέας», πώς σου ήρθε!;).
    Και βέβαια το λυκόπουλο δεν παραπέμπει απαραίτητα σε προσκόπους. Υπάρχει άλλωστε και το λυκόπουλο στα μικυμάους (ο καλός γιος του Κακού Λύκου, που είναι φίλος με τα Γουρουνάκια).

  24. Θαλασσόλυκος

  25. Τα τρία μικρά λυκάκια του Τριβιζά

  26. bloody amateur said

    Θυμάμαι πάρα πολύ αχνά έναν καταπληκτικό μύθο του Αισώπου, ή ίσως σαν του Αισώπου.

    Μια φορά κι έναν καιρό, είχε πέσει χιόνι στο βουνό κι ένας λύκος δεν έβρισκε τίποτα να φάει. Είχε λυσσάξει στην πείνα, είχε μείνει πετσί και κόκαλο. Είδε κι απόειδε, άρχισε να κατεβαίνει προς το χωριό των ανθρώπων, μπας κι αρπάξει κάνα πρόβατο. Με φόβο θεού, γιατί οι άνθρωποι είχαν πέτρες και κοντάρια και θα τον σκότωναν, αλλά τι να κάνει, πεινούσε.

    Εκεί που πήγαινε, απαντάει ένα σκύλο. «Γεια σου, ξάδερφε, τι χαμπάρια!» του λέει ο σκύλος. «Γεια σου, ξάδερφε, καλώς σε βρήκα!» λέει ο λύκος, και τον κοιτάει καλά-καλά. Ο σκύλος ήτανε παχύς-παχύς, καλοζωισμένος και καλοταϊσμένος, παρ’ όλο το κρύο και το χιόνι. Τα χάνει ο λύκος. «Ξάδερφε», λέει, «πού βρίσκεις και τρως μες στο χιονιά; Εγώ ο κακομοίρης κοντεύω να πεθάνω απ’ την πείνα.» «Α, δεν το ξέρεις;» απαντά ο λύκος, «εγώ είμαι τώρα με τον άνθρωπο! Και με φροντίζει, με ταΐζει, με ποτίζει χειμώνα-καλοκαίρι! Βρε ξάδερφε, μήπως θέλεις να ‘ρθεις μαζί μου; Να σε πάρει και σένα να σε ταΐζει, που δεν έχεις να φας;» «Και τι θέλει για αντάλλαγμα ο άνθρωπος;» ρωτά καχύποπτα ο λύκος. «Τίποτα μωρέ, μόνο να του κάνεις παρέα και να φυλάς τα πρόβατα.» «Ε άμα είναι έτσι, έρχομαι!» λέει ο λύκος και πάνε μαζί να βρούνε τον άνθρωπο.

    Εκεί που πηγαίνανε, ο λύκος κοιτάει και βλέπει ένα σημάδι στο λαιμό του σκύλου. «Ξάδερφε», ρωτάει, «τι είναι αυτό το σημάδι;» «Α, αυτό; Τίποτα, μόνο απ’ το κολάρο είναι, που με δένουνε.» «Σε δένουνε;» «Να μην τους φύγω.» Και τότε ο λύκος σταματάει απότομα. «Ξάδερφε, άμα είναι έτσι, εγώ δεν έρχομαι. Καλύτερα λεύτερος και πεινασμένος.» Και γυρνά και φεύγει για το βουνό.

    Θυμίζει τίποτα σε κανέναν;

  27. Μαρία said

    23 Ο αγαθός λυκιδέας που είναι φίλος με τους Δέλφακες 🙂

    22 Η οργάνωση προϋπήρχε, απλώς ανασυντάχτηκε επι χούντας.
    Εδώ απ’ τα επίκαιρα του Οκτωβρίου 1961
    http://mam.avarchive.gr/portal/digitalview.jsp?get_ac_id=1088

  28. ὡστόσο ἂν ὁ λύκος δὲν ἔχει σχέσι μὲ τὸ φῶς (ποὺ μᾶλλον ἰσχύει) τότε κι ὁ Λυκοῦργος μᾶλλον δὲν ἔχει σχέσι μὲ τὸν λύκο, ἀλλὰ θὰ πρόκηταιο γιὰ προσωνύμιο τοῦ Ἀπόλλωνος ἢ ἄλλου θεοῦ σχετιζόμενου μὲ τὸ φῶς (λύκ, λύχνος, λευκός, lux κλπ)

  29. ἂν δὲν κάνω λάθος πάντως ὁ λύκος δὲν εἶναι μέρος τῆς ἐπιχώριας πανίδος (γιὰ τὴν Ἀγγλία λέω).

  30. Jimakos said

    Επίσης μην ξεχνάμε τον »Καλό Λύκο», του Αρκά!

    Eπιπλέον, έχουμε και τα Lupanare, τους οίκους ανοχής των αρχαίων Ρωμαίων , που διάβασα οτι πήραν το όνομα τους απο την λέξη-αργκό της εποχής για τις ιερόδουλες (λαογραφικής σημασίας κι αυτό), αν και σε ενα ταξίδι προ ετών στην Πομπηία, όπου διατηρείται ένα περίφημο, η (ελληνίδα) ξεναγός είχε αναφέρει οτι τα έλεγαν έτσι λόγω των ουρλιαχτών που ακούγονταν απο μέσα.

  31. ἔχουμε καὶ τὴν λύκαινα ποὺ ἔθρεψε τὸν Ρῶμο καὶ τὸν Ῥωμύλο.

  32. bernardina said

    Και τον διδακτικό μύθο με το παιδί που φώναζε «Λύκος»!

  33. Μπουκανιέρος said

    30
    Lupa και lupana η πόρνη, σε όχι και τόσο αργκό. Και lupanarius ο νταβατζής.
    Η σύνδεση της λύκαινας με την ασέλγεια κλπ. είναι πολύ παλιά, αλλά δεν ξέρω από πού πηγάζει (σίγουρα όχι από τα βιολογικά δεδομένα).

  34. Μαρία said

    Λύκε, λύκε, είσ’ εδώ; Βάζω το καπέλο μου και σας κυνηγώ.

    Κυκλοφορεί και σιντί με ουρλιαχτά λύκων με τίτλο le chant des loups.

  35. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #22
    Απόλυτο δίκιο αγαπητέ. Γράψε λάθος

  36. Μαρία said

    Μπουκάν, το έχεις υπόψη σου;
    http://tinyurl.com/3yhnkcv

  37. Voulagx said

    Και στα αρμανικα: lupu= κακος ανθρωπος,που δεν μπορεις να τον εμπιστευθεις

  38. Μπουκανιέρος said

    27 Μαρία, δεν ήξερα ότι υπήρχε προϊστορία (το γκούγκλισα το θέμα).
    Τότε πάντως (νομίζω 1971;) φάνηκε σα να εμφανίστηκαν απ’ τη μια μέρα στην άλλη – εννοώ ότι βγήκαν στους δρόμους και στις παρελάσεις μαζικά κλπ. Προφανώς αξιοποιήθηκε, για τις τρέχουσες ανάγκες, μια οργάνωση-φάντασμα.

    Στην Κέρκυρα τουλάχιστον, και για τα γυμνασιόπαιδα, έγινε υποχρεωτική η συμμετοχή στην παρέλαση με τους Άλκιμους – αν δεν έβγαινες με τους Προσκόπους ή το σχολείο. Δεν ξέρω τι γινόταν αλλού.
    (Οι Άλκιμοι έδιναν τη στολή τζάμπα, ενώ στους Προσκόπους έπρεπε να την αγοράσεις. Όσο για το Γυμνάσιο, τότε, έπρεπε να ράψεις κουστούμι.)

  39. Νέος Τιπούκειτος said

    Της γαλλικής παροιμίας μαρτυρείται επίσης πιο ομοιοκατάληκτη εκδοχή: Quand on parle du loup, il sort de son trou.

  40. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια.
    Ο λόγος που δεν έγραψα «λυκόπουλο» ή «λυκάκι» είναι ότι μου φαινόταν πως δεν μεταδίδουν το ίδιο πράγμα με το «κουτάβι», που είναι νεογέννητο ή σχεδόν. Ίσως έπρεπε να γράψω «ένα λυκόπουλο ηλικίας ενός μηνός».

    20: Τον λύκο τον πέρασε στην Αγγλία από την Ιρλανδία, σαν να ήταν σκύλος. Αλλά για να τον μπάσει στην Ιρλανδία, έκανε καραντίνα 6 μήνες.

  41. Αμελήσαμε να αναφέρομε την Lupara, δίκανο με πριονισμένο κοντάκι και πριονισμένες κάνες, το οποίο υποτίθεται ότι κουβαλούσαν οι σικελοί βοσκοί για να προστατεύουν τα κοπάδια τους από τους λύκους. Η λουπάρα, επειδή είναι κοντόκανη, έχει πολύ μεγάλη διασπορά, άρα και μεγάλες πιθανότατες να πετύχει έναν κινούμενο λύκο, αρκετά ώστε να τον τρομάξει τουλάχιστον.
    Δεδομένου, όμως, ότι στη Σικελία δεν είχε και πολλούς λύκους κι επειδή άνθρωπος ανθρώπω λύκος, μάλλον οι λύκοι ήταν απλώς η πρόφαση για την λουπάρα. Η οποία μετανάστευσε εκείθεν του Ατλαντικού και διέπρεψε στα χέρια των μαφιόζων.

  42. 38, Βουλάγκξ,
    Ντάνουτ Λούπου δεν λεγόταν ο ρουμάνος ποδοσφαιριστής, που έπαιζε στην Ελλάδα με τον ΠΑΟ και τον ΟΦΗτα;
    Για τον οποίον λέγεται ότι κάποιος (Έλληνας) παράγοντας του έστησε σκευωρία ότι και καλά ήταν αποδέκτης κλοπιμαίων για να τονε στείλει απλήρωτο στο χωργιό του;
    Παράγοντας Λούπου Lupus…

  43. sarant said

    43: 🙂

  44. Μαρία said

    Μπουκάν, ναι όπως τα λες είναι: μετεμφυλιακή φάντασμα. Στην ανασύνταξη πρέπει να έβαλε το χεράκι του ο Πλεύρης. Θυμάμαι τα γραφεία τους στη Σαλονίκη στην πλατεία Αγίας Σοφίας. Έβλεπα την ταμπέλα στο μπαλκόνι.
    Δες κι αυτό το κουφό: Αλκιμίνες(διευκρίνηση για όσους ανατριχιάσουν με το θηλυκό:έτσι αυτοαποκαλούνταν)στο Χίλτον σε επίδειξη μόδας του Γαλάτη*. Το τσάι-πινάκλ τι είναι;
    http://mam.avarchive.gr/portal/digitalview.jsp?get_ac_id=1317
    *Μάλλον αντίστροφα:ο Γαλάτης σε εκδήλωση των Αλκίμων.

  45. sarant said

    Πίνουν τσάι και παίζουν πινάκλ.

  46. Κόντρα σε κάποια λεξικά το επίθετο λύκειος μοιάζει περισσότερο να προέρχεται από το λύκη παρά τον λύκο, φαίνεται και από τα υπόλοιπα επίθτα του Απόλλωνα (Φοίβος, Αιγλήτης, Ξανθός). Το ίδιο θα πρέπει να ισχύει για τον Αυτόλυκο. Επίσης η λέξη λύκη είναι εννοιολογικά τόσο κοντά στο λευκός, ετυμολογικά αποκλείεται ;

  47. Μαρία said

    42 Σκύλε, για τα λούπινα που έτρωγε ο συγγενής σου ο Διογένης ξέρεις κάτι;

    46 Ρε συ, ωθούσαν τα κορίτσια στη χαρτοπαιξία;

  48. sarant said

    Η λύκη δεν αποκλείεται να έχει σχέση με τον λευκό, νομίζω ότι έχει.

    Κορίτσια ήταν ή κυρίες του «καλού κόσμου»; (δεν είδα το ταινιάκι)

  49. Ο Λύκος της Στέππας said

    Με φώναξε κανείς; :Ρ

    Υπάρχει και η έκφραση feral child στα αγγλικά για τα παιδιά που έχουν εγκαταλειφθεί και συχνά μεγαλώνουν λύκοι (και σκύλοι, και άλλα ζώα). Δεν ξέρω αν υπάρχει αντίστοιχη λέξη ή έκφραση στα ελληνικά. Υπάρχει και μια ταινία (βασισμένη, λέει, σε πραγματική ιστορία) για ένα κοριτσάκι που επιβίωσε με τους λύκους στην διάρκεια του Β’ ΠΠ:

  50. Ο Λύκος της Στέππας said

    Ωπ, η ταινία διαβάζω ότι είναι σκέτη φαντασία. Ωραία ήταν πάντως.

  51. Μαρία said

    49 ε όχι και κυρίες. Ήταν νεολαιίστικη οργάνωση αφού.

  52. Jimakos said

    Υπάρχει και το Λύκαιον όρος, στην Αρκαδία. Και η Λυκόσουρα.

  53. Immortalité said

    Να πούμε ότι έδωσε και το όνομά του σε μια αυτοάνοση ασθένεια τον Ερυθηματώδη Λύκο ή Λύκο σκέτα.
    Πάντως, λίγο βάρβαρο μου φαίνεται να έχεις ένα λύκο σε καθεστώς ομηρίας, έστω και αν αυτή περιλαμβάνει πανεπιστημιακές διαλέξεις για τη φιλοσοφία. Δηλαδή θα μπορούσε να έχει και μια τίγρη ας πούμε;

    @26 Μου θυμίζει μια ιστορία του Κίπλιγκ νομίζω (με κάθε επιφύλαξη) για το πως εξημέρωσε η γυναίκα όλα τα ζώα που ήταν απαραίτητα για τον άνθρωπο. Αλλά εκεί ο αντάρτης ήταν μια γάτα. Λύκο δεν είχε.

  54. Νέος Τιπούκειτος said

    @30: Τζιμάκο, κάτι τέτοια λένε οι ελληνίδες ξεναγοί («τα έλεγαν έτσι λόγω των ουρλιαχτών που ακούγονταν απο μέσα»), και τις αντιπαθώ πιο πολύ κι απ’ τους έλληνες δημοσιογράφους (καλά, υπερβολές λέω τώρα). Τα είπε μια χαρά ο Μπουκάν στο #34: ο λύκος είναι ζώο αρπαχτικό, γιαυτό και τα παράγωγά του κύρια ονόματα (Λύκαινα, Λυκαίνιον, Λύκων) συνδέονται, αρχετυπικά σχεδόν, με μορφές άγρια και άπληστα αρπαχτικές, σεξουαλικά ή μη.

    Ας πούμε, οι φαν του αρχαίου μυθιστορήματος θα θυμούνται ότι στο «Δάφνις και Χλόη» του Λόγγου, Λυκαίνιον λέγεται το περπατημένο μίλφι που ξεπαπαδεύει τον μυξοπαρθένο Δάφνη. Αλλά και στον Ηρακλή του Ευριπίδη, Λύκων λέγεται ο άρπαγας τύραννος που έχει σφετεριστεί τον θρόνο της Θήβας. Στα λατινικά, lupa εκτός από λύκαινα σημαίνει, συχνότατα, και πόρνη.

    Να θυμηθούμε επίσης ότι στην αμερικάνικη σλαγκ σήμερα cougar λέγεται η σεξουαλικά αρπαχτική, επιθετική και ακόρεστη σαραντοπενηντάρα, που την πέφτει σε τεκνά (http://www.urbandictionary.com/define.php?term=cougar).

  55. Nicolas said

    Τους Bozkurtlar τους ξεχάσατε; (που θα έρθουν να σας φάνε ωμούς!).

    Και τον λυκάνθρωπο; http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F_%CE%9B%CF%85%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CE%B8%CF%81%CF%89%CF%80%CE%BF%CF%82_%281941_%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%AF%CE%B1%29

    Έχουμε και το loubard :
    « J’suis un loubard parmi tant d’autres
    Je crèche pas loin de la Défense
    J’ai l’air crado, c’est pas ma faute
    Mon HLM, c’est pas Byzance
    Mon pote, mon pote. »
    (Renaud — La chanson du loubard)

    Και την cat woman;
    http://www.imdb.com/title/tt0122426/
    του μακαρίτη του John Leslie

  56. sarant said

    54: Ιμόρ, στο βιβλίο ο συγγραφέας απαντάει στις επικρίσεις ότι αυτό που έκανε έβγαλε τον λύκο από το φυσικό περιβάλλον του. Πάντως, οι άγριοι λύκοι ζουν, λέει 7-8 χρόνια -ο Μπρένιν έζησε 11.

    50-51: Λύκε, δεν μπορούσες να λείπεις 🙂 Κι εγώ είχα διαβάσει για τέτοια παιδιά, δεν ξέρω πόσο αληθεύουν. Στη λογοτεχνία έχει πολλά βέβαια.

    56: Για τους μη τουρκομαθείς, Bozkurt είναι οι γκρίζοι λύκοι. Kurt ο λύκος. Από εκεί και το επώνυμο Κούρτης, Κουρτίδης κτλ. (κατά Τριανταφυλλίδη τουλάχιστο), ενώ το επώνυμο Λύκος/Λίκος υπάρχει αλλά είναι πιο σπάνιο.

  57. Γουαδελούπη: Λύκος της κοιλάδας, λέει, υποκοριστικό Λουπίτα

  58. Μαρία said

    Τιπούκειτε, δες σ.52 κεξ. στο βιβλίο #37

    Νίκο, η ετυμολογία των Κούρτης κλπ παίζεται, γιατί kurt είναι και το σκουλήκι(Ο Βογιατζόγλου π.χ. δίνει και τα δύο).
    Ήξερα έναν κύριο Λύκο

  59. Μπουκανιέρος said

    60 …το οποίο βιβλίο (37), όχι, δεν το ήξερα – μερσί.

  60. Υπήρχε και το καμάρι του Καλοχωρίου Θεσσαλονίκης, η ποδοσφαιρική ομάδα Λύκοι –το όνομα εμπνευσμένο, μάλλον, από την ιστορική (ιδρύθηκε το 1877) αγγλική Γουλβς, με τις χαρακτηριστικές χρυσές φανέλλες και τα μαύρα σορτσάκια–,μετέπειτα ΗΛΤΕΞ Λύκοι (εμπορική ονοματοθεσία, όπως Skoda Ξάνθη, ή όπως παλαιότερα στο μπάσκετ, SATO Άρης, Chipita Πανιώνιος· ο Παναθηναϊκός, σαν βαρύτερο όνομα, ήταν μπροστά από τον χορηγό: Παναθηναϊκός Maxwell· η ΗΛΤΕΞ ήταν κλωστοϋφαντουργική εταιρία του προέδρου των Λύκων, Κώστα Ηλιάδη· το ΗΛΤΕΞ στέκει για Iliadis Textiles), που έπαιξε μέχρι Β’ Εθνική πριν κάποια χρόνια. Μακαρίτισσα η ποδοσφαιρική ομάδα, μακαρίτισσα η εταιρία, μακαρίτης και ο ιδιοκτήτης αμφοτέρων – έχασε τη ζωή του σε τροχαίο (αποφεύγω τεχνηέντως τον σκόπελο αυτοκινητικό ή αυτοκινητιστικό) πέρυσι.

    Υπάρχουν και οι Μιννεσότα Τίμπεργουλβς στο ΝΒΑ.

    Υπάρχει και ο τραγουδιστής μπλουζ Howlin’ Wolf – ψευδώνυμο βέβαια, και όχι αντίστοιχο με τον τρόπο ερμηνείας του, σε αντίθεση με τον Screamin’ Jay Hawkins, που ήταν όνομα και πράμα, και επιπλέον εκκεντρικός τρελλάρας.

    Υπάρχει και η ταινία του Κέβιν Κόστνερ «Χορεύοντας με τους λύκους» (1990). Ο τίτλος είναι ινδιάνικο όνομα, κανονικά Χορεύει με τους Λύκους· δεν ονομάζονται όλοι οι ινδιάνοι Καθιστός Ταύρος, Όρθιος Βίσωνας, Τρελλό Άλογο και τέτοια απλοποιημένα· στην ταινία υπάρχουν και ινδιάνοι με ονόματα όπως Άνεμος στα Μαλλιά του και Γελάει Πολύ, το δε αίσθημα του Κόστνερ στο έργο είχε το ελάχιστα ποιητικό όνομα Στέκεται με Γροθιά.

    Κάτι για λύκους τραγουδάει και η μπαρμπαντοσιανή Shontelle εδώ 😀

  61. sarant said

    Καλοπροαίρετε, καλά τους θυμήθηκες τους Λύκους Καλοχωρίου -δεν ήξερα ότι δεν υπάρχουν πια.
    Υπήρχαν βέβαια και οι Λύκοι του Μικιμάους, που αισθάνθηκα αποτροπιασμό όταν είδα ότι στις νεότερες εκδόσεις έχουν μετονομαστεί σε Μουργόλυκους.

  62. sarant said

    62: Για λύκους τραγουδάει η μικρή ή για Λίκι;

  63. Ούτις said

    Οδυσσέας Ελύτης – Καλωσύνη στις λυκοποριές

  64. Μπουκανιέρος said

    Τους Wikiλύκους τους συζητάγατε πρόσφατα.

    (εκείνη την ταινία πώς τη λέγανε; Η παρέα των Λύκων;)

  65. Voulagx said

    #43 Σκυλε, τα θυμασαι καλυτερα απο μενα, εγραψες παλι!(Παράγοντας Λούπου Lupus…) 🙂

    #50 Λυκε, τον Μογλη μου θυμισες
    http://reviewtheatre.wordpress.com/category/%CE%BC%CF%8C%CE%B3%CE%BB%CE%B7%CF%82/

  66. Νέος Τιπούκειτος said

    @60: Μαρία, πολύ ενδιαφέρον, δεν το είχα προσέξει το βιβλίο.

    Απροπό, ο τύραννος στον Ηρακλή του Ευριπίδη λέγεται Λύκος, όχι Λύκων.

  67. gbaloglou said

    Ας πω και γω ένα: «εκεί που φωνάζει ρήσος λύκος δεν πατεί»

    ρήσος = (Σλαβογενής) λύγκας (lynx)

  68. Μαρία said

    Μπουκάν, Η αδελφότητα των λύκων. Έχω το ντιβιντί απο κάποια εφημερίδα.

  69. Μπουκανιέρος said

    Μπράβο ρε συ Μαρία κι έσπαγα το κεφάλι μου να το θυμηθώ κι όλο μουρχόντανε Η Συμμορία των Λύκων (για το λόγο που αναφέρεται στο 63).

  70. Μπουκανιέρος said

    Παράξενο δεν είναι που δεν είπε κανείς το Η Κασσάνδρα και ο Λύκος; Ήταν πολύ ιν κάποια στιγμή.

  71. Μαρία said

    71
    http://www.imdb.com/title/tt0237534/

    72 Και να σκεφτείς οτι την αγόρασα απο βιβλιοπωλείο της Κέρκυρας.
    Σπάω κι εγώ το κεφάλι μου να θυμηθώ μια ταινία με μια ψυχαναλυτική ερμηνεία της κοκκινοσκουφίτσας.

  72. Μπουκανιέρος said

    73α
    Όχι ρε συ, άλλη ταινία λέω.
    Πρέπει να ήτανε μέχρι του 1990 το πολύ, αφού κάπου εκεί σταμάτησα να βλέπω στα σοβαρά σινεμά.

    73β
    Α, ναι; Κι από ποιο; (νοσηρή περιέργεια)

  73. Μπουκανιέρος said

    Τόψαξα, πέρασα κι από μια (άσχετη) Συντροφιά των Λύκων, και τελικά ήταν το The Company of Wolves tου Neil Jordan. Νομίζω «Παρέα» είχε μεταφραστεί εδώ – με επιφυλάξεις.
    Είχε κάνει πολύ ντόρο στον καιρό της – φαίνεται ότι όλ’ αυτά ξεχνιούνται εύκολα.

  74. Εντάσσεται άραγε εδώ και το γένος μανιταριών Lycoperdon; Ατυχώς, το κοινό ελληνικό τους όνομα παραπέμπει σε άλλο ζώο – αλεποπορδή!

  75. Μπουκανιέρος said

    76 Αυτό μου θυμίζει μια άλλη αρχαία απορία, σχετικά με τους τύπους «αλούπης», «αλούπω» και την πιθανή σχέση με το lupo…
    Μα τον Renarτ, είναι ποτέ δυνατό να μπέρδεψε κανείς το λύκο με την αλεπού;;!!

  76. Χορεύοντας μὲ τοὺς Λύκους, ὅταν σκότωσαν τὸν λύκο τί κλάμα ἔρριξα.

  77. Μαρία said

    75 Πέρασα κι εγώ απ’ αυτή τη Συντροφιά.
    Θυμάμαι χοντρικά πού ήταν, φέρνω δηλαδή και την εικόνα στο μυαλό μου μετά απο τριαντατόσα χρόνια. Κατεβαίνοντας απ’ το Σαρόκο για την παλιά πόλη σε μια ρούγα λίγο πριν να αρχίσουν τα κοσμηματοπωλεία. Θεοτόκη λέγεται ο δρόμος;

  78. george said

    Από ονόματα και μυθολογία, έχουμε και τον Λυκάωνα της Αρκαδίας, τον οποίο για να τιμωρήσει ο Δίας μεταμόρφωσε σε λύκο.
    Επίσης, πολλά παραμύθια που μπορώ να θυμηθώ από τα παιδικά μου χρόνια είχε ένα λύκο μέσα (πχ η Κοκκινοσκουφίτσα ή Τα Εφτά Κατσικάκια.
    Είχα διαβάσει σε ένα λαογραφικό βιβλίο (δυστυχώς δε το έχω πρόχειρο)σχετικά με την ετυμολογία της λέξης «βρυκόλακας», ότι προέρχεται από το «βρικελον» + «μορμολύκη». Πρότεινε και κάποιες άλλες ερμηνείες, αλλά επειδή γενικά δε μου είχε φανεί και ιδιαίτερα αξιόπιστο, δεν έχω ιδέα αν ισχύει, ίσως είναι παρετυμολογικό ξόρκισμα της σλαβικής ρίζας της λέξης.

    #63
    Για την μετονομασία των Λύκων του disney σε Μουργόλυκους είχε γίνει και δημοψήφισμα μεταξύ των αναγνωστών του κόμιξ και του μίκυ μάους – είχα ψηφίσει μάλιστα, υπέρ του πρώτου!
    #77 Μια που είπα για disney, τη λέξη «αλούπης» τη θυμάμαι σαν όνομα ενός χαρακτήρα σε μερικές ιστορίες, που αν θυμάμαι καλά, ήταν αλεπού.

  79. Μπουκανιέρος said

    80
    Τώρα μας φώτισες! Υπάρχουν κοντά δέκα δρόμοι που λέγονται «(Κάτι) Θεοτόκη»* (υπάρχουν και ανέκδοτα για τον Αθηναίο που ψάχνει την «οδό Θεοτόκη» – άλλωστε μούχει τύχει μερικές φορές στην πραγματικότητα, και να θυμώνει μάλιστα, να νομίζει ότι τον κοροϊδεύουνε). Και η παλιά πόλη είναι φλου ορισμός, ακόμα και για τους ντόπιους (διαφωνούνε). Ούτε και τα κοσμηματοπωλεία είναι πολύ ορισμένα, στο βάθος χρόνου που δίνεις. Οπότε, άστο καλύτερα.

    * Εννοείς πάντως ή τη Γεωργίου Θ. (μάλλον, αν το Σαρόκο το εννοείς) ή τη Νικηφόρου Θ.

  80. Μπουκανιέρος said

    Όπου 80 διάβαζε 79

  81. Μαρία said

    Το ξέρω αυτό με τους Θεοτόκηδες. Αν είχα ένα χάρτη θα σου έδειχνα. Απ’ το Σαρόκο ίσια κάτω δεν υπάρχει φαρδύς δρόμος που μετά προς τα κάτω στενεύει;
    Το μαγαζί πάντως ήταν κατεβαίνοντας αριστερά με μεγάλη βιτρίνα και μπορεί τώρα να έκλεισε.

  82. betatzis said

    Λύκος λεγότανε και ο επικρουστήρας στα παλιά κουμπούρια. Η πλάκα είναι ότι λεγότανε και κόκκορας.

    Λούπης στα κρητικά, είναι ο λαίμαργος. Μην τρως σαν το λούπη, μου ΄λεγε η γιαγιά μου. Δεν ξέρω όμως άμα έχει σχέση. Μάλλον θα έχει. Νομίζω λένε λούπη και ένα είδος αετού.

    Σόρρυ αν πετάγομαι σαν το λύκο στη συζήτηση, τώρα διάβασα το λυκοπόστ.

  83. Μπουκανιέρος said

    Το Λυκούδη* λες. Εκεί η «Γ. Θεοτόκη» γίνεται «Ευγενίου Βουλγάρεως». Δεν έκλεισε αλλά (μετά από πολλές δεκαετίες) άλλαξε δρόμο.
    (Είναι τώρα στον κάθετο, στη γωνία της Εμπορικής προς Σεράνο – αλλά έχει είσοδο κι απ’ την άλλη μεριά.)

    * Είδες, τελικά ταίριαξε στο νήμα! 🙂

  84. Immortalité said

    @ 84 Λούπης είναι ένα είδος γύπα. Το ποιο τώρα αύριο. Πάντως όχι ο λύκος.

  85. Μαρία said

    Είδες που το βρήκες; Λίγο πριν κοίταξα ένα χάρτη και είδα τη Βουλγάρεως. Καλά δεν θυμάμαι οτι σε κείνο το σημείο υπήρχε μια ρούγα και δεξιά ίσως ένα περίπτερο; Είχα ξεμείνει απο βιβλία και πήρα την Κασσάνδρα για το λόγο που ανέφερες.

  86. ὑπάρχει καὶ ὁ Λυκομήδης κι ὁ Λυκόφρων. γιὰ τὸν Λυκαβηττὸ καμμιὰ ἰδἐα;

  87. κι ὅταν πιανόμαστε στὸν λαιμὸ καὶ δὲν μποροῦμε νὰ γυρίσουμε τὸ κεφάλι παρὰ γυρνῶντας καὶ τὸ κορμὶ μαζὶ «γυρνῶ σὰν τὸν λύκο» λέμε.

  88. Μαρία said

    88 Θεωρείται όπως κι ο Υμηττός προελληνικός.

  89. Μαρία said

    Μπουκάν, στη θέση της φιλμικής αδελφότητας μπορούμε να βάλουμε τους Luperci, αδελφότητα ιερέων του Faunus lupercus που το ιερό του ήταν η σπηλιά lupercal, στην οποία σύμφωνα με το μύθο είχε θηλάσει η Λύκαινα.

  90. sarant said

    80: Για τον βρυκόλακα έχουν διατυπωθει κάμποσες προτάσεις, αλλά η σλάβικη είναι η μόνη αποδεκτή. (Αντίθετα, για τον καλικάντζαρο έχουν διατυπωθεί ακόμα περισσότερες και καμιά δεν έχει πείσει).

  91. sarant said

    84: Είχα σκοπό να το γράψω και τελικά μου ξέφυγε, ότι λύκος λεγόταν ο επικρουστήρας στα παλιά όπλα. Είχε μάλιστα δυο σκάλες, εξού και ‘πρώτος λύκος’, όταν είναι έτοιμο να πυροβολήσει. Από εκεί πέρασε η έκφραση «στον πρώτο λύκο» και στη χαρτοπαιξία, που τη βρίσκω σε παλιά κείμενα και δεν ξέρω τι ακριβώς σημαίνει.

  92. 54 Just so stories, «The Cat that Walked by Himself». Με εικονογράφηση του ίδιου του Κίπλινγκ.

  93. Τώρα μόλις, που ανέφερες για λύκο, όπλα και χαρτιά, μου δημιούργησες την υποψία ο λούκουμος να μην προέρχεται από το λουκούμι – κέρασμα, αλλά από παραφθορά του λούκους. Πιθανότατα άστοχη σκέψη… Τώρα που το θυμήθηκα, όμως, ποια να είναι η ιστορία πίσω από τον λούκουμο, τον τελευταίο νικηφόρο πόντο της ομάδας στο βόλεϊ; (και συνεκδοχικά, και το τελευταίο καλάθι του ματς στο μπάσκετ) Δεν ξέρω αν είναι/ήταν διαδεδομένο, μερικούς λούκουμους σε σελίδες βόλεϊ βρίσκω ακόμη.

  94. sarant said

    Δεν πρέπει να έχει σχέση. Δεν ξέρω αν χρησιμοποιείται ακόμα, έχουν αλλάξει κι οι κανονισμοί. Στην εποχή μου το είχαμε. Είναι το αγγλικό balle de match/de set των Γάλλων (στο τένις) -που φαντάζομαι θα το έχουν και οι Άγγλοι αλλά βαριέμαι να ψάξω.

  95. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #92
    Για τον «καλικάντζαρο» έχει μια πολύ πειστική πρόταση ο Μωυσιάδης στο Ετυμολογία, σ.138-142 (όπου και τύπος «λυκοκάντζαρος»): καλίκι(=οπλή)+ άντζα (=πέλμα/πόδι) + αρος (μεγεθυντική κατάληξη), δηλαδή καλικάντζαρος είναι αυτός που έχει πόδια αλόγου, κάτι σαν αρχαίος σειληνός ένα πράμα.

  96. #95 Διαβάζω στην Αθλητική Ηχώ της 15/5/57 ότι στο πρώτο σετ του φιλικού βόλεϊ με την μικτή Αθηνών, οι Ρουμάνοι φτάσανε έξι φορές στον λούκουμο, πριν το πάρουν. Αυτή δείχνει να είναι η παλιότερη αναφορά του όρου στην εφημερίδα.

  97. Μιάς και πιάσαμε τους λύκους, να τιμήσομε και τον λύκο Έντι.
    Τον οποίο αναφέρει στο υπέροχο βιβλίο τους με τίτλο «Ο Ροζ Πελεκάνος» (ή κάπως έτσι) ο Φίλιππος Δραγούμης, ο γνωστός οικολόγος. Λέει, λοιπόν, ο συγγραφέας πως όταν το Κέντρο Άγριων Πτηνών και Ζώων της Αίγινας στεγαζόταν στις παλιές φυλακές του νησιού, τους έφεραν έναν παραστρατημένο λύκο, ονόματι Έντι (μάλλον από αλβανική γενιά), ο οποίος στεγαζόταν σε ξεχωριστή πτέρυγα μέχρι να ανανήψει. Ήταν , όμως, τόσο πονηρός και τσαμπουκάς ο Έντι που ακόμα και για να του βάλουν το φαΐ του, έπρεπε να τονε ξεγελάσουν για να μην τους δαγκώσει.
    Τον ίδιο λύκο Έντι (μάλλον, εφόσον η συνωνυμία στους λύκους είναι μάλλον σπάνια) τονε βρήκα μετά μερικά χρόνια στο κέντρο των λύκων, που διατηρεί ο Αρκτούρος στο χωριό Αετός Φλώρινας. Ήταν οι μέρες που οι λύκαινες ήταν στις … μέρες τους και τις είχαν απομονωμένες σε άλλη αυλή, περιφραγμένη με ψηλό σύρμα, περί τα τρία μέτρα, κι επιπλέον αποπάνω υπήρχε γερτή επιφάνεια προς τη μεριά του Έντι. Ο οποίος τις μύριζε και είχε λυσσάξει, ο πορνόγερος!
    Δίνει μία, πέφτει, δίνει δεύτερη, πέφτει, τρίτο, τέταρτο άλμα, με το νιοστό καταφέρνει να πιαστεί με τα μπροστινά του ποδάρια από τη γυρτή επιφάνεια, που ήταν στην κορυφή του φράχτη, ακριβώς για να τον εμποδίσει. Κάνει κάτι σαν έλξη, τούμπα και αμέσως πέφτει στις λύκαινες. Κι εκεί που περίμενε ότι θα ικανοποιούσε τις ακόρεστες ζωώδεις ορέξεις του, οι λύκαινες του γυρνούν την πλάτη, τον αποστρέφουνται κι αυτός κάθεται κάτω στον ήλιο και χαζεύει.
    Ήθελε σεξ, όπως φαίνεται, αλλά κυρίως τον τρέλλαινε ο περιορισμός.

  98. sarant said

    97: Γρηγόρη, θα συμφωνήσω ότι η ανάλυση του Μωυσιάδη στην παραπομπή που δίνεις είναι υποδειγματική, ωστόσο η εκδοχή του Παντελίδη που αναφέρεις και την οποία προκρίνει ο Μωυσιάδης είναι μεν η πιθανότερη αλλά δεν έχει γίνει ομόφωνα αποδεκτή.

    98: Πολύ ωραία! Βέβαια, είναι λέξη της αργκό των βολεϊμπολιστών οπότε ίσως να υπήρχε και παλιότερα -αν κανείς ασχολιόταν με το βόλεϊ στη δεκαετία του 1950, ας μας πει 🙂

  99. sarant said

    99: Τι ωραίο επεισόδιο! Οι λύκοι, πάντως, λέει το βιβλίο, πηδιούνται πολύ αραιά.

  100. betatzis said

    # 86. Μπορεί να έχει σχέση με το λεγόμενο λυκόρνιο. Με τον καημό αυτόν κοιμήθηκα και ξύπνησα.
    🙂

  101. χαρη said

    παρ’ όλο που δεν ανήκω στις φανατικές αναγνώστριές της αναρωτιέμαι, η Ζυράννα Ζατέλη (και το Φως τού Λύκου της) ξεχάστηκε; (διεξήλθα νομίζω τα σχόλια όσο μπορούσα, είναι και πολλά…) Βέβαια το βιβλίο (και ο τίτλος) δεν έχει να κάνει ακριβώς με λύκους, αλλά ούτε και η Κασσάνδρα τής Καραπάνου που ανέφερε η Μαρία έχει – μια και λέμε τίτλους τώρα…

  102. aerosol said

    Ο Λυκαβηττὸς δεν προέρχεται από τα λύκη + βαίνω; «Η οδός του φωτός», ας πούμε;

    Μια που τον αναφέραμε, αφιερωμένο σε όλους ένα αγαπημένο μου:

  103. aerosol said

    Ουπς, ο γιουτούμπης δε μας αφήνει να το δούμε στο μπλογκ!

  104. sarant said

    Και δεν καταλαβαίνω γιατί -τι έχει μαζί μου;

  105. Jimakos said

    Ξέρω και την έκφραση »θα μας φαν’ οι λύκοι», όταν αναφερόμαστε σε ερημική τοποθεσία (πχ. Τι να πάμε να κάνουμε εκεί, θα μας φάνε οι λύκοι»).

    Κοντά στα μέρη των παππούδων, στην Μεσσηνία, υπάρχει και το χωριό Λϋκότραφο, αλλά αγνοώ τον συσχετισμό με λύκους. Γενικά με μια γρήγορη ματιά, αρκετά τοπονύμια βρίσκω με το Λυκο-κάτι.

    »Ένας λύκος καπετάνιος απ’τη Σύρα, στο καράβι τριγυρνά κάθε βραδιά….»

  106. LandS said

    Λυκοποριά στην Κορινθία.

    Ο κεντρικός ήρωας της Ζυράνας Ζατέλη («Και με το φως του λύκου, έρχονται») ήταν γοητευτικός σαν λύκος. Ή κάτι τέτοιο…. Πάνε 20-25 χρόνια.

    #96 match/set point φυσικά! «Point, set, match and tournament» η κραυγή που σημαίνει ένα εκατομμύριο λιριά (quid) στον νικητή του Wimbledon.

  107. Λυκότρυπα (Κάτω Αχαρνές), δίπλα στο Μενίδι.

  108. xazoulhs said

    Λιγοι οι Λυκοι σημερα, τα λυκοσκυλα επιβιωσαν.

    Οπως και με τους Ανθρωπους, μονο υποταγμενοι ή σε αγελες επιβιωνουν.

    Ποιος σημερα δεν θα ηθελε να ξαναγινει λυκος ;

    Μια καινουργια προσπαθεια
    http://xazoulhs.wordpress.com/

  109. nikosl said

    Για λυκοποριά γράφει και ο Γκάτσος και τραγουδάει εδώ ο Χρύσανθος, στην πρώτη στροφή:

    Σ’έρημο φαράγγι, σε λυκοποριά
    έχασα μαντήλι μ’ εκατό φλουριά.
    Ξόρκισα το χώμα, έκανα σταυρό
    πριν αποσπερώσει να τα βρω

  110. Λύκον ὁρῶ: μεταφορικά->μένω άφωνος
    λυκηδόν: σαν λύκος
    λυκόω-ῶ:κατασπαράζω σαν λύκος
    λυκῆ (δορά): δέρμα λύκου

    Έχουν σχέση τα Λουκιανός, λουκάνικο, Λουκάς;

  111. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Το άρθρο έγινε ένα πολύ ωραίο κείμενο, σημείο αναφοράς για τους λύκους (και τις λύκαινες με τα λυκόπουλά τους) και πολλά σχετικά με αυτούς. Γι αυτό ας συνεχίσουμε να το εμπλουτίζουμε.

    1. Οι Ρουμάνοι φαίνεται να έχουν το στοιχείο του «λύκου» (lup) σε ονόματά τους. Εκτός από τον Ντάνουτ Λούπου (# 43), υπάρχει και ο παγκοσμίου φήμης πιανίστας Radu Lupu. Μα και άλλοι λαοί το ίδιο, οι Lope (Ισπανία), Lobo (Πορτογαλία), χωρίς να ξεχνάμε και τα γερμανικά Adolphe, Raoul, Rodolphe, Wolfgang.

    2. Η μόνη έκφραση που βρήκα να θυμίζει κάπως τη λυκοφιλία είναι η γαλλική φράση «οι λύκοι δεν τρώγονται μεταξύ τους» που, βέβαια, δε σημαίνει την ανειλικρινή φιλία αλλά μάλλον την ανεκτικότητα, με την έννοια πως οι κακοί και άτιμοι άνθρωποι δεν ενοχλούν ο ένας τον άλλο. Οι Γάλλοι επίσης ονομάζουνε loulou (από το λύκο, loup-loup) και το σκυλάκι των διαμερισμάτων. Από εκεί βγαίνει, μεταφορικά, και το loubard που μας έστειλε ο Νικολά (# 56) στο τραγούδι του Ρενώ. Η δε ονομασία του Λούβρου (το παλάτι που στέγασε το σημερινό Μουσείο του Λούβρου) σήμαινε «τόπος γεμάτος λύκους» (Louvre).

    3. Όταν έπαιζα βόλεϊ μικρός (με σκοινί αντί για δίχτυ) είχαμε όχι μονάχα το λούκουμο (# 95, 96, 98, 100) αλλά και τον υπολούκουμο (14ος πόντος) και τον ανθυπολούκουμο (13ος πόντος)! Για ξανασκέψου το, Νικοκύρη, μήπως σχετίζεται με τις 2 σκάλες του επικρουστήρα 🙂

    4. Tέλος, να συμπληρώσω τις εκφράσεις που έχουν ως τώρα αναφερθεί (παρμένες από το 1864 παροιμίες και γνωμικά – ξέρουμε τι σημαίνουν;, εκδ. Μεταίχμιο:

    Αρνί που βλέπει/φυλάει ο Θεός ο λύκος δεν το τρώει.
    Ο λύκος έχει τ’ όνομα κι η αλεπού τη χάρη (συχνά αποδίδουμε σε κάποιον ιδιότητες και ικανότητες που δε διαθέτει).
    Ανταμικός (=συνεταιρικός) / Μισ(ι)ακός ο γάιδαρος, για να τον φάει ο λύκος (όταν ένα περιουσιακό στοιχείο ανήκει σε πολλούς, συνήθως αυτό εγκαταλείπεται και ρημάζει).
    Για τον πόνο/τη λαχτάρα του βοδιού γλείφει ο λύκος το ζυγό (προκειμένου να επιτύχουμε κάτι που επιθυμούμε πολύ, καλοπιάνουμε όσους μπορούν να μας βοηθήσουν σε αυτό).
    Εγίνηκεν ο σκύλος μας του λύκου υπηρέτης (όταν κάποιος που τον θεωρούσαμε πιστό και αφοσιωμένο φίλο συμμαχήσει με τον «εχθρό» μας, για να μας βλάψει).
    Εμείς το λύκο βλέπουμε και την ομπλή (=τα ίχνη του) γυρεύουμε (για εκείνους που, ενώ ισχυρίζονται ότι επιθυμούν υπερβολικά κάτι, που ήδη βρίσκεται μπροστά τους και είναι εύκολο να το αποκτήσουν αν θέλουν, παριστάνουν ότι δεν το βλέπουν και συνεχίζουν τάχα να το αναζητούν).
    Τ’αρνί που φεύγει απ’το μαντρί ο λύκος θα το φάει (παροιμία πολλάκις επαληθευμένη στον ελληνικό πολιτικό βίο 🙂
    Και τα σκυλιά περιγελούν το λύκο, σαν γεράσει.
    Κλοτσιά τ’αρνιού, χαρά του λύκου.
    Λύκο είδες, πρώτα σ’είδε (Το αρχαίο “ει λύκου εμνήσθης, πάρεστιν ούτος” που αναφέρει ο sarant).
    Μπήκε ο λύκος στο μαντρί, κι αλί του που’χε ένα.
    Ο λύκος με μηνύματα ποτές αρνί δεν τρώει.
    Παίζει ο λύκος με τ’αρνί, ώσπου να βρει τη βολή (=την άνεση, την ευκαιρία ενν. να το φάει).
    Παίζει ο λύκος με τ’αρνί, κακό που’παθε τ’αρνί.
    Που γυρίζει πολλούς λόγγους απανταίνει πολλούς λύκους.

    Υ.Γ. : Bernardina (# 7), ωραία η πληροφορία. Ως τώρα, το μόνο λυκόπιασμα που γνώριζα (χωρίς να ξέρω τι σήμαινε) ήταν αυτό που ακούγεται στο 9’15 από το βιντεάκι

  112. Παύλος said

    «Έχουν σχέση τα Λουκιανός, λουκάνικο, Λουκάς;»

    Η Λούκα Κατσέλη έχει καμιά σχέση;

  113. sarant said

    112-114: Η σύντομη απάντηση είναι «όχι».

    113: Πρεβέρ, ευχαριστώ για τις πολλές πληροφορίες. Στο 2 η γαλλική έκφραση είναι αντίστοιχη με την «κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει».

  114. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Υπάρχει και ο «μονόλυκος» που είναι ο (αρσενικός κυρίως) λύκος που τριγυρνά μόνος, εκτός αγέλης, και συνήθως είναι απρόβλεπτος κι επικίνδυνος. Μεταφορικά χρησιμοποιείται, βέβαια, και για ανθρώπους.

  115. Νέος Τιπούκειτος said

    @89: Κορνήλιε, εσείς δεν το λέτε λυκόπιασμα;

    @112, 114: Η Λούκα Κατσέλη μπορεί να έχει σχέση με τον λύκο, όχι όμως ετυμολογική. Ο Λουκάς και ο Λουκιανός είναι λατινογενή, από το lux. Το λουκάνικο πάλι καμία σχέση, είναι από τη Λουκανία της Κάτω Ιταλίας: http://it.wikipedia.org/wiki/Luganega

  116. Νέος Τιπούκειτος said

    Διόρθωση: ο Λουκιανός, όπως και ο Λούκιος (Lucianus, Lucius) προέρχονται πράγματι από το lux, «φως». Ωστόσο, ο Λουκάς συνδέεται με τη Λουκανία: το Lucas είναι σύντμηση του Lucanus (http://www.etymonline.com/index.php?term=Luke)

  117. Μήπως μας έχει ξεφύγει ο Λυκουρέζος;

  118. sarant said

    Η λυκαδούρα των ναυτών είναι παρετυμολογία από τη λιγαδούρα, ο Λυκουρέζος λες να είναι από το λιγουρέζος;

  119. Μαρία said

    Τιπούκειτε, για τον Λούκιο (ή όνο και υποκ. Λούκουλο) βλέπω και ετρουσκική εκδοχή, όπως και για τον Lucumo.
    Η κυρία πάντως είναι Λουκία-Ταρσίτσα απ’ το Λούκιο κι όχι απ’ το Λουκά.

    Υπάρχει και ο ποιητής Γιώργος αλλά Λίκος.

    Πρεβέρ, πολύ ωραίο σχόλιο.
    Απ’το σκυλάκι το loulou καλύτερη η μικρή Lulu.
    Ο λουμπάρ είναι κάτι σαν το δικό μας κοπρίτη.
    Για το Λούβρο μάλλον παρετυμολογία είναι.

  120. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Ο Λυκουρέζος (αλλά και ο Λυκούρεσης και ο Λυκούρης) προέρχονται από το αλβανικό lëkurës που είναι ο εκδορέας, ο γδάρτης. Άρα κάποιος παππούς του γνωστού θεμιστοπόλου έκανε κάποια σαφώς περισσότερο μπασκλάς εργασία. Οι τιμές που χρεώνει ο σημερινός έχουν μείνει να θυμίζουν το παρελθόν… 🙂

  121. Αν δεν κάνω λάθος, οι Έλληνες τους Λούκιους τους έκαναν Λεύκιους. Μόνο χάριν ευφωνίας;

  122. sarant said

    Δύτη, καλή επισήμανση, δεν ξέρω την απάντηση.

    Γρηγόρη Κ., δεν το ήξερα, σ’ ευχαριστώ πολύ.

    Μαρία, ο Λίκος πρέπει να είναι ορθογραφικός ευφημισμός του «Λύκος».

  123. geros said

    Ένα μπουφάν, ψιλοκαγκούρικο, σαν φλάι αλλά με κουκούλα η οποία γύρω γύρω έχει εκείνη την τριχωτή γούνα εσείς λύκο δεν το λέγατε? Θυμάμαι απο την αμερικάνικη αγορά στο Βαρδαρη το πέρναμε, σε κάτι μαγαζιά σαν το Woodland. Βέβαια και τότε είχα την απορία αν το όνομα του ήταν ο λύκος ή το (μπουφάν) λύκο , τέλος πάντων εγώ το κλεινα κανονικά και θυμάμαι που έλεγα οτι θα φορέσω τον λύκο.

  124. π2 said

    Άρτι αφιχθείς από δύσκολο ταξίδι, να προλάβω να πω μόνο δυο λόγια για τον Λύκειο Απόλλωνα (μεγάλη η χάρη του). Μπορεί λύκος και λευκός να μη συνδέονται ετυμολογικά, αλλά δεν έχει τελείως άδικο ο φιλόσοφος. Στην πραγματικότητα οι αρχαίοι έπαιζαν κατά βούληση με όλες τις ετυμολογικές και παρετυμολογικές συμπαραδηλώσεις του επιθέτου του θεού: τη μια ήταν Λύκος, την άλλη λυκοκτόνος, την παράλλη Λύκιος από τη Λυκία, που και που δε ήταν και Λύκιος, ἀπὸ τοῦ λευκαίνεσθαι πάντα φωτίζοντος ἡλίου (κατά τον στωικό Αντίπατρο). Καθώς η αρχική σημασία του λευκός ήταν λαμπερός, φωτεινός, ήταν και λίγο θεός του φωτός ο Λύκειος.

  125. Μαρία said

    Δύτη, 123, οι ρίζες ΛΥΚ(lux, lumen κλπ)και ΛΕΥΚ θεωρούνται συγγενικές.
    Πρόσθεσε και το μπέρδεμα που αναφέρει ο Πιδύος.
    Αλλά «Λούκιος ή όνος» του Λουκιανού.

  126. babis said

    @125 Γεια σου γκαρντάσι κάγκουρα!

  127. Μαρία, η απορία παραμένει όμως: το ήξεραν οι Έλληνες, ή απλά παρετυμολογούσαν, ας πούμε;

  128. Μαρία said

    128 Όταν εγώ άρχισα να ψωνίζω απ’ τα αμερικάνικα, τους κάγκουρες τους λέγαμε τσινάρια. Τα αμερικάνικα γωνία Βαλαωρίτου και Λέοντος σοφού υπάρχουν ακόμη.

  129. Μαρία said

    129 Ο Πλούταρχος το αποδίδει Λεύκιος. Κτγμ αν παρετυμολογεί, παρετυμολογεί στο βαθμό που παρετυμολογούσαν κι οι Ρωμαίοι, στην περίπτωση που το Λούκιους έχει ετρουσκική προέλευση.
    Βλέπω στη βίκι οτι δίνει και για το Λούκιο ινδοευρ. ρίζα λευκ-

  130. babis said

    Είχα την εντύπωση ότι ο κάγκουρας είναι σχετικά καινούρια λέξη και, αρχικά, περιέγραφε ένα πολύ συγκεκριμένο τύπο μαγκίτη: παπάκι που οδηγείται με τα πόδια στραβά ώστε τα γόνατα να ακουμπάνε το ένα τ’άλλο, μαλλί ξυρισμένο στα πλάγια και χαίτη που μπορεί να βαφτεί σε διάφορες αποχρώσεις του μωβ, χάπια, μπάφοι και τρανς, ενώ το τσινάρι από την άλλη μου φέρνει στο μυαλό ένα πιο παραδοσιακό στιλ μαγκιάς.
    Βέβαια, η σημασία της λέξης έχει επεκταθεί αρκετά και χρησιμοποιείται για να στιγματίσει κάθε είδους ψευτομαγκιά ή κακογουστιά.

  131. π2 said

    Δύτη, δεν το είχα δει το 123 νωρίτερα. Λεύκιους τους έκαναν τους Λούκιους σε πρώιμη φάση οι Έλληνες, περίπου ως τον 1ο π.Χ. Μετά ήταν Λούκιοι. Το Lucius δεν έχει βέβαιη ετυμολογία από το lux. Για την ετυμολογική απόδοση Λεύκιος, θα το ψάξω.

  132. Μαρία said

    132 Ε ναι. Μάλιστα εγώ πρώτα άκουσα το «καγκουρεμένο αυτοκίνητο» και μετά έμαθα την ετυμολόγησή του απ’ τον κάγκουρα.

  133. H λυκοκουβέντα μου θύμισε το γαλλικό όνομα Jean-Loup. Συνηθίζεται βέβαια πολύ στα γαλλικά (και όχι μόνο) η σύνδεση του κάπως μπανάλ και αχαμνού Jean με άλλα ονόματα (Jean-Paul, Jean-Pierre, Jean-Louis…), αλλά με κύρια ονόματα, όχι με ονόματα ζώων! Ψάχνοντας πρόχειρα μήπως βρω καμιά εξήγηση, πληροφορήθηκα (ας είναι καλά το Διαδίκτυο, που ικανοποιεί στη στιγμή την πιο απίθανη περιέργεια) ότι το όνομα αυτό δίνεται μόλις από το 1926, ότι προπολεμικά ήταν σπανιότατο, και ξαφνικά μετά την απελευθέρωση έγινε της μόδας! Από τον ίδιο ιστότοπο μαθαίνω ότι και το σκέτο Loup έχει δειλά-δειλά αρχίσει να δίνεται τα τελευταία 30 χρόνια. Φαντάζομαι το δύστυχο το παιδάκι να πρωτοπηγαίνει σχολείο και να του φωνάζουν «Λύκε, λύκε, είσαι εδώ;» (γιατί υπάρχει και στα γαλλικά το γνωστό παιχνίδι).

  134. rogerios said

    π2 και Δύτη, να ρίξουμε στο τραπέζι και τους «Λευκανούς» (αντί για Λουκανούς), βλ. π.χ. Διόδωρο, ΙΔ΄, 102.

  135. Γηράσκω αεί διδασκόμενος. Υπάρχει ρωμαιοκαθολικός Άγιος Λύκος, και ιδού ο βίος του για όποιον γαλλομαθή ενδιαφέρεται.

  136. Μαρία said

    Άγγελε, 137, αυτό ετοιμαζόμουν να σου πω. Γι’ αυτό το δέχεται και το ληξιαρχείο, το οποίο κάποια ονόματα τα απαγορεύει.
    Πάντως το σκέτο Lou σαν χαϊδευτικό της Louise ή Louis δεν είναι σπάνιο κι ας είναι ομόηχο του λύκου.
    Θυμήθηκα και τους δικούς μας Δράκους, που τους είχαμε συζητήσει άλλη φορά.

  137. sarant said

    Καλημέρα -με προλάβατε Άγγελε και Μαρία για τον Γιάννη-Λύκο, το είχα κοιτάξει κάποτε (από την ίδια περιέργεια με τον Άγγελο ορμώμενος).

  138. Μπουκανιέρος said

    Το όνομα Lupus φαίνεται ότι ήταν κοινό στη μεροβηγγιανή εποχή. Αναφέρεται κι ένας δούκας της Τσαμπάνιας μ’ αυτό το όνομα (6ος αιώνας).
    Μπορεί, λένε, να ήταν εκλατινισμένη μορφή γερμανικού ονόματος – από την άλλη, διάφοροι άγιοι και λοιποί εκκλησιαστικοί με το όνομα Lupus μοιάζει να ανήκαν στη γαλατορωμαϊκή αριστοκρατία των πόλεων.
    Την ίδια εποχή κυκλοφορούσε και το όνομα Ursus.

  139. Το οποίο Ursus επιβιώνει με το ωραιότερο δείγμα ελβετικής αρχιτεκτοννικής μετά τις Άλπεις, την κα Ursulla Andress.
    Προς απανταχού κάγκουρες και καρντάσια: ναι «λύκο» το λέγαμε κι εμείς, εδώ χάμου, νάιλον το μπουφάν με τη γούνινη επένδυση στην κουκούλα.

  140. Μαρία said

    Μπουκάν, εδώ
    http://www.tous-les-prenoms.com/prenoms/garcons/loup.html
    υποστηρίζεται το απ’ την άλλη. Προϋπήρχε και επιβίωσε.

    Σκύλε, λες να ήταν Ουρσουλίνα;

  141. Ηλεφούφουτος said

    “ει λύκου εμνήσθης, πάρεστιν ούτος”
    Να ‘μαι κι εγώ, λοιπόν.

    Εκτός δε απ το αρχ ελλην. αλλά και το γαλλικό «quand on parle du loup, on en voit la queue»
    υπάρχουν τα γερμανικά
    Wenn man vom Wolfe redet, so sieht man seinen Schwanz. και
    Wenn man den Wolf nennt, so kommt er gerennt.

    τσεχ.
    My o vlku a vlk za humny. (για το λύκο (λέμε) κι ο λύκος είναι στην αυλή)
    Vlka miní a vlk do dveři. (…στην πόρτα)
    Vlk se zminí, už je v síni. (… στον προθάλαμο)

    ρωσ.
    Про волка речь, а он на встречь. (για λύκο μιλήσαμε και τον απαντήσαμε)
    Помяни волка, а волк тут. (μελέτα το λύκο και νά ‘τος)

    βουλγ.
    За вълка говорим, а той в кошарата. (για το λύκο μιλάμε κι αυτός είναι στο στάβλο)

    Πάντως έχω την εντύπωση ότι δεν είναι ακριβώς το αντίστοιχο με το «κατά φωνή κι ο γάιδαρος». Κάπου ενυπάρχει και η παλιά αντίληψη περί λέξεων ταμπού.

  142. Α! α! α!
    Κάποιος φούρνος γκρέμισε, κάποιος λύκος ψόφησε (να κάτι ακόμα λυκολογικόν που ξεχάσαμε), ο Ηλεφού έκανε την εντυπωσιακή του επανεμφάνιση.

  143. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Μέσα σε τόσα και τόσα ονόματα, από τόσους και τόσους λαούς, σε τόσες και τόσες γλώσσες, θα ήταν ευχάριστο να παρουσιαζότανε και ο φίλος του ιστολογίου Γιώργος (;) Λυκοτραφίτης να μας έλεγε δυο λέξεις για το επώνυμό του.

  144. Μπουκανιέρος said

    Μαρία, κι εγώ το απ’ την άλλη πιστεύω (έτσι, απ’ όσα θυμάμαι, χωρίς αυστηρή τεκμηρίωση). Έχω την εντύπωση ότι το όνομα κυκλοφορούσε στην ύστερη ρωμαϊκή εποχή, πάντα στο δυτικό κομμάτι, σχεδόν πάντα πέρα από τις Άλπεις.
    Επειδή είναι πιο συχνό στη Γαλατία, μπορεί κανείς να κάνει την τολμηρή υπόθεση ότι έχει κέλτικο υπόστρωμα, κατά κάποιο τρόπο. Δηλ. ότι είναι μετάφραση κάποιου ντόπιου ονόματος. Διάφορα ονόματα με παραλλαγές του bleidd (μπλάιδ, λύκος) κυκλοφορούσαν στον κέλτικο χώρο. Αλλά το λέω έτσι στα κουτουρού, δεν τόχω ψάξει.
    Πάντως, διπλά ονόματα (λατινικό/κέλτικο) για το ίδιο άτομο συνηθίζονταν στη ρωμαϊκή Βρετανία (όπου το πρώτο μπορεί να ήταν μετάφραση του δεύτερου). Έχει μάλιστα προταθεί (αλλά χωρίς τεκμήρια, απόσο ξέρω) ότι το «αυθεντικό» όνομα του Πελάγιου ήταν κάτι σα Μόργκαν (που σημαίνει θαλασσινός).
    Αρκετά όμως το τράβηξα το θέμα (μπορεί και να το ξεχείλωσα).

  145. Μπουκανιέρος said

    143
    Έπρεπε λοιπόν να ουρλιάξουμε με τους λύκους!

    Για τα ταμπού που λες, σε διάφορες κουλτούρες του κόσμου αποφεύγουν τη λέξη που σημαίνει «φίδι», γιατί αν τ΄ονοματίσεις θα το βρεις στο δρόμο σου. Στη Μαρτινίκα τουλάχιστον χρησιμοποιούν, για το λόγο αυτό, την αντονομασία μπετ-λον(γκ).

  146. Ο Ηλεφού έχει υιοθετήσει τη φιλοσοφία hit and run.

  147. Μαρία said

    Αυτοί οι φιλόλυκοι έχουν μαζέψει πολλές παροιμίες και παροιμιακές εκφράσεις, όπως κι αυτή στο 147.
    http://loup.org/spip/Quand-on-parle-du-loup,580.html

    145 Πρεβέρ, η Μεσσηνία έχει πολλούς.

  148. sarant said

    143-144: Κάπου ψόφησε ένα μικρό ηλε-λυκάκι 🙂 Σαν τα χιόνια!

    145: Πράγματι, ξεχάσαμε τον Γιώργο τον Λυκοτραφίτη -σίγουρα θα ξέρει να μας πει για το επώνυμό του…

  149. Μπουκανιέρος said

    Διαβάζοντας το λινκ 149 συνειδητοποίησα ότι δεν έχει αναφερθεί το θρυλικό ιταλικό:
    In bocca al lupo!
    (το οποίο, πέρα απότι σημαίνει στα ελληνικά η ίδια έκφραση, είναι ευχή σε κάποιον που πρόκειται να περάσει μια δοκιμασία, κάποιο κίνδυνο – λέγεται και μεταξύ μαθητών, φοιτητών κλπ. όταν μπαίνουν για εξετάσεις, όπως το δικό μας «καλό βόλι»)

  150. Μαρία said

    151 Ναι ρε συ! Σκέτο ξόρκι. Είναι πιο κοντά στο γαλλικό μερντ.

  151. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    (# 149) Μαρία,

    Σαν πας στην Καλαμάτα
    και ρθεις με το καλό
    φέρε μας κανα όμορφο
    μικρό λυκοπουλό 🙂

  152. Κι άλλο ένα λυκώνυμο, με ουαλλική προέλευση αυτή τη φορά, όπως είχε εξηγήσει στη Λεξιλογία ο Μπουκανιέρος:

    , μυθικός βασιλιάς των Βρετανών που λέγεται ότι σπούδασε μέχρι και στην Αθήνα…

  153. …και λεγόταν Bladud ή Blaiddyd. Άμα δεν κλείνεις σωστά τις ετικέτες…

  154. Ηλεφούφουτος said

    Και τον Beowulf πού τον πας; Αλλά αυτός δεν λογιάζεται για Βρετανός, δεν ήταν Κέλτης, ε;

    Για τις λέξεις ταμπού (147) το κλασικότερο παράδειγμα που ξέρω είναι η περίπτωση της αρκούδας, που στις γερμανοειδείς (πώς το λέτε το germanisch στο Ελλάντα;) γλώσσες έγινε «ο καφετής», ενώ στις σλάβικες «ο μελοφάγος», αντί της αρχικής ινδοευρωπαϊκής λέξης, όπως τη βρίσκουμε στο «άρκτος» και στο «ursus». Επειδή κι ο λύκος ήταν ένα ζώο αρκετά ανταγωνιστικό προς τον άνθρωπο, σκέφτομαι ότι είναι λογικό να ερμηνεύσουμε τις παραπάνω παροιμίες ως παροτρύνσεις να μην αναφέρουμε το λύκο.
    Φαντάζομαι στις γλώσσες του Ειρηνικού θα υπάρχουν παρόμοια για τον καρχαρία.

    To «Company of Wolves» με είχε ενθουσιάσει όταν το είχα πρωτοδεί. Πρόσφατα που το ξανάδα μού πέρασε ο πολύς ενθουσιασμός.
    Υπήρχε και το «Wolf» με τον Τζακ Νίκολσον, που πήγαινε να κάνει έναν παραλληλισμό του κόσμου των εταιρειών με την κοινωνία των λύκων.

  155. Μαρία said

    Στο Ελλάντα την ομάδα μας την έμαθαν πρωτογερμανική(«τευτονική»). Εσάς ο Μπαμπί πώς σαν την έλεγε;

    Λες οτι και σήμερα είναι αντιληπτή η έννοια της παρότρυνσης;

  156. Ηλεφούφουτος said

    Πέρασαν χρόνια τώρα αλλά μάλλον κανείς δεν ασχολιόταν. Ξέρεις πόσο επαρχιωτο-ελληνοκεντρικά ήσαν τα πάντα στη Φιλοσοφική της Αθήνας.

    Παρότρυνση σήμερα; Όχι, αυτό θα ήταν στην προέλευση των εκφράσεων. Ο λύκος έχει χάσει κάτι απ τη σκοτεινή γοητεία του αλλά και σήμερα δεν λέμε π.χ. «μην το μελετάς» ή κάποιες αρρώστειες τις αναφέρουμε παρακάμπτοντας την κανονική τους ονομασία; Θέλω να πω η νοοτροπία να αποφεύγεται η ρητή ονομασία των φοβερών δεν έχει εξαφανιστεί.
    Επίσης σκέφτομαι ότι η γερμανική παροιμία με το λύκο έχει ισοδύναμη παραλλαγή με το διάβολο αντί για λύκο ( όπως το αγγλ. speaking of the devil, που κι αυτό δεν έχει σήμερα βέβαια καμία παρότρυνση) και για το διάβολο και το όνομά του υπήρχε επίσης η κουλτούρα του ταμπού, παράβαλε π.χ. τα δικά μας «Οξαποδώ», ο ακατανόμαστος, ο έτσι, ο αλλιώς κλπ.

  157. Μπουκανιέρος said

    156 Ε, ναι, ο Αρκουδόλυκος δε λογιάζεται για Βρετανός, τον έφεραν έτοιμο από απέναντι κάτι λαθρομετανάστες της εποχής. 🙂

  158. Μαρία said

    158 Γι’ αυτό και οι ευφημισμοί λέγονται και ονόματα καλομελετητικά.
    Σχετική κι η παρασιώπηση του ονόματος π.χ. ο συγχωρεμένος.

  159. Immortalité said

    Βρε καλώς τον Ηλεφού!

    @94 Δύτη το ήξερα πως μπορώ να βασιστώ πάνω σου 😉

    @102 Επειδή βλέπω ότι μ’ αυτό τον καημό κοιμάσαι και ξυπνάς, ο Πιτυκάκης δεν αποκλείει ο γύπας που ακούει στο όνομα «λούπης» να προέρχεται από το lupus από παρομοίωση του φτερωτού σαρκοβόρου με το τετράποδο. Ο Κονδυλάκης πάλι αναφέρει ότι το λούπης είναι παραφθορά (;) του γιούπης (πρώτη φορά το ακούω) το οποίο κύριος οίδε από που προέρχεται…

  160. Μπουκανιέρος said

    161 Γιούπης απ’ το γυ(ου)πας.
    Συγγενές και με το γιάπης.

  161. Immortalité said

    @ 162 Ευφυές! 🙂

  162. betatzis said

    161. Επιστημονική ονομασία : αιγυπιός ο μοναχός (λυκόρνιο ή μαύρο όρνιο), όπως λέει αυτή εδώ η σελίδα, χωρίς να την έχω ελέγξει βέβαια για την εγκυρότητά της.

    http://navarino-s.blogspot.com/2009_01_01_archive.html

    Σιγά σιγά, την βρίσκουμε την άκρη.

    Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο και τον κόπο σου να σκανάρεις τις σελίδες. Τον Πυτικάκη έχω φάει τον κόσμο να τον βρω, αλλά παντού παίρνω την απάντηση : εξαντλημένο. Μπορείς να θεωρείς τον εαυτό σου προνομιούχα.

  163. Immortalité said

    @ 164 Εξαντλημένο; Έφαγες όλο τον κόσμο στα σίγουρα; ή να κάνω κάπου μια ερώτηση;

  164. betatzis said

    165. και δεν κάνεις ;;;. ήδη σου είμαι υπόχρεος 🙂

  165. Immortalité said

    Σιγά την υποχρέωση βρε! Αύριο όμως γιατί σήμερα εκτός από απεργία είναι και κλειστά. Δεν σου τάζω όμως γιατί το έχω το λεξικό πολλά χρόνια και μπορεί να είναι όντως εξαντλημένο.

  166. Immortalité said

    Πάντως το «αιγυπιός» εξηγεί και το «γιούπης» (που δεν τα έχει ο Πιτυκάκης), αν και η εξήγηση του Μπουκάν μ’ αρέσει καλύτερα 🙂 Αιγυπιός από το ο γύπας που τρώει αίγες ή που ήρθε από την Αίγυπτο; (κάπου θα υπήρχε ένα ταυ όμως έστω και παραφθαρμένο).

    Έχουμε και επίθετο Λουπάκης.

  167. Μπουκανιέρος said

    Aigipius monachus ή μαύρος γυψ της Αιγύπτου, κοινώς λυκόρνιο, μαύρο όρνιο, σκανίτης, φήνη (κατά τη βιβλιοθήκη μου).

    Προσοχή μη μπερδέψετε το λυκόρνιο με το λικόρνιο («λιοντάρι και λικόρνιο»)!

  168. Μαρία said

    Aegypius
    http://tinyurl.com/2aqmjko
    Εδώ ο αιγυπτιακός.
    http://www.larousse.fr/encyclopedie/vie-sauvage/vautour_d%C9gypte/184873

    Ιμόρ, για τον ομηρικό αιγυπιό μια απο τις πιθανές ετυμολογίες είναι γυψ αιγών.
    Έτσι κι αλλιώς ετυμολογικά δεν σχετίζεται με την Αίγυπτο.

  169. Μπουκανιέρος said

    170 Για το δεύτερο λινκ (Neophron percnopterus), λέει ένα παλιό βιβλίο: «όρνις του Φαραώ και γυψ ο μικρότερος του Αριστοτέλη, κοινώς ασπροπάρης, κούκου άλογο, όρνιο μικρό, αστραπάρης και καλιαντζάρης».

  170. Μπουκανιέρος said

    Στο μεταξύ (λέει) ο Αριστοτέλης ονομάζει περκνόπτερο ένα άλλο είδος (Gypaetus barbatus) που λέγεται και γυψ των αμνών κλπ.
    (Τρέχα γύρευε…)

  171. Μαρία said

    172 Πολύ τρέχα γύρευε. Πρωτύτερα είχα κοιτάξει τον αιγυπιό στον «Ήλιο» που τον ταυτίζει με τον όρνιν του Φαραώ.
    Το ΛΣ λέει οτι ο βαρβάτος είναι ο αιγυπιός(ο γυψ αιγών ή γυπαετός) ενώ ο σκέτος γυψ που τρέφεται με λέσια είναι ο vultur cinereus. Ο δεύτερος όμως βρίσκουμε οτι είναι ο aegypius monachus.
    Με λίγα λόγια πιάσ’ τ’αυγό …

  172. http://www.ebooks.gr/book/154728

    ki ἐδῶ λέει ὅτι ὁ αἰγυπιὸς εἶναι ὁ barbatus.

  173. betatzis said

    Από τους μπάσταρδους τους ξένους
    κρύψε, καλή μου, το χάλι σου
    εμείς λιοντάρι και λυκόρνιο
    και ρόδο στο κεφάλι σου

    ΄Ανοιξε λίγο το παράθυρο, Brendan Behan, σε μετάφραση Β. Ρώτα, μουσική Θεοδωράκης, από το δίσκο που είχε το μισοδαγκωμένο μήλο (λοχαγοί και βασιλιάδες)

  174. sarant said

    Μπετατζή, δες το 169 -ο σύντροφος του λιονταριού μήπως είναι ο μονοκερος (λικόρνιο ή λεόκορνο από τα ιταλικά)

  175. Μαρία said

    176 Το πρωτότυπο έχει μονόκερω(unicorn).

  176. Immortalité said

    Πάντως ο παντεπόπτης δεν έχει ούτε μία αναφορά σαν λιοντάρι και λικόρνιο. Όλες είναι με ύψιλον.

  177. Μαρία said

    174 Τον σκέτο ομηρικό γύπα με ποιο είδος τον ταυτίζουν;
    Αν με τον πτωματοφάγο, υποψιάζομαι οτι κι αυτοί απ’ το ΛΣ άντλησαν.

    Σ΄ένα πουλολογικό σάιτ ο μαυρόγυπας είναι ο aegypius mon. και συγγενής του ο αιγυπτιακός γύπας και ο γενειοφόρος.

  178. sarant said

    Ιμόρ, φυσικά είναι όλες με ύψιλον διότι παρετυμολογούν από τον λύκο. Όπως και οι ιταλοί παρετυμολόγησαν και το unicorno και το κάνανε licorno/liocorno (και οι γάλλοι licorne) αν και δεν είναι βέβαιο τι συνέβη, παρετυμολογία με το λιοντάρι ή με το φεγγάρι ή από το alicorno (l’unicorno – lunicorno)

  179. Immortalité said

    Ναι δεν διαφωνώ απλά αναρωτιέμαι ο Ρώτας πώς να το έγραψε. Αν το χει γράψει με ιώτα δεν θα βρέθηκε ένας χριστιανός να το αντιγράψει σωστά;

  180. Μαρία said

    180 Kαι η ιταλική μετάφραση του Μπήαν λιοκόρνο έχει.

    Αφού δε βγάζουμε άκρη με τα καρτάλια μια προσφορά για το μονόκερο.
    http://dytistonniptiron.wordpress.com/2009/03/20/kosmasindikopleustis/#comment-16

  181. Μαρία said

    181 Υπάρχει όμως στα ελληνικά η λέξη λικόρνιο;
    Νομίζω οτι ο Ρώτας συνειδητά επέλεξε το λυκόρνιο. Διαφορετικά νομίζω οτι θα έγραφε λικόρνο.
    Έχω τον «Έναν όμηρο» σε βινύλιο αλλά βέβαια χωρίς τα λόγια.
    Το λυκόρνιο το λημματογραφεί κι ο «Ήλιος» ως «κοινή ονομασία του ορνέου γυψ ο αιγυπιός ο μοναχός, χρησιμοποιουμένη εις τον Παρνασσόν.»

  182. Τί μου θυμίσατε…
    Το 1971, μόλις είχα φύγει για σπουδές στο εξωτερικό, ο συγκάτοικός μου είχε βρει κάποιους δίσκους του (απαγορευμένου τότε στην Ελλάδα) Μίκη Θεοδωράκη και τους έβαζε συνεχώς. Τα τραγούδια από τον «Όμηρο» του Behan τα είχα μάει απέξω, θέλοντας και μη.
    Αρκετά αργότερα διάβασα ολόκληρο το έργο στο πρωτότυπο, και θυμάμαι την εξής στιχομυθία:
    — It’s bad enough trying to run this place as a speak-easy and a brockel.
    — A what?
    — A brockel. That’s English for whorehouse.
    Είχα σκεφτεί τότε ότι το brockel θα μπορούσε να αποδοθεί χαριτωμένα στα ελληνικά «γαμαιτυπείο». Αναρωτιέμαι αν έτσι, ή πώς αλλιώς, το απέδωσε ο Βασίλης Ρώτας.

  183. Μαρία said

    Άγγελε, αυτό το brockel είναι το brothel με ιρλανδέζικη προφορά;

  184. Μπουκανιέρος said

    Ρε παιδιά, νόμιζα ότι δε χρειάζεται εξήγηση …αλλά να σας το εξηγήσω.
    Προφανώς το λικόρνιο είναι ο μονόκερος.
    Το λιοντάρι κι ο μονόκερος είναι οι υποστηριχτές του βασιλικού θυρεού της Βρετανίας (γνωστά πράματα).

  185. betatzis said

    169, 186. Μπουκανιέρε, τώρα το άνοιξα από χθες βράδυ και το είδα. Εννοείται ότι δεν είχα ιδέα ούτε για τον μονόκερο (λικόρνιο) ούτε για το θυρεό και νόμιζα ότι ο ποιητής λέει λυκόρνιο. Για αυτό και το 169 δεν το είχα καταλάβει όταν το πρωτοδιάβασα. Κάτι μάθαμε και σήμερα, ωραία πράματα ….

  186. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Το πρωί, καθώς έριχνα μια ματιά στο βιβλίο που διαβάζει ο ανηψιός μου, πέφτω σε δυο λέξεις σχετικές με το κείμενό μας!

    (Από : Κωστή Κυριακίδη, Παραμύθια της Κύπρου, σ.σ. 48-49, Εκδόσεις Νέοι Ακρίτες)

    – Βρε λυκόπουλο, λαλεί του, μου δίνεις τα ρούχα σου να σου δώσω τα δικά μου;
    – Θ’αλάξεις τα βασιλικά σου με τα λυκίσια τα δικά μου;

    ……………………………………………………………………………..

    Το πρωί, ο ράφτης ρωτάει το λυκόπουλο.
    – Ετέλειωσες, βρε λυκούδι;
    – Ετέλειωσα, λαλεί του εκείνο.

    Καλό Σ/Κ

  187. Όλο λέω να το γράψω και όλο το ξεχνάω, πως περνάει ο καιρός!
    Στα ποντιακά λοιπόν λυκογιάγια (ή λυκομάνα) είναι η προγιαγιά.
    Ομοίως ο λυκοπάππον έν ο προπάππος.
    Στον δε προ-προπάππο μπαίνει το πρόθεμα άρκο-
    Το δένδρο δηλαδή πάει ως εξής:
    πάπας (ή πατέρας ή κύρης) – πάππος – λύκοπάππος – άρκοπαππος
    μάμα (ή μάνα/μαμά/μητέρα) – καλομάνα – λυκογιάγια – αρκογιάγια.

  188. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Λυκόσουρα. Ο λύκος στο κατώφλι της πολιτικής κοινωνίας, με την ισομοιρία του, στο κοινό κυνήγι.

  189. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Στὴ θερμιώτικη ντοπιολαλιὰ λοῦπο λέγανε τὸν ὕπουλο, τὸν μουλωχτό.
    Π.χ. «Τὸ νοῦ σου σὲ δαύτονε! Εἶναι λοῦπος.»

  190. Βάγια said

    Ωραία λαογραφικά για το λύκο έχει ο Στέφανος Γρανίτσας, στο βιβλίο τα ήμερα και τα άγρια του βουνού και του λόγγου. Εκεί διάβασα ότι παλιά στα ορεινά χωριά πρόσφεραν χρήματα όταν κάποιος έφερνε σκοτωμένο λύκο, ενώ τώρα οι λύκοι θεωρούνται προστατευόμενο είδος. Πώς αλλάζουν οι συνθήκες!
    Εκεί επίσης διάβασα αυτό που αναφέρεται και στο άρθρο, ότι ο λύκος πίνει το αίμα των προβάτων, σχετιζόμενο όμως και με τον αριθμό των προβάτων. Συγκεκριμένα, ο Γρανίτσας αναφέρει ότι ο λύκος πίνει το αίμα από 99 πρόβατα και άμα φτάσει τα 100 σκάζει.
    Στη μυθολογία του Ούγγρου Κερένυι είχα διαβάσει ότι η προσωνυμία του Απόλλωνα «Λύκειος» είχε σχέση με μια παραλλαγή του μύθου της γέννησης του θεού, όπου τον γεννάει στη Μικρά Ασία, στη Λυκία και το όνομα της περιοχής και το προσωνύμιο του Απόλλωνα προέρχονται από το ότι βοήθησαν οι λύκοι στη γέννα του. Μάλλον αυτό προέρχεται από παρετυμολογία της λύκης=φως με το λύκο-ζώο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: